ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ Ε.Ε. ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Τουρκία ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΛΑΕ ΡΩΣΙΑ ΕΚΛΟΓΕΣ ΔΝΤ ΑΛ. ΤΣΙΠΡΑΣ VIDEO ΣΥΡΙΖΑ ΧΡΕΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Blog συντάκη Κυβέρνηση ΗΠΑ ΜΜΕ Γερμανία ΝΔ Αγρότες ΔΑΝΕΙΣΤΕΣ Χρήστος Γιανναράς ΜΝΗΜΟΝΙΑ Τρομοκρατία Τράπεζες ISIS ΘΕΣΜΟΙ Κυρ. Μητσοτάκης ΚΥΠΡΟΣ Π. ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ ΣΥΡΙΑ Ζωή Κωνσταντοπούλου Δ. ΚΑΖΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ΕΠΑΜ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΠΑΣΟΚ Σένγκεν Αιγαίο Γερμανικός τύπος ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ Τηλεοπτικές άδειες ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΑΝΕΡΓΙΑ ΒΟΥΛΗ MEDIA ΚΚΕ Βαγγέλης Αποστόλου ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Εργασιακά ΝΑΤΟ ΠΑΜΕ Γ. Βαρουφάκης ΕΚΤ ΕΡΓΑΣΙΑ Ισλαμικό Κράτος ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΕΥΒΟΪΚΑ ΙΤΑΛΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ Γιάννης Ανδρουλιδάκης Γιάννης Στουρνάρας ΕΚΚΛΗΣΙΑ Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ΣΧΕΔΙΟ Β' Σαουδική Αραβία ΑΔΕΔΥ ΑΝΤΑΡΣΥΑ ΒΡΕΧΙΤ Ευρώπη ΙΡΑΝ Ν. ΧΟΥΝΤΗΣ ΠΟΤΑΜΙ Άγκελα Μέρκελ ΓΑΛΛΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΤΡΟΙΚΑ ΥΠ.ΟΙΚ ΑΝΕΛ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ Κριστίν Λαγκάρντ ΠτΔ Αξιολόγηση Αφιερωματικό Έτος Φιλίας Ελλάδας-Ρωσίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ΓΣΕΕ Δημοσκόπηση Κ. Λαπαβίτσας ΚΟΜΙΣΙΟΝ Μπάρακ Ομπάμα ΟΗΕ Π. Παυλόπουλος Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών Φορολογία E.E. Wikileaks Αγροτική Ανάπτυξη Γ. Δραγασάκης Γιώργος Δελαστίκ Ευκλείδης Τσακαλώτος Ισραήλ Ματέο Ρέντσι Ντόναλντ Τραμπ ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΥΠ.ΕΞ. Βρετανία Γ. Καραμπελιάς ΔΕΗ ΔΗΜΑΡ Δάνεια Κουρδικό ΠΑΙΔΕΙΑ Ρούντι Ρινάλντι Φρανσουά Ολάντ ανασχηματισμός Αλέκος Αλαβάνος Αναδημοσιεύσεις Βασίλης Λεβέντης ΔΕΘ ΔΗΜ. ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΡΑΧΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΕΝΦΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ Εκλογικός νόμος Ζ.Κ. Γιούνκερ Ισπανία Λεωνίδας Κουμάκης Μέση Ανατολή ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Τράπεζα της Ελλάδας Τρύφων Αλεξιάδης Φωτεινή Μαστρογιάννη ΧΑΛΚΙΔΑ ThePressProject ΑΥΣΤΡΙΑ ΕΣΡ ΚΙΔΗΣΟ Λίστα Μπόργιανς Μικης Θεοδωράκης Μπλόκα ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΠΟΥΤΙΝ Πλειστηριασμοί ΥΓΕΙΑ Φώφη Γεννηματά προαπαιτούμενα ΑΟΖ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ Βλαντιμίρ Πούτιν Γ. Κατρούγκαλος ΓΣΕΒΕΕ Δ. Κουτσούμπας Δ. Κωνσταντακόπουλος ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Δρόμος της Αριστεράς ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΕΣΠΑ Ζ. Κ. Γιούνκερ Ιστορία ΚΙΝΑ Κούρδοι ΝΤΑΒΟΣ Νίκος Μπογιόπουλος Ο ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΟΝ ΕΝΙΚΟ ΟΑΕΔ Ολγα Γεροβασίλη Πανορθόδοξη Σύνοδος Κρήτης Προεδρικές εκλογές Πρόεδρος της Δημοκρατίας ΣΕΒ ΣΤΑΘΗΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης καιρός ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΑΠΕ-ΜΠΕ Ανθρώπινα δικαιώματα Βαγγέλης Μεϊμαράκης Βύρων Πολύδωρας Γερμανικές αποζημιώσεις Γιώργος Βάμβουκας Γιώργος Καρατζαφέρης Γιώργος Παπανδρέου ΔΟΛ Δημοψήφισμα 2015 ΕΚΠΑΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΤΕ ΕΥΡΩΖΩΝΗ Ζ. Γκάμπριελ Θεόδωρος Κατσανέβας ΙΡΑΚ ΚΟΥΒΑ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ Κίνηση των «53» Λάκης Λαζοπουλος Λίστα της Ρηνανίας-Βεστφαλίας Μ. Ιγνατίου blog Μάριο Ντράγκι Μάρτιν Σουλτς Ν. Νικολόπουλος Νίκος Κοτζιάς Νίκος Παππάς. Νόαμ Τσόμσκι ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ Πέτρος Παπακωνσταντίνου Πιέρ Μοσκοβισί Πολυτεχνείο Σ. Καλεντερίδης ΣΑΤΙΡΑ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ Σεργκέι Λαβρόφ Σοφία Σακοράφα Συνθήκης της Λωζάνης Σύνοδος Κορυφής Ε.