German Foreing Policy / Ανάλυση: «Στενό του Ορμούζ»

Το Στενό του Ορμούζ και το ιρανικό παράκτιο έδαφος είναι περίπλοκο. Θα ήταν σχεδόν αδύνατο να αποτραπούν οι ιρανικές επιθέσεις - ιδιαίτερα με τη μορφή drones ή πυραύλων που εκτοξεύονται από πολύ κοντινή απόσταση.

    Ξεκινά συζήτηση για τη συμμετοχή της Γερμανίας σε ναυτική επιχείρηση στο Στενό του Ορμούζ. Ωστόσο, τα συνοδευτικά δεξαμενόπλοια μόλις που μπορούσαν να διασφαλίσουν το δέκα τοις εκατό της προπολεμικής κυκλοφορίας. Το Παρίσι σχεδιάζει ναυτικό συνασπισμό για όταν ο πόλεμος σταματήσει.

Ακούγονται οι πρώτες φωνές στο Βερολίνο για τη συμμετοχή της Γερμανίας σε μια ναυτική αποστολή στο Στενό του Ορμούζ, όπως ζήτησε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ. Είναι «επιτακτική ανάγκη», ισχυρίζεται ο ειδικός αμυντικής πολιτικής του CDU, Τόμας Ρόεβκαμπ, να «υπερασπιστεί στρατιωτικά» την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα στενά ανοικτά του νότιου Ιράν. Και αυτή η επιτακτική ανάγκη σημαίνει ότι «είναι απαραίτητη μια γερμανική συνεισφορά». Μια τέτοια απόφαση θα ερχόταν σε αντίθεση με την τρέχουσα στάση της γερμανικής κυβέρνησης. Ο κυβερνών συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατών-Σοσιαλδημοκρατών απέκλεισε αρχικά οποιαδήποτε γερμανική εμπλοκή σε πιθανές επιχειρήσεις δυτικών δυνάμεων στο Στενό του Ορμούζ. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι θα χρειαστούν έως και δώδεκα πολεμικά πλοία για να συνοδεύσουν μια νηοπομπή πέντε έως δέκα δεξαμενόπλοιων μέσω του στενού θαλάσσιου περάσματος. Ακόμη και μια τόσο ισχυρή ναυτική παρουσία δεν θα προσέφερε καμία εγγύηση ασφάλειας. Οι ιρανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να επιτεθούν από πολύ κοντινή απόσταση. Μια εναλλακτική στρατηγική θα περιελάμβανε μια αμερικανική εισβολή στις ιρανικές ακτές. «Μπότες στο έδαφος», ωστόσο, θα ενέπλεκε για άλλη μια φορά τα αμερικανικά χερσαία στρατεύματα σε έναν παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Καθώς οι τιμές της ενέργειας και των λιπασμάτων εκτοξεύονται στα ύψη, η Γαλλία επιδιώκει εν τω μεταξύ να δημιουργήσει έναν ναυτικό συνασπισμό, συμπεριλαμβανομένων αραβικών κρατών, για να παρέμβει στην ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ - αλλά μόνο για όσο διάστημα οι μάχες έχουν καταλαγιάσει. Το Παρίσι, όπως και άλλες δυτικές κυβερνήσεις, αρνείται να παρασυρθεί στον άμεσο θερμό πόλεμο.

Η Γαλλία παίρνει το προβάδισμα

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε την περασμένη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Κύπρο, ότι προετοιμάζει τώρα μια στρατιωτική επιχείρηση για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Ωστόσο, αυτή επρόκειτο να είναι μόνο μια «καθαρά αμυντική» επιχείρηση, η οποία θα μπορούσε να ξεκινήσει το νωρίτερο μόλις περάσει «η πιο καυτή φάση της σύγκρουσης».[1] Ως πρώτο βήμα, το Παρίσι έχει στείλει έντεκα πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή - το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle, δύο ελικοπτεροφόρους και οκτώ φρεγάτες. Μία φρεγάτα περιπολεί ήδη την Ερυθρά Θάλασσα και το Στενό Bab al-Mandab κοντά στο Τζιμπουτί στο πλαίσιο της αποστολής Aspides της ΕΕ. Η σε μεγάλο βαθμό αποτυχημένη επιχείρηση Aspides έχει ως αποστολή την προστασία εμπορικών πλοίων που πλέουν προς τη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ από επιθέσεις πολιτοφυλακών Χούθι στην Υεμένη. Μια δεύτερη γαλλική φρεγάτα πρόκειται τώρα να αναπτυχθεί σε αυτά τα ύδατα.[2] Η Ιταλία και η Ελλάδα συμμετέχουν επίσης στην Aspides με μία φρεγάτα η καθεμία. Εν τω μεταξύ, το γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle, το οποίο αυτή τη στιγμή πλέει κοντά στην Κύπρο στην ανατολική Μεσόγειο, συνοδεύεται από πολεμικά πλοία από την Ολλανδία, την Ισπανία και την Ιταλία. Το Γερμανικό Ναυτικό δεν συμμετέχει, αν και υπάρχει μια γερμανική φρεγάτα, η Nordrhein-Westfalen, που σταθμεύει στα ανοιχτά της Κύπρου, όπου έχει ρόλο στην UNIFIL, μια ειρηνευτική αποστολή του ΟΗΕ στο νότιο Λίβανο

