03/06/17

1339 ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1173 ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 753 ΕΛΛΑΔΑ 682 ΚΟΣΜΟΣ 668 Ε.Ε. 511 ΑΠΟΨΕΙΣ 471 ΚΟΙΝΩΝΙΑ 119 Τουρκία 113 ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ 94 VIDEO 93 ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ 82 ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 53 ΡΩΣΙΑ 44 Blog συντάκη 44 ΧΡΕΟΣ 41 ΜΜΕ 36 ΣΥΡΙΖΑ 36 Χρήστος Γιανναράς 27 Τράπεζες 26 Τρομοκρατία 24 ΜΝΗΜΟΝΙΑ 23 ΚΥΠΡΟΣ 22 ΕΥΖΩΙΑ 21 Σένγκεν 20 Π. ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ 18 ΣΥΡΙΑ 18 Τηλεοπτικές άδειες 17 ΑΡΙΣΤΕΡΑ 16 ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ 15 MEDIA 11 ΥΠ.ΟΙΚ 10 ΤΡΟΙΚΑ 7 Φορολογία 6 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 6 Τρύφων Αλεξιάδης 6 ΥΠ.ΕΞ. 5 ΥΓΕΙΑ 5 Φρανσουά Ολάντ 4 Τράπεζα της Ελλάδας 3 Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης 3 ΧΑΛΚΙΔΑ 2 E.E. 2 Στέλιος Παπαθεμελής 2 ΤΟ ΒΗΜΑ 2 Τάσος Παπαδόπουλος 2 Τσεχία 2 Υπουργικό 2 Φ. Κουβέλης 2 Φιντέλ Κάστρο 2 Φοροαποφυγή 2 Φοροδιαφυγή 1 Ύφεση 1 ΕΛΛΑ 1 Συνθήκη Δουβλίνου 1 ΤΧΣ 1 Τουρκική εισβολή 1 Τσάμηδες 1 Τόρστεν Μπένερ 1 ΥΠ.ΓΕ. 1 ΥΠ.ΕΣ. 1 ΥΠΑΙΘ 1 Φ. Μαστρογιάννη 1 Φάνης Ζουρόπουλος 1 Φασισμός 1 Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ-Docfest 1 Φετουλάχ Γκιουλέν 1 Φράγκος Φραγκούλης

Ορισμένες χώρες θα μπορούσαν "να προχωρήσουν γρηγορότερα και ισχυρότερα χωρίς οι άλλες να αποκλείονται αλλά και χωρίς να μπορούν να αντιταχθούν", διευκρίνισε ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο οικοδεσπότης αυτής της μίνι συνόδου κορυφής στις Βερσαλλίες...

Οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας τάχθηκαν σήμερα υπέρ μιας Ευρώπης πολλών ταχυτήτων που θα επέτρεπε σε ορισμένες χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προοδεύσουν πιο γρήγορα από άλλες.

'Η ενότητα δεν σημαίνει ομοιομορφία' υπογράμμισε ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο οικοδεσπότης αυτής της μίνι συνόδου κορυφής στις Βερσαλλίες, στην οποία συμμετείχαν επίσης η καγκελάριος της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ και οι πρωθυπουργοί της Ισπανίας και της Ιταλίας, Μαριάνο Ραχόι και Πάολο Τζεντιλόνι.

'Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τάσσομαι υπέρ της ύπαρξης νέων μορφών συνεργασίας, υπέρ νέων σχεδίων, υπέρ αυτού που αποκαλούμε διαφοροποιημένες συνεργασίες', εξήγησε ο Ολάντ στην κοινή ανακοίνωση που εξέδωσε πριν από το δείπνο εργασίας.

Με αυτόν τον τρόπο, εξήγησε, 'ορισμένες χώρες' θα μπορούσαν "να προχωρήσουν πιο γρήγορα και πιο μακριά σε τομείς όπως η άμυνα, η ευρωζώνη, μέσω της εμβάθυνσης της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, όπως είναι η φορολογική και κοινωνική εναρμόνιση, όπως είναι ο πολιτισμός ή η νεολαία".

Ορισμένες χώρες θα μπορούσαν "να προχωρήσουν γρηγορότερα και ισχυρότερα χωρίς οι άλλες να αποκλείονται αλλά και χωρίς να μπορούν να αντιταχθούν", διευκρίνισε.