Ε Τερέζα Μέι Τζιχαντιστές Υπουργικό Φ. Κουβέλης Φετουλάχ Γκιουλέν μήνυμα Standard & Poors ΑΠΟΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ Αντζελίνα Τζολί Αραβική Άνοιξη ΒΑΛΚΑΝΙΑ Γ. Σταθάκης Γιάννης Τόλιος Γιώργος Κασιμάτης Δ. Καμμένος Δ. Στρατούλης ΔΕΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ Δημοσιοφράφοι Διαδίκτυο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΣΗΕΑ ΕΥΡΩ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ Ενωτική Κίνηση Ευρωπαϊκής Αριστεράς Εξεταστική Επιτροπή Βουλής Επιμελητήριο Ευβοίας Ευρωσοσιαλιστές Θ. Καριώτης ΙΚΑ ΙΟΒΕ ΙΣΑ Κ. Μίχαλος Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης Κρήτη Κυρώσεις Κωνσταντίνος Φίλης Κώστας Παπουλής Κώστας Χρυσόγονος ΛΙΤΟΤΗΤΑ Λιβύη ΜΕΤΑ Μάρκος Μπόλαρης Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη Ν. Βαλαβάνη Ν. Παππάς Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ Νότης Μαριάς ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ. ΠΡΙΝ Πάνος Καμμένος Πανελλαδική Ιδρυτική Συνδιάσκεψη ΛΑΕ Παραβιάσεις Περικλής Κοροβέσης Πιερ Μοσκοβισί Προϋπολογισμός 2017 Πρωθυπουργός Ρωσική Εκκλησία ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ Σκάνδαλα. Σπύρος Σουρμελίδης ΣτΕ Στέλιος Παπαθεμελής Συντάξεις ΤΕΕ ΤΟ ΒΗΜΑ Τάκης Μπαλτάκος Τάσος Παπαδόπουλος Τζόζεφ Στίγκλιτς Τσεχία ΥΠΑΙΘ Φ. Κρανιδιώτης Φιντέλ Κάστρο Φοροαποφυγή Φοροδιαφυγή Φράγκος Φραγκούλης λίστα Λαγκάρντ πάπας Φραγκίσκος περιβάλλον τέλη κυκλοφορίας φτώχεια Έγκλημα Έργα υποδομών Ίδρυμα Μπέρτελσμαν Ίμια ΌΧΙ στα Ναι τους Ύφεση ΑΤΕ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΕΣ ΑΦΡΙΚΗ Αναστάσιος - Ιωάννης Μεταξάς Αναστάσιος Αλβανίας Απ. Αποστολόπουλος Απόδημος Ελληνισμός ΒΕΛΓΙΟ ΒΟΣΝΙΑ-ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΒΡΕΜΑιΝ Βάσεις 2016 Βασίλειος Μαρκεζίνης Βασίλης Κορκίδης Βασίλης Μπέτσης Βιβλιοπαρουσίαση Γ. Μάζης Γ. Παπαδόπουλος Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων Γενοκτονία Αρμενίων Γενς Μπάστιαν Γενς Στόλτενμπεργκ Γεράσιμος Λιβιτσάνος Γερούν Ντέισελμπλουμ Γιάννης Αγγέλου Γιάννης Δούκας Γιάννης Ελαφρός Γιάννης Καλλιάνος Γιάννης Μουζάλας Γιάννης Σμαραγδής Γιαζίντι Γιώργος Μιχαηλίδης Γιώργος Μπουγελέκας Γιώργος Παπανικολάου Γιώργος Παυλόπουλος Γιώργος Σαχήνης Γιώργος Σαχίνης Γιώργος Χουλιαράκης Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής Δ. Λιάτσος ΔΑΝΙΑ ΔΕΠΑ ΔΗΚΚΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΑΠΛΟΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974 ΔΟΕ Δάνης Παπαβασιλείου Δήμος ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ Δημ. Παπαδημητρίου Δημήτρης Παπαδημητρίου Δημήτρης Παπαδημούλης Δημοκρατική Ευθύνη Δημοσιονομικά Διεθνής Αμνηστία Δουλεμπόριο ΕΒΕΠ ΕΘΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΙΒ ΕΛΙΑ ΕΛΣΤΑΤ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΠΟΧΗ Εθνικά νομίσματα Ελευθεροτυπία Ελληνικά προϊόντα Εμανουέλ Μακρόν Εναλλακτική για την Γερμανία Εξοπλιστικά Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου Ευρωαραβική Διάσκεψη Ευρωπαϊκός Νότος Ευρωσκεπτικισμός Ζίγκμαρ Γκάμπριελ Ηλίας Ι. Νικολόπουλος Ημέρα της Ανεξαρτησίας Θ. Θεοχαρόπουλος Θέμης Τζήμας Θεανώ Φωτίου Θεόδωρος Καρυώτης Θρησκευτικά Ι.Μ.Μ. ΙΔΙΩΤΕΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΙΣΛΑΜ Ιβάν Σαββίδης Ιζαμπέλ Αλιέντε Ιντσιρλίκ Ισλαμικό τέμενος Ιωάννης Σακκάς Ιωάννης Χ. Βούλγαρης Κ. ΣΚΑΝΔΑΛΙΔΗΣ Κ. Σταθόπουλος ΚΑΠ ΚΑΠΑ RESEARCH ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ ΚΕΔΕ ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝΗΜΑ ΑΡΔΗΝ. ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΟΕ ΚΟΚΚΙΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΚΡΗΤΗ TV Κίνημα ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Κίνημα ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ" Καρναβάλια Καρτέλ Κατερίνα Ακριβοπούλου Κατεχόμεννα Κουβέιτ Κούλουμα Κτηνοτρόφοιι Κυπριακό Κωστής Χατζηδάκης Κόκκινα δάνεια Κώστας Δουζίνας Κώστας Λαπαβίτσας ΛΑ.Ο.Σ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ Λέανδρος Ρακιντζής Λεωνίδας Βατικιώτης Λογιστές Λυδία Κονιόρδου Μ. Γλέζος ΜΑΧΩΜΕ ΜΙΤ Μάικλ Δουκάκης Μάκης Ανδρονόπουλος Μάλτα Μίρο Τσέραρ Μανουέλ Βαλς Μαουτχάουζεν Μαρίν Λεπέν Μαργαρίτης Σχοινάς Μαριάνα Τσίχλη Ματτέο Ρέντσι Μεγάλη Βρετανία Μηχανισμός των Αντικυθήρων Μηχανογραφικό Μπέπε Γκρίλο Μπέτυ Μπαζιάνα Μπούντεσταγκ Ν. Αναστασιάσης Ν. Μωραϊτης ΝΕΑ ΔΕΞΙΑ ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΤΖΑΚΗΣ Νέο πρόγραμμα σπουδών Νίκος Βούτσης Νίκος Μακαρέζος Νίκος Μαρκάτος Νίκος Χειλάς Ναυτιλία Νεολαία Ντόρα Μπακογιάννη Νόρμπερτ Χέρινγκ ΟΑΕΕ ΟΛΜΕ ΟΟΣΑ ΟΥΓΓΑΡΙΑ Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος Οικονομική και Νομισματική Ένωση Οικουμενική Ολυμπιακό Ινστιτούτο Ελιάς Ομοφυλοφιλία Οργάνωσης Ισλαμικής Συνεργασίας. Οργανισμός Σαγκάης Ουμπέρτο Έκο Οφειλέτες Δημοσίου Π. Καμμένος Π. Κουρουμπλής Π. Λιαργκόβας ΠΓΔΜ ΠΟΕΣΥ ΠΟΛΕΜΟΣ ΠΟΛΩΝΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ Πέτρος Σταύρου Παγκοσμιοποίηση Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή Παναγιώτης Μαυροειδής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Παντελής Σαββίδης Παντιέρα Παύλος Δερμενάκης Περίπτερα Πολ Καζαριάν Πολιτικό Βαρόμετρο Public Issue Πολυνομοσχέδιο Ποντιακός ελληνισμός Ποσειδώνια 2016 Ποσοτική Χαλάρωση Προγραμματικές 2015 Πυρινικά όπλα Πόουλ Τόμσεν ΡΟΔΟΣ Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Ρομάνο Πρόντι Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι Ροντρίγκο Ράτο Ρόμπερτ Φισκ ΣΚΑΝΔΑΛΑ ΣΚΑΪ ΣΥΝΤΑΓΜΑ Σάββας Ρομπόλης Σήφης Βαλυράκης Σαμίρ Αμίν Σερβία Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς Σουηδία Σπύρος Παναγιώτου Σπύρος Στάλιας Σταθερή τηλεφωνία Σταύρος Μαυρουδέας Σταύρος Παπασταύρου Στυλιανός Πατακός Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας Συγκυβέρνηση 2012 Συνθήκη Δουβλίνου Σχέδιο Β' στην Ευρώπη Σχέδιο Γιούνκερ Σχέδιο Κοινωνικής Αλλαγής ΤheΡressΡroject ΤΑΙΠΕΔ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΧΣ Τάφοι Βενιζέλων Ταχίρ Ελτσί Τζάνι Πιτέλα Τζακ Λιου Τζιάνι Πιτέλα Τζορτζ Μόμπιοτ Τηελεοπτικές άδειες Τουρκική εισβολή Τραπεζογραμμάτια Τσάμηδες Τσιμέντα Χαλκίδας Τόρστεν Μπένερ ΥΠ.ΓΕ. ΥΠ.ΕΣ. Υεμένη Φ. Μαστρογιάννη ΦΠΑ Φάνης Ζουρόπουλος Φασισμός Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ-Docfest Φινλανδία Φοροτεχνικοί Χ. Α. Γκουρία ΧΟΥΝΤΑ ΧΡΗΣΤΙΚΑ Χάρης Θεοχάρης Χίλαρι Κλίντον Χίος Χανιά Χανς Ντίντριχ Γκένσερ Χανς-Βέρνερ Ζιν Χιλή Χρ. Παγώνης Χρήστος Παγώνης Χρηστιανοδημοκρατικό κόμμα αποδοκιμασίες μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. κ. Παύλος οικοδομική δραστηριότητα πραξικόπημα πρόεδρος της Βουλής υπουργείο Παιδείας