Η Ευρώπη εξακολουθεί να κρατά αποστάσεις από τις ΗΠΑ

Έχει αναφερθεί ότι οι αρχικές συνομιλίες για την κρίση στη ναυτιλία βρίσκονται τώρα σε εξέλιξη. Η Γαλλία φέρεται να έχει άμεση και έμμεση επαφή με το Ιράν. Οι πρόεδροι και οι υπουργοί Εξωτερικών και των δύο χωρών έχουν μιλήσει τηλεφωνικά. Και το Παρίσι αποφάσισε να διατηρήσει ανοιχτή την πρεσβεία του στην Τεχεράνη.[3] Η Ιταλία, από την πλευρά της, αρνείται ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με το Ιράν, αν και οι Financial Times έχουν αναφέρει τέτοιες επαφές.[4] Οι γαλλικές δραστηριότητες λέγεται ότι εξακολουθούν να επικεντρώνονται κυρίως στην οικοδόμηση ενός μελλοντικού ναυτικού συνασπισμού για την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ. Το Παρίσι φέρεται να βρίσκεται σε επαφή όχι μόνο με ευρωπαϊκές χώρες αλλά και με τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ινδία και τον Καναδά. Η Ινδία, ωστόσο, μέχρι στιγμής έχει παραμείνει πολύ επιφυλακτική. Είναι γενικά αποδεκτό ότι δεν μπορούν να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα στο Στενό του Ορμούζ υπό τις παρούσες συνθήκες. Πρακτικά βήματα θα ληφθούν μόνο εάν η ναυτική παρουσία δεν οδηγήσει σε κλιμάκωση του πολέμου. Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης αναφέρθηκε στο τέλος της περασμένης εβδομάδας να λέει ότι η Γαλλία ήθελε σαφώς να «αποστασιοποιηθεί από την αμερικανική προσέγγιση» - επειδή τελικά «θα χρειαστείτε μια ελάχιστη έγκριση από το Ιράν» για να περάσετε από το Στενό του Ορμούζ χωρίς να εισέλθετε ουσιαστικά στον πόλεμο.[5]

«Δεν είμαστε έτοιμοι»

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζονται ότι εξαλείφουν το Ιράν, αλλά πιέζουν απεγνωσμένα για υποστήριξη στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Ο Πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε στις 3 Μαρτίου ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα συνοδεύσει τα δεξαμενόπλοια μέσω του στενού «το συντομότερο δυνατό».[6] Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ ισχυρίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 10 Μαρτίου ότι η πρώτη αμερικανική συνοδεία ενός δεξαμενόπλοιου είχε πλέον ξεκινήσει. Λίγο αργότερα, ωστόσο, αναγκάστηκε να διαγράψει την ανάρτηση μετά από άρνηση του Λευκού Οίκου.[7] Στις 12 Μαρτίου, ο Ράιτ παραδέχτηκε ότι οι επιχειρήσεις στο Στενό του Ορμούζ ήταν ακόμη αδύνατες: «Απλώς δεν είμαστε έτοιμοι ακόμα».[8] Πράγματι, τα αμερικανικά μέτρα για το άνοιγμα του θαλάσσιου περάσματος είναι απίθανο να εφαρμοστούν πριν από το τέλος Μαρτίου. Το Σάββατο, ο Τραμπ κάλεσε προσωπικά άλλα κράτη - συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Νότιας Κορέας και της Κίνας - να αρχίσουν επιτέλους να συνοδεύουν τα δεξαμενόπλοια μέσω του Στενού του Ορμούζ. Αλλά πρόσθεσε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βομβάρδιζαν ολοσχερώς την ακτογραμμή και θα πυροβολούσαν συνεχώς ιρανικά σκάφη και πλοία έξω από το νερό».[9] Η απαίτηση του Τραμπ από άλλες χώρες να συνοδεύσουν δεξαμενόπλοια από τον Περσικό Κόλπο στην Αραβική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό ουσιαστικά ισοδυναμεί με έκκληση προς αυτές να εισέλθουν στον πόλεμό του εναντίον του Ιράν - όχι μέσω ενεργών επιθέσεων, αλλά σε αμυντικό ρόλο.

