ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ / Ρένα Δούρου: «Η Τουρκία επαναφέρει τις γκρίζες ζώνες με την κυβέρνηση σε ρόλο σχολιαστή/παρατηρητή»

Η αντίδραση της Τουρκίας στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο της Ελλάδας για τις ΑΠΕ, είναι αποκαλυπτική της επικίνδυνης ΙΧ εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης'

    «Η πρόσφατη αντίδραση της Τουρκίας στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο της Ελλάδας για τις ΑΠΕ, η οποία επανέλαβε την παράνομη θεωρία της των «γκρίζων ζωνών», είναι αποκαλυπτική της επικίνδυνης ΙΧ εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη...», τονίζει σε δήλωσή της η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και τομεάρχισα Εξωτερικών Ρένα Δούρου.

Η αντίδραση της Τουρκίας στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο της Ελλάδας για τις ΑΠΕ, είναι αποκαλυπτική της επικίνδυνης ΙΧ εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης

«Ηεπικίνδυνη εξωτερική πολιτική της δεξιάς κυβέρνησης, η απουσία συνεκτικής εθνικής στρατηγικής έναντι της Τουρκίας εδώ και επτά χρόνια, έχουν επιτρέψει στην Τουρκία να αμφισβητεί συστηματικά και προκλητικά τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας. Χωρίς να κάνει βήμα πίσω από το παράνομο και αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», η Τουρκία επιχειρεί να παγιώσει τον έλεγχό της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, σε βάρος του διεθνούς δικαίου, με την ελληνική κυβέρνηση στο ρόλο του σχολιαστή / παρατηρητή».

Τα παραπάνω επισημαίνει σε δήλωσή της η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και τομεάρχισα Εξωτερικών Ρένα Δούρου.

Η δήλωση της Ρένας Δούρου

«Η πρόσφατη αντίδραση της Τουρκίας στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο της Ελλάδας για τις ΑΠΕ, η οποία επανέλαβε την παράνομη θεωρία της των «γκρίζων ζωνών», είναι αποκαλυπτική της επικίνδυνης ΙΧ εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Ούτε λίγο ούτε πολύ η Τουρκία, κλιμακώνοντας την ένταση - τα ήρεμα νερά στο Αιγαίο υφίστανται μόνο στην εσωτερικής χρήσης προπαγάνδα της ελληνικής κυβέρνησης - επιβάλλει να ζητά η Αθήνα την... άδειά της για κάθε κίνησή της στο Αιγαίο!», σημειώνει.

«Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ παραμένει προσηλωμένος στις πάγιες θέσεις του για την ανάγκη ανοικτών διαύλων και διαλόγου με την Τουρκία, με σαφείς κόκκινες γραμμές, με διεκδίκηση επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων στην Τουρκία που κλιμακώνει τις προκλήσεις της και με αξιοποίηση των συμμαχιών της χώρας μας προκειμένου η Τουρκία να δεσμευτεί μακροπρόθεσμα στον ελληνοτουρκικό και ευρωτουρκικό διάλογο», τονίζει η Ρένα Δούρου.

επιμέλεια Σπύρος Γκανής

Αλυτρωτικό παραλήρημα στα σχολικά βιβλία της Αλβανίας!

Με τις ευλογίες Ράμα τα παιδιά μαθαίνουν ότι η Ηπειρος, η Μακεδονία και τα νησιά Κέρκυρα, Παξοί και Αντιπαξοί είναι αλβανικά εδάφη που κατέχει η Ελλάδα.

    Με βάση τα ντοκουμέντα που είναι τα ίδια τα βιβλία, τα νησιά Κέρκυρα, Παξοί και Αντιπαξοί εμφανίζονται ως αλβανικά, ενώ άλλοι χάρτες δείχνουν τους νομούς Ιωαννίνων, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας, Αρτας, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας ως αλβανικά εδάφη που κατέχει η Ελλάδα. Να σημειωθεί ότι τα παραπάνω βιβλία διδάσκονται και στους Ελληνες μαθητές της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας (ΕΕΜ) της Βορείου Ηπείρου...

Νίκος Σταυρουλάκις *

Στα πατήματα του Ερντογάν, ο Αλβανός πρωθυπουργός Εντι Ράμα διαμορφώνει από νωρίς τις παιδικές συνειδήσεις με αλυτρωτικά μηνύματα σε βάρος της Ελλάδας. Τα σχολικά βιβλία που διδάσκονται οι μαθητές στην Αλβανία βρίθουν από πλήθος αντιεπιστημονικών αναφορών κατά των Ελλήνων και της ελληνικής Ιστορίας. Σχολικά εγχειρίδια Γεωγραφίας και Ιστορίας παρουσιάζουν αλυτρωτικές απεικονίσεις της αλβανικής επικράτειας, με χάρτες που αναδεικνύουν εμφανείς, απροκάλυπτους αναθεωρητικούς σκοπούς.

Με βάση τα ντοκουμέντα που είναι τα ίδια τα βιβλία, τα νησιά Κέρκυρα, Παξοί και Αντιπαξοί εμφανίζονται ως αλβανικά, ενώ άλλοι χάρτες δείχνουν τους νομούς Ιωαννίνων, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας, Αρτας, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας ως αλβανικά εδάφη που κατέχει η Ελλάδα. Να σημειωθεί ότι τα παραπάνω βιβλία διδάσκονται και στους Ελληνες μαθητές της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας (ΕΕΜ) της Βορείου Ηπείρου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται στη διαδικασία διαμόρφωσης της εθνικής συνείδησης, καθώς υποσκάπτουν την πεποίθηση της ελληνογενούς καταγωγής στα Ελληνόπουλα της Αλβανίας.

Το θέμα των αλυτρωτικών στοιχείων στα αλβανικά σχολικά βιβλία συνιστά επίμαχο ζήτημα στις ελληνοαλβανικές σχέσεις, με την Αθήνα να το έχει «καταπιεί», ως συνήθως, την ώρα που για κάποιους «ανεξήγητους» (;) λόγους «γλείφει» τον Ράμα χωρίς να προκύπτει κάποιο αποτέλεσμα στα ελληνικού ενδιαφέροντος ζητήματα. Το μόνο που ξέρει να λέει η Αθήνα είναι ότι «στηρίζει την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας υπό την προϋπόθεση της τήρησης γνωστών προαιρέσεων» και μέχρι εκεί. Αποτέλεσμα: Ο Ράμα γλεντάει την Αθήνα όπως ο αρκουδιάρης τους χωριάτες με την αρκούδα του.

Το ζήτημα έχει προκαλέσει συζητήσεις και διπλωματικές εντάσεις, αλλά μέχρι εκεί. Σύμφωνα με διάφορες πηγές, ορισμένα αλβανικά εγχειρίδια παρουσιάζουν ελληνικά εδάφη ως μέρος της αλβανικής εθνικής αφήγησης, ενισχύοντας ιδέες για τη «Μεγάλη Αλβανία» ή και το αφήγημα της Τσαμουριάς. Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, αλλά έχει επανέλθει στο προσκήνιο εν όψει της ενταξιακής πορείας της Αλβανίας στην Ε.Ε.

Στα αλβανικά σχολικά βιβλία έχουν εντοπιστεί τα στοιχεία που προκαλούν ανησυχία. Οι χάρτες σε βιβλία Γεωγραφίας παρουσιάζουν μερικά Επτάνησα (κυρίως της Κέρκυρα) ως «αλβανικά» ή μέρος ιστορικών αλβανικών εδαφών. Αλλά και νομοί της Ηπείρου και της Μακεδονίας απεικονίζονται ως κατεχόμενα από την Ελλάδα. Το πακέτο είναι ενταγμένο σε διάφορες επινοήσεις, όπως η λεγόμενη «Εθνική Αλβανία» ή η υπόθεση της «Τσαμουριάς», της περιοχής που αναφέρεται στους μουσουλμάνους Τσάμηδες, που εκδιώχθηκαν από την Ελλάδα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω συνεργασίας με τους Γερμανούς ναζί.

Τα στοιχεία έχουν τεκμηριωθεί σε επίσημα έγγραφα που υποβλήθηκαν στο ελληνικό Κοινοβούλιο και σε ερωτήσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σχετική ερώτηση υπήρξε το 2015 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (E-006518/2015), στην οποία επισημαίνεται ότι εγχειρίδια εγκεκριμένα από το αλβανικό υπουργείο Παιδείας περιέχουν αλυτρωτικές τάσεις εναντίον της Ελλάδας. Μία επόμενη ερώτηση του 2026 επίσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (E-000653/2026) αναφέρει ότι τα βιβλία δείχνουν χάρτες όπου μέρη της Ελλάδας (π.χ. Κέρκυρα, Ηπειρος, Δυτική Μακεδονία) παρουσιάζονται ως «αλβανικά», ενώ κεφάλαια Ιστορίας κάνουν σαφείς αναφορές στην υπόθεση της Τσαμουριάς. Οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν «καθωσπρέπει», το οποίο μεθερμηνευόμενο δηλώνει: «Ράμα, κάνε ό,τι θέλεις… στην Αθήνα κοιμούνται»!