Για την Άγκελα Μέρκελ οι Ευρωπαίοι θα πρέπει "να έχουν το θάρρος να αποδεχτούν ότι ορισμένες χώρες προχωρούν πιο γρήγορα από τις άλλες" χωρίς ωστόσο να κλείνει το δρόμο "για εκείνες που έχουν καθυστερήσει". "Όμως θα πρέπει να μπορούμε να προχωρήσουμε μπροστά", επέμεινε.

Ο Ιταλός πρωθυπουργός από την πλευρά του τάχθηκε υπέρ "μιας πιο ολοκληρωμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης" αλλά με "διαφορετικά επίπεδα ολοκλήρωσης". Όσο για τον Μαριάνο Ραχόι, δήλωσε απλά ότι "η Ισπανία είναι διατεθειμένη να προχωρήσει στην ολοκλήρωση με όλους εκείνους που θα θελήσουν να την ακολουθήσουν".

H Τεχνητή Νοημοσύνη, με απλά λόγια, στοχεύει να δημιουργήσει μηχανές οι οποίες θα εργάζονται και θα σκέφτονται σαν άνθρωποι και προκαλεί ευθέως την οικονομική επιστήμη. Η οικονομία θεωρεί ότι ο άνθρωπος είναι homo economicus, δηλαδή λαμβάνει αποφάσεις, με βάση τη λογική του. ..

 της Φωτεινής Μαστρογιάννη (*)

Χαρακτηριστικό είναι το ανέκδοτο για την εμμονή των οικονομολόγων με τη λογική. Δύο οικονομολόγοι συναντιούνται στο δρόμο. Ο ένας ρώτησε τον άλλο «Πώς είναι η γυναίκα σου;» και ο άλλος απάντησε «Σε σχέση με τι;»

Η άποψη αυτή δηλαδή του homo economicus έχει καταρριφθεί γιατί ο άνθρωπος δεν δρα πάντα με βάση τη λογική. Ένας λόγος είναι ότι δεν έχει όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες, έχει δηλαδή ατελή πληροφόρηση οπότε και οι αποφάσεις που παίρνει δεν είναι ορθές.

Ένας άλλος λόγος είναι ότι το συναίσθημα επηρεάζει τις αποφάσεις μας γι’αυτό και οι σύγχρονοι οικονομολόγοι λαμβάνουν υπόψη την ψυχολογία, τις επιρροές του κοινωνικού περιβάλλοντος και το συναίσθημα στη λήψη αποφάσεων, συνδυασμό γνώσεων που βλέπουμε σε λίγους Έλληνες οικονομολόγους.

Πέραν όμως των επιδράσεων των παραπάνω, η νευροοικονομία (συνδυασμός νευρολογίας, βιολογίας, ψυχολογίας και οικονομικών) απέδειξε ότι ακόμα και οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεων για παράδειγμα η ηλιοφάνεια συνδέεται με τις καθημερινές αποδόσεις των μετοχών ή ακόμα και οπτικά ερεθίσματα όπως είναι οι φωτογραφίες όμορφων γυναικών, μπορούν να επηρεάσουν τη θέληση του ανθρώπου για την απόκτηση άμεσης ανταμοιβής.

Οι οικονομολόγοι δεν μπορούν να μετρήσουν τις προτιμήσεις με αριθμητικές αξίες παρά μόνο με σχετικές, η Τεχνητή Νοημοσύνη έρχεται να λύσει αυτό το πρόβλημα.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη «τρέφεται» με δεδομένα. Ήδη το 70% των αγοραστικών αποφάσεων στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης βασίζεται σε μηχανές που επεξεργάζονται τεράστιες βάσεις δεδομένων και προτείνουν στον επενδυτή τι να αγοράσει.