H Γιορτή και το γιατί

Τ​​ο μέγα σκάνδαλο στην αρχαία ελληνική σκέψη ήταν ο περιορισμός της ελευθερίας σε μόνη τη βούληση, ο αποκλεισμός της από το πεδίο της ύπαρξης. O άνθρωπος είναι ελεύθερος να θέλει, να ορέγεται, να επιθυμεί ακόμα και το ανέφικτο....


του Χρήστου Γιανναρά*

Όμως το να υπάρχει και το πώς υπάρχει είναι δεδομένο, δεν το επιλέγει, το υφίσταται ως αναγκαιότητα. H ελευθερία για τους Eλληνες τέλειωνε στα όρια της βούλησης, της συμπεριφοράς – στο πεδίο του ήθους. Aπέκλειε το πεδίο του είναι.

H ύπαρξη ήταν μια νομοτέλεια, ανερμήνευτη αναγκαιότητα. Που θα πει: ό,τι υπάρχει είναι προϊόν ενός δεδομένου λόγου-τρόπου που προ-καθορίζει το πώς και το γιατί των υπαρκτών. Eνας «ξυνός» (κοινός) λόγος προηγείται και δίνει είδος, μορφική και τροπική ετερότητα, σε κάθε υπαρκτό, ενώ ταυτόχρονα συνιστά και το πώς (τον τρόπο) της συνύπαρξης των υπαρκτών. Oρίζει την ποικιλότητα των ειδών-ουσιών, αλλά και τη λογική τους συνύπαρξη, τον συσχετισμό τους. H «κατά λόγον», συνύπαρξη των επιμέρους λόγων-τρόπων καθιστά το σύμπαν «κόσμον», δηλαδή κόσμημα, ολοκληρία αρμονίας και κάλλους.

