ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ε.Ε. ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Τουρκία ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΛΑΕ ΡΩΣΙΑ ΕΚΛΟΓΕΣ VIDEO ΑΛ. ΤΣΙΠΡΑΣ ΔΝΤ ΣΥΡΙΖΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΧΡΕΟΣ Blog συντάκη Κυβέρνηση ΗΠΑ ΜΜΕ ΝΔ Γερμανία Αγρότες ΔΑΝΕΙΣΤΕΣ Χρήστος Γιανναράς Τρομοκρατία ΜΝΗΜΟΝΙΑ ISIS ΘΕΣΜΟΙ Κυρ. Μητσοτάκης Τράπεζες ΚΥΠΡΟΣ ΣΥΡΙΑ Π. ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ Ζωή Κωνσταντοπούλου Δ. ΚΑΖΑΚΗΣ ΕΠΑΜ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΠΑΣΟΚ Σένγκεν ΑΠΕΡΓΙΑ Αιγαίο ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ Τηλεοπτικές άδειες ΑΝΕΡΓΙΑ Γερμανικός τύπος MEDIA ΒΟΥΛΗ ΚΚΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ Βαγγέλης Αποστόλου ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Εργασιακά ΝΑΤΟ ΠΑΜΕ Γ. Βαρουφάκης ΕΚΤ ΕΡΓΑΣΙΑ Ισλαμικό Κράτος ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΕΥΒΟΪΚΑ ΙΤΑΛΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ Γιάννης Ανδρουλιδάκης Γιάννης Στουρνάρας ΕΚΚΛΗΣΙΑ Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ΣΧΕΔΙΟ Β' Σαουδική Αραβία ΑΔΕΔΥ ΑΝΤΑΡΣΥΑ ΒΡΕΧΙΤ Ευρώπη ΙΡΑΝ Ν. ΧΟΥΝΤΗΣ ΠΟΤΑΜΙ Άγκελα Μέρκελ ΓΑΛΛΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΤΡΟΙΚΑ ΥΠ.ΟΙΚ ΑΝΕΛ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ Κριστίν Λαγκάρντ ΠτΔ E.E. Αξιολόγηση Αφιερωματικό Έτος Φιλίας Ελλάδας-Ρωσίας ΓΣΕΕ Δημοσκόπηση Κ. Λαπαβίτσας Μπάρακ Ομπάμα ΟΗΕ Π. Παυλόπουλος Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών Wikileaks Αγροτική Ανάπτυξη Γ. Δραγασάκης Γιώργος Δελαστίκ Ισραήλ ΚΟΜΙΣΙΟΝ Ματέο Ρέντσι Ντόναλντ Τραμπ ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΥΠ.ΕΞ. Φορολογία Βρετανία Βόλφγκανγκ Σόιμπλε Γ. Καραμπελιάς ΔΕΗ ΔΗΜΑΡ Δάνεια Ευκλείδης Τσακαλώτος Κουρδικό ΠΑΙΔΕΙΑ Ρούντι Ρινάλντι Φρανσουά Ολάντ ανασχηματισμός Αλέκος Αλαβάνος Βασίλης Λεβέντης ΔΕΘ ΔΗΜ. ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΡΑΧΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΕΝΦΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ Εκλογικός νόμος Ζ.Κ. Γιούνκερ Ισπανία Λεωνίδας Κουμάκης Μέση Ανατολή ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Τράπεζα της Ελλάδας Τρύφων Αλεξιάδης ΧΑΛΚΙΔΑ ThePressProject ΑΥΣΤΡΙΑ Αναδημοσιεύσεις ΕΣΡ ΚΙΔΗΣΟ Λίστα Μπόργιανς Μικης Θεοδωράκης Μπλόκα ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΠΟΥΤΙΝ Πλειστηριασμοί ΥΓΕΙΑ Φωτεινή Μαστρογιάννη Φώφη Γεννηματά προαπαιτούμενα ΑΟΖ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ Βλαντιμίρ Πούτιν ΓΣΕΒΕΕ Δ. Κουτσούμπας Δ. Κωνσταντακόπουλος ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Δρόμος της Αριστεράς ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΕΣΠΑ Ζ. Κ. Γιούνκερ Ιστορία ΚΙΝΑ Κούρδοι ΝΤΑΒΟΣ Νίκος Μπογιόπουλος Ο ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΟΝ ΕΝΙΚΟ ΟΑΕΔ Ολγα Γεροβασίλη Πανορθόδοξη Σύνοδος Κρήτης Προεδρικές εκλογές Πρόεδρος της Δημοκρατίας ΣΤΑΘΗΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης καιρός ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΑΠΕ-ΜΠΕ Ανθρώπινα δικαιώματα Βαγγέλης Μεϊμαράκης Βύρων Πολύδωρας Γ. Κατρούγκαλος Γερμανικές αποζημιώσεις Γιώργος Βάμβουκας Γιώργος Καρατζαφέρης Γιώργος Παπανδρέου ΔΟΛ Δημοψήφισμα 2015 ΕΚΠΑΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΤΕ ΕΥΡΩΖΩΝΗ Ζ. Γκάμπριελ Θεόδωρος Κατσανέβας ΙΡΑΚ ΚΟΥΒΑ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ Κίνηση των «53» Λάκης Λαζοπουλος Λίστα της Ρηνανίας-Βεστφαλίας Μ. Ιγνατίου blog Μάριο Ντράγκι Μάρτιν Σουλτς Ν. Νικολόπουλος Νίκος Κοτζιάς Νίκος Παππάς. Νόαμ Τσόμσκι ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ Πέτρος Παπακωνσταντίνου Πιέρ Μοσκοβισί Πολυτεχνείο Σ. Καλεντερίδης ΣΑΤΙΡΑ ΣΕΒ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ Σεργκέι Λαβρόφ Σοφία Σακοράφα Συνθήκης της Λωζάνης Σύνοδος Κορυφής Ε.Ε Τερέζα Μέι Τζιχαντιστές Υπουργικό Φ. Κουβέλης Φετουλάχ Γκιουλέν μήνυμα Standard & Poors ΑΠΟΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ Αντζελίνα Τζολί Αραβική Άνοιξη ΒΑΛΚΑΝΙΑ Γιάννης Τόλιος Γιώργος Κασιμάτης Δ. Καμμένος Δ. Στρατούλης ΔΕΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ Δημοσιοφράφοι Διαδίκτυο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΣΗΕΑ ΕΥΡΩ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ Ενωτική Κίνηση Ευρωπαϊκής Αριστεράς Εξεταστική Επιτροπή Βουλής Επιμελητήριο Ευβοίας Ευρωσοσιαλιστές Θ. Καριώτης ΙΚΑ Κ. Μίχαλος Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης Κρήτη Κυρώσεις Κωνσταντίνος Φίλης Κώστας Παπουλής Κώστας Χρυσόγονος ΛΙΤΟΤΗΤΑ Λιβύη ΜΕΤΑ Μάρκος Μπόλαρης Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη Ν. Βαλαβάνη Ν. Παππάς Ν. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ Νότης Μαριάς ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ. ΠΡΙΝ Πάνος Καμμένος Πανελλαδική Ιδρυτική Συνδιάσκεψη ΛΑΕ Παραβιάσεις Περικλής Κοροβέσης Πιερ Μοσκοβισί Πρωθυπουργός Ρωσική Εκκλησία ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ Σκάνδαλα. Σπύρος Σουρμελίδης ΣτΕ Στέλιος Παπαθεμελής Συντάξεις ΤΟ ΒΗΜΑ Τάκης Μπαλτάκος Τάσος Παπαδόπουλος Τζόζεφ Στίγκλιτς Τσεχία ΥΠΑΙΘ Φ. Κρανιδιώτης Φιντέλ Κάστρο Φοροαποφυγή Φοροδιαφυγή Φράγκος Φραγκούλης λίστα Λαγκάρντ πάπας Φραγκίσκος περιβάλλον τέλη κυκλοφορίας φτώχεια Έγκλημα Έργα υποδομών Ίδρυμα Μπέρτελσμαν Ίμια ΌΧΙ στα Ναι τους Ύφεση ΑΤΕ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΕΣ ΑΦΡΙΚΗ Αναστάσιος - Ιωάννης Μεταξάς Αναστάσιος Αλβανίας Απ. Αποστολόπουλος Απόδημος Ελληνισμός ΒΕΛΓΙΟ ΒΟΣΝΙΑ-ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΒΡΕΜΑιΝ Βάσεις 2016 Βασίλειος Μαρκεζίνης Βασίλης Κορκίδης Βασίλης Μπέτσης Βιβλιοπαρουσίαση Γ. Μάζης Γ. Παπαδόπουλος Γ. Σταθάκης Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων Γενοκτονία Αρμενίων Γενς Μπάστιαν Γενς Στόλτενμπεργκ Γεράσιμος Λιβιτσάνος Γερούν Ντέισελμπλουμ Γιάννης Αγγέλου Γιάννης Δούκας Γιάννης Ελαφρός Γιάννης Καλλιάνος Γιάννης Μουζάλας Γιάννης Σμαραγδής Γιαζίντι Γιώργος Μιχαηλίδης Γιώργος Μπουγελέκας Γιώργος Παπανικολάου Γιώργος Παυλόπουλος Γιώργος Σαχήνης Γιώργος Σαχίνης Γιώργος Χουλιαράκης Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής Δ. Λιάτσος ΔΑΝΙΑ ΔΕΠΑ ΔΗΚΚΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΑΠΛΟΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974 ΔΟΕ Δάνης Παπαβασιλείου Δήμος ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ Δημ. Παπαδημητρίου Δημήτρης Παπαδημητρίου Δημήτρης Παπαδημούλης Δημοκρατική Ευθύνη Δημοσιονομικά Διεθνής Αμνηστία Δουλεμπόριο ΕΒΕΠ ΕΘΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΙΒ ΕΛΙΑ ΕΛΛΑΔΔΑ ΕΛΣΤΑΤ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΠΟΧΗ Εθνικά νομίσματα Ελληνικά προϊόντα Εμανουέλ Μακρόν Εναλλακτική για την Γερμανία Εξοπλιστικά Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου Ευρωαραβική Διάσκεψη Ευρωπαϊκός Νότος Ευρωσκεπτικισμός Ηλίας Ι. Νικολόπουλος Ημέρα της Ανεξαρτησίας Θ. Θεοχαρόπουλος Θέμης Τζήμας Θεανώ Φωτίου Θεόδωρος Καρυώτης Θρησκευτικά Ι.Μ.Μ. ΙΔΙΩΤΕΣ ΙΟΒΕ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΙΣΑ ΙΣΛΑΜ Ιβάν Σαββίδης Ιζαμπέλ Αλιέντε Ιντσιρλίκ Ισλαμικό τέμενος Ιωάννης Σακκάς Ιωάννης Χ. Βούλγαρης Κ. ΣΚΑΝΔΑΛΙΔΗΣ Κ. Σταθόπουλος ΚΑΠ ΚΑΠΑ RESEARCH ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ ΚΕΔΕ ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝΗΜΑ ΑΡΔΗΝ. ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΟΕ ΚΟΚΚΙΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΚΡΗΤΗ TV Κίνημα ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Κίνημα ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ" Καρναβάλια Καρτέλ Κατερίνα Ακριβοπούλου Κατεχόμεννα Κουβέιτ Κούλουμα Κτηνοτρόφοιι Κυπριακό Κωστής Χατζηδάκης Κόκκινα δάνεια Κώστας Δουζίνας Κώστας Λαπαβίτσας ΛΑ.Ο.Σ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ Λέανδρος Ρακιντζής Λεωνίδας Βατικιώτης Λογιστές Λυδία Κονιόρδου Μ. Γλέζος ΜΑΧΩΜΕ ΜΙΤ Μάικλ Δουκάκης Μάκης Ανδρονόπουλος Μάλτα Μίρο Τσέραρ Μανουέλ Βαλς Μαουτχάουζεν Μαρίν Λεπέν Μαργαρίτης Σχοινάς Μαριάνα Τσίχλη Ματτέο Ρέντσι Μεγάλη Βρετανία Μηχανισμός των Αντικυθήρων Μηχανογραφικό Μπέπε Γκρίλο Μπέτυ Μπαζιάνα Μπούντεσταγκ Ν. Αναστασιάσης Ν. Μωραϊτης ΝΕΑ ΔΕΞΙΑ ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΤΖΑΚΗΣ Νέο πρόγραμμα σπουδών Νίκος Βούτσης Νίκος Μακαρέζος Νίκος Μαρκάτος Ναυτιλία Νεολαία Ντόρα Μπακογιάννη ΟΑΕΕ ΟΛΜΕ ΟΟΣΑ ΟΥΓΓΑΡΙΑ Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος Οικονομική και Νομισματική Ένωση Οικουμενική Ολυμπιακό Ινστιτούτο Ελιάς Ομοφυλοφιλία Οργάνωσης Ισλαμικής Συνεργασίας. Οργανισμός Σαγκάης Ουμπέρτο Έκο Οφειλέτες Δημοσίου Π. Καμμένος Π. Κουρουμπλής Π. Λιαργκόβας ΠΓΔΜ ΠΟΕΣΥ ΠΟΛΕΜΟΣ ΠΟΛΩΝΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ Πέτρος Σταύρου Παγκοσμιοποίηση Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή Παναγιώτης Μαυροειδής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Παντελής Σαββίδης Παντιέρα Παύλος Δερμενάκης Περίπτερα Πολ Καζαριάν Πολιτικό Βαρόμετρο Public Issue Πολυνομοσχέδιο Ποντιακός ελληνισμός Ποσειδώνια 2016 Ποσοτική Χαλάρωση Προγραμματικές 2015 Προϋπολογισμός 2017 Πυρινικά όπλα Πόουλ Τόμσεν ΡΟΔΟΣ Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Ρομάνο Πρόντι Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι Ροντρίγκο Ράτο Ρόμπερτ Φισκ ΣΚΑΝΔΑΛΑ ΣΚΑΪ ΣΥΝΤΑΓΜΑ Σάββας Ρομπόλης Σήφης Βαλυράκης Σαμίρ Αμίν Σερβία Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς Σουηδία Σπύρος Παναγιώτου Σπύρος Στάλιας Σταθερή τηλεφωνία Σταύρος Μαυρουδέας Σταύρος Παπασταύρου Στυλιανός Πατακός Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας Συγκυβέρνηση 2012 Συνθήκη Δουβλίνου Σχέδιο Β' στην Ευρώπη Σχέδιο Γιούνκερ Σχέδιο Κοινωνικής Αλλαγής ΤheΡressΡroject ΤΑΙΠΕΔ ΤΕΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΧΣ Τάφοι Βενιζέλων Ταχίρ Ελτσί Τζάνι Πιτέλα Τζακ Λιου Τζιάνι Πιτέλα Τζορτζ Μόμπιοτ Τηελεοπτικές άδειες Τουρκική εισβολή Τραπεζογραμμάτια Τσάμηδες Τσιμέντα Χαλκίδας Τόρστεν Μπένερ ΥΠ.ΓΕ. ΥΠ.ΕΣ. Υεμένη Φ. Μαστρογιάννη ΦΠΑ Φάνης Ζουρόπουλος Φασισμός Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ-Docfest Φινλανδία Φοροτεχνικοί Χ. Α. Γκουρία ΧΟΥΝΤΑ ΧΡΗΣΤΙΚΑ Χάρης Θεοχάρης Χίλαρι Κλίντον Χίος Χανιά Χανς Ντίντριχ Γκένσερ Χανς-Βέρνερ Ζιν Χιλή Χρ. Παγώνης Χρήστος Παγώνης Χρηστιανοδημοκρατικό κόμμα αποδοκιμασίες βομβαρδισμοί μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. κ. Παύλος οικοδομική δραστηριότητα πραξικόπημα πρόεδρος της Βουλής υπουργείο Παιδείας

Κλιματική αλλαγή και συνταγματική αναθεώρηση

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα είναι εκτεταμένες, δύσκολα ή και μη προβλέψιμες, και συχνά ολέθριες. Εν όψει αυτών, τα νομικά συστήματα πρέπει να αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις τόσο προληπτικά όσο και κατασταλτικά... 


του Γιώργου Μπάλια (*)

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι κατά τον 21ο αιώνα οι περιβαλλοντικές καταστροφές —πλημμύρες, ξηρασίες, πυρκαγιές μεγάλης κλίμακας, τυφώνες— θα βαίνουν διαρκώς και σταθερά αυξανόμενες. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της διακυβερνητικής επιτροπής για την κλιματική αλλαγή (IPCC), οι συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα της γης βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 800.000 ετών. Αυτές οι συγκεντρώσεις οδήγησαν (και θα συνεχίσουν) στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη και σε δραματικές συνοδευτικές αλλαγές σε γήινα συστήματα (άνοδος της στάθμης των θαλασσών, μείωση της βιοποικιλότητας, όπως επίσης επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, στη γεωπολιτική κλπ.). Αντίστοιχα φαινόμενα θα υπάρξουν και στη χώρα μας, ίσως και ιδιαίτερης έντασης, λόγω της γεωμορφολογίας της, σύμφωνα και με έλληνες επιστήμονες.

Ο ρόλος των νομικών συστημάτων


Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα είναι εκτεταμένες, δύσκολα ή και μη προβλέψιμες, και συχνά ολέθριες. Εν όψει αυτών, τα νομικά συστήματα πρέπει να αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις τόσο προληπτικά —με τη θέσπιση σχεδίων για την αποτροπή ή τη μείωση των περιβαλλοντικών απειλών— όσο και κατασταλτικά —με την αποκατάσταση των απωλειών και των ζημιών, όταν οι απειλές θα έχουν πραγματοποιηθεί. Την τελευταία δεκαετία έχουν διεξαχθεί δεκάδες δίκες σε παγκόσμια κλίμακα για ζητήματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή, σήμερα είναι σε εξέλιξη εκατοντάδες και στο άμεσο μέλλον προβλέπεται να είναι χιλιάδες. Πρόσφατα, ολλανδικό δικαστήριο (υπόθεση Urgenta) υποχρέωσε την κυβέρνηση να λάβει μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε ποσοστό 40% σε σχέση με τις εκπομπές του 1990.

Γίνεται ολοένα και περισσότερο αποδεκτό ότι τα νομικά συστήματα θα (πρέπει να) διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση του μείζονος αυτού ζητήματος, επιβάλλοντας την υλοποίηση των σχετικών κρατικών πολιτικών. Όλοι γνωρίζουμε ότι η διακριτική ευχέρεια των πολιτικών οργάνων τούς δίνει τη δυνατότητα να μην λαμβάνουν τα ενδεικνυόμενα μέτρα, καθώς τα οφέλη από την άσκηση πολιτικής για τη μείωση των εκπομπών θα είναι μακροπρόθεσμα (σε βάθος πολλών δεκαετιών), ενώ οι πολιτικοί ενδιαφέρονται προεχόντως για την υλοποίηση σχεδίων με βραχυπρόθεσμο κοινωνικό και οικονομικό όφελος, το οποίο μεταφράζεται σε βραχυπρόθεσμο πολιτικό όφελος (σε βάθος τετραετίας). Θα πρέπει, λοιπόν, εν όψει αυτών των δεδομένων, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής να λάβει την υψηλότερη θεσμική θέση, δηλαδή να ενταχθεί στο Σύνταγμα, έτσι ώστε, διαθέτοντας αυτό το υπέρτατο νομικό και συμβολικό βάρος, να μπορέσει να είναι αποτελεσματική, όντας νομικά δεσμευτική για την άσκηση των συναφών κρατικών πολιτικών.

Νομικά δεσμευτικός στόχος


Όλοι γνωρίζουμε το περίφημο άρθρο 24 του Συντάγματος. Να θυμίσουμε, λοιπόν, ότι στην πρώτη παράγραφο και στο πρώτο εδάφιο αναφέρει: «Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα του καθενός. Για τη διαφύλαξή του το κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αειφορίας». Θα μπορούσε να εμπλουτιστεί το εν λόγω άρθρο με την εξής φράση: «Για το σκοπό αυτό τα ανωτέρω μέτρα συνδέουν την προστασία του περιβάλλοντος με την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική πρόοδο. Είναι εναρμονισμένα με το στόχο της πάλης κατά της κλιματικής αλλαγής.»

Ποιο θα μπορούσε να είναι το πεδίο εφαρμογής αυτής της νέας φράσης; Προς το παρόν η πάλη κατά της κλιματικής αλλαγής έχει αναφορά στο διεθνές δίκαιο (η σύμβαση-πλαίσιο του 1992 για την κλιματική αλλαγή και η συμφωνία του Παρισιού του 2015) και στο δίκαιο της ΕΕ (οδηγίες και κανονισμοί για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου), το οποίο, δυστυχώς, δεν μεταφέρθηκε, ακόμη, πλήρως στην εσωτερική νομοθεσία. Ο καθορισμός, λοιπόν, του νομικά δεσμευτικού στόχου της πάλης κατά της κλιματικής αλλαγής στο συνταγματικό επίπεδο θα μπορούσε να ενισχύσει τον έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων που ρυθμίζουν ζητήματα τα οποία σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, όπως είναι π.χ. οι αναπτυξιακοί νόμοι, οι εμπορικοί κανόνες, τα χωροταξικά σχέδια (ειδικά και γενικά), η δασική νομοθεσία κλπ. Επίσης, θα δίνει κατεύθυνση προς τη διοίκηση, όταν δρα κανονιστικά να το πράττει σε συμμόρφωση με τον ανωτέρω στόχο. Με τον τρόπο αυτό θα διευρύνεται ο δικαστικός έλεγχος, δεδομένου ότι μέχρι τώρα περιορίζεται μόνο στη συμβατότητα των εθνικών ρυθμίσεων με τις διεθνείς συμβάσεις, τις συνθήκες της ΕΕ και το παράγωγο ενωσιακό δίκαιο.

Πιθανό πεδίο σύγκλισης


Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε άλλες χώρες έχει ξεκινήσει η σχετική συζήτηση. Στη Γαλλία, εν όψει της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης, η κυβέρνηση προτείνει να προστεθούν στο Χάρτη του περιβάλλοντος που είναι προσαρτημένος στο γαλλικό σύνταγμα τα εξής: «Η Γαλλία δεσμεύεται να σεβαστεί τους στόχους σχετικά με την πάλη κατά της κλιματικής αλλαγής, όπως αυτοί καθορίστηκαν από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Οι δημόσιες πολιτικές συμβάλλουν στην πάλη κατά των κλιματικών διαταραχών και προωθούν τη βιώσιμη ανάπτυξη.» Επίσης και σε άλλες χώρες είναι σε εξέλιξη η ίδια συζήτηση (Ιταλία, Ισπανία, Ινδία, Περού κλπ.).

Θα πρέπει, λοιπόν, και στην Ελλάδα να αναληφθεί η σχετική πρωτοβουλία από την κυβερνητική πλειοψηφία, η οποία στο πλαίσιο των προτάσεων για την αναθεώρηση διατάξεων του συντάγματος θα μπορούσε να καταθέσει και τη συγκεκριμένη πρόταση. Μάλιστα, είναι εξαιρετικά πιθανό να βρει ανταπόκριση από το σύνολο σχεδόν των πολιτικών δυνάμεων και να αποτελέσει έτσι η συγκεκριμένη πρόταση πεδίο σύγκλισής τους, κάτι που ανταποκρίνεται στο πνεύμα της αναθεωρητικής διαδικασίας.

(*) Ο Γιώργος Μπάλιας, είναι Δικηγόρος, επίκουρος καθηγητής στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
πηγή:  epohi.gr

Γιώργος Μπάλιας, Κλιματική αλλαγή, Περιβάλλον,

Ετικέτα:

Δημοσίευση σχολίου

[disqus]

Author Name

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Από το Blogger.