Και στο σημείο αυτό, η Τεχνητή Νοημοσύνη υπερβαίνει τις οικονομικές θεωρίες όπως είναι αυτή της αποτελεσματικότητας της αγοράς (Fama, 1965). Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, οι τιμές των μετοχών απεικονίζουν πλήρως όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες. Συνεπώς, δεν μπορεί κανείς να «νικήσει» την αγορά χρησιμοποιώντας οποιαδήποτε πληροφορία αφού αυτή, σύμφωνα με τη θεωρία, έχει ήδη προεξοφληθεί και ενσωματωθεί στην τιμή της μετοχής. Η πληροφόρηση όμως είναι ατελής γιατί κάποιος δεν έχει όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες. Πλέον όμως με τη χρήση των μηχανών η αγορά μπορεί να νικηθεί λόγω των δεδομένων που διαθέτουν και μπορούν να επεξεργασθούν οι μηχανές.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί ερωτήματα και για μία άλλη οικονομική θεωρία που είναι η θεωρία της προοπτικής των Kahneman & Tversky (1976). Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, τα άτομα όταν πρόκειται να λάβουν αποφάσεις γνωρίζοντας την πιθανότητα των αποτελεσμάτων, σταθμίζουν τις πιθανές απώλειες με τα πιθανά κέρδη. Η θεωρία αυτή παίρνει ως δεδομένο ότι ο άνθρωπος λαμβάνει τις αποφάσεις. Τι γίνεται όμως όταν τις αποφάσεις τις παίρνει η μηχανή της τεχνητής νοημοσύνης, ο machina economicus;

Οι επενδύσεις, όμως, στην τεχνολογία της Τεχνητής Νοημοσύνης τι επίδραση θα έχουν; Σύμφωνα με τους Chen et al. (2011) για τη δεκαετία 2011-2021, το αισιόδοξο σενάριο για την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία είναι $5,89 τρισεκατομμύρια. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι η εργασία του hedge fund manager όχι μόνο δεν θα επηρεαστεί δυσμενώς από την Τεχνητή Νοημοσύνη αλλά προβλέπεται ότι θα ευημερήσει τα επόμενα χρόνια.

Ποια όμως θα είναι η επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ανθρώπινη εργασία; Θεωρείται ότι θα χαθεί το 50% των θέσεων εργασίας, θα αυξηθεί η ανισότητα και θα εξαφανισθούν πολλές θέσεις εργασίας της μεσαίας τάξης. Μάλιστα ο μεγάλος φυσικός Στήβεν Χώκινγκ εξέφρασε την άποψη ότι οι μηχανές Τεχνητής Νοημοσύνης απειλούν την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη.

Στην Αμερική, λόγω της αυτοματοποίησης αυξήθηκε μεν η παραγωγικότητα αλλά ο μέσος μισθός μειώθηκε. Σύμφωνα με έκθεση της McKinsey οι δουλειές που προστατεύονται καλύτερα από την τεχνητή νοημοσύνη είναι αυτές του γιατρού, του hedge fund manager αλλά και χαμηλόμισθες όπως αυτές των νοσηλευτικών υπηρεσιών και των κηπουρών (προς το παρόν, θα πρόσθετα). Κατ’άλλους εργασίες όπως είναι αυτές του λογιστή θα καταργηθούν πλήρως, ενώ μεγάλο μέρος των νομικών υπηρεσιών θα γίνεται από μηχανές όπως και το 80% των εργασιών ενός υπαλλήλου γραφείου.

Το εντυπωσιακό είναι ότι δεδομένου ότι αυτό είναι το μέλλον, η συζήτηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν περιλαμβάνει τέτοια θέματα. Οι κυβερνήσεις αγνοούν (συνειδητά;) την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην κατάργηση των θέσεων εργασίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ιθύνοντες αυτής συζητούν για ανανέωση του εργατικού δυναμικού μέσω του μεταναστευτικού, δεχόμενοι αθρόα ρεύματα μεταναστών που δεν έχουν δεξιότητες στην πλειοψηφία τους αλλά και που λόγω της οικονομικής κρίσης αλλά και της αυτοματοποίησης των θέσεων εργασίας θα οδηγηθούν και αυτοί όπως και μεγάλα στρώματα των γηγενών στην απόλυτη εξαθλίωση. Η μόνη προσπάθεια που γίνεται για μερική επίλυση του προβλήματος είναι με την παροχή βασικού εισοδήματος σε ανέργους στη Φινλανδία, ένα κοινωνικό πείραμα, ενέργεια που είπαν ότι θα την ακολουθήσουν σκωτσέζικες, καναδικές και ολλανδικές πόλεις.

Μήπως λοιπόν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έπρεπε να συζητήσει για ένα πανευρωπαϊκό σχέδιο παροχής βασικού εισοδήματος σε συνδυασμό με έναν Ιωβηλαίο των χρεών των κρατών; Αυτό όμως προϋποθέτει μία συντονισμένη συλλογική προσπάθεια κάτι που δεν συμβαίνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση όπου τα τοπικά εθνικά συμφέροντα όπως είναι τα γερμανικά κυριαρχούν εις βάρος των υπολοίπων δημιουργώντας πλεονάσματα στη δική τους οικονομία από την πρόκληση ελλειμμάτων στις άλλες.

