1256 ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1182 ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 804 ΕΛΛΑΔΑ 674 Ε.Ε. 623 ΚΟΣΜΟΣ 474 ΑΠΟΨΕΙΣ 438 ΚΟΙΝΩΝΙΑ 158 Τουρκία 127 ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ 109 ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ 108 ΑΡΙΣΤΕΡΑ 92 VIDEO 86 ΡΩΣΙΑ 83 ΕΚΛΟΓΕΣ 69 ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 65 ΣΥΡΙΖΑ 58 ΧΡΕΟΣ 55 Blog συντάκη 50 ΗΠΑ 46 ΜΜΕ 37 Χρήστος Γιανναράς 31 ΜΝΗΜΟΝΙΑ 30 Τράπεζες 30 Τρομοκρατία 29 ΚΥΠΡΟΣ 28 ΣΥΡΙΑ 27 Π. ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ 21 Σένγκεν 20 ΑΝΑΠΤΥΞΗ 20 Τηλεοπτικές άδειες 18 MEDIA 18 ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ 17 ΝΑΤΟ 17 ΠΑΜΕ 14 ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ 14 Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν 14 ΣΧΕΔΙΟ Β' 14 Σαουδική Αραβία 12 ΠΟΤΑΜΙ 11 ΤΡΟΙΚΑ 11 ΥΠ.ΟΙΚ 10 ΑΝΕΛ 10 ΠτΔ 9 ΕΥΖΩΙΑ 9 ΟΗΕ 9 Π. Παυλόπουλος 9 Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών 8 Ντόναλντ Τραμπ 8 ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ 8 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 8 ΥΠ.ΕΞ. 8 Φορολογία 7 ΠΑΙΔΕΙΑ 7 Ρούντι Ρινάλντι 6 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 6 Τράπεζα της Ελλάδας 6 Τρύφων Αλεξιάδης 6 Φρανσουά Ολάντ 6 ΧΑΛΚΙΔΑ 5 ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ 5 ΠΟΥΤΙΝ 5 Πλειστηριασμοί 5 ΥΓΕΙΑ 5 Φωτεινή Μαστρογιάννη 5 Φώφη Γεννηματά 5 προαπαιτούμενα 4 ΝΤΑΒΟΣ 4 Ο ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΟΝ ΕΝΙΚΟ 4 ΟΑΕΔ 4 Ολγα Γεροβασίλη 4 Πανορθόδοξη Σύνοδος Κρήτης 4 Προεδρικές εκλογές 4 Πρόεδρος της Δημοκρατίας 4 ΣΤΑΘΗΣ 4 ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ 4 ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ 4 Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης 3 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 3 Πέτρος Παπακωνσταντίνου 3 Πιέρ Μοσκοβισί 3 Πολυτεχνείο 3 Σ. Καλεντερίδης 3 ΣΑΤΙΡΑ 3 ΣΕΒ 3 ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΑ 3 Σεργκέι Λαβρόφ 3 Σοφία Σακοράφα 3 Συνθήκης της Λωζάνης 3 Σύνοδος Κορυφής Ε.Ε 3 Τερέζα Μέι 3 Τζιχαντιστές 3 Υπουργικό 3 Φ. Κουβέλης 3 Φετουλάχ Γκιουλέν 2 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ 2 ΟΥΚΡΑΝΙΑ 2 ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ. 2 ΠΡΙΝ 2 Πάνος Καμμένος 2 Πανελλαδική Ιδρυτική Συνδιάσκεψη ΛΑΕ 2 Παραβιάσεις 2 Περικλής Κοροβέσης 2 Πρωθυπουργός 2 Ρωσική Εκκλησία 2 ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ 2 ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ 2 Σκάνδαλα. 