Ερωτήσεις έχουν υποβληθεί και στο ελληνικό Κοινοβούλιο, με την κυβέρνηση, και ειδικότερα την ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών, να απαξιοί να απαντήσει. Ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΙΚΗΣ Δημήτρης Νατσιός έχει υποβάλει σχετική ερώτηση στις αρχές του προηγούμενου χρόνου (18/3/2025), η οποία ουδέποτε απαντήθηκε από κάποιον από την ηγεσία του ΥΠΕΞ. Ο Δ. Νατσιός επανήλθε πρόσφατα με επίκαιρη ερώτηση (22/1/2026), η οποία επίσης δεν έχει ακόμα απαντηθεί.

Τα δεδομένα που απαριθμούνται θεωρούνται σαφής προώθηση αλυτρωτισμού, που παραβιάζει τις αρχές καλής γειτονίας και τα κριτήρια ένταξης στην Ε.Ε. Το 2025 χάρτες στο περιοδικό του αλβανικού υπουργείου Αμυνας «Ushtria» και του υπουργείου Εξωτερικών απεικόνιζαν την Κέρκυρα (Korfuz), τα Ιωάννινα (Janinë), την Πρέβεζα (Preveze), την Αρτα (Artë), τα Γρεβενά (Grevenë), την Καστοριά και τη Φλώρινα ως μέρος «Εθνικής Αλβανίας», προκαλώντας διπλωματικές διαμαρτυρίες από την Ελλάδα και τα οποία ουδέποτε αποσύρθηκαν και οι ελληνικές διαμαρτυρίες ουδέποτε απαντήθηκαν. Η Αθήνα υποστήριξε ότι τέτοια αφηγήματα ενισχύουν εθνικιστικές τάσεις (τι λες;) και υπονομεύουν τα δικαιώματα της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας (ΕΕΜ) στην Αλβανία, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα, όπως κατασχέσεις περιουσιών και περιορισμούς στην χρήση της ελληνικής γλώσσας.

Το ιστορικό υπόβαθρο του ζητήματος ανάγεται στους Βαλκανικούς Πολέμους και στην ίδρυση του αλβανικού κράτους το 1912-1913. Η περιοχή της Ηπείρου, γνωστή στους Ελληνες ως Βόρειος Ηπειρος, ήταν αντικείμενο διεκδικήσεων λόγω της παρουσίας ελληνικού πληθυσμού. Το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας το 1914 παραχώρησε αυτονομία στη Βόρειο Ηπειρο υπό αλβανική κυριαρχία, αναγνωρίζοντας δικαιώματα όπως η ελληνική εκπαίδευση και η αυτοδιοίκηση. Ωστόσο, μετά την ενσωμάτωση στην Αλβανία, αυτά τα δικαιώματα συχνά παραβιάστηκαν, ιδιαίτερα κατά την κομμουνιστική περίοδο του Ενβέρ Χότζα, όπου η ελληνική μειονότητα αντιμετώπισε διώξεις. Σήμερα η ελληνική μειονότητα στην Αλβανία, συγκεντρωμένη σε περιοχές όπως η Δρόπολη και το Αργυρόκαστρο, αριθμεί περίπου 50.000-100.000 άτομα, σύμφωνα με εκτιμήσεις, και ζητά σεβασμό των δικαιωμάτων της, συμπεριλαμβανομένων της εκπαίδευσης και της περιουσίας.

Εθνικισμός στη σκιά της «Μεγάλης Αλβανίας»

Αντίστοιχα με τον ελληνικό όρο της Βορείου Ηπείρου οι Αλβανοί έχουν υιοθετήσει τον όρο «Κάτω Αλβανία». Από αλβανικής πλευράς, Αλβανοί ιστορικοί, όπως ο Joseph Dedvukaj, υποστηρίζουν ότι η Ηπειρος (ιδίως τα Ιωάννινα, η Αρτα) ήταν ιστορικά μέρος «Κάτω Αλβανίας» βάσει ευρωπαϊκών πηγών του 19ου αιώνα, πριν από την εδραίωση του ελληνικού κράτους. Θεωρούν ότι οι αναφορές σε «Τσαμουριά» αφορούν ιστορικά δικαιώματα των Τσάμηδων, οι οποίοι υπέστησαν εκδιώξεις το 1944-1945 και όχι ενεργές εδαφικές διεκδικήσεις. Η Αλβανία επισημαίνει ότι δεν επιδιώκει αλυτρωτισμό, όπως δηλώνεται σε διεθνή fora, και ότι η εκπαίδευση εστιάζει στην εθνική ταυτότητα χωρίς επιθετικές προθέσεις. Ωστόσο, εθνικιστικές ομάδες στην Αλβανία προωθούν ιδέες «Μεγάλης Αλβανίας», που περιλαμβάνουν όχι μόνο ελληνικά εδάφη, αλλά και το Κόσοβο, και τη λεγόμενη «Βόρεια Μακεδονία».

(*) Ο Νίκος Σταυρουλάκης είναι δημοσιογράφος που έχει εργαστεί ως συντάκτης και ρεπόρτερ στην εφημερίδα δημοκρατία, καλύπτοντας μεταξύ άλλων πολιτικά, διπλωματικά και διεθνή θέματα (όπως ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ελληνοτουρκικών και Βαλκανίων)

αναδημοσίευση από dimokratia.gr

ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ / Οι νέοι-ες τομεάρχες της Κοινοβουλευτικής Ομάδας

Οι νέοι τομεάρχες του της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ -Προοδευτική Συμμαχία  – Όλα τα ονόματα

Ανακοινώθηκαν οι νέοι τομεάρχες των 21 τομέων της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, με την κατανομή αρμοδιοτήτων που αποφασίστηκε κατά τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Κατά τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, αποφασίστηκε η κατανομή αρμοδιοτήτων στους νέους-ες τομεάρχες:

Οι νέοι-ες τομεάρχες στους 21 τομείς του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ:

Τομεάρχης Εξωτερικών:

• Δούρου Ρένα

Τομεάρχης Εθνικής Άμυνας:

• Δούρου Ρένα

Τομεάρχης Εσωτερικών:

• Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Τομεάρχης Διαφάνειας:

• Πολάκης Παύλος

Τομεάρχης Οικονομικών και Ανάπτυξης:

• Παππάς Νίκος

Τομεάρχης Υγείας:

• Πολάκης Παύλος

Τομεάρχες Παιδείας και Αθλητισμού:

• Αμανατίδης Γιάννης

Τομεάρχης  Πολιτισμού:

• Ακριώτου Θεοδώρα

Τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη:

• Παπαηλιού Γιώργος

Τομεάρχης Μεταφορών και Υποδομών:

• Γιαννούλης Χρήστος

Τομεάρχης Δικαιοσύνης:

• Παπαηλιού Γιώργος 

Τομεάρχης Δικαιωμάτων και Ισότητας:

• Ακρίτα Έλενα

Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων:

• Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Τομεάρχης Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης:

• Παπαηλιού Γιώργος

Τομεάρχης Ψηφιακής Πολιτικής:

• Ακρίτα Έλενα

Τομεάρχης Ενέργειας και Περιβάλλοντος:

• Γιαννούλης Χρήστος

Τομεάρχης Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας:

• Καριπίδης Γιάννης

Τομεάρχης Πρόνοιας και Κοινωνικής Συνοχής:

• Ακρίτα Έλενα

Τομεάρχης Τουρισμού:

• Καριπίδης Γιάννης

Τομεάρχης Μετανάστευσης και Ασύλου:

• Ακριώτου Θεοδώρα

Τομεάρχης Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής:

• Παππάς Νίκος

Γραμματέας ΚΟ:

• Αμανατίδης Γιάννης

Διευθύντρια ΚΟ:

• Γκαρά Νατάσα

Κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι:

• Γιαννούλης Χρήστος (αρμόδιος για Διαρκείς επιτροπές Οικονομικών, Κοινωνικών, Παραγωγής και Εμπορίου)


• Ξανθόπουλος Θεόφιλος (αρμόδιος για  Διαρκείς  επιτροπές Μορφωτικών, Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης,  Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών)

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την «Οικονομική Ημέρα Απόβασης» εναντίον του Ιράν, απειλώντας με κυρώσεις χώρες που θα βοηθήσουν το Ιράν (vid)

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, απορρίπτει το σχέδιο οικονομικής τιμωρίας του Τραμπ για την Τεχεράνη ως συνέχεια «αποτυχημένων πολιτικών»

    Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε χθες, Πέμπτη, 19/8, την «Οικονομική Ημέρα Απόβασης» εναντίον του Ιράν απειλώντας ότι θα επιβάλει «σοβαρές» οικονομικές συνέπειες σε «οποιαδήποτε χώρα» βοηθήσει το Ιράν ή διεξάγει εμπόριο μαζί του, σε μια κίνηση που αντανακλά την κλιμάκωση της οικονομικής πίεσης της Ουάσιγκτον στην Ισλαμική Δημοκρατία μετά από μήνες πολέμου.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες Πέμπτη, 19/8, ότι ξεκινά μια νέα σημαντική εκστρατεία με στόχο την οικονομία του Ιράν, απειλώντας με «τεράστια» τιμωρία οποιαδήποτε χώρα βοηθά ή συνεργάζεται με την Ισλαμική Δημοκρατία. Η εντατικοποιημένη εκστρατεία οικονομικής πίεσης έρχεται καθώς ο πόλεμος πλησιάζει στον έκτο μήνα του, χωρίς να διαφαίνεται άμεση διπλωματική ή στρατιωτική αποκλιμάκωση.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με το arabnews αντιμετωπίζει επίσης ανανεωμένο εσωτερικό πολιτικό έλεγχο για τον πόλεμο, καθώς οι εκλογές του Νοεμβρίου πλησιάζουν γρήγορα.