Η γερασμένη νοητικά Ευρώπη θα πρέπει να αποφασίσει κάποια στιγμή να κυβερνηθεί από πολιτικούς (και όχι από αδρά πληρωμένους, άχρηστους γραφειοκράτες που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα) που βλέπουν στο μέλλον, σκέπτονται στρατηγικά και φροντίζουν για το μέλλον των λαών με σύνεση και προσοχή και όχι με αερολογίες και ιδεοληψίες. Επείγει επίσης η δημιουργία μίας νέας οικονομικής θεωρίας γιατί η τεχνολογία και η παγκοσμιοποίηση έχουν καταστήσει τις υπάρχουσες παρωχημένες. Η γερασμένη νοητικά Ευρώπη θα αποφασίσει να ενισχύσει την προαγωγή της οικονομικής σκέψης από οικονομολόγους με σύγχρονο προσανατολισμό;

Οι προκλήσεις πολλές, μένει να δούμε εάν θα υπάρξουν δράσεις.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Ελληνική
Καπερναράκου, Κ. (2017). Το φινλανδικό κοινωνικό πείραμα για βασικό εισόδημα σε ανέργους. Διαθέσιμο στον Παγκόσμιο Ιστό: http://www.kathimerini.gr/891756/article/oikonomia/die8nhs-oikonomia/to-finlandiko-koinwniko-peirama-gia-vasiko-eisodhma-se-anergoys, Πρόσβαση [15 Ιανουαρίου 2017]
Σημειώσεις course στα νευροοικονομικά με διδάσκοντα τον καθ. Βασίλι Κλουτσάρεφ, Εθνικό Ερευνητικό Πανεπιστήμιο Μόσχας.

Διεθνής
Burows, L. (2015), How Artificial Intelligence is changing economic theory. Διαθέσιμο στον Παγκόσμιο Ιστό: https://phys.org/news/2015-07-artificial-intelligence-economic-theory.html, Πρόσβαση [28 Φεβρουαρίου 2017]
Chen, N., Christensen, L., Gallagher, K., Mate, R., Rafert, G.(2011), Global Economic Impacts Associated with Artificial Intelligence. Διαθέσιμο στον Παγκόσμιο Ιστό:http://www.analysisgroup.com/uploadedfiles/content/insights/publishing/ag_full_report_economic_impact_of_ai.pdf, Πρόσβαση [2 Μαρτίου 2017]
Fama E. (1965), The Behavior of Stock-Market Prices, The Journal of Business, Vol. 38, No. 1 (January 1965), 90.
Kahneman, D. & Tversky, A. (1979), Prospect Theory: An Analysis of Decision Under Risk. Econometrica Vol 47, 263-290.
Marwala, Tshilidzi (2014). Artificial Intelligence Techniques for Rational Decision Making. Heidelberg.
Parkes, D. C., and Wellman, Μ.P.(2015), Economic Reasoning and Artificial Intelligence. Science 349 (6245) (July 16): 267–272.
Yuhas, A. (2016), Would you bet against sex robots? AI 'could leave half of world unemployed'. Διαθέσιμο στον Παγκόσμιο Ιστό:< https://www.theguardian.com/technology/2016/feb/13/artificial-intelligence-ai-unemployment-jobs-moshe-vardi>, Πρόσβαση [1 Μαρτίου 2017]

(*) η Φωτεινή Μαστρογιάννη είναι Οικονομολόγος, καθ. ΜΒΑ, συγγραφέας
 

«Μ​​​​ια κρίση χωρίς ιστορικό προηγούμενο»: Hταν τίτλος σε ένα από τα «αφιερώματα» της «K», αλλά και σύνοψη της εικόνας που σχηματίζει ο Eλληνας για τον τόπο του καθημερινά. H εικόνα γεννάει όχι απαισιοδοξία ή θλίψη, αλλά πανικό και παράλυση...

επιφυλλίδα του Χρήστου Γιανναρά (*)

Mια κρίση χωρίς ιστορικό προηγούμενο και διαρκεί δέκα χρόνια – το Xρηματιστήριο Aθηνών βυθίστηκε κατά 85% τον Oκτώβριο του 2007. H γερμανική κατοχή είχε διαρκέσει τρία χρόνια, η ένοπλη ανταρσία του KKE τέσσερα χρόνια, η δικτατορία-buffa των συνταγματαρχών επτά. H παντοδαπή καταστροφή και διάλυση της οικονομίας, των κρατικών λειτουργιών και θεσμών που προκάλεσε ο εξωφρενικός υπερδανεισμός της χώρας, ο εξευτελισμός και η εθελοδουλεία της «σωτήριας» επιτρόπευσης, μοιάζουν να μην έχουν ημερομηνία λήξης.

Στο ώς τώρα διάστημα των δέκα χρόνων του παρατεινόμενου εφιάλτη, τουλάχιστον επτά ακόμα χώρες πέρασαν επίσης κίνδυνο οικονομικής καταστροφής. Oλες ανέκαμψαν, η Eλλάδα όχι. Oλοι οι δείκτες που συσχετίζουν τις λειτουργίες της οικονομίας με αυτές της κοινωνίας παραμένουν «στο κόκκινο». Oι πειραματισμοί συνεχίζονται ακατάσχετοι και εξοργιστικά ατελέσφοροι, ύστερα από δέκα χρόνια η μεθοδική λιμοκτονία μισθωτών και συνταξιούχων εξακολουθεί επιτεινόμενη και σίγουρη για κάποιες δεκαετίες ακόμα, τα μέτρα αδίσταχτης απανθρωπίας και βαναυσότητας σκληραίνουν ακατάπαυστα, χωρίς να ξεμυτίζει ανάκαμψη.

Δοκιμάσαμε οι ψηφοφόροι όλα τα κόμματα του κοινοβουλίου σε κυβερνήσεις «συνεργασίας» για τη διαχείριση της «κρίσης» – όλα, εκτός από τα δύο που αρνούνται τις συνταγματικές ελευθερίες. Tο αποτέλεσμα ήταν κυριολεκτικά μακάβριο: εξομοιώθηκαν όλα στο επίπεδο του χυδαιότερου δυνατού παλαιοκομματικού μοντέλου διακυβέρνησης. Συγκλήθηκαν συσκέψεις όλων των κομματικών αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στο κενό, χωρίς αποτέλεσμα και αυτές – ανατριχιαστική η τυφλότητα της κομματικής ιδιοτέλειας. Για κάποιες μέρες κατορθώθηκε να στηθεί «εκ των ενόντων» μια «κυβέρνηση προσωπικοτήτων» με την εμπιστοσύνη της Bουλής. Tη σαμποτάρισαν ακαριαία οι επίδοξοι κομματικοί πρωθυπουργοί – είχαν ως σπιθαμιαίοι οξύ στερητικό της εξουσίας σύνδρομο, αλλά και τον τρόμο της σύγκρισης.

Aπρόσμενα και ανεπίγνωστα, με «καραμπόλα από σπόντα», φώτισε την αιτιολόγηση του συλλογικού μας αδιεξόδου, με μια μόνο λέξη, ο υπουργός της Παιδείας. H λέξη-κλειδί για τον φωτισμό μας ήταν η «αυτοαξιολόγηση». O υπουργός αποφάσισε να επισημοποιήσει και καθιερώσει θεσμικά (και έτσι να ξορκίσει ασφαλώς) τη συμπερίληψη και αιτία της δεκάχρονης αδιέξοδης κρίσης μας, τον άξονα ή πυρήνα των εξαθλιωτικών και βασανιστικών δεινών μας, της ξεφτίλας μας.

Kάθε νοήμων άνθρωπος, σε κάθε γεωγραφικό μήκος και πλάτος, γνωρίζει από πείρα, την ατομική και την κοινή, ότι συλλογικός βίος είναι αδύνατο να συγκροτηθεί, αν δεν λειτουργεί κριτική αποτίμηση συμπεριφορών, ενεργημάτων, επιδόσεων, αν εκλείψει η αξιολόγηση της ποιότητας. Kριτική αποτίμηση και συγκριτική αξιολόγηση είναι συνάρτηση (και ορισμός) της ελευθερίας – και υπάρχει μία και μόνη ελευθερία: «να ελευθερωθεί ο άνθρωπος από τον εαυτό του», από τις ενστικτώδεις αναγκαιότητες που του επιβάλλουν οι ενορμήσεις και ορέξεις του. H ελευθερία πραγματώνεται στην έγνοια για τον συνάνθρωπο, την έγνοια για τα κοινά, επομένως στην «αίσθηση του δημόσιου συμφέροντος» που είναι και μέτρο εξόδου από τη βαρβαρότητα και τον πρωτογονισμό του ατομοκεντρισμού.

Tα τελευταία τριάντα πέντε χρόνια στην Eλλάδα, την κριτική αποτίμηση της ελευθερίας, την αξιολόγηση των διαφορών της ποιότητας, τη διάκριση του εργατικού από τον ράθυμο, του καταρτισμένου από τον αστοιχείωτο, του τίμιου από τον δόλιο, την εξάλειψε θεσμικά η πολιτική καπηλεία της δήθεν «Aριστεράς» και της δήθεν «προόδου». O,τι πιο αντικοινωνικό (ατομοκεντρικό, φασιστικό) μπορούσαν να γεννήσουν τα ορμέμφυτα του μαζοποιημένου ανθρώπου (απεργίες «κοινωνικού κόστους», εκβιαστικές καταλήψεις, βανδαλισμοί) αξιολογήθηκαν από τους αδίστακτους αυτουργούς τους σαν «μέσα λαϊκής πάλης»! H κριτική αποτίμηση λόγων και πράξεων, οι διαβαθμίσεις της ποιότητας, οι στοχεύσεις στην αριστεία, χλευάστηκαν και συκοφαντήθησαν, καταργήθηκαν με νόμους.

Eμπρακτα και καθολικά στην Eλλάδα, τριάντα πέντε χρόνια τώρα, κυριαρχεί η «αυτοαξιολόγηση» – η λέξη συνιστά contradictio in terminis, αφού μόνο η κοινωνούμενη εμπειρική αποτίμηση μπορεί να αξιολογήσει προθέσεις και στοχεύσεις. Oλοι αυτοαξιολογούνται: ο γιατρός και ο πολεοδόμος ορίζοντας το ποσό με το οποίο εξαγοράζονται από τον πολίτη, ο εφοριακός τιμολογώντας την παράνομη «εξυπηρέτηση» που προσφέρει, ο βουλευτής θωρακίζοντας την ασυλία των καταχρήσεών του, ο προμηθευτής και ο εργολάβος του Δημοσίου βαθμολογώντας από μόνοι τους τις αντοχές των υλικών τους. «Eγώ τόσο αξίζω», «εγώ είμαι ο καλύτερος», «εγώ δικαιούμαι ένα δώρο στον εαυτό μου».

O υπουργός της Παιδείας σκέφτηκε να ξορκίσει το κακό δικαιολογώντας το λογικά. Tο σκεπτικό του υπουργού ήταν: Aς μη φοβόμαστε τη λέξη «αξιολόγηση», στο παρελθόν βέβαια χρησιμοποιήθηκε εκδικητικά (προφανώς εννοούσε ο υπουργός ότι, πριν από τριάντα πέντε χρόνια, οι πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Παιδείας αξιολογούσαν αρνητικά κάποιους εκπαιδευτικούς προκειμένου να τους εκδικηθούν για τα πολιτικά τους φρονήματα) – αυτά τέλειωσαν. Tέλειωσαν από το 1982, με τις «προοδευτικές» κυβερνήσεις ΠAΣOK και N.Δ. που, για να αποφύγουν την «εκδικητική», κατάργησαν κάθε αξιολόγηση. Eπειδή όμως τώρα οι «προοδευτικοί» καταλάβαμε ότι η ζωή (και όχι μόνο η Παιδεία) δεν μπορεί να λειτουργήσει κάτω από τον οδοστρωτήρα της ισοπέδωσης, εφεύραμε ένα είδος αξιολόγησης, στο οποίο θα συμφωνήσει κάθε πικραμένος: την «αυτοαξιολόγηση»: O καθένας θα αξιολογεί - βαθμολογεί τον εαυτό του και τα μέλη κάθε εκπαιδευτικής μονάδας τη μονάδα τους!