2 Σπύρος Σουρμελίδης 2 ΣτΕ 2 Στέλιος Παπαθεμελής 2 Συντάξεις 2 ΤΟ ΒΗΜΑ 2 Τάκης Μπαλτάκος 2 Τάσος Παπαδόπουλος 2 Τζόζεφ Στίγκλιτς 2 Τσεχία 2 ΥΠΑΙΘ 2 Φιντέλ Κάστρο 2 Φοροαποφυγή 2 Φοροδιαφυγή 2 Φράγκος Φραγκούλης 2 πάπας Φραγκίσκος 2 περιβάλλον 2 τέλη κυκλοφορίας 2 φτώχεια 1 ΌΧΙ στα Ναι τους 1 Ύφεση 1 ΟΑΕΕ 1 ΟΛΜΕ 1 ΟΟΣΑ 1 ΟΥΓΓΑΡΙΑ 1 Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος 1 Οικονομική και Νομισματική Ένωση 1 Οικουμενική 1 Ολυμπιακό Ινστιτούτο Ελιάς 1 Ομοφυλοφιλία 1 Οργάνωσης Ισλαμικής Συνεργασίας. 1 Οργανισμός Σαγκάης 1 Ουμπέρτο Έκο 1 Οφειλέτες Δημοσίου 1 Π. Καμμένος 1 Π. Κουρουμπλής 1 Π. Λιαργκόβας 1 ΠΓΔΜ 1 ΠΟΕΣΥ 1 ΠΟΚΙΤΙΚΗ 1 ΠΟΛΕΜΟΣ 1 ΠΟΛΩΝΙΑ 1 ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 1 ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ 1 ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ 1 Πέτρος Σταύρου 1 Παγκοσμιοποίηση 1 Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή 1 Παναγιώτης Μαυροειδής 1 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 1 Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας 1 Παντελής Σαββίδης 1 Παντιέρα 1 Παύλος Δερμενάκης 1 Περίπτερα 1 Πιερ Μοσκοβισί 1 Πολ Καζαριάν 1 Πολιτικό Βαρόμετρο Public Issue 1 Πολυνομοσχέδιο 1 Ποντιακός ελληνισμός 1 Ποσειδώνια 2016 1 Προγραμματικές 2015 1 Προϋπολογισμός 2017 1 Πυρινικά όπλα 1 Πόουλ Τόμσεν 1 ΡΟΔΟΣ 1 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 1 Ρομάνο Πρόντι 1 Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι 1 Ροντρίγκο Ράτο 1 Ρόμπερτ Φισκ 1 ΣΚΑΝΔΑΛΑ 1 ΣΚΑΪ 1 ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1 Σάββας Ρομπόλης 1 Σήφης Βαλυράκης 1 Σαμίρ Αμίν 1 Σερβία 1 Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς 1 Σουηδία 1 Σπύρος Παναγιώτου 1 Σπύρος Στάλιας 1 Σταθερή τηλεφωνία 1 Σταύρος Μαυρουδέας 1 Σταύρος Παπασταύρου 1 Στυλιανός Πατακός 1 Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας 1 Συγκυβέρνηση 2012 1 Συνθήκη Δουβλίνου 1 Σχέδιο Β' στην Ευρώπη 1 Σχέδιο Γιούνκερ 1 Σχέδιο Κοινωνικής Αλλαγής 1 ΤheΡressΡroject 1 ΤΑΙΠΕΔ 1 ΤΕΕ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1 ΤΧΣ 1 Τάφοι Βενιζέλων 1 Ταχίρ Ελτσί 1 Τζάνι Πιτέλα 1 Τζακ Λιου 1 Τζιάνι Πιτέλα 1 Τζορτζ Μόμπιοτ 1 Τηελεοπτικές άδειες 1 Τουρκική εισβολή 1 Τραπεζογραμμάτια 1 Τσάμηδες 1 Τσιμέντα Χαλκίδας 1 Τόρστεν Μπένερ 1 ΥΠ.ΓΕ. 1 ΥΠ.ΕΣ. 1 Υεμένη 1 Φ. Μαστρογιάννη 1 ΦΠΑ 1 Φάνης Ζουρόπουλος 1 Φασισμός 1 Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ-Docfest 1 Φινλανδία 1 Φοροτεχνικοί 1 Χ. Α. Γκουρία 1 ΧΟΥΝΤΑ 1 ΧΡΗΣΤΙΚΑ 1 Χάρης Θεοχάρης 1 Χίλαρι Κλίντον 1 Χίος 1 Χανιά 1 Χανς Ντίντριχ Γκένσερ 1 Χανς-Βέρνερ Ζιν 1 Χιλή 1 Χρ. Παγώνης 1 Χρήστος Παγώνης 1 Χρηστιανοδημοκρατικό κόμμα 1 οικοδομική δραστηριότητα 1 πραξικόπημα 1 πρόεδρος της Βουλής 1 υπουργείο Παιδείας