«Σήμερα, ανακοινώνω την ΠΙΟ ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΛΗΦΘΕΙ ΠΟΤΕ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΟΠΟΙΑΣΔΗΠΟΤΕ ΧΩΡΑΣ! Αυτός θα είναι οικονομικός πόλεμος και απομόνωση σε πρωτοφανή κλίμακα», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social.

«Ανακοινώνω επίσης ότι ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ χώρα επιτρέπει στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τις επιχειρήσεις, τα αεροδρόμια ή τις κυβερνητικές οντότητες της να παρέχουν οποιοδήποτε είδος σανίδας σωτηρίας στο Ιράν θα αντιμετωπίσει η ίδια ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ οικονομικές συνέπειες», είπε.

Δεν διευκρίνισε ποιες τιμωρίες θα αντιμετωπίσουν οι χώρες και δεν αναφέρθηκε ονομαστικά κανένας άλλος εκτός από το Ιράν.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, απέρριψε το σχέδιο οικονομικής τιμωρίας του Τραμπ για την Τεχεράνη ως συνέχεια «αποτυχημένων πολιτικών» που, όπως είπε, θα φέρουν στην Ουάσιγκτον «περαιτέρω ήττα».

«Η λεγόμενη "Οικονομική Ημέρα Απόβασης" είναι μια εκτροπή από την ίδια την κρίση της Αμερικής: πρωτοφανές χρέος και αυξανόμενο κόστος τόκων. Ο διπλασιασμός των αποτυχημένων πολιτικών θα φέρει μόνο περαιτέρω ήττα - και εχθρότητα προς τους Ιρανούς», δήλωσε ο Araghchi σε μια ανάρτηση στο X.

Τα σχόλια του προέδρου έρχονται σχεδόν μια εβδομάδα αφότου ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ ​​Μπέσεντ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα επιβάλουν οικονομική απομόνωση στη χώρα «όπως δεν έχει ξαναδεί ο κόσμος».

Παρά την πρόσφατη παύση των πυραυλικών επιθέσεων, το Ιράν συνέχισε να επιβάλλει αποτελεσματικό αποκλεισμό στη ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ, μετά την κατάρρευση μιας συμφωνίας-πλαισίου ΗΠΑ-Ιράν για το άνοιγμα του ζωτικού διαδρόμου.Τις τελευταίες ημέρες, και οι δύο πλευρές έχουν δηλώσει ότι ανταλλάσσονταν μηνύματα, ωστόσο ο Τραμπ την Τρίτη επέμεινε ότι οι συνομιλίες είχαν διακοπεί και δημοσίευσε ένα μήνυμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπονοώντας ότι το στενό θα μπορούσε να είναι ένα «ΝΕΟ Έδαφος των ΗΠΑ».

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαήλ Φεντόροφ, ζητά προεδρικές εκλογές εν μέσω πολέμου

Ο δημοφιλής πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαήλ Φεντόροφ, ζήτησε εκλογές σε καιρό πολέμου, σε αυτό που θεωρείται ευρέως ως η μεγαλύτερη πρόκληση για την προεδρία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

    Ο δημοφιλής πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας Μιχαήλ Φεντόροφ ζήτησε χθες, Τρίτη, με μια δήλωση «βόμβα» την διεξαγωγή εκλογών στην χώρα, παρά τον συνεχιζόμενο πόλεμο με την Ρωσία, προκειμένου «να αποκατασταθεί η δημοκρατική διαδικασία».

Ο δημοφιλής πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαήλ Φεντόροφ, ζήτησε εκλογές σε καιρό πολέμου, σε αυτό που θεωρείται ευρέως ως η μεγαλύτερη πρόκληση για την προεδρία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας πριν από τεσσεράμισι χρόνια.

«Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας», δήλωσε ο 35χρονος Φεντόροφ σε βίντεο που δημοσιεύτηκε στο YouTube την Τρίτη, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία μάχεται «ακριβώς επειδή θέλει να παραμείνει ένα ελεύθερο ευρωπαϊκό κράτος».

Από την έναρξη του πολέμου το 2022, η Ουκρανία βρίσκεται σε στρατιωτικό νόμο, που σημαίνει ότι οι εκλογές έχουν ανασταλεί.

Ο Φεντόροφ, ο οποίος δεν ανέφερε ονομαστικά τον Ζελένσκι στο βίντεο, απολύθηκε απροσδόκητα από τη θέση του υπουργού Άμυνας τον περασμένο μήνα, μόλις έξι μήνες μετά τον διορισμό του.

Ο Ζελένσκι δεν έχει ακόμη απαντήσει στο βίντεο του Φεντόροφ, η απόλυση του οποίου πυροδότησε διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα . Ωστόσο, μια πηγή στο προεδρικό γραφείο δήλωσε στο BBC ότι ήταν «εξαιρετικά παράξενο να σχεδιάζονται εκλογές εν μέσω πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Αυτό καταδεικνύει πλήρη έλλειψη ρεαλισμού».

Σε ξεχωριστή εξέλιξη, οι δύο υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς της Ουκρανίας δήλωσαν ότι διεξάγουν ειδική επιχείρηση με στόχο νυν και πρώην βουλευτές, καθώς και έναν ανώνυμο αξιωματούχο του προεδρικού γραφείου.

Ώρες αργότερα, το γραφείο του Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι η αναπληρώτρια επικεφαλής του γραφείου, Ιρίνα Μούντρα, απολύθηκε, εν μέσω αναφορών στα τοπικά μέσα ενημέρωσης για επιδρομή στις εγκαταστάσεις της.

Δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από την Μούντρα, αν και ο βουλευτής Βαντίμ Στόλα, του οποίου το σπίτι ερευνήθηκε στο πλαίσιο της επιχείρησης, δήλωσε ότι συνεργάζεται με αξιωματούχους της καταπολέμησης της διαφθοράς.

Στο βίντεό του, ο Φεντόροφ παραπονέθηκε ότι η διαφθορά στερεί από τον στρατό όπλα και εξοπλισμό και δυσκολεύει το Κίεβο να κερδίσει τον πόλεμο. Μίλησε για την Ουκρανία που αντιμετωπίζει μια «συστημική κρίση διακυβέρνησης» και ότι «φοβάται την αλλαγή».

Περίπου 100 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το ουκρανικό κοινοβούλιο το πρωί της Τετάρτης, φωνάζοντας «φέρτε πίσω τον Φεντόροφ ως υπουργό Άμυνας» και «έχουμε βαρεθεί, θέλουμε διάλογο».

Ο Φεντόροφ είναι ένας χαρισματικός πολιτικός και κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπουργός Άμυνας, του αποδόθηκε η ενεργοποιήση του υπουργείου, η ηγεσία μιας εκστρατείας κατά της διαφθοράς, η αμφισβήτηση των ξεπερασμένων στρατιωτικών δομών και ο μετασχηματισμός του πεδίου της μάχης με νέα τεχνολογία.

Η απόλυσή του στα μέσα Ιουλίου πιστεύεται ότι οφείλεται σε εντάσεις μεταξύ του ιδίου και του αρχηγού του στρατού, Αλεξάντρ Σύρσκι.

Μέσα σε λίγες μέρες, ο Σύρσκι αντικαταστάθηκε επίσης, καθώς οι αυξανόμενες διαμαρτυρίες που ζητούσαν την επαναφορά του Φεντόροφ αύξησαν την πίεση στον Ουκρανό πρόεδρο.

Στον αποπεμφθέντα υπουργό προσφέρθηκαν άλλες θέσεις στην κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένης της θέσης του αναπληρωτή πρωθυπουργού για την στρατιωτική καινοτομία, αλλά ξεκαθάρισε ότι θα επέστρεφε μόνο ως υπουργός Άμυνας.

Λίγο πριν δημοσιευτεί το βίντεο αργά την Τρίτη, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι είχε ζητήσει από το κοινοβούλιο να επιβεβαιώσει τον διορισμό του υπηρεσιακού υπουργού Άμυνας Γεβχένι Χμάρα στη θέση. Οι βουλευτές υποστήριξαν με συντριπτική πλειοψηφία τον ρόλο του Χμάρα νωρίς το απόγευμα της Τετάρτης, αφού τους είπε ότι θα έκανε τα πάντα για να υπερασπιστεί την Ουκρανία και να αναγκάσει τη Ρωσία σε μια «δίκαιη ειρήνη».

Ο Φεντόροφ μίλησε στο βίντεο για ένα αίσθημα αδικίας, προειδοποιώντας ότι είναι «ιδιαίτερα επικίνδυνο όταν η κοινωνία αναπτύσσει την αίσθηση ότι το κύριο κριτήριο για έναν διορισμό δεν είναι ο επαγγελματισμός, τα αποτελέσματα ή η ικανότητα μετασχηματισμού της χώρας, αλλά η προσωπική αφοσίωση στο σύστημα».

Οι διαμαρτυρίες συνεχίζονται εβδομαδιαίως, με τους νεότερους Ουκρανούς να είναι ιδιαίτερα απογοητευμένοι που βλέπουν τον καταξιωμένο αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων να ευνοείται έναντι του φρέσκου ψηφιακού καινοτόμου..