Ένας ακόμη πόλεμος κατοχής;

Αμερικανοί ναυτικοί εμπειρογνώμονες ξεκίνησαν πριν από λίγο καιρό να συζητούν τις συνθήκες υπό τις οποίες θα πραγματοποιούνταν οι συνοδείες δεξαμενόπλοιων μέσω του Πορθμού του Ορμούζ. Λέγεται ότι πιθανότατα θα έπρεπε να αναπτυχθούν δύο πολεμικά πλοία για κάθε δεξαμενόπλοιο. Εναλλακτικά, θα ήταν πιθανό να υπάρχουν δώδεκα συνοδείες πολεμικών πλοίων για μια νηοπομπή πέντε έως δέκα δεξαμενόπλοιων. Σε κάθε περίπτωση, θα απαιτούνταν «χιλιάδες στρατεύματα» για έναν σχετικά μικρό αριθμό δεξαμενόπλοιων - και δεν θα μπορούσαν να αποκλειστούν πολύ σημαντικοί κίνδυνοι. Ο Πορθμός του Ορμούζ είναι στενό και το ιρανικό παράκτιο έδαφος είναι περίπλοκο. Θα ήταν σχεδόν αδύνατο να αποτραπούν οι ιρανικές επιθέσεις - ιδιαίτερα με τη μορφή drones ή πυραύλων που εκτοξεύονται από πολύ κοντινή απόσταση. Εάν οι ΗΠΑ επιλέξουν τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια, θα πρέπει να εξαπολύσουν μια πλήρους κλίμακας εισβολή με χερσαία στρατεύματα που θα αποβιβάζονται στις νότιες ιρανικές ακτές, καταλήγει η Wall Street Journal.[10] Αυτό με τη σειρά του θα απαιτούσε επαρκή χρόνο για σχεδιασμό και προετοιμασία στρατιωτικών επιθέσεων, φέρεται να δήλωσε ένας πρώην αξιωματικός των ισραηλινών στρατιωτικών πληροφοριών που ειδικεύεται στο Ιράν. Και τα χερσαία στρατεύματα των ΗΠΑ σε ιρανικό έδαφος θα ήταν ένας ευπρόσδεκτος στόχος για τις ιρανικές δυνάμεις, ιδίως τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι έχουν εμπειρία στον ασύμμετρο πόλεμο. Σε περίπτωση που αυτό το σενάριο εξελισσόταν, η κυβέρνηση Τραμπ θα είχε οδηγήσει τις ΗΠΑ στον επόμενο πόλεμο κατοχής στη Μέση Ανατολή.

Δέκα τοις εκατό μέγιστο

Επιπλέον, το οικονομικό όφελος από τις επιχειρήσεις νηοπομπών στο Στενό του Ορμούζ θα ήταν μέτριο. Σύμφωνα με ανάλυση στην εξειδικευμένη ναυτιλιακή πύλη Lloyd's List, οποιαδήποτε επιχείρηση μεγάλης κλίμακας για τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων και φορτηγών πλοίων εκτός του Περσικού Κόλπου θα επέτρεπε έναν μέγιστο αριθμό διελεύσεων πλοίων που αντιστοιχεί μόνο στο δέκα τοις εκατό της τυπικής κυκλοφορίας πριν από τον πόλεμο του Ιράν.[11] Ακόμα και τότε, είναι αβέβαιο εάν οι πλοιοκτήτες θα ήταν διατεθειμένοι να εκθέσουν τα ακριβά εμπορικά πλοία τους και τα πληρώματά τους στον αναπόφευκτο υπολειμματικό κίνδυνο θανατηφόρων επιθέσεων.

«Απαραίτητη η στρατιωτική επιχείρηση»

Το Βερολίνο απορρίπτει επί του παρόντος οποιαδήποτε γερμανική συμμετοχή σε επιχείρηση συνοδείας εμπορικών πλοίων μέσω του Πορθμού του Ορμούζ. Ο καγκελάριος Friedrich Merz δήλωσε ήδη την Παρασκευή ότι δεν βλέπει κανένα λόγο «να εξετάσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής προστασίας των θαλάσσιων οδών». Η Γερμανία δεν θα συμμετάσχει στον πόλεμο του Ιράν.[12] Χθες, Κυριακή, ο υπουργός Εξωτερικών Johann Wadephul απέκλεισε επίσης οποιαδήποτε παρέμβαση: «Δεν θα συμμετάσχουμε σε αυτή τη σύγκρουση».[13] Υποστήριξε ότι η επιχείρηση Aspides της ΕΕ αποδεικνύεται ήδη «αναποτελεσματική» στην Ερυθρά Θάλασσα και παρέμεινε «πολύ επιφυλακτικός» ως προς το εάν θα μπορούσε να επιτύχει καλύτερα αποτελέσματα εάν επεκταθεί στο Πορθμό του Ορμούζ. Η ασφάλεια, πρόσθεσε, μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω μιας λύσης μέσω διαπραγματεύσεων. Παρά ταύτα, ακούγονται ήδη φωνές στο Βερολίνο υπέρ της ανάπτυξης της Bundeswehr στο Πορθμό του Ορμούζ. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της Bundestag, Thomas Röwekamp (CDU), για παράδειγμα, λέει ότι είναι «επιτακτική ανάγκη να υπερασπιστεί κανείς την ελευθερία μετακίνησης στις διεθνείς εμπορικές οδούς... με στρατιωτικά μέσα».[14] «Η παράταση της εντολής για την επιχείρηση Aspides της ΕΕ είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης», ισχυρίζεται ο Röwekamp, ​​επομένως «χρειάζεται εδώ μια γερμανική συνεισφορά».\

Παράρτημα

[1] Ο Emmanuel Macron annonce que la France va contribuer à la sécurité du détroit d'Ormuz. lemonde.fr 09.03.2026.

[2] Claire Gatinois, Chloée Hoorman: Emmanuel Macron, à bord du porte-avions « Charles-de-Gaulle », fait étalage de la « puissance » militaire de la France. lemonde.fr 10.03.2026.

[3] Η Γαλλία προωθεί τις ιδέες για το Ορμούζ, δεν υπάρχουν μυστικές συνομιλίες με το Ιράν, αναφέρουν πηγές. reuters.com 13.03.2026.

[4] Henry Foy, Sarah White: Η Γαλλία και η Ιταλία ξεκινούν συνομιλίες με το Ιράν με την ελπίδα να εξασφαλίσουν ασφαλή διέλευση από τον Ορμούζ. ft.com 13.03.2026.

[5] Η Γαλλία προωθεί τις ιδέες για το Ορμούζ, δεν υπάρχουν μυστικές συνομιλίες με το Ιράν, αναφέρουν πηγές. reuters.com 13.03.2026.

[6] Spencer Kimball: Ο Υπουργός Ενέργειας Wright λέει ότι οι ΗΠΑ «δεν είναι ακόμη έτοιμες» να συνοδεύσουν πετρελαιοφόρα μέσω του Στενού του Ορμούζ. cnbc.com 12.03.2026.

[7] Ο Λευκός Οίκος αρνείται ότι ο αμερικανικός στρατός συνόδευσε δεξαμενόπλοιο στο Ορμούζ μετά τη διαγραφή ανάρτησης. aljazeera.com 10.03.2026.

[8] Spencer Kimball: Ο Υπουργός Ενέργειας Wright λέει ότι οι ΗΠΑ «δεν είναι ακόμη έτοιμες» να συνοδεύσουν πετρελαιοφόρα μέσω του Στενού του Ορμούζ. cnbc.com 12.03.2026.

[9] Maia Davies: Ο Τραμπ προτρέπει το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλα έθνη να στείλουν πολεμικά πλοία στο Στενό του Ορμούζ. bbc.co.uk 14.03.2026.

[10] Τζάρεντ Μάλσιν: Ο Τραμπ θέλει να ασφαλίσει το Ορμούζ. Να τι θα χρειαζόταν. wsj.com 14.03.2026.

[11] Richard Meade: Οι ναυτικές συνοδείες θα περιορίσουν τις διελεύσεις δεξαμενόπλοιων σε λιγότερο από 10% των κανονικών όγκων. lloydslist.com 11.03.2026.

[12] Hormus-Einsatz: Deutsche Reeder von Merz-Absage enttäuscht. ndr.de 15.03.2026.

[13] «Werden uns nicht an Auseindersetzung beteiligen». tagesschau.de 15.03.2026.

[14] Matthias Gebauer, Anna Reimann: Deutsche Soldaten in der Straße von Hormus; Auf keinen Φθινόπωρο! Όντερ; spiegel.de 15.03.2026.

 πηγή: german-foreign-policy.com/