Αλλαγή δεν γίνεται χωρίς κοινωνικά κινήματα

Η κοινωνική αλλαγή όμως είναι αναπόφευκτη. Οι παράγοντες που την προκαλούν είναι η ανακάλυψη, το αναπόφευκτο της κοινωνικής σύγκρουσης, ο τεχνολογικός ντετερμινισμός, οι τεχνολογικές εφευρέσεις, η γνώση, οι πεποιθήσεις και οι αξίες, οι πολιτιστικές επαφές, η πολιτισμική διάχυση και η ύπαρξη κοινωνικών κινημάτων...


της Φωτεινής Μαστρογιάννη (*)

Προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι σε όλες τις συζητήσεις που ασχολούνται μονοδιάστατα (δυστυχώς) με την οικονομία αλλά και την πολιτική δεν λαμβάνουν υπόψη τους την κοινωνία και τον βαθμό που έχει αλλάξει τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η ολιστική θεώρηση του θέματος μπορεί να οφείλεται σε απλή άγνοια (που δεν παύει όμως να είναι απαράδεκτη εάν όχι εγκληματική) ή/και σε κακώς εννοούμενους τεχνοκράτες με έλλειψη στρατηγικής σκέψης.

Η κοινωνική αλλαγή όμως είναι αναπόφευκτη. Οι παράγοντες που την προκαλούν είναι η ανακάλυψη, το αναπόφευκτο της κοινωνικής σύγκρουσης, ο τεχνολογικός ντετερμινισμός (σημ. με πολύ απλά λόγια είναι η θεωρία που υποστηρίζει ότι η κοινωνία δεν μπορεί να επιδράσει στην τεχνολογία) οι τεχνολογικές εφευρέσεις, η γνώση, οι πεποιθήσεις και οι αξίες, οι πολιτιστικές επαφές, η πολιτισμική διάχυση και η ύπαρξη κοινωνικών κινημάτων.

Ζούμε ήδη την τέταρτη κοινωνική επανάσταση που είναι η επανάσταση που βασίζεται στις τεχνολογικές ανακαλύψεις, είναι η επανάσταση του μικροτσιπ και τις επιπτώσεις της δεν τις έχουμε δει πλήρως ακόμα.

Η διάχυση της επικοινωνίας μέσω της τεχνολογίας έχει αλλάξει ήδη τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Η ανταλλαγή πληροφοριών είναι πιο εύκολη, οι άνθρωποι επικοινωνούν με όλο τον κόσμο χωρίς να χρειάζεται να ταξιδέψουν. Σύμφωνα δε με τον κοινωνιολόγο Ογκμπουρν (Ogburn), πρώτα αλλάζει η τεχνολογία και στη συνέχεια αλλάζει η κοινωνία δηλαδή με άλλα λόγια τρέχουμε να προλάβουμε την τεχνολογία και προσαρμόζουμε τη ζωή μας αντίστοιχα.

Η σύγκρουση είναι και αυτή ένας παράγοντας αλλαγής και στην ανάλυση των συγκρούσεων βλέπουμε να ακολουθείται, από τους ειδικούς επιστήμονες, η μαρξιστική συλλογική της θέσης- αντίθεσης- σύνθεσης. Η θέση είναι ο διαχωρισμός των κρατών σε φτωχά και πλούσια ανάλογα με την πρόσβαση που έχουν στις αγορές και στους πόρους. Η μνησικακία των φτωχών κρατών για την έλλειψη αυτής της πρόσβασης αποτελεί την αντίθεση. Εάν ένα από τα λιγότερο βιομηχανοποιημένα κράτη αποκτήσει σχετικό πλούτο ή πολεμική ισχύ τότε θα πιέσει για αναδιανομή των πόρων (πιθανόν μία τέτοια περίπτωση να είναι το Ιράν). Η ανακατανομή ισχύος είναι πολύ πιθανόν να δημιουργήσει κοινωνικά κινήματα τα οποία είτε προωθούν είτε αντιτίθενται στην αλλαγή.

Τα κοινωνικά κινήματα, ως παράγοντας κοινωνικής αλλαγής, παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οι κοινωνιολόγοι υποστηρίζουν ότι τα κοινωνικά κινήματα έχουν τρία στάδια. Το πρώτο στάδιο είναι η ανησυχία και η αναταραχή, το δεύτερο στάδιο είναι η κινητοποίηση, οργάνωση και θεσμοθέτηση ενώ το τελευταίο στάδιο αφορά την παρακμή χωρίς όμως να αποκλείουν την αναζωπύρωση όπου οι αντιτιθέμενες πλευρές αναζωογονούν η μία την άλλη βλ. το κίνημα υπέρ και κατά των εκτρώσεων στην Αμερική.