Δεν έδωσε καμία ένδειξη για τα δικά του πολιτικά σχέδια στο βίντεο του YouTube, εστιάζοντας αντ' αυτού στην ανάγκη για έναν «νόμιμο, ασφαλή και ρεαλιστικό μηχανισμό που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να αποκαταστήσει μια πλήρη δημοκρατική διαδικασία ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου».

Μέσα σε ένα μήνα, από το να λέει ότι θα επέστρεφε στην κυβέρνηση μόνο στην παλιά του θέση, έχει περάσει στο να ζητά εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις και πολιτικές αλλαγές. Δεν έχει δηλώσει ρητά την πρόθεσή του να είναι υποψήφιος εναντίον του Ζελένσκι, αλλά έχει θέσει την πιο σοβαρή πρόκληση μέχρι σήμερα, ζητώντας «ένα κράτος όπου οι θεσμοί είναι ισχυρότεροι από τα ονόματα».

Αυτό μπορεί να αναφέρεται στο προσωπικό προφίλ του Ζελένσκι, αλλά μετά από μια τόσο έντονη παρέμβαση, το όνομα του Φεντόροφ είναι αυτό που κάνει τώρα τον γύρο του κόσμου.

Η έκκλησή του για εκλογές έχει εξοργίσει ορισμένους Ουκρανούς σχολιαστές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που υποστήριξαν την επιστροφή του Φεντόροφ ως υπουργού Άμυνας. Ένας από τους επικριτές του Ζελένσκι υποστήριξε ότι ακόμη και οι πιο σφοδροί αντίπαλοι της κυβέρνησης καταλάβαιναν ότι η διεξαγωγή εκλογών κατά τη διάρκεια του πολέμου ήταν αδύνατη.

Ο Ιβάν, 24 ετών, ο οποίος ήταν μεταξύ των διαδηλωτών που ζητούσαν την επαναφορά του Φεντόροφ έξω από το κοινοβούλιο, δήλωσε στο BBC ότι «οι εκλογές σε αυτή την περίοδο πολέμου δεν θα ήταν το καλύτερο πράγμα».

Η πενταετής προεδρική θητεία του Ζελένσκι έληξε τον Μάιο του 2024, αλλά σύμφωνα με την ουκρανική νομοθεσία δεν μπορούν να διεξαχθούν εκλογές όσο ισχύει στρατιωτικός νόμος.

Όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπονόησε πέρυσι ότι το Κίεβο «χρησιμοποιεί τον πόλεμο» για να αποφύγει μια ψηφοφορία, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία ήταν «έτοιμη για εκλογές» εντός 60-90 ημερών εάν οι σύμμαχοί της βοηθούσαν να εγγυηθούν την ασφάλειά τους.

Η διεξαγωγή δίκαιης και ασφαλούς ψηφοφορίας θα αποτελούσε σημαντική πρόκληση για μια χώρα που βρίσκεται υπό επαναλαμβανόμενο ρωσικό βομβαρδισμό και πολλοί Ουκρανοί είδαν τα σχόλια του Τραμπ ως αντανάκλαση της αφήγησης του Βλαντιμίρ Πούτιν ότι ο Ζελένσκι δεν είναι νόμιμος ηγέτης.

Στην τελευταία ρωσική επίθεση την Τετάρτη, τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν όταν ένα drone χτύπησε ένα μίνι λεωφορείο στη νότια πόλη Χερσώνα. Λεωφορεία και μίνι λεωφορεία στη Χερσώνα έχουν γίνει επανειλημμένα στόχοι τους τελευταίους μήνες, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν οδηγοί και επιβάτες.

Ο Ολεξάντρ Μερέζκο, βουλευτής πιστός στον Ζελένσκι, δήλωσε ότι είχε υποστηρίξει την επιστροφή του Φεντόροφ στο υπουργείο Άμυνας, αλλά θεώρησε την ιδέα του για νέες εκλογές «πολύ επικίνδυνη και μη ρεαλιστική».

«Θα αποδυναμώσει τη χώρα και την ενότητά μας, την ανθεκτικότητά μας. Γι' αυτό πιστεύω ότι η ιδέα της διεξαγωγής εκλογών δυστυχώς λειτουργεί προς όφελος του Πούτιν».

Μια άλλη διαδηλώτρια υπέρ του Φεντόροφ στο Κίεβο, η Μάγια, είπε ότι οι εκλογές δεν ήταν καλή ιδέα όταν η Ουκρανία βρισκόταν σε πόλεμο. Ο Ζελένσκι ήταν προς το παρόν «η καλύτερη επιλογή, η ασφαλέστερη επιλογή για όλους μας, αλλά μετά το τέλος του πολέμου ελπίζω ότι θα υπάρξει νέος πρόεδρος», είπε.

Ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Βολοντίμιρ Άργιεφ διαφώνησε, κατηγορώντας τον Ζελένσκι ότι είναι αποκομμένος από την πραγματικότητα και λέγοντας «έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα στις εκλογές και το χάος».

Ο Φεντόροφ, πρώην υπουργός ψηφιακού μετασχηματισμού, δημιούργησε έναν εθελοντή «Στρατό Πληροφορικής της Ουκρανίας» για να εξαπολύσει κυβερνοεπιθέσεις εναντίον Ρώσων τις πρώτες ημέρες μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής του Πούτιν στην Ουκρανία.

Αργότερα, ηγήθηκε μιας επιτυχημένης εκστρατείας συγκέντρωσης χρημάτων με την ονομασία «Στρατός των Μη επανδρωμένων Αεροσκαφών» και έφερε στοιχεία «παιχνιδοποίησης» στον πόλεμο, σχεδιάζοντας ένα σύστημα που απένειμε στις ουκρανικές στρατιωτικές μονάδες μονάδες μονάδες πιστώσεις για την επίθεση σε ρωσικούς στόχους.

Ως υπουργός Άμυνας, η εστίασή του στα drones, τον πόλεμο υψηλής τεχνολογίας και τις προμήθειες συνεχίστηκε, και τον οδήγησε να ζητήσει από τον ιδρυτή της SpaceX, Έλον Μασκ, να σταματήσει τη Ρωσία από το να χρησιμοποιεί τους δορυφόρους Starlink για επιθέσεις με drones.

Η κίνηση αυτή έχει αποδοθεί στην πρόκληση σημαντικής αναστάτωσης στις επιχειρήσεις και την προέλαση της Ρωσίας στην πρώτη γραμμή.

Σε μια ανάρτηση στο Facebook λίγο μετά την απόλυσή του, ο Φεντόροφ απαριθμεί τα επιτεύγματά του και λέει ότι θα «συνεχίσει... να νικάει τον εχθρό μέσω ασυμμετρίας, ταχύτητας καινοτομίας και οργανωτικής ισχύος».

αναδημοσίευση από BBC

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ / Σύγκληση της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων για την πρόωρη αποπληρωμή του χρέους

Η Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ζητά, με σχετική επιστολή-αίτημα, την έκτακτη σύγκληση της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, πριν η κυβέρνηση της Ν.Δ. προχωρήσει στην πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ.

    Στη συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής ζητείται να κληθούν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. καλεί όλα τα κόμματα να τοποθετηθούν καθαρά απέναντι στη συγκεκριμένη κυβερνητική επιλογή και στην πρόταση να εξεταστεί διαφορετική αξιοποίηση των 13 δισ. ευρώ...

Η Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζητά παράλληλα την αναστολή της αποπληρωμής του φθηνού και ήδη ρυθμισμένου χρέους, έως ότου παρουσιαστούν στη Βουλή όλα τα δεδομένα

Η Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, σύμφωνα με την ΑΥΓΗ,  ζητά, με σχετική επιστολή-αίτημα, την έκτακτη σύγκληση της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, πριν η κυβέρνηση της Ν.Δ. προχωρήσει στην πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ.

Ζητά, παράλληλα, από την κυβέρνηση να αναστείλει την αποπληρωμή του φθηνού και ήδη ρυθμισμένου χρέους, με μεσοσταθμικό επιτόκιο περίπου 1,5%, έως ότου παρουσιαστούν στη Βουλή όλα τα δεδομένα και εξεταστούν οι εναλλακτικές δυνατότητες αξιοποίησης των συγκεκριμένων πόρων.

Στη συνεδρίαση ζητείται να κληθούν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. καλεί όλα τα κόμματα να τοποθετηθούν καθαρά απέναντι στη συγκεκριμένη κυβερνητική επιλογή και στην πρόταση να εξεταστεί διαφορετική αξιοποίηση των 13 δισ. ευρώ.

Αναλυτικά το αίτημα έκτακτης σύγκλησης της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής:

Προς τον Πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής

Θέμα: «Αίτημα έκτακτης σύγκλησης της Επιτροπής για την πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ»

«Κύριε Πρόεδρε,

Ζητούμε την έκτακτη σύγκληση της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, με αντικείμενο την απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ. Πρόκειται για δάνεια του πρώτου μνημονίου, τα οποία έχουν ήδη ρυθμιστεί και επιμηκυνθεί και φέρουν χαμηλό μεσοσταθμικό επιτόκιο, της τάξης του 1,5%.

Η επιλογή της κυβέρνησης να διαθέσει 13 δισ. ευρώ για την πρόωρη εξόφληση αυτού του φθηνού και ρυθμισμένου χρέους αποτελεί μείζονα οικονομική και πολιτική απόφαση. Πολύ περισσότερο όταν η ελληνική οικονομία και κοινωνία αντιμετωπίζουν τεράστιες ανάγκες και όταν οι συγκεκριμένοι πόροι θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε πολιτικές με ισχυρό κοινωνικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα.

Για τον λόγο αυτό, καλούμε την κυβέρνηση να μην προχωρήσει στην πρόωρη αποπληρωμή πριν από τη συζήτηση του θέματος στη Βουλή και την πλήρη παρουσίαση των οικονομικών δεδομένων και των εναλλακτικών επιλογών αξιοποίησης των 13 δισ. ευρώ.

Ζητούμε στη συνεδρίαση της Επιτροπής να κληθούν ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, προκειμένου να παρουσιάσουν αναλυτικά:

• το συνολικό κόστος και τους όρους του χρέους που πρόκειται να αποπληρωθεί,
• τους λόγους για τους οποίους επιλέγεται η εξόφληση φθηνού, ρυθμισμένου χρέους αντί της αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων για άλλες κρίσιμες ανάγκες,
• τις εναλλακτικές δυνατότητες αξιοποίησης των 13 δισ. ευρώ και αν τις αναζήτησαν.
• την αποτίμηση του επιπρόσθετου βάρους σε τόκους που προκύπτει από τη μη αποπληρωμή ακριβού χρέους.

Μια απόφαση που αφορά 13 δισ. ευρώ δημόσιων πόρων δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως τεχνική ή αυτονόητη επιλογή. Απαιτεί πλήρη ενημέρωση, διαφάνεια και ουσιαστικό κοινοβουλευτικό διάλογο για το ποια επιλογή υπηρετεί καλύτερα το δημόσιο συμφέρον».

 επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Το φιάσκο των ιδιωτικών πανεπιστήμιων και τι μας διδάσκει

Όταν κυβερνάς ως πλασιέ συμφερόντων, κάποια στιγμή θα το βρείς μπροστά σου.

    Ειδικότερα, το ΣτΕ, υπό την προεδρία του αντιπροέδρου Διομήδη Κυριλόπουλο, ακύρωσε τις άδειες λειτουργίας των ιδιωτικών πανεπιστημίων που έχουν παραρτήματα στην Ελλάδα, καθώς και τα προγράμματα σπουδών τους στο σύνολο τους, των ιδιωτικών πανεπιστημίων CITY University, Keele University και Anatolia College.

Σπύρος Ραπανάκης*

Το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας προχώρησε σε μια απόφαση τομή για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Μετά από σχετική προσφυγή του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Π. Λαζαράτου ακύρωσε τόσο τις άδειες λειτουργίας τους, όσο και τα προγράμματα σπουδών τους στο σύνολο τους, λόγω νομικών προβλημάτων των κανονιστικών πράξεων που διέπουν την λειτουργία τους.

Πρόκειται για το CITY College University of York, το Keele University και το Anatolia College.

Μάθημα πρώτο:

Όποιος βιάζεται, σκοντάφτει. Η πρεμούρα της κυβέρνησης να νομοθετήσει με τόση προχειρότητα, έναν αίωλο νόμο που παραβιάζει κατάφωρα το Σύνταγμα φανερώνει πως δεν το έκανε για το καλό της εκπαίδευσης. Προφανώς.

Ούτε για το δικαίωμα των παιδιών να σπουδάσουν. Αλλιώς δεν θα τα πετούσαν κατά εκατοντάδες έξω από τα δημόσια ΑΕΙ με την ΕΒΕ.

Ούτε, βέβαια, για την αριστεία. Ίσως για την αριστεία όπως την ερμηνεύει το σύστημα εξουσίας της ΝΔ όπερ μεθερμηνευόμενον: «Με τον παρά μου, γ@μώ τα ακαδημαϊκά μου».

Μάθημα δεύτερο:

Όταν κυβερνάς ως πλασιέ συμφερόντων, κάποια στιγμή θα το βρείς μπροστά σου.

Γιατί λοιπόν επέλεξε ο Κ. Μητσοτάκης να εκτεθεί με αυτό τον τρόπο και να επιδείξει τέτοια προχειρότητα; Προφανώς γιατί συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα ήθελαν να ανοίξει όσο πιο άμεσα γίνεται η δουλειά στην Ελλάδα.

Και πιο συγκεκριμένα, οι επιχειρηματίες της ιδιωτικής μεταλυκειακής εκπαίδευσης.

Μάθημα τρίτο:

Η παιδεία δεν είναι και δεν μπορεί να γίνει εμπόρευμα.

Για τους επιχειρηματίες αυτούς, η εκπαίδευση είναι μια ατελείωτη μπίζνα που συνδέεται με άλλους τομείς οικονομικών δραστηριότητων. Όχι για το μέλλον και την προοπτική των αποφοίτων φυσικά αλλά για τα κέρδη των ιδιωτών.

Όπως φαίνεται, οι συγκεκριμένοι που έσπευσαν να πανηγυρίσουν για την «επένδυση»τους και τον «εκσυγχρονισμό του νόμου», δεν ήθελαν- ή δεν μπορούν- να διασφαλίσουν ούτε καν τις ελάχιστες προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος για την λειτουργία τους.

Μάθημα τέταρτο:

Στα αρπακτικά της ελεύθερης αγοράς και του αχαλίνωτου κέρδους για τους ίδιους και για τα συστήματα εξουσίας που έχουν δομήσει, δεν μπορεί καμία οικογένεια να εμπιστευτεί το μέλλον των παιδιών της.

Τα παιδιά, λοιπόν, που έχουν ήδη κάνει αιτήσεις για εγγραφή, πολλά εκ των οποίων δεν μπήκαν σε κάποιο δημόσιο πανεπιστήμιο γιατί πέρασαν από τη μέγγενη της ΕΒΕ, μένουν στον “αέρα”.

Μάθημα πέμπτο:

Οι νόμοι άρπα- κόλλα, το βόλεμα διαφόρων συστημάτων- καθηγητικών, επιχειρηματικών κλπ- δεν επιδιορθώνονται. Καταργούνται.

Δεν αρκεί απλά η υπεράσπιση του Άρθρου 16. Απαιτείται η θωράκιση του.

Μάθημα έκτο:

Η παιδεία είναι ένα καθολικό και αναφαίρετο δικαίωμα για όλες, για όλους, για όλα. Κανείς αποκλεισμός δεν χωράει, κανένα πεδίο κερδοφορίας δεν μπορεί να ανοίξει στην τριτοβάθμια.

Παιδεία και μόρφωση για όλα τα παιδιά, διασφαλίζει μονάχα το ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο.

Τελεία και παύλα.

Μάθημα έβδομο:

Το αποτύπωμα αυτής της κυβέρνησης στην παιδεία είναι από τη μια καταστροφικό από την άλλη αντικείμενο κωμωδίας. Από την πανεπιστημιακή αστυνομία, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, οι διώξεις στην ακαδημαϊκή κοινότητα, η υποβάθμιση σχολών και σχολείων, οι εξευτελιστικές συνθήκες διαβίωσης και εισοδήματος για τους εκπαιδευτικούς, είναι μόνο μερικά παραδείγματα.

Από την πολιτική μιας κυβέρνησης που ήρθε σαν άριστη, όμως αποδείχθηκε δραματικά ανίκανη και λίγη. Ακόμα και στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων των φίλων της.

rosa.gr

* Ο Σπύρος Ραπανάκης είναι δημοσιογράφος, αρχισυντάκτης και υπεύθυνος πολιτικού ρεπορτάζ στο ROSA. Γεννήθηκε το 1989 και μεγάλωσε στον Πειραιά. Σπούδασε Πολιτική Επιστήμη στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Ξεκίνησε τη δημοσιογραφική του πορεία στην εφημερίδα Αυγή, όπου εργάστηκε από το 2012, κάλυψε ελεύθερο και στην συνέχεια κυβερνητικό ρεπορτάζ, ενώ διετέλεσε Διευθυντής της εφημερίδας έως τον Σεπτέμβριο του 2023. Έχει επίσης καλύψει το πολιτικό ρεπορτάζ στον ραδιοφωνικό σταθμό Στο Κόκκινο και στην ιστοσελίδα ethnos.gr. Ως αρχισυντάκτης του Rosa.gr είναι υπέυθυνος για την Πολιτική επικαιρότητα, ανάλυηση και σχολιασμό καθώς και για τα διεθνή θέματα. Μπορείς να επικοινωνήσεις με τον Σπύρο στο srapanakis@rosa.gr

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής 

Προκόπης Παυλόπουλος / «Η ευθεία σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην διαδικασία οριοθέτησης της Ευρωπαϊκής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης

 «Είναι θεσμικώς αυτονόητο ότι η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) των Κρατών-Μελών είναι και ΑΟΖ της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», τονίζει στο πρόλογο του άρθρου του ο πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος.

    Στο άρθρο που ακολουθεί ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Πανεπιστημιακός, Προκόπης Παυλόπουλος, προτείνει την σύμπραξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ κάθε Κράτους-Μέλους κυρίως με τρίτα προς αυτήν Κράτη, δοθέντος ότι δεν έχει, από πλευράς έννομων συνεπειών, την ίδια νομική σημασία και αξία η σύμπραξή της και στην διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ μεταξύ Κρατών-Μελών, όπως συνέβη προσφάτως με την συμφωνία μεταξύ Ελλάδας-Ιταλίας.

 

Προκόπης Παυλόπουλος*

Δικαίου της Θάλασσας του ΟΗΕ εις βάρος της Κυριαρχίας και των Κυριαρχικών Δικαιωμάτων της Ελλάδας η Χώρα μας όφειλε να θέσει το ζήτημα πρωτίστως σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, δοθέντος ότι τέτοιες παραβιάσεις αφορούν και οιονεί Κυριαρχικά Δικαιώματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στις 25/6/2020, και ενόψει των μεγάλων ερωτηματικών που δημιουργούσε η μάλλον πρόχειρα προετοιμασμένη τότε πρωτοβουλία των «Διερευνητικών Επαφών» με την Τουρκία, ο πρώην ΠτΔ και Ακαδημαϊκός κ. Προκόπης Παυλόπουλος είχε δημοσιεύσει ένα άρθρο του με τίτλο: «Η ευθεία σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην διαδικασία οριοθέτησης της Ευρωπαϊκής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης». Στο άρθρο αυτό ο κ. Παυλόπουλος τόνιζε ότι σε περίπτωση που η Τουρκία συνεχίσει τις παραβιάσεις του Δικαίου της Θάλασσας του ΟΗΕ εις βάρος της Κυριαρχίας και των Κυριαρχικών Δικαιωμάτων της Ελλάδας η Χώρα μας όφειλε να θέσει το ζήτημα πρωτίστως σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, δοθέντος ότι τέτοιες παραβιάσεις αφορούν και οιονεί Κυριαρχικά Δικαιώματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Το άρθρο αυτό δίνει και σήμερα την λύση για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων της Τουρκίας στο Αιγαίο προτείνοντας να στραφεί η Ελλάδα αμέσως προς τα κορυφαία όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή) ώστε και αυτά να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Με αυτό το σκεπτικό αναδημοσιεύουμε το ως άνω άρθρο του κ. Παυλόπουλου. (Επισημαίνεται ότι το άρθρο συμπεριλαμβάνεται στην 4η έκδοση του βιβλίου του κ. Παυλόπουλου «Μελέτες για τα Εθνικά Θέματα και το Κυπριακό Ζήτημα», σελ. 289 επ.)

Πρόλογος

Είναι θεσμικώς αυτονόητο ότι η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) των Κρατών-Μελών είναι και ΑΟΖ της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και υπ’ αυτό το πρίσμα τίθεται το νομικό -και, κατ’ επέκταση, πολιτικό- ζήτημα της δυνατότητας και της μορφής σύμπραξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ κάθε Κράτους-Μέλους κυρίως με τρίτα προς αυτήν Κράτη, δοθέντος ότι δεν έχει, από πλευράς έννομων συνεπειών, την ίδια νομική σημασία και αξία η σύμπραξή της και στην διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ μεταξύ Κρατών-Μελών, όπως συνέβη προσφάτως με την συμφωνία μεταξύ Ελλάδας-Ιταλίας.

Α. Για ν’ αναχθούμε, υπό αυστηρώς νομικούς όρους, στην γενική θεωρία του Δημόσιου Δικαίου, οι μεταξύ των Κρατών-Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφωνίες οριοθέτησης της ΑΟΖ λειτουργούν «ενδοστρεφώς», ήτοι εντός του πεδίου της Ευρωπαϊκής Έννομης Τάξης και του Διεθνούς Δικαίου -εν προκειμένω της «Σύμβασης του Montego Bay», που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου κατά τα εκτιθέμενα στην συνέχεια- οπότε η αυτοτελής σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτές παρίσταται, κανονιστικώς, σχεδόν δευτερεύουσα. Πολλώ μάλλον όταν τα επιμέρους αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν, ούτως ή άλλως, υποχρέωση εποπτείας της lege artis -δηλαδή σύμφωνα με το σύνολο του Ευρωπαϊκού Δικαίου και του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου- κατάρτισης και εφαρμογής των ως άνω συμφωνιών οριοθέτησης της ΑΟΖ, με αντισυμβαλλόμενα μέρη Κράτη-Μέλη της. Επιπλέον, και όπως ήδη υπονοήθηκε, η σύμπραξη αυτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης νοείται στο σύνολο της διαδικασίας οριοθέτησης της ΑΟΖ με τα τρίτα Κράτη, ήτοι από το προκαταρκτικό στάδιο του προσδιορισμού των εκατέρωθεν ακτών ως το κύριο στάδιο, που καταλήγει στην σύναψη της αντίστοιχης συμφωνίας, ύστερα από την χάραξη, αναλόγως, της μέσης γραμμής ή της μέσης απόστασης μεταξύ των Κρατών, από την εξέταση της ιδιομορφίας της ad hoc περιοχής και από την εντεύθεν αναζήτηση της, επίσης ad hoc, δίκαιης λύσης.

Β. Η ανάλυση του ζητήματος μιας τέτοιας σύμπραξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οριοθέτηση της Ευρωπαϊκής ΑΟΖ καθίσταται εξαιρετικά επίκαιρη κατά την σημερινή κρίσιμη συγκυρία. Τούτο οφείλεται στο ότι πολλαπλασιάζονται, και δη γεωμετρικώς, κυρίως από την πλευρά της Τουρκίας, τα «κρούσματα» αυθαίρετης ερμηνείας της «Σύμβασης του Montego Bay», δημιουργώντας έναν άκρως ορατό και διαβρωτικό κίνδυνο υπό δύο, μάλιστα επόψεις, οι οποίες επενεργούν συμπληρωματικώς: Πρώτον, υπό την έποψη του αυθαίρετου περιορισμού της ΑΟΖ Κρατών-Μελών -δηλαδή της Ελλάδας και της Κύπρου- και, συνακόλουθα, της ΑΟΖ της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και, δεύτερον, υπό την έποψη -σε περίπτωση ανοχής έστω και μίας αυθαιρεσίας εν προκειμένω- της δημιουργίας αρνητικού προηγουμένου, ικανού να πλήξει την οριοθέτηση της ως άνω ΑΟΖ σε όλο το φάσμα του θαλάσσιου χώρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

I. Η προσχώρηση στην «Σύμβαση του Montego Bay».

Η υπό τις προμνημονευόμενες προϋποθέσεις σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οριοθέτηση της ΑΟΖ των Κρατών-Μελών με τρίτα Κράτη πρέπει να ερευνάται, βεβαίως, υπό το φως της αυτοτελούς νομικής προσωπικότητάς της. Kαι τούτο διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά την διάταξη του άρθρου 47 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ), έχει δική της νομική προσωπικότητα, η οποία την καθιστά αυτοτελή νομική οντότητα. Στο σημείο αυτό είναι χρήσιμο να επισημανθεί ότι ούτε στο πλαίσιο της θεωρίας ούτε στο πλαίσιο της νομολογίας, τόσο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και των Δικαστηρίων των Κρατών-Μελών, έχουν αναδειχθεί επαρκώς οι νομικές και πολιτικές επιπτώσεις και, πρωτίστως, τα πλεονεκτήματα, που η αυτοτελής νομική οντότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης παράγει προς όφελός της και προς όφελος των Κρατών-Μελών. Ιδίως δε προς την κατεύθυνση της επιτάχυνσης της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και, επέκεινα, της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης.

A. Η νομική προσωπικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η διάταξη αυτή, λοιπόν, του άρθρου 47 της ΣΕΕ θεσπίζει και διακηρύσσει την ανεξάρτητη και αυτοτελή νομική οντότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πέραν της νομικής οντότητας των Κρατών-Μελών.

1. Η διάταξη του άρθρου 47 της ΣΕΕ αποκτά βαρύνουσα σημασία κυρίως κατά την δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της Διεθνούς Κοινότητας, πάντοτε όμως υπό το πρίσμα των σχετικών αρμοδιοτήτων που της αναγνωρίζονται στο πεδίο αυτό από τις επιμέρους διατάξεις κατ’ εξοχήν των Συνθηκών, κατ’ ουσίαν δε από το πρωτογενές Ευρωπαϊκό Δίκαιο στο σύνολό του. Βαρύνουσα σημασία, υπό την έννοια ότι η αυτοτελής νομική οντότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης της παρέχει τα μέσα και τα εχέγγυα να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στο πεδίο της Διεθνούς Κοινότητας και, κατ’ επέκταση, του διεθνούς γίγνεσθαι.

2. Ειδικότερα, στο πεδίο τούτο η αυτοτελής νομική προσωπικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης της επιτρέπει να διαπραγματεύεται και να συνάπτει Διεθνείς Συμβάσεις, να προσχωρεί σε Διεθνείς Συμβάσεις -εφόσον είναι, κατά την φύση τους, συμβάσεις προσχώρησης- και να καθίσταται μέλος Διεθνών Οργανισμών. Μέσα σε αυτό το θεσμικό πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι, ως προς τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες που της απονέμει η Έννομη Τάξη της, αυτοτελές μέλος της Διεθνούς Κοινότητας. Αυτός είναι ο λόγος, για τον οποίο τονίσθηκε προηγουμένως ότι η αυτοτελής νομική οντότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την καθιστά ρυθμιστικό παράγοντα στο πεδίο της Διεθνούς Κοινότητας, κάτι το οποίο δεν είναι σε θέση να διασφαλίσει ένα Κράτος-Μέλος μονομερώς, όποιο και αν είναι το «ειδικό βάρος» του εντός του Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος.

Β. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ως μέλος της Διεθνούς Κοινότητας.

Το κατά τ’ ανωτέρω θεσμικό πλαίσιο επέτρεψε στην Ευρωπαϊκή Ένωση να προσχωρήσει, αυτοτελώς ως νομικό πρόσωπο και πέραν των Κρατών-Μελών, στην Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, τον Απρίλιο του 1998.

1. Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών -γνωστή και ως «Σύμβαση του Montego Bay»- (“UNCLOS”, «United Nations Convention of the Law of the Sea») συνήφθη στις 10 Δεκεμβρίου 1982 κατά την Διάσκεψη του Montego Bay, στην Τζαμάικα, και τέθηκε σε πλήρη ισχύ στις 16 Δεκεμβρίου 1994. Η «Σύμβαση του Montego Bay» κωδικοποίησε και συμπλήρωσε, ουσιωδώς, προϊσχύουσες αποσπασματικές ρυθμίσεις ως προς το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας εν γένει. Σύμφωνα δε με την νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, και λόγω της σταδιακής προσχώρησης σε αυτήν μεγάλου αριθμού Κρατών-Μελών της Διεθνούς Κοινότητας, δεσμεύει, στο ακέραιο, και Κράτη τα οποία δεν έχουν προσχωρήσει σε αυτήν. Η ως άνω δέσμευση επέρχεται είτε κατ’ εθιμικούς κανόνες του Διεθνούς Δικαίου είτε -όπερ και νομικώς ορθότερο- με την μορφή γενικώς παραδεδεγμένων κανόνων του Διεθνούς Δικαίου, πάντοτε υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις της νομολογίας του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.

2. Το νομικό πλαίσιο της «Σύμβασης του Montego Bay» θέτει κανόνες για την χρήση των θαλασσών και των ωκεανών, για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και για την διαχείριση του θαλάσσιου πλούτου, θεωρώντας -και ορθώς- ότι τα σχετικά με την θάλασσα ζητήματα είναι αλληλένδετα και αλληλοεξαρτώμενα, άρα πρέπει ν’ αντιμετωπίζονται ρυθμιστικώς με την μέθοδο της ολιστικής συστημικής κατάστρωσης των οικείων κανόνων δικαίου και του μέσω αυτών διαμορφούμενου κανονιστικού πλαισίου. Μια τέτοια ολιστική συστημική κατάστρωση ενισχύει, οπωσδήποτε, το κύρος και την ισχύ του Δικαίου της Θάλασσας εν γένει, όταν μάλιστα είναι γνωστό πως, κατά την φύση του ρυθμιζόμενου αντικειμένου στην συγκεκριμένη περίπτωση, οι επιμέρους κανόνες δικαίου εμφανίζουν μεγάλες κανονιστικές αδυναμίες, και λόγω της, οιονεί «φυσικής», γενικότητάς τους αλλά και λόγω της πανσπερμίας των περιπτώσεων, τις οποίες καλούνται να πλαισιώσουν ρυθμιστικώς.

ΙΙ. Η εφαρμογή της «Σύμβασης του Montego Bay».

Μετά την προμνημονευόμενη προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Απρίλιο του 1998, στην «Σύμβαση του Montego Bay», το δίκαιο που αυτή καθιερώνει κατέστη, αυτοθρόως, μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου («Acquis Communautaire»). Άρα, το δίκαιο αυτό πρέπει να γίνεται σεβαστό από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, απ’ όλα τα Κράτη-Μέλη της αλλά, επιπροσθέτως, και από τα τρίτα Ευρωπαϊκά Κράτη που επιδιώκουν την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Α. Η «Σύμβαση του Montego Bay» ως αναπόσπαστο μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου.

Με άλλες λέξεις και πέραν των άλλων, ουδέν υποψήφιο προς ένταξη Ευρωπαϊκό Κράτος μπορεί να καταστεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αν -φυσικά τηρουμένων και των λοιπών προϋποθέσεων- δεν έχει, προηγουμένως, προσχωρήσει και στην «Σύμβαση του Montego Bay». Τούτο έχει καθοριστική σημασία για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, η οποία όχι μόνο δεν έχει προσχωρήσει στην «Σύμβαση του Montego Bay», αλλά τα τελευταία ιδίως χρόνια την αμφισβητεί ευθέως, ερμηνεύοντας τις διατάξεις της κατά το δοκούν και κατά τρόπο που τις παραβιάζει καταφώρως, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την ερμηνεία των διατάξεών της, οι οποίες αφορούν την οριοθέτηση της ΑΟΖ. Επιπροσθέτως, η Ευρωπαϊκή Ένωση -αλλά τόσον ο ΟΗΕ όσο και η Διεθνής Κοινότητα- δεν επιτρέπεται να παραβλέπουν ότι η Τουρκία, σε όλο το φάσμα εφαρμογής του Δικαίου της Θάλασσας -είτε αυτό αφορά την αιγιαλίτιδα ζώνη, είτε την υφαλοκρηπίδα είτε και την ΑΟΖ- έχει καταστήσει, αμέσως ή εμμέσως, σαφές πως δεν το αναγνωρίζει, μεταξύ άλλων και ως βάση για την προσφυγή στα διεθνή δικαστικά fora. Με κορυφαίο παράδειγμα το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, ως προς την επίλυση των διαφορών της με τα γειτονικά της Κράτη. Υπό τις συνθήκες αυτές η Διεθνής Κοινότητα και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν χρέος ν’ αντιληφθούν ότι η Τουρκία συμπεριφέρεται ως κοινός υπονομευτής του Διεθνούς Δικαίου, έχοντας ως μόνο γνώμονα συμπεριφοράς την πραγμάτωση των «νεοοθωμανικών» της φαντασιώσεων.

1. Για να επανέλθουμε στο πεδίο της εν προκειμένω γενικής ανάλυσης, οι διατάξεις του άρθρου 49 της ΣΕΕ καθορίζουν τις γενικές αρχές, υπό τις οποίες ένα τρίτο Ευρωπαϊκό Κράτος μπορεί να υποβάλει υποψηφιότητα για να καταστεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατ’ εφαρμογή των διατάξεων αυτών εκδόθηκε, στην Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 1993 στην Κοπεγχάγη, η Πράξη που καθορίζει τα κριτήρια προσχώρησης τρίτων Ευρωπαϊκών Κρατών στην Ευρωπαϊκή Ένωση («Κριτήρια της Κοπεγχάγης»), με τις τροποποιήσεις, τις οποίες υπέστη μεταγενεστέρως, κυρίως δε κατά την Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Μαδρίτη, το 1995. Αλλά και με τις τροποποιήσεις οι οποίες, όπως είναι αναμενόμενο, θα επέλθουν στο μέλλον, εξαιτίας της ραγδαίας μεταβολής των συνθηκών, που διαμορφώνουν τις εξελίξεις ως προς τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δοθέντος μάλιστα ότι οι προϋποθέσεις αυτές θα γίνονται ολοένα και αυστηρότερες αφού, με βάση την σημερινή συγκυρία και το μέλλον που προοιωνίζεται, η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να επιχειρείται δίχως να θιγεί, ούτε κατ’ ελάχιστο, η τόσον επιτακτική προοπτική της άμεσης προώθησης της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και, κατά λογική ακολουθία, της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης.

2. Οι διατάξεις του άρθρου 6 της ως άνω Πράξης περί των «Κριτηρίων της Κοπεγχάγης» ορίζει ότι, μεταξύ των άλλων προϋποθέσεων προσχώρησης, περιλαμβάνεται και η προηγούμενη προσχώρηση κάθε υποψήφιου Κράτους στις Διεθνείς Συμβάσεις προσχώρησης, που ήδη αποτελούν μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου. Όπως δε αναλύθηκε εκτενώς, μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου είναι και η «Σύμβαση του Montego Bay». Γεγονός το οποίο τεκμηριώνει το προμνημονευόμενο συμπέρασμα, πως κάθε υποψήφιο προς ένταξη Ευρωπαϊκό Κράτος πρέπει, πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης, να έχει προσχωρήσει και στην «Σύμβαση του Montego Bay». Και δεν πρέπει, κατ’ ουδένα τρόπο, να υποτιμάται το γεγονός ότι η οριοθέτηση της Ευρωπαϊκής ΑΟΖ, υπό όρους πλήρους εφαρμογής της «Σύμβασης του Montego Bay», συνιστά conditio sine qua non όχι μόνο για την οικονομική «ευρωστία» της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και για το ίδιο το διεθνές της κύρος. Αφού κάθε ανοχή, εκ μέρους της, σε αυθαίρετους περιορισμούς των κατά το Δίκαιο της Θάλασσας δικαιωμάτων της αποτελεί δείγμα αδυναμίας υπεράσπισης και του Διεθνούς Δικαίου, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου.

Β. Η διαδικασία οριοθέτησης της Ευρωπαϊκής ΑΟΖ.

Από τα όσα εκτέθηκαν για την εφαρμογή της «Σύμβασης του Montego Bay», εντός της Έννομης Τάξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την μορφή μέρους του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου, συνάγονται και τα εξής:

1. Η οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Κράτους-Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τρίτου προς αυτήν Κράτους, γίνεται πάντοτε σύμφωνα με τις διατάξεις της «Σύμβασης του Montego Bay». Μετά δε την ολοκλήρωση της όλης διαδικασίας οριοθέτησης και την σύναψη της σχετικής συμφωνίας, η κατ’ αυτόν τον τρόπο προκύπτουσα θεσμικώς ΑΟΖ καθίσταται και ΑΟΖ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχοντας όμως προσχωρήσει και αυτοτελώς, ως νομικό πρόσωπο, στην «Σύμβαση του Montego Bay», η Ευρωπαϊκή Ένωση προφανώς νομιμοποιείται, επικαλούμενη ίδιο έννομο συμφέρον, να συμμετέχει, επίσης αυτοτελώς, στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ -ήτοι σε όλα τα προαναφερθέντα στάδια της διαδικασίας, ως και στην ολοκλήρωση της τελικής συμφωνίας δια της υπογραφής της- μεταξύ Κράτους-Μέλους και τρίτου, μη μέλους, Κράτους.

α) Διευκρινίζεται, ότι τον κύριο ρόλο στην τελική διαμόρφωση της συμφωνίας οριοθέτησης της ΑΟΖ διαδραματίζει πάντοτε το Κράτος-Μέλος, στο πλαίσιο άσκησης των lato sensu κυριαρχικών του δικαιωμάτων, ιδίως κατά τις διατάξεις των άρθρων 4 και 5 της ΣΕΕ. Γεγονός το οποίο συνεπάγεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως νομικό πρόσωπο που συμμετέχει στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ, ουδόλως νομιμοποιείται να διατυπώσει θέσεις αντίθετες προς εκείνες του Κράτους-Μέλους, πολλώ δε μάλλον να το υποκαταστήσει, αμέσως ή εμμέσως. Και είναι εντελώς διαφορετικό το ζήτημα του πλήρους σεβασμού των αρχών της καλόπιστης συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Κρατών-Μελών, κυρίως κατά τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 3 της ΣΕΕ, οι οποίες βεβαίως και δεν θίγουν τα κατά το πρωτογενές Ευρωπαϊκό Δίκαιο δικαιώματα κάθε Κράτους-Μέλους.

β) Η προαναφερόμενη σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ των Κρατών-Μελών προϋποθέτει, κατά τις σχετικές διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου, συναίνεση του τρίτου Κράτους, η οποία, κατά την τελεολογική και bona fide ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων τούτων, πρέπει να παρέχεται στην αρχή και καλύπτει όλα τα στάδια της ως άνω διαδικασίας. Να σημειωθεί, ότι θα είναι δύσκολο να μην παρασχεθεί εκ μέρους του τρίτου Κράτους η κατά τ’ ανωτέρω συναίνεσή του, όταν είναι γνωστό το διεθνές κύρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατ’ εξοχήν δε αν το τρίτο Κράτος είναι υποψήφιο ή σκοπεύει να θέσει υποψηφιότητα προς ένταξη σε αυτήν, ως Ευρωπαϊκό Κράτος. Και τούτο διότι απέναντι σε μια τέτοια αρνητική στάση του τρίτου Ευρωπαϊκού Κράτους, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάθε δικαίωμα να καταστήσει σαφές πως η αντίδρασή του αυτή επιφέρει όλες τις συνέπειες, τις οποίες παράγει η κάθε μορφής, άμεση ή έμμεση, αμφισβήτηση του κύρους της και των κατά το Ευρωπαϊκό και το Διεθνές Δίκαιο δικαιωμάτων της.

2. Στην πραγματικότητα, η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει, και για την υπεράσπιση των δικών της έννομων συμφερόντων ως αυτοτελούς νομικού προσώπου, να επιδιώκει την σύμπραξή της στην διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ -που, αυτονοήτως, είναι και Ευρωπαϊκή ΑΟΖ- μεταξύ Κράτους-Μέλους της και τρίτου Κράτους. Πολλώ μάλλον όταν μια τέτοια σύμπραξη προσθέτει στο κύρος και στην δεσμευτικότητα των σχετικών συμφωνιών οριοθέτησης της ΑΟΖ, αφού και κατά την διαδικασία οριοθέτησης αλλά και κατά την μεταγενέστερη εφαρμογή των συμφωνηθέντων η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να προβάλλει το δικό της ενισχυμένο θεσμικό και πολιτικό βάρος, ως προς την εν προκειμένω τήρηση των διατάξεων του Διεθνούς Δικαίου εν γένει, πρωτίστως όμως των διατάξεων της «Σύμβασης του Montego Bay». Αλλά, υπό το φως των διαπιστώσεων αυτών, και κάθε Κράτος-Μέλος έχει αυτονόητο συμφέρον να επιδιώκει την σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ με τρίτο Κράτος, με την έννοια ότι μια τέτοια σύμπραξη είναι ιδιαιτέρως ενισχυτική για το Κράτος-Μέλος και κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων.

Επίλογος

Την οδό της απαίτησης της ευθείας σύμπραξης -υπό τους όρους που αναλύθηκαν προηγουμένως- της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν ν’ ακολουθήσουν, ιδίως η Ελλάδα και η Κύπρος, κατά την οριοθέτηση της ΑΟΖ, π.χ. με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και, κυρίως, με την Τουρκία, όταν μάλιστα η τελευταία, όπως ήδη τονίσθηκε, φιλοδοξεί να έχει ευρωπαϊκή προοπτική ή, τουλάχιστον, να συνάψει μια ειδική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, φυσικά υπό τις προϋποθέσεις του Ευρωπαϊκού Δικαίου, πρωτογενούς και παραγώγου.

Α. Αν μη τι άλλο, υπό την σημερινή εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει ν’ αναλάβει απέναντι στην Τουρκία και τις δικές της ευθύνες, όταν η τελευταία παραβιάζει -όπως ήδη επισημάνθηκε- καταφώρως το Διεθνές Δίκαιο και, πρωτίστως, την «Σύμβαση του Montego Bay» ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ Κρατών-Μελών της. Δηλαδή, εν τέλει, ως προς την οριοθέτηση της Ευρωπαϊκής ΑΟΖ. Το παράδειγμα του παντελώς ανυπόστατου νομικώς -και, εκ τούτου, μη παράγοντος έννομα αποτελέσματα- λεγόμενου «τουρκολιβυκού μνημονίου» βεβαιώνει του λόγου το ασφαλές: Και γιατί το «μνημόνιο» αυτό παραβιάζει, προκλητικώς μάλιστα, την «Σύμβαση του Montego Bay» και γιατί μπορεί να δημιουργήσει, αν εφαρμοσθεί ως έχει, ένα εξαιρετικά αρνητικό προηγούμενο για την ΑΟΖ των Κρατών-Μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε όλο το φάσμα των θαλάσσιων περιοχών του Ευρωπαϊκού χώρου, ιδίως δε στις βόρειες θαλάσσιες περιοχές της, με τις επιπρόσθετες συνέπειες του Brexit.

Β. Και, εν κατακλείδι, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να έχει προ οφθαλμών την εξής πραγματικότητα, σχετικά με την ΑΟΖ στον θαλάσσιο χώρο της Μεσογείου: Μέσω της πίεσης προς την Ελλάδα και την Κύπρο, ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ που τους αναλογεί κατά την «Σύμβαση του Montego Bay» -άρα ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ της Ευρωπαϊκής Ένωσης- η Τουρκία επιδιώκει, στο πλαίσιο των «νεοοθωμανικών» της φαντασιώσεων, να καταστεί ρυθμιστικός «παράγοντας» στην ανατολική Μεσόγειο και στην Μέση Ανατολή, «ισότιμος συνομιλητής» με τις ΗΠΑ, την Ρωσία αλλά και με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με άλλες λέξεις, «παράγοντας» ο οποίος, επιχειρώντας να υποβαθμίσει, από πλευράς Διεθνούς Δικαίου, την Ελλάδα και την Κύπρο, «συνομιλεί» ευθέως με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γεγονός το οποίο, βεβαίως, κάθε άλλο παρά ενισχύει το κύρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την στρατηγική της επιρροή στην όλη περιοχή, κάτι που πρέπει να λάβουν πολύ σοβαρά υπόψη τους και τα ισχυρά Κράτη-Μέλη τα οποία, ως τώρα, δυστυχώς ανέχονται την τουρκική προκλητικότητα. Αλλά και κάτι που επίσης πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τους τρίτα Κράτη, όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ, τα οποία, κατά τις συζητήσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο για την οριοθέτηση της ΑΟΖ εμφανίζονται, τουλάχιστον προς το παρόν, κάπως διστακτικά στο ν’ αντιτάξουν, έναντι της Τουρκίας, την πλήρη και χωρίς ίχνος υποχώρησης εφαρμογή της «Σύμβασης του Montego Bay». Ευτυχώς, Ελλάδα και Κύπρος έχουν καταστήσει σαφές, urbi et orbi, ότι δεν πρόκειται ν’ ανεχθούν, έναντι πάντων και κυρίως έναντι της Τουρκίας, οιαδήποτε «έκπτωση» ως προς τα πλήρη δικαιώματα που τους παρέχει η «Σύμβαση του Montego Bay» για την οριοθέτηση της ΑΟΖ, η οποία τους αναλογεί και, εν τέλει, αναλογεί και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

*Ο Προκόπης Παυλόπουλος είναι πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Πανεπιστημιακός)

αναδημοσίευση από dnews.gr

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής