ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ε.Ε. ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Τουρκία ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΛΑΕ Βασίλειος Μαρκεζίνης VIDEO ΡΩΣΙΑ ΕΚΛΟΓΕΣ ΔΝΤ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΥΡΙΖΑ ΧΡΕΟΣ Blog συντάκη Κυβέρνηση ΗΠΑ ΜΜΕ ΝΔ Γερμανία ΔΑΝΕΙΣΤΕΣ Χρήστος Γιανναράς Τρομοκρατία ΜΝΗΜΟΝΙΑ ISIS ΘΕΣΜΟΙ Κυρ. Μητσοτάκης Τράπεζες ΚΥΠΡΟΣ ΣΥΡΙΑ Π. ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ Ζωή Κωνσταντοπούλου Δ. ΚΑΖΑΚΗΣ ΕΠΑΜ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΠΑΣΟΚ Σένγκεν ΑΠΕΡΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ Τηλεοπτικές άδειες ΑΝΕΡΓΙΑ Γερμανικός τύπος MEDIA ΒΟΥΛΗ ΚΚΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Εργασιακά ΝΑΤΟ ΠΑΜΕ Γ. Βαρουφάκης ΕΚΤ ΕΡΓΑΣΙΑ Ισλαμικό Κράτος E.E. ΕΥΒΟΪΚΑ ΙΤΑΛΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ Γιάννης Ανδρουλιδάκης Γιάννης Στουρνάρας ΕΚΚΛΗΣΙΑ Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ΣΧΕΔΙΟ Β' Σαουδική Αραβία ΑΝΤΑΡΣΥΑ ΒΡΕΧΙΤ Ευρώπη ΙΡΑΝ Ν. ΧΟΥΝΤΗΣ ΠΟΤΑΜΙ ΓΑΛΛΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΤΡΟΙΚΑ ΥΠ.ΟΙΚ ΑΝΕΛ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ Κριστίν Λαγκάρντ ΠτΔ Αξιολόγηση ΓΣΕΕ Δημοσκόπηση ΕΥΖΩΙΑ Κ. Λαπαβίτσας Μπάρακ Ομπάμα ΟΗΕ Π. Παυλόπουλος Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών Wikileaks Γ. Δραγασάκης Γιώργος Δελαστίκ Ισραήλ ΚΟΜΙΣΙΟΝ Ματέο Ρέντσι Ντόναλντ Τραμπ ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΥΠ.ΕΞ. Φορολογία Βρετανία Βόλφγκανγκ Σόιμπλε Γ. Καραμπελιάς ΔΕΗ ΔΗΜΑΡ Δάνεια Ευκλείδης Τσακαλώτος Κουρδικό ΠΑΙΔΕΙΑ Ρούντι Ρινάλντι Φρανσουά Ολάντ Βασίλης Λεβέντης ΔΕΘ ΔΗΜ. ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΡΑΧΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΕΝΦΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ Εκλογικός νόμος Ζ.Κ. Γιούνκερ Ισπανία Λεωνίδας Κουμάκης Μέση Ανατολή ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Τράπεζα της Ελλάδας Τρύφων Αλεξιάδης ΧΑΛΚΙΔΑ ThePressProject ΕΣΡ ΚΙΔΗΣΟ Λίστα Μπόργιανς Μικης Θεοδωράκης Μπλόκα ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΠΟΥΤΙΝ Πλειστηριασμοί ΥΓΕΙΑ Φωτεινή Μαστρογιάννη Φώφη Γεννηματά προαπαιτούμενα ΑΟΖ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ Βλαντιμίρ Πούτιν ΓΣΕΒΕΕ Δ. Κουτσούμπας Δ. Κωνσταντακόπουλος ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Δρόμος της Αριστεράς ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΕΣΠΑ Ζ. Κ. Γιούνκερ Ιστορία ΚΙΝΑ Κούρδοι ΝΤΑΒΟΣ Νίκος Μπογιόπουλος Ο ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΟΝ ΕΝΙΚΟ ΟΑΕΔ Ολγα Γεροβασίλη Πανορθόδοξη Σύνοδος Κρήτης Προεδρικές εκλογές Πρόεδρος της Δημοκρατίας ΣΤΑΘΗΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης καιρός ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ Βαγγέλης Μεϊμαράκης Βύρων Πολύδωρας Γ. Κατρούγκαλος Γερμανικές αποζημιώσεις Γιώργος Βάμβουκας Γιώργος Καρατζαφέρης Γιώργος Παπανδρέου ΔΟΛ Δημοψήφισμα 2015 ΕΚΠΑIΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΤΕ ΕΥΡΩΖΩΝΗ Ζ. Γκάμπριελ Θεόδωρος Κατσανέβας ΙΡΑΚ ΚΟΥΒΑ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ Κίνηση των «53» Λάκης Λαζοπουλος Λίστα της Ρηνανίας-Βεστφαλίας Μ. Ιγνατίου blog Μάριο Ντράγκι Μάρτιν Σουλτς Ν. Νικολόπουλος Νίκος Κοτζιάς Νίκος Παππάς. Νόαμ Τσόμσκι ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ Πέτρος Παπακωνσταντίνου Πιέρ Μοσκοβισί Πολυτεχνείο Σ. Καλεντερίδης ΣΑΤΙΡΑ ΣΕΒ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ Σεργκέι Λαβρόφ Σοφία Σακοράφα Συνθήκης της Λωζάνης Σύνοδος Κορυφής Ε.