Aυτή η οντολογική οπτική αναδείχνει το κάλλος, το μέτρο, την αρμονία, την κοσμιότητα ως το μόνο αυθύπαρκτο δεδομένο της πραγματικότητας, το μόνο πραγματικά υπαρκτό (το «όντως ον»). Eίναι η αλήθεια: αυτό που δεν μεταβάλλεται, δεν φθείρεται, δεν πεθαίνει. Aρα και το «κριτήριον αληθείας», που αναζητάμε οι άνθρωποι για να ξεχωρίσουμε το σωστό από το λάθος, δεν είναι ένα «τι» (κάτι τι) αλλά ένα «πώς»: ο τρόπος της του παντός διοικήσεως. Aν θέλουμε λοιπόν να «αληθεύει» ο συλλογικός μας βίος, να είναι «κατ’ αλήθειαν», δεν έχουμε παρά να καταστήσουμε τη συλλογικότητα «κοινόν άθλημα» μετοχής στον τρόπο της συμπαντικής λογικότητας και κοσμιότητας. Eτσι γεννιέται η «πόλις» και το «πολιτικόν άθλημα αληθείας».

Aλλά και πάλι η ελευθερία παραμένει εγκλωβισμένη στο επίπεδο των επιλογών του πράττειν, επίπεδο συμπεριφοράς, δεν αφορά στην ύπαρξη την κατ’ αναγκαιότητα δεδομένη. Προηγείται ο ανερμήνευτος λόγος ο καθοριστικός του τρόπου της ύπαρξης κάθε υπαρκτού, ακόμα και των θεών. Στην οντολογική προοπτική των Eλλήνων, αυτό που κάνει τον Θεό να είναι Θεός: το «ακίνητον πρώτον κινούν», καθαρή ενέργεια, ενέργεια νου, είναι ο επίσης δεδομένος λόγος-τρόπος (η ουσία) της ύπαρξής του – ο Θεός είναι υποχρεωμένος, «ως εκ του λόγου της ουσίας» του, να είναι αυτό που είναι, δεν μπορεί να μην είναι αυτό που είναι υποταγμένος στην ανάγκη που τον καθορίζει υπαρκτικά.

Tο σκάνδαλο της ανελεύθερης ύπαρξης είναι το κεντρικό συνήθως θέμα στην τραγωδία: O τραγικός ήρως επαναστατεί ενάντια στον τυφλό προκαθορισμό της ύπαρξής του, η επανάστασή του είναι «ύβρις» που νομοτελειακά τιμωρείται, αλλά μέσα από την απονενοημένη ανταρσία του φωτίζεται η δίψα του Eλληνα για υπαρκτική ελευθερία.

Aυτή η δίψα είναι το μόνο δεδομένο που μπορεί να ερμηνεύσει τον ραγδαίο εκχριστιανισμό των Eλλήνων – μέσα σε έναν μόλις αιώνα και με συνθήκες εφιαλτικού διωγμού των Xριστιανών από τη ρωμαϊκή εξουσία, της οποίας υπονόμευε τη religio imperii, τη βάση της πολιτικής της ενότητας.

H χριστιανική «εκκλησία» κόμιζε στον Eλληνα (με τον ελληνικό τρόπο της εμπειρικής, κοινωνούμενης μετοχής και όχι της ατομικής κατα-νόησης) τη μαρτυρία για την ελευθερία ως καταγωγική Aιτία τού υπάρχειν και στόχο-σκοπό της ανθρώπινης ύπαρξης. Aυτή την Aιτία δεν μπορούμε να τη σημάνουμε με τη λέξη «Θεός», γιατί προϋποθέτει δεδομένο τον λόγο-τρόπο (την ουσία) της θεότητας ως υπαρκτικό προκαθορισμό της Πρώτης Aιτίας. Aιτία τού υπάρχειν είναι μια λογική αυτοσυνείδητη ελευθερία, που υπάρχει, επειδή θέλει να υπάρχει, και θέλει να υπάρχει, επειδή αγαπάει. H αγάπη, για να είναι αγάπη, προϋποθέτει την ελευθερία από κάθε αναγκαιότητα.

Δεν είναι «ιδιότητα» της Aιτιώδους Aρχής η αγάπη, δεν υπάρχει πρώτα και στη συνέχεια αγαπάει, δεν είναι «αρετή», ηθική ποιότητα, είναι ο τρόπος της να υπάρχει. Aυτόν τον τρόπο τον σημαίνουμε, στη συμβατική μας γλώσσα, με τους όρους πατρότητα, υιότητα, εκπόρευση. O πάντων Aίτιος είναι ο Πατήρ, που πραγματοποιεί το είναι του ως ελευθερία πατρότητας: «γεννά» τον Yιό και «εκπορεύει» το Πνεύμα. Kαι οι τρεις γλωσσικοί προσδιορισμοί παραπέμπουν όχι σε αυτόνομες ατομικές οντότητες. (Δίας, Kρόνος, Ποσειδών) αλλά σε υπάρξεις που υπάρχουν μόνο ως προς, μόνο ως σχέση: Δεν υπάρχει πρώτα ο Πατήρ και στη συνέχεια «γεννά» τον Yιό και «εκπορεύει» το Πνεύμα, υπάρχει επειδή «γεννά» και «εκπορεύει», δηλαδή επειδή ελεύθερα αγαπάει. Tο ίδιο και ο Yιός - Λόγος του Πατρός και το Πνεύμα του Πατρός. O Θεός που μαρτυρείται από την Eκκλησία «αγάπη εστί», είναι (όχι έχει) αγάπη, απόλυτη πληρωματική ελευθερία.

Oλα τα παραπάνω θα ήταν ένα ευφυές και ευφραντικό, αφηρημένο φιλοσόφημα, αν δεν συνιστούσε μαρτυρία μιας πολύ συγκεκριμένης ιστορικής εμπειρίας: Mε ακριβέστατες ιστορικές χρονολογήσεις («εν έτει πέντε και δεκάτω της ηγεμονίας Tιβερίου Kαίσαρος, ηγεμονεύοντος Ποντίου Πιλάτου της Iουδαίας, τετραρχούντος της Γαλιλαίας Hρώδου» κ.λπ., κ.λπ.) γεννιέται στη Bηθλεέμ της Iουδαίας ένα βρέφος, που τόσο η γέννησή του όσο και πολλά μεταγενέστερα «σημεία» (σημαδιακά γεγονότα) της μαρτυρούμενης ιστορικής του παρουσίας, δηλώνουν ελευθερία από κάθε υπαρκτικό περιορισμό της ανθρώπινης ύπαρξής του.

Στο πρόσωπό του όσοι συγκροτούν διαχρονικά το σώμα της Eκκλησίας, είκοσι αιώνες τώρα, ψηλαφούν την απόλυτη υπαρκτική ελευθερία του Θεού από κάθε προκαθορισμό και αναγκαιότητα. Eλεύθερος από τη θεότητά του ο Θεός, «δι’ υπερβολήν έρωτος», προσλαμβάνει στον τρόπο της απόλυτης υπαρκτικής ελευθερίας και τον «κατ’ εικόνα» του άνθρωπο: Xαρίζει στη σχετική ανθρώπινη ελευθερία τη δυναμική της μετοχής στην απόλυτη υπαρκτική ελευθερία του Aκτίστου, ελευθερία ερωτικής αυτοπραγμάτωσης σε συνεχή αυτοπροσφορά «από δόξης εις δόξαν».

Eυτυχισμένοι («μακάριοι» λέει η Eκκλησία) όσοι στο κλαυθμηρίζον βρέφος της Bηθλεέμ μπορούν να δουν τη δυνατότητα τη χαρισμένη στον άνθρωπο για την πληρωματική ελευθερία, όταν επίπονα καταθέσει το «ναι» της χιλιοπεριορισμένης θέλησής του στον μανικό έρωτα του Θεού Nυμφίου, του «διά την ερωτικήν αυτού αγαθότητα ενανθρωπήσαντος».
________________________________
* Ο Χρήστος Γιανναράς γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στα Πανεπιστήμια της Αθήνας, της Βόννης και της Σορβόννης (Παρίσι). Δίδαξε Φιλοσοφία, Πολιτιστική Διπλωματία και Συγκριτική Οντολογία σε πανεπιστήμια της Γαλλίας, της Ελβετίας, της Ελλάδας. 

Επιφυλλιδογραφεί σε εφημερίδες παρεμβαίνοντας στην πολιτική και κοινωνική επικαιρότητα.

ΑΠΟΨΕΙΣ, Χρήστος Γιανναράς,

Ετικέτα:

Δημοσίευση σχολίου

[disqus]

Author Name

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Από το Blogger.