Λογικά υποθέτει κανείς ότι σήμερα, με τον αείμνηστο Mποστ (Mέντη Mποσταντζόγλου), αν ζούσε και συνέχιζε το κοφτερό του χιούμορ, δεν θα γελούσε κανένας: Tις σκόπιμες παρασημαντικές ανορθογραφίες του δεν θα ήξερε την ορθή γραφή για να τις παραβάλει. Kαι δεύτερο: έχει χαθεί η αίσθηση της παλαβής υπερβολής που συνιστά διακωμώδηση. Eγραφε ο Mποστ: «Aποφάσισα να προλογίσω ο ίδιος το βιβλίο με τα σκίτσα μου, γράφοντας τα καλύτερα λόγια για τον εαυτό μου»! (από μνήμης το παράθεμα). O γκροτέσκος ναρκισσισμός της φράσης παρηχείται σήμερα σαν «προοδευτική» πρωτοβουλία υπουργού.
_________________________________________

(*) Ο Χρήστος Γιανναράς γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στα Πανεπιστήμια της Αθήνας, της Βόννης και της Σορβόννης. Επιφυλλιδογραφεί σε εφημερίδες παρεμβαίνοντας στην πολιτική και κοινωνική επικαιρότητα.
yannaras.gr

Στις παρούσες συνθήκες της κρίσης, της ανεργίας, της σκληρής εκμετάλλευσης, των ελαστικών μορφών εργασίας, της φτωχοποίησης και του κοινωνικού αδιεξόδου χρειάζονται νέα εργαλεία προσέγγισης των προβλημάτων, διαφορετικές αναλύσεις και, κυρίως, επαναθεμελίωση του συνδικαλιστικού κινήματος, του ρόλου του, των αξιών του, της ηθικής του...

του Γιάννη Ανδρουλιδάκη (*)

Γενική είναι η παραδοχή ότι το συνδικαλιστικό κίνημα στην Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Πολλοί εκτιμούν (και μάλλον δεν κάνουν λάθος) ότι επηρεάστηκε από τις παθογένειες της μεταπολίτευσης με αποτέλεσμα να ακολουθήσει τη φθίνουσα πορεία που είχε και η χώρα. Ιδιαιτέρως, τα τελευταία χρόνια των μνημονίων παρουσιάζεται μια μεγάλη αντίφαση: ενώ η κρίση βαθαίνει και οξύνονται τα προβλήματα, τα συνδικάτα είναι ανήμπορα να συσπειρώσουν την πληττόμενη κοινωνία, να αντιδράσουν μαζικά και να απαντήσουν αποφασιστικά.

Η σημερινή κακή εικόνα του συνδικαλιστικού χώρου διαμορφώθηκε σταδιακά, κυρίως, μετά την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Τότε επικράτησε για πρώτη φορά η λογική της ανάθεσης. Όμως, δεν έφταιξε μόνον αυτό. Υπάρχουν πολλές και σοβαρές αιτίες. Ενδεικτικά θα μπορούσε κανείς να αναφέρει τη σχέση του κόμματος του Α. Παπανδρέου με τις μεγάλες ομοσπονδίες και τις τριτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις(ΓΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ, ΟΤΟΕ, ΕΛΜΕ, ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ κλπ) στις οποίες είχε τον απόλυτο έλεγχο . Τις χρησιμοποίησε μεθοδευμένα ως όργανα υποστήριξης της πολιτικής του και τις μετέτρεψε σε μηχανισμό παραγωγής κομματικών και κυβερνητικών στελεχών. Όλοι, νομίζω, θυμόμαστε ποια ήταν η μετασυνδικαλιστική πορεία των περισσοτέρων προέδρων των παραπάνω οργανώσεων. Επιπλέον μια σειρά συνδικαλιστών την ίδια περίοδο έπαιξαν το ρόλο του πολιτικού πάτρωνα μετατρέποντας τα σωματεία σε ρουσφετολογικούς χώρους. Αυτά σιγά – σιγά και σταθερά έχασαν τον ταξικό τους προσανατολισμό, εγκατέλειψαν τον αγωνιστικό τους χαρακτήρα και μεταμορφώθηκαν σε άνευρες ενώσεις , οι οποίες πολλές φορές προκήρυσσαν ανούσιες και εκτονωτικές απεργιακές κινητοποιήσεις για το θεαθήναι.

Βεβαίως, ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση έχει και ένα τμήμα της αριστεράς το οποίο ακολουθεί τη λογική του απόλυτου κομματικού ελέγχου των συνδικάτων, των ξεχωριστών συγκεντρώσεων και πορειών. Η τακτική αυτή δε συμβάλλει στην ενότητα των εργαζομένων , συντηρεί την πολυδιάσπαση και ευνοεί τις μνημονιακές δυνάμεις και κανέναν άλλο.

Τα προαναφερόμενα λειτούργησαν καταλυτικά, απογοήτευσαν τους εργαζόμενους και οδήγησαν σε αποστράτευση. Τα τελευταία, μάλιστα, χρόνια η μετατροπή του ΣΥΡΙΖΑ σε νεομνημονιακό κόμμα ενίσχυσε την προϋπάρχουσα απογοήτευση και ένα μέρος των πολιτών υιοθέτησε τη λογική ότι «τίποτα δεν αλλάζει και όλοι το ίδιο είναι». Γι αυτό και σήμερα καταγράφονται αποκαρδιωτικά ποσοστά συμμετοχής σε απεργιακές κινητοποιήσεις, γι αυτό και εκατοντάδες συνδικαλιστικοί χώροι μεταβλήθηκαν σε σωματεία-φαντάσματα, σε σωματεία – σφραγίδες.

Στις παρούσες συνθήκες της κρίσης, της ανεργίας, της σκληρής εκμετάλλευσης, των ελαστικών μορφών εργασίας, της φτωχοποίησης και του κοινωνικού αδιεξόδου χρειάζονται νέα εργαλεία προσέγγισης των προβλημάτων, διαφορετικές αναλύσεις και, κυρίως, επαναθεμελίωση του συνδικαλιστικού κινήματος, του ρόλου του, των αξιών του, της ηθικής του. Σε μια περίοδο που ωμά διαπιστώνεται ως αριθμός αυτό που εμείς καθημερινά βιώνουμε ότι δηλαδή η φτώχεια στην Ελλάδα από το 2008 έως σήμερα αυξήθηκε κατά 40%(οικονομικό ινστιτούτο της Κολωνίας), σε μια στιγμή που μεθοδεύεται αλλαγή του συνδικαλιστικού νόμου και του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις για τις απεργιακές κινητοποιήσεις (καθόλου τυχαίες οι πρόσφατες προκλητικές δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη) απαιτείται ένα συνδικαλιστικό κίνημα ταξικό, το οποίο θα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των αγώνων και θα συνδέσει τις διεκδικήσεις των εργαζομένων με τα μεγάλα λαϊκά αιτήματα για αλλαγή των συσχετισμών υπέρ των πολλών. Ένα συνδικαλιστικό κίνημα με ριζοσπαστικό προσανατολισμό, με ξεκάθαρες θέσεις, που θα ξεπερνά τα στενά συντεχνιακά όρια και θα παλεύει για το παρόν έχοντας, όμως, στραμμένα τα μάτια στο μέλλον. Ένα συνδικαλιστικό κίνημα ακηδεμόνευτο μακριά από προνομιακές σχέσεις με τους κυβερνώντες, τον παραγοντισμό και τις κομματικές εξαρτήσεις, το οποίο θα αποφασίζει έχοντας ως αποκλειστικό γνώμονα την υπεράσπιση των δίκαιων αιτημάτων των εργαζομένων.

Αυτούς τους στόχους, θεωρώ, ότι έρχεται να υπηρετήσει η 2η πανελλαδική συνδιάσκεψη του ΜΕΤΑ. Το τελευταίο δικαιώνεται απολύτως για την επιλογή του να διαχωρίσει τις δυνάμεις του από εκείνες του ΣΥΡΙΖΑ. Η λάσπη και η συκοφάντηση των στελεχών που πήραν την πρωτοβουλία αυτή δε βρήκε το στόχο της. Η προσπάθεια των «γεφυροποιών», δηλαδή εκείνων που έχουν τη λογική των κοινών ψηφοδελτίων με τις δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ έπεσε στο κενό. Το ΜΕΤΑ μέρα με τη μέρα καταγράφεται ως μια τίμια και ειλικρινής φωνή στο συνδικαλιστικό χώρο με αταλάντευτη στάση, που δημιουργήθηκε από τους εργαζόμενους για να υπηρετεί τα συμφέροντα τους και μόνον. Τώρα είναι η στιγμή για να δοθεί η εξαιρετικά δύσκολη μάχη με στόχο να γίνει η απελπισία μαζική δύναμη και οι διαδοχικές ήττες μια μεγάλη νίκη του εργατικού και λαϊκού κινήματος στη χώρα μας.
(*) Ο Γιάννης Ανδρουλιδάκης είναι εκπαιδευτικός στο 6ο Λύκειο Καλαμάτας.

Author Name

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Από το Blogger.