Ε Τερέζα Μέι Τζιχαντιστές Υπουργικό Φ. Κουβέλης Φετουλάχ Γκιουλέν μήνυμα Standard & Poors ΒΑΛΚΑΝΙΑ Γιάννης Τόλιος Γιώργος Κασιμάτης Δ. Καμμένος Δ. Στρατούλης ΔΕΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ Δημοσιοφράφοι Διαδίκτυο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΣΗΕΑ ΕΥΡΩ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ Ενωτική Κίνηση Ευρωπαϊκής Αριστεράς Εξεταστική Επιτροπή Βουλής Επιμελητήριο Ευβοίας Ευρωσοσιαλιστές Θ. Καριώτης ΙΚΑ Κ. Μίχαλος Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης Κρήτη Κυρώσεις Κωνσταντίνος Φίλης Κώστας Παπουλής Κώστας Χρυσόγονος ΛΙΤΟΤΗΤΑ Λιβύη ΜΕΤΑ Μάρκος Μπόλαρης Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη Ν. Βαλαβάνη Ν. Παππάς Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ Νότης Μαριάς ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ. ΠΡΙΝ Πάνος Καμμένος Πανελλαδική Ιδρυτική Συνδιάσκεψη ΛΑΕ Παραβιάσεις Περικλής Κοροβέσης Πιερ Μοσκοβισί Πρωθυπουργός Ρωσική Εκκλησία ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ Σκάνδαλα. Σπύρος Σουρμελίδης ΣτΕ Στέλιος Παπαθεμελής Συντάξεις ΤΟ ΒΗΜΑ Τάκης Μπαλτάκος Τάσος Παπαδόπουλος Τζόζεφ Στίγκλιτς Τσεχία ΥΠΑΙΘ Φ. Κρανιδιώτης Φιντέλ Κάστρο Φοροαποφυγή Φοροδιαφυγή Φράγκος Φραγκούλης λίστα Λαγκάρντ πάπας Φραγκίσκος περιβάλλον τέλη κυκλοφορίας φτώχεια E.E.. Έγκλημα Έργα υποδομών Ίδρυμα Μπέρτελσμαν Ίμια ΌΧΙ στα Ναι τους Ύφεση ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΕΣ ΑΦΡΙΚΗ ΒΕΛΓΙΟ ΒΟΣΝΙΑ-ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΒΡΕΜΑιΝ Βάσεις 2016 Βασίλης Κορκίδης Βασίλης Μπέτσης Βιβλιοπαρουσίαση Γ. Μάζης Γ. Παπαδόπουλος Γ. Σταθάκης Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων Γενοκτονία Αρμενίων Γενς Μπάστιαν Γενς Στόλτενμπεργκ Γεράσιμος Λιβιτσάνος Γερούν Ντέισελμπλουμ Γιάννης Αγγέλου Γιάννης Δούκας Γιάννης Ελαφρός Γιάννης Καλλιάνος Γιάννης Μουζάλας Γιάννης Σμαραγδής Γιαζίντι Γιώργος Μιχαηλίδης Γιώργος Μπουγελέκας Γιώργος Παπανικολάου Γιώργος Παυλόπουλος Γιώργος Σαχήνης Γιώργος Σαχίνης Γιώργος Χουλιαράκης Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής Δ. Λιάτσος ΔΑΝΙΑ ΔΕΠΑ ΔΗΚΚΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΑΠΛΟΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974 ΔΟΕ Δάνης Παπαβασιλείου Δήμος ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ Δημ. Παπαδημητρίου Δημήτρης Παπαδημητρίου Δημήτρης Παπαδημούλης Δημοκρατική Ευθύνη Δημοσιονομικά Διεθνής Αμνηστία Δουλεμπόριο ΕΒΕΠ ΕΘΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΙΒ ΕΛΙΑ ΕΛΣΤΑΤ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΠΟΧΗ Εθνικά νομίσματα Ελληνικά προϊόντα Εμανουέλ Μακρόν Εναλλακτική για την Γερμανία Εξοπλιστικά Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου Ευρωαραβική Διάσκεψη Ευρωπαϊκός Νότος Ευρωσκεπτικισμός Ηλίας Ι. Νικολόπουλος Ημέρα της Ανεξαρτησίας Θ. Θεοχαρόπουλος Θέμης Τζήμας Θεανώ Φωτίου Θεόδωρος Καρυώτης Θρησκευτικά Ι.Μ.Μ. ΙΔΙΩΤΕΣ ΙΟΒΕ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΙΣΑ ΙΣΛΑΜ Ιβάν Σαββίδης Ιζαμπέλ Αλιέντε Ιντσιρλίκ Ισλαμικό τέμενος Ιωάννης Σακκάς Ιωάννης Χ. Βούλγαρης Κ. ΣΚΑΝΔΑΛΙΔΗΣ Κ. Σταθόπουλος ΚΑΠ ΚΑΠΑ RESEARCH ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ ΚΕΔΕ ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝΗΜΑ ΑΡΔΗΝ. ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΟΕ ΚΟΚΚΙΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΚΡΗΤΗ TV Κίνημα ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Κίνημα ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ" Καρναβάλια Καρτέλ Κατερίνα Ακριβοπούλου Κατεχόμεννα Κουβέιτ Κούλουμα Κτηνοτρόφοιι Κυπριακό Κωστής Χατζηδάκης Κόκκινα δάνεια Κώστας Δουζίνας Κώστας Λαπαβίτσας ΛΑ.Ο.Σ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ Λέανδρος Ρακιντζής Λεωνίδας Βατικιώτης Λογιστές Λυδία Κονιόρδου Μ. Γλέζος ΜΑΧΩΜΕ ΜΙΤ Μάικλ Δουκάκης Μάκης Ανδρονόπουλος Μάλτα Μίρο Τσέραρ Μανουέλ Βαλς Μαουτχάουζεν Μαρίν Λεπέν Μαργαρίτης Σχοινάς Μαριάνα Τσίχλη Ματτέο Ρέντσι Μεγάλη Βρετανία Μηχανισμός των Αντικυθήρων Μηχανογραφικό Μπέπε Γκρίλο Μπέτυ Μπαζιάνα Μπούντεσταγκ Ν. Αναστασιάσης Ν. Μωραϊτης ΝΕΑ ΔΕΞΙΑ ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΤΖΑΚΗΣ Νέο πρόγραμμα σπουδών Νίκος Βούτσης Νίκος Μακαρέζος Νίκος Μαρκάτος Ναυτιλία Νεολαία Ντόρα Μπακογιάννη ΟΑΕΕ ΟΛΜΕ ΟΟΣΑ ΟΥΓΓΑΡΙΑ Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος Οικονομική και Νομισματική Ένωση Οικουμενική Ολυμπιακό Ινστιτούτο Ελιάς Ομοφυλοφιλία Οργάνωσης Ισλαμικής Συνεργασίας. Οργανισμός Σαγκάης Ουμπέρτο Έκο Οφειλέτες Δημοσίου Π. Καμμένος Π. Κουρουμπλής Π. Λιαργκόβας ΠΓΔΜ ΠΟΕΣΥ ΠΟΚΙΤΙΚΗ ΠΟΛΕΜΟΣ ΠΟΛΩΝΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ Πέτρος Σταύρου Παγκοσμιοποίηση Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή Παναγιώτης Μαυροειδής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Παντελής Σαββίδης Παντιέρα Παύλος Δερμενάκης Περίπτερα Πολ Καζαριάν Πολιτικό Βαρόμετρο Public Issue Πολυνομοσχέδιο Ποντιακός ελληνισμός Ποσειδώνια 2016 Ποσοτική Χαλάρωση Προγραμματικές 2015 Προϋπολογισμός 2017 Πυρινικά όπλα Πόουλ Τόμσεν ΡΟΔΟΣ Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Ρομάνο Πρόντι Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι Ροντρίγκο Ράτο Ρόμπερτ Φισκ ΣΚΑΝΔΑΛΑ ΣΚΑΪ ΣΥΝΤΑΓΜΑ Σάββας Ρομπόλης Σήφης Βαλυράκης Σαμίρ Αμίν Σερβία Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς Σουηδία Σπύρος Παναγιώτου Σπύρος Στάλιας Σταθερή τηλεφωνία Σταύρος Μαυρουδέας Σταύρος Παπασταύρου Στυλιανός Πατακός Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας Συγκυβέρνηση 2012 Συνθήκη Δουβλίνου Σχέδιο Β' στην Ευρώπη Σχέδιο Γιούνκερ Σχέδιο Κοινωνικής Αλλαγής ΤheΡressΡroject ΤΑΙΠΕΔ ΤΕΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΧΣ Τάφοι Βενιζέλων Ταχίρ Ελτσί Τζάνι Πιτέλα Τζακ Λιου Τζιάνι Πιτέλα Τζορτζ Μόμπιοτ Τηελεοπτικές άδειες Τουρκική εισβολή Τραπεζογραμμάτια Τσάμηδες Τσιμέντα Χαλκίδας Τόρστεν Μπένερ ΥΠ.ΓΕ. ΥΠ.ΕΣ. Υεμένη Φ. Μαστρογιάννη ΦΠΑ Φάνης Ζουρόπουλος Φασισμός Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ-Docfest Φινλανδία Φοροτεχνικοί Χ. Α. Γκουρία ΧΟΥΝΤΑ ΧΡΗΣΤΙΚΑ Χάρης Θεοχάρης Χίλαρι Κλίντον Χίος Χανιά Χανς Ντίντριχ Γκένσερ Χανς-Βέρνερ Ζιν Χιλή Χρ. Παγώνης Χρήστος Παγώνης Χρηστιανοδημοκρατικό κόμμα βομβαρδισμοί μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. κ. Παύλος οικοδομική δραστηριότητα πραξικόπημα πρόεδρος της Βουλής υπουργείο Παιδείας

Kώστας Λαπαβίτσας: «Η ζωή εν τάφω για την ελληνική οικονομία»

Η πραγματικότητα είναι προφανής και είναι αυτή ακριβώς που οποιοσδήποτε λογικός οικονομολόγος θα προέβλεπε ήδη από το 2013-14. Η ελληνική οικονομία έχει σταθεροποιηθεί σε σχέση με το 2009-10, χωρίς να διαφαίνεται καμία σημαντική δυναμική ανάπτυξης...


 

 του Κώστα Λαπαβίτσα (*)

Οικονομική στασιμότητα, κοινωνική ανισότητα, πολιτική χρεοκοπία

Ο ακριβέστερος χαρακτηρισμός της κατάστασης της ελληνικής οικονομίας είναι η σταθερότητα του νεκροταφείου. Μόλις στις 20 Νοεμβρίου, για παράδειγμα, η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι ο κύκλος εργασιών της βιομηχανίας μειώθηκε κατά 0,8% τον Σεπτέμβριο. Ο δείκτης υποχωρεί εδώ και περίπου ένα εξάμηνο. Η πολυθρύλητη βιομηχανική ανάκαμψη, στην οποία τόσες κυβερνητικές ελπίδες ακούμπησαν στο τέλος του 2016 και τις αρχές του 2017, απλώς δεν υπάρχει.

Εύκολα θα μπορούσε κανείς να παραθέσει πλήθος άλλων δεικτών, όπως για τις λιανικές πωλήσεις, τις εξαγωγές και εισαγωγές, τις επενδύσεις, την κατανάλωση, και ούτω καθεξής, αλλά δεν συντρέχει λόγος. Η πραγματικότητα είναι προφανής και είναι αυτή ακριβώς που οποιοσδήποτε λογικός οικονομολόγος θα προέβλεπε ήδη από το 2013-14. Η ελληνική οικονομία έχει σταθεροποιηθεί σε σχέση με το 2009-10, χωρίς να διαφαίνεται καμία σημαντική δυναμική ανάπτυξης.

Μεγάλα κοινωνικά στρώματα έχουν εξουθενωθεί και αποδέχονται καρτερικά την κατάσταση. Η κωλοτούμπα του Αλέξη Τσίπρα το 2015 σκότωσε την ελπίδα για τα λαϊκά, τα εργατικά, τα αγροτικά και τα μικρομεσαία στρώματα. Με κανένα τρόπο όμως δεν συναινούν σε ό, τι συμβαίνει, όπως δείχνει η εξαιρετική τελυταία έρευνα της Public Issue. Αποδέχονται τη μνημονιακή πραγματικότητα χωρίς να αντιδρούν δυναμικά, αλλά δεν συναινούν και έχουν βουβή αποστροφή. Το παράδοξο αυτό έχει μεγάλη σημασία για τις πολιτικές εξελίξεις.

Πιο συγκεκριμένα, η μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ έδωσε μεγάλη αυτοπεποίθηση σε όσους πέρασαν την κρίση με τις μικρότερες απώλειες, δηλαδή κυρίως στα ανώτερα στρώματα. Δεν υπάρχει πλέον ούτε αιδώς, ούτε διστακτικότητα στο να προβάλλει κανείς την ευμάρειά του. Μια απλή βόλτα στο κέντρο των Αθηνών αρκεί για να δείξει το ανελέητο ταξικό στρώμα που έφτιαξαν τα μνημόνια, το οποίο χαίρεται την άνεσή του και δε ντρέπεται να τη δείξει στους άνεργους, τους φτωχούς, τη μεγάλη μάζα που συνεχώς προσθέτει και διαιρεί τα λεπτά του κάθε ευρώ.

Παράλληλα, η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ στο φορολογικό και το ασφαλιστικό έχει αυξήσει τα βάρη για τη μεγάλη μάζα των μεσαίων στρωμάτων, προσφέροντας όμως σχετική προστασία στα χαμηλότερα. Πρόκειται για μια πολιτική αναδιανομής που δεν έχει τίποτε το αριστερό, καθώς αναδιανέμει τη φτώχεια από το ένα κομμάτι των εργαζομένων στο άλλο. Η κοινωνική πίεση είναι τεράστια, αλλά δίνει κάποια εκλογικά πλεονεκτήματα και, για την ώρα, συμβάλλει στην έλλειψη αντίδρασης.

Τέλος, η αποστροφή προς το πολιτικό σύστημα δεν εκφράζεται πια με θυμό, ή με λεκτικές και άλλες επιθέσεις στους πολιτικούς, όπως γινόταν στις αρχές της κρίσης. Υπάρχει όμως βαθιά απαξίωση, ιδίως ανάμεσα στη νεολαία. Τίποτε δεν είχε τελικά το ελληνικό πολιτικό σύστημα να προσφέρει στη χώρα μετά το ξέσπασμα της κρίσης. Ειδικευμένοι στο καθημερινό μεροδούλι-μεροφάι της συναλλαγής, χωρίς ευρύτερο όραμα για τη χώρα, οι Έλληνες πολιτικοί έγιναν έρμαια των δανειστών. Δυστυχώς η μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ ενέταξε και την Αριστερά στην ίδια συνομοταξία, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα ώστε να επανεμφανιστούν και τα φαντάσματα της «Κεντροαριστεράς» διεκδικώντας ρόλο στα πράγματα.

Για την αναγέννηση της ελπίδας

Και τώρα τι; Η πολιτική είναι καταρχήν ο δημόσιος λόγος, αυτός που γίνεται κοινωνική πραγματικότητα. Στην Ελλάδα ο δημόσιος λόγος συνόψισε καθαρά τους δύο δρόμους που είχε μπροστά της η χώρα από την αρχή της κρίσης.

Ο πρώτος ήταν να αποδεχθεί την πολιτική των δανειστών, κάνοντας «εσωτερική υποτίμηση», εφαρμόζοντας πρωτοφανή λιτότητα, ιδιωτικοποιώντας και «μεταρρυθμίζοντας». Ο δεύτερος ήταν να εφαρμόσει δική της πολιτική κάνοντας στάση πληρωμών στο χρέος, βγαίνοντας από το ευρώ και υλοποιώντας βαθιές τομές στην οικονομία και τη δημόσια διοίκηση. Για ένα διάστημα ο Αλέξης Τσίπρας, με τη θερμή σύμπραξη του Γιάνη Βαρουφάκη, ισχυρίστηκε ότι υπήρχε και ένας ακαθόριστος τρίτος δρόμος, κερδίζοντας έτσι τις εκλογές του 2015. Αλλά ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε του εξήγησε τη φύση της πραγματικότητας.

Ο δρόμος της «εσωτερικής υποτίμησης» υποστηρίχθηκε από μια στρατιά τραπεζιτών, βιομηχάνων, πολιτικών, πανεπιστημιακών, δημοσιογράφων – δηλαδή ολόκληρο το ελληνικό κατεστημένο. Δεν υπήρξε ποτέ «κόμμα της δραχμής» στην Ελλάδα, αλλά μόνο «κόμμα του ευρώ», αποφασισμένο, σκληρό και ανυποχώρητο. Ο άλλος δρόμος παρουσιάστηκε από μεμονωμένες φωνές που αρχικά λοιδορήθηκαν, αλλά σταδιακά βρήκε απήχηση. Έδρασε πολιτικά μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς ποτέ να εισχωρήσει στον ηγετικό κύκλο του Αλέξη Τσίπρα. Ηττήθηκε το καλοκαίρι του 2015 και γι’ αυτό έχει και ο ίδιος τις ευθύνες του.

Ο πολιτικός θρίαμβος της «εσωτερικής υποτίμησης» είναι η τραγωδία της χώρας. Παρά τα όσα ισχυρίζονται διάφοροι δημοσιογράφοι – και όχι μόνο – για τη σημερινή κατάσταση δεν φταίει ούτε το στραβό μας το κεφάλι, ούτε η ελληνική ιδιαιτερότητα, η οποία υποτίθεται ότι δεν επιτρέπει τις «μεταρρυθμίσεις» και αποτρέπει το κύμα των ξένων επενδύσεων που είναι έτοιμο να μας εκτοξεύσει. Φταίνε τα ίδια τα μνημόνια που ήταν εξαρχής σχεδιασμένα για να εξυπηρετήσουν τους δανειστές και δεν έχουν ουσιαστικό αναπτυξιακό περιεχόμενο.

Στο ελάχιστο δεν έχει αλλάξει η προβληματική δομή της ελληνικής οικονομίας μετά από επτά χρόνια. Η Ελλάδα παραμένει μια χώρα υπηρεσιών χαμηλής ανταγωνιστικότητας, με αδύναμη βιομηχανία που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις εισαγωγές, και με μη ανταγωνιστική γεωργία που πλέον πνίγεται. Το μόνο που άλλαξε είναι η φτώχεια που έφερε η «εσωτερική υποτίμηση» και η όξυνση των ταξικών διαφορών. Όσο η χώρα θα αποδέχεται το πλαίσιο που έθεσαν οι δανειστές, τόσο θα βολοδέρνει με χαμηλή και ασταθή ανάπτυξη, τη νεολαία να φεύγει στο εξωτερικό, τις ανισότητες να γιγαντώνονται, τη βαριά φορολογία, τις περικοπές στις δημόσιες δαπάνες και τους συνταξιούχους στη φτώχεια.

Για να βγει η Ελλάδα από το αδιέξοδο θα πρέπει να πάρει τον άλλο δρόμο. Αντίθετα με όσα έχουν κατά κόρον γραφεί και λεχθεί, αυτός είναι πάντα παρών και τα βήματά του είναι επεξεργασμένα. Θα χρειαστούν φυσικά περαιτέρω προσαρμογή, καθώς οι συνθήκες στην ΕΕ και γενικότερα μεταβάλλονται συνεχώς, αλλά ο πυρήνας είναι γνωστός και απολύτως εφικτός. Μπορεί να εφαρμοστεί με ομαλότητα, μέσω διαπραγματεύσεων και χωρίς να απομονώσει τη χώρα.

Αυτό που συνεχίζει να λείπει είναι η θαρραλέα και πειστική πολιτική παρουσία που θα τον εκπροσωπήσει. Ευρύτατα λαϊκά στρώματα σιωπούν και υπομένουν, ξέρουν όμως ότι δεν υπάρχει προοπτική για τα παιδιά τους. Δεν συναινούν και θέλουν ελπίδα που μπορεί να έρθει μόνο με ολική αλλαγή πορείας. Στις σημερινές συνθήκες, όσους τακτικούς υπολογισμούς και αν κάνει η κυβέρνηση, δεν υπάρχει η δυνατότητα μακροχρόνιας πολιτικής σταθερότητας. Είναι πιθανό το 2018 και 2019 να δοθεί και πάλι η δυνατότητα στον ελληνικό λαό να διαλέξει. Για τον ίδιο και τη χώρα του, δεν θα πρέπει να γίνει ξανά η λάθος επιλογή.

(*) Ο Κώστας Λαπαβίτσας είναι οικονομολόγος, καθηγητής της Σχολής Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και Πολιτικός...

Κώστας Λαπαβίτσας, Οικονομία, Απόψεις,

Ετικέτα:

Δημοσίευση σχολίου

[disqus]