Το πρώτο στάδιο είναι και αυτό στο οποίο πολλά κοινωνικά κινήματα αποτυγχάνουν. Στο στάδιο αυτό (δηλ. της ανησυχίας και της αναταραχής) οι άνθρωποι είναι δυσαρεστημένοι με την κατάσταση που επικρατεί και αναδύονται ηγέτες που εκφράζουν αυτή τη δυσαρέσκεια. Ο λόγος αποτυχίας των κινημάτων στο στάδιο αυτό είναι ότι δεν έχουν αρκετή υποστήριξη. Πιθανό παράδειγμα να είναι στην περίπτωση της Ελλάδας το Κίνημα των Αγανακτισμένων, το πρώτο μαζικό κίνημα στην Ευρώπη (κάτι που έχουν ξεχάσει οι περισσότεροι).

Μέσα από το κίνημα αυτό αναδείχτηκαν κάποιες ηγετικές μορφές, πολλές από αυτές επεδίωξαν θέσεις εξουσίας και τελικά τις απέκτησαν, κάνοντας πολλούς να αμφιβάλλουν για την αγνότητα των τότε προθέσεών τους. Ο λόγος αποτυχίας του Κινήματος των Αγανακτισμένων, δεν είναι μόνο η έλλειψη υποστήριξης που αναφέρουν οι κοινωνιολόγοι αλλά κυρίως οι πράξεις βίας (βλ. δολοφονία των ανθρώπων στη Μαρφίν) και η ίδια η αδυναμία των ηγετικών μορφών του που αποδείχτηκαν αρκετά ευάλωτοι στα θέλγητρα της εξουσίας.

Όχι μόνο αυτό αλλά αποδείχτηκαν ανεπαρκείς σε ένα βασικό παράγοντα που είναι αυτός της κινητοποίησης των πόρων δηλαδή της οργάνωσης και απόκτησης πόρων όπως είναι χρήματα αλλά και σωστής εκμετάλλευσης του χρόνου και των δεξιοτήτων των ανθρώπων που τους ακολούθησαν. Θα πρόσθετα επίσης και την έλλειψη επαρκούς χρησιμοποίησης, από την πλευρά τους, της τεχνολογίας ως μέσου επικοινωνίας ειδικότερα ως αντίβαρου της έλλειψης υποστήριξης από τα ΜΜΕ (στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι ήταν και είναι άκρως απογοητευτική η έλλειψη γνώσεων επικοινωνίας από τους ηγέτες των κινημάτων, δεν δόθηκε η πρέπουσα προσοχή στο άκρως σημαντικό αυτό θέμα για την επιτυχία ενός κινήματος). Υπήρξε με άλλα λόγια σαφέστατη έλλειψη ικανούς ηγεσίας στο Κίνημα των Αγανακτισμένων και το Κίνημα οδηγήθηκε σε πλήρη αποτυχία και απογοήτευση.

Η θεσμοθέτηση που αφορά το επόμενο στάδιο, στην περίπτωση που το κίνημα δεν έχει αποτύχει στο πρώτο στάδιο, είναι η δημιουργία επίσημης ιεραρχίας που βρίσκεται στα χέρια κάποιων που ενδιαφέρονται περισσότερο για την εξουσία και την προβολή παρά για το ίδιο το κίνημα. Αυτό το είδαμε και με το πλήθος κινημάτων και μικρών κομμάτων που δημιουργήθηκαν μετά το Κίνημα των Αγανακτισμένων και δεν είναι απορίας άξιον που οδηγήθηκαν στην παρακμή που είναι και το τελευταίο εάν και όχι αναπόφευκτο στάδιο. Δεν είναι αναπόφευκτο γιατί μπορεί να αναδειχθούν νέοι ηγέτες οι οποίοι να είναι πιο ιδεαλιστές αλλά και με μεγαλύτερο πείσμα κάτι που θα οδηγήσει στην αναζωπύρωση του κινήματος. Δυστυχώς στην χώρα μας δεν έχει προκύψει κάτι τέτοιο, μέχρι στιγμής, κάτι που φαίνεται και από τη γενική απογοήτευση για το έλλειμμα ηγεσίας.

Το ερώτημα όμως παραμένει για το εάν θα προκύψουν νέα δυναμικά κινήματα αλλαγής στη χώρα μας ή η παρακμή θα είναι οριστική με ότι αυτό μπορεί να σημαίνει για τη βιωσιμότητα της κοινωνίας.
 
Η Φωτεινή Μαστρογιάννη είναι Οικονομολόγος, καθ. ΜΒΑ, συγγραφέας
(πηγή: f. mastroyanni.blog)

Φωτεινή Μαστρογιάννη, Απόψεις,

Ετικέτα:

Δημοσίευση σχολίου

[disqus]

Author Name

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Από το Blogger.