Συνεχής παρακολούθηση πυρκαγιών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο – Οι πρώτες εικόνες από τους ελληνικούς θερμικούς δορυφόρους

Οι δυνατότητες των θερμικών δορυφόρων εκτείνονται πέρα από τη διαχείριση πυρκαγιών, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών που συνδέονται άμεσα με το περιβάλλον, την οικονομία και την ποιότητα ζωής..

Με την εκτόξευση των θερμικών δορυφόρων, η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο εθνικό σύστημα παρακολούθησης πυρκαγιών, το οποίο επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση εστιών φωτιάς, τη συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξής τους σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, καθώς και την ακριβή αποτύπωση των καμένων εκτάσεων και των επιπτώσεων.

___________________-___________

Ένα καθοριστικό βήμα στη διαστημική και τεχνολογική της πορεία πραγματοποίησε η Ελλάδα τις τελευταίες ημέρες, με την εκτόξευση τεσσάρων θερμικών δορυφόρων στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Το ΑΠΕ-ΜΠΕ παρουσιάζει τις πρώτες φωτογραφίες από τη νέα ελληνική αποστολή στο διάστημα, η οποία σηματοδοτεί μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο στην τεχνολογική πρόοδο της χώρας, αλλά και τη θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία θα διαχειρίζεται κρίσεις, με επίκεντρο τις δασικές πυρκαγιές και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Η αποστολή σηματοδοτεί τη μετάβαση της Ελλάδας από την εξάρτηση σε δορυφορικά δεδομένα τρίτων χωρών και οργανισμών σε μια νέα εποχή εθνικής επιχειρησιακής αυτονομίας, με δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε κρίσιμες πληροφορίες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Για πρώτη φορά, η χώρα αποκτά δικά της θερμικά «μάτια» στο διάστημα, ικανά να παρακολουθούν ενεργές πυρκαγιές, να εντοπίζουν νέες εστίες φωτιάς και να παρέχουν συνεχή ροή δεδομένων προς τα κέντρα επιχειρήσεων της Πολιτικής Προστασίας και της Πυροσβεστικής.

Οι θερμικοί δορυφόροι αποτελούν μέρος του ευρύτερου Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος ύψους 200 εκατ. ευρώ του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο υλοποιείται με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ). Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη πλήρους εθνικής ικανότητας στις υπηρεσίες Παρατήρησης της Γης για την πολιτική προστασία και τη διαχείριση φυσικών καταστροφών.

Με την εκτόξευση των θερμικών δορυφόρων, η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο εθνικό σύστημα παρακολούθησης πυρκαγιών, το οποίο επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση εστιών φωτιάς, τη συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξής τους σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, καθώς και την ακριβή αποτύπωση των καμένων εκτάσεων και των επιπτώσεων. Παράλληλα, παρέχει κρίσιμη υποστήριξη στη λήψη αποφάσεων για την επιχειρησιακή απόκριση των αρμόδιων αρχών.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τόνισε ότι «με την αξιοποίηση των θερμικών δορυφόρων, η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή στην Πολιτική Προστασία, όπου η πληροφορία δεν έρχεται εκ των υστέρων, αλλά σε σχεδόν πραγματικό χρόνο». Όπως υπογράμμισε, «για πρώτη φορά, αποκτούμε εθνική δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης πυρκαγιών, ενισχύοντας ουσιαστικά την πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση και την επιχειρησιακή απόκριση».

Παράλληλα σημείωσε ότι «τα δεδομένα που παράγονται ενσωματώνονται απευθείας στα επιχειρησιακά συστήματα της χώρας, δίνοντας στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής καλύτερη εικόνα, ταχύτερη λήψη αποφάσεων και πιο αποτελεσματικό συντονισμό», προσθέτοντας πως «πρόκειται για μια ουσιαστική αναβάθμιση του τρόπου με τον οποίο διαχειριζόμαστε κρίσεις». Επεσήμανε ακόμη ότι «το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων δεν αφορά μόνο στην τεχνολογία, αλλά αφορά στη δημιουργία πραγματικών δυνατοτήτων για τη χώρα, με άμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια των πολιτών, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ανθεκτικότητα της οικονομίας».

Με την εκτόξευση των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων, η χώρα αποκτά για πρώτη φορά τη δυνατότητα συνεχούς επιχειρησιακής παρακολούθησης πυρκαγιών με εθνικά μέσα, ενισχύοντας ουσιαστικά τις δυνατότητες της Πυροσβεστικής και της Πολιτικής Προστασίας σε όλα τα στάδια διαχείρισης μιας κρίσης - από την πρόληψη και την έγκαιρη ανίχνευση έως την επιχειρησιακή απόκριση και την αποκατάσταση. Τα θερμικά δεδομένα επιτρέπουν τον εντοπισμό θερμικών ανωμαλιών και νέων εστιών σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, ακόμη και σε δύσβατες περιοχές ή κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ υποστηρίζουν την παρακολούθηση της εξάπλωσης των μετώπων και την αποτύπωση των καμένων εκτάσεων με μεγάλη ακρίβεια.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η επιχειρησιακή διασύνδεση των δορυφορικών δεδομένων με τα υφιστάμενα συστήματα διαχείρισης κρίσεων της χώρας. Η OroraTech, σε συνεργασία με ελληνικούς φορείς και εταιρείες, έχει ήδη προχωρήσει στην ενσωμάτωση της πλατφόρμας wildfire solution και των δεδομένων ενεργών πυρκαγιών στα επιχειρησιακά συστήματα της Ελληνικής Πυροσβεστικής και ειδικότερα στο σύστημα διοίκησης ENGAGE, επιτρέποντας τη διαρκή ροή πληροφορίας προς τα Επιχειρησιακά Συντονιστικά Κέντρα Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ). Μέσω αυτής της διασύνδεσης, τα στελέχη επιχειρήσεων αποκτούν άμεση πρόσβαση σε χάρτες ενεργών εστιών, εκτιμήσεις κινδύνου, θερμικές ανωμαλίες, προβλέψεις εξάπλωσης και αναλυτικά γεωχωρικά δεδομένα που υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων στο πεδίο.

Παράλληλα, τα δεδομένα των θερμικών, SAR και οπτικών δορυφόρων συγκεντρώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης της Γης (Governmental EO Hub), δημιουργώντας ένα ενιαίο εθνικό περιβάλλον διαχείρισης και διαμοιρασμού γεωχωρικών πληροφοριών. Ο κόμβος παρέχει σε σχεδόν πραγματικό χρόνο έτοιμα προς ανάλυση δεδομένα (Analysis-Ready Data), συνδυάζοντας πληροφορίες από όλους τους ελληνικούς δορυφόρους αλλά και από ευρωπαϊκές και διεθνείς αποστολές όπως Copernicus και Landsat. Μέσα από μια ενιαία και φιλική προς τον χρήστη πλατφόρμα, οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να έχουν άμεση πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες, εργαλεία ανάλυσης και αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο απόκτησης και αξιοποίησης της πληροφορίας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

.

Η προστιθέμενη αξία της παράλληλης ενσωμάτωσης της πλατφόρμας wildfire solution με τα δεδομένα του Governmental EO Hub δεν περιορίζεται μόνο στην παρακολούθηση πυρκαγιών. Το σύστημα επιτρέπει τη διασύνδεση θερμικών δεδομένων με χαρτογράφηση καύσιμης ύλης, δεδομένα δασικής βλάστησης, μετεωρολογικές πληροφορίες, δεδομένα SAR και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό περιβάλλον space-based intelligence για τη χώρα. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιχειρησιακοί φορείς αποκτούν δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης, καλύτερης κατανομής μέσων, ιεράρχησης κινδύνου και αποτελεσματικότερου συντονισμού σε εθνικό επίπεδο.

Οι δυνατότητες των θερμικών δορυφόρων εκτείνονται πέρα από τη διαχείριση πυρκαγιών, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών που συνδέονται άμεσα με το περιβάλλον, την οικονομία και την ποιότητα ζωής. Στον τομέα του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής, επιτρέπουν τη συστηματική παρακολούθηση της θερμοκρασίας σε έδαφος και θάλασσα, την έγκαιρη ανίχνευση θαλάσσιων καυσώνων, καθώς και την παρακολούθηση ευαίσθητων οικοσυστημάτων και προστατευόμενων περιοχών.

Παράλληλα, υποστηρίζουν τη γαλάζια οικονομία, παρέχοντας κρίσιμα δεδομένα για τη λειτουργία και τη βιωσιμότητα των υδατοκαλλιεργειών και τη συνεχή παρακολούθηση των θαλάσσιων συνθηκών. Στις αστικές περιοχές, συμβάλλουν στην ανάλυση φαινομένων όπως οι θερμικές νησίδες και ενισχύουν τον σχεδιασμό πολιτικών προσαρμογής στην κλιματική κρίση. Όλες αυτές οι εφαρμογές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα υπηρεσιών που καλύπτει κρίσιμους τομείς όπως η γεωργία, τα δάση, οι υδάτινοι πόροι, η διαχείριση γης και η ασφάλεια.

Η OroraTech, ως επικεφαλής της κοινοπραξίας για τους θερμικούς δορυφόρους, έχει ήδη αναπτύξει μια ουσιαστική και πολυεπίπεδη παρουσία στην Ελλάδα, συντονίζοντας το σύνολο των δραστηριοτήτων της ελληνικής κοινοπραξίας και συμβάλλοντας ενεργά τόσο στο διαστημικό όσο και στο επίγειο σκέλος του συστήματος. Συγκεκριμένα, έχει εγκαταστήσει επιχειρησιακό κέντρο λειτουργιών με πλήρη υποδομή και αυτοματοποίηση, έχει υλοποιήσει τα πρωτόκολλα διασύνδεσης και ολοκλήρωσης δεδομένων, ενώ έχει θέσει σε λειτουργία διαδικασίες χειρισμού δορυφόρων και επιχειρησιακών διαδικασιών.

Παράλληλα, αναπτύσσει καινοτόμους αισθητήρες και πρωτότυπα μοντέλα θερμοκρασίας και περιβαλλοντικής παρακολούθησης, αξιοποιώντας δεδομένα δορυφόρων και υποδομές βαθμονόμησης. Σε συνεργασία με ελληνικούς φορείς, έχει προχωρήσει στην ενσωμάτωση των δεδομένων ενεργών πυρκαγιών στο επιχειρησιακό σύστημα της Πυροσβεστικής, ενώ έχει ήδη υλοποιήσει εκπαιδεύσεις τελικών χρηστών και πιλοτικές λειτουργίες.

Επιπροσθέτως έχει συμβάλει στην ανάπτυξη επίγειων υποδομών, όπως ο πλήρως λειτουργικός επίγειος σταθμός λήψης δεδομένων στο Λαύριο, και στη διαμόρφωση ενός μακροπρόθεσμου επιχειρηματικού και επενδυτικού σχεδίου για την κλιμάκωση των υπηρεσιών στην Ελλάδα και διεθνώς.

Η εκτόξευση των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων, όπως διαμηνύεται με έμφαση από την ηγεσία του υπουργείου, δεν αποτελεί μόνο μια σημαντική τεχνολογική επιτυχία. Συνιστά μια στρατηγική επένδυση με άμεσο αποτύπωμα στην πολιτική προστασία, στην περιβαλλοντική παρακολούθηση και στη συνολική επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας, καθώς η άμεση πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα και η ταχεία επιχειρησιακή αξιοποίησή τους αποτελούν πλέον βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
Γ. Χατζηδοπαυλάκης / ΑΠΕ-ΜΠΕ

επιμέλεια:Σπύρος Γκανής

COP30: Επετεύχθη συμφωνία για το κλίμα, αλλά επικρίνεται ως «αδύναμη»

«Μια απόφαση για το κλίμα που δεν λέει καν 'ορυκτά καύσιμα' δεν είναι ουδετερότητα, είναι συνενοχή...»

    Η συμφωνία δεν περιλαμβάνει σαφή λεπτομερή χάρτη για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων ή την ενίσχυση των σχεδίων μείωσης των εκπομπών...

Οι συνομιλίες των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα στην COP30 της Βραζιλίας κατέληξαν σε μια συγκρατημένη συμφωνία για την παροχή περισσότερων χρημάτων στις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο από την κλιματική αλλαγή, ώστε να τις βοηθήσουν να προσαρμοστούν στην ορμή των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Ωστόσο, η συμφωνία δεν περιλαμβάνει σαφή λεπτομερή χάρτη για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων ή την ενίσχυση των ανεπαρκών σχεδίων μείωσης των εκπομπών.

Οι Βραζιλιάνοι οικοδεσπότες της διάσκεψης δήλωσαν ότι τελικά θα καταλήξουν σε έναν οδικό χάρτη απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα σε συνεργασία με την σκληροπυρηνική Κολομβία. Κάτι τέτοιο όμως δεν θα έχει το ίδιο βάρος σε σχέση με ένα μέτρο που θα είχε εγκριθεί από τα κράτη - μέλη του ΟΗΕ που συμμετείχαν στη διάσκεψη.

Η συμφωνία εγκρίθηκε το Σάββατο, αφού οι διαπραγματευτές δεν τήρησαν την προθεσμία για την ολοκλήρωση της προηγούμενης ημέρας. Η συμφωνία καταρτίστηκε μετά από περισσότερες από 12 ώρες συναντήσεων αργά το βράδυ και νωρίς το πρωί στο γραφείο του προέδρου της COP30, Αντρέ Κορέα ντο Λάγκο.

Κοιτάζοντας μπροστά, ο Ντο Λάγκο δήλωσε ότι οι δύσκολες συζητήσεις που ξεκίνησαν στο Μπελέμ θα συνεχιστούν υπό την ηγεσία της Βραζιλίας μέχρι την επόμενη ετήσια διάσκεψη «ακόμα κι αν δεν αντικατοπτρίζονται σε αυτό το κείμενο που μόλις εγκρίναμε».

Έντονες επικρίσεις διατυπώθηκαν για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε.

«Είναι ένα αδύναμο αποτέλεσμα», δήλωσε ο πρώην διαπραγματευτής των Φιλιππίνων Τζάσπερ Ιβέντορ, τώρα στην Greenpeace International.

Πολλοί τη χαρακτήρισαν αδύναμη και ανεπαρκή, με τον διαπραγματευτή του Παναμά Χουάν Κάρλος Μοντερέι Γκόμεζ να διαμαρτύρεται κατά της συμφωνίας.

«Μια απόφαση για το κλίμα που δεν λέει καν 'ορυκτά καύσιμα' δεν είναι ουδετερότητα, είναι συνενοχή. Και αυτό που συμβαίνει εδώ υπερβαίνει την ανικανότητα», δήλωσε ο Μοντερέι Γκόμεζ. «Η επιστήμη έχει διαγραφεί από την COP30 επειδή προσβάλλει τους ρυπαίνοντες».

Ούτε ένα… ούτε δύο, αλλά 10 τα προβλήματα που δημιουργούν οι ανεμογεννήτριες – Η άγνωστη επίπτωση του CO2

    Τα κύρια μειονεκτήματα των ανεμογεννητριών για τους ιδιοκτήτες γη - Ένα από τα κύρια μειονεκτήματα των ανεμογεννητριών είναι οι επιπτώσεις στην ίδια τη γη.

Μπορεί πολλοί να σκέφτονται τα πλεονεκτήματα των αιολικών πάρκων, αλλά ουδείς μπορεί να αγνοήσει τα μειονεκτήματα αυτών.

Από τους δρόμους πρόσβασης που παραβιάζουν καλλιεργήσιμες εκτάσεις μέχρι επιπτώσεις στην άγρια ζωή, είναι μερικές από τις επιπτώσεις που κανείς δεν πρέπει να παραβλέψει.

Τα κύρια μειονεκτήματα των ανεμογεννητριών

Για τους ιδιοκτήτες γης, ένα από τα κύρια μειονεκτήματα των ανεμογεννητριών είναι οι επιπτώσεις στην ίδια τη γη.

Δρόμοι πρόσβασης και συντήρηση

Οι δρόμοι πρόσβασης είναι το πρώτο πράγμα που επηρεάσει τη γη από τις ανεμογεννήτριες.
Οι ιδιοκτήτες γης συνήθως δεν θα ασχολούνται με το σκάψιμο και τη συντήρησή τους, καθώς συνήθως ανατίθενται σε μια κατασκευαστική εταιρεία.

Αξίζει όμως να αναφέρουμε ότι αυτοί οι δρόμοι πρόσβασης θα καταλαμβάνουν χώρο και ενδεχομένως θα καταπατήσουν καλλιεργήσιμη γη.

Μπορεί να μην είναι μόνιμο προσάρτημα (τουλάχιστον όχι στο σύνολό τους).

Αλλά μπορεί να είναι αρκετά παρεμβατικά κατά τη φάση της κατασκευής.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες γης δεν θα μπορούν να πραγματοποιήσουν τις συνήθεις δραστηριότητές τους όσο κατασκευάζονται τουρμπίνες.

Αλλά με τους δρόμους πρόσβασης έρχονται σχετικά μεγάλα κατασκευαστικά οχήματα, στρώματα καλωδίων εδάφους και κατασκευαστές στροβίλων.

Ο χρόνος που χρειάζονται οι δρόμοι πρόσβασης για να κατασκευαστούν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθός τους.

Αρόσιμος χώρος

Ένα από τα σημαντικότερα μειονεκτήματα των ανεμογεννητριών για το οποίο τείνουν να ανησυχούν οι ιδιοκτήτες γης είναι η απώλεια καλλιεργήσιμης έκτασης.

Ένα σημαντικό μειονέκτημα είναι ότι οι ανεμογεννήτριες μειώνουν τη δροσιά στις καλλιέργειες, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ασθένειες των καλλιεργειών.

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Οι τουρμπίνες που αναμειγνύουν ενεργά τον αέρα γύρω από τις καλλιέργειες μπορούν επίσης να αυξήσουν το CO2 στις καλλιέργειες.

Άγρια ζωή

Δεν θα μπορούσε κανείς να παραβλέψει τις επιπτώσεις στην άγρια ζωή.

Από τις συγκρούσεις μέχρι τις διαταραχές στις φωλιές και τη μετατόπιση των οικοτόπων, τα αιολικά πάρκα μπορούν σίγουρα να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην άγρια ζωή.

Οι ανεμογεννήτριες μπορεί να είναι προβληματικές για τα αποδημητικά πτηνά και τις νυχτερίδες καθώς μερικές φορές μπορεί να συγκρουστούν με τα πτερύγια της τουρμπίνας καθώς κινούνται.
Επιπλέον, οι τουρμπίνες μπορεί επίσης να αναγκάσουν τα πουλιά να απομακρυνθούν από τις τυπικές περιοχές τους για να βρουν ένα λιγότερο διαταραγμένο βιότοπο.

Ως αποτέλεσμα, τα μοτίβα αναπαραγωγής και φωλιάς μπορεί να διαταραχθούν.

Υπάρχουν επίσης στοιχεία ότι η ηχορύπανση από τους στρόβιλους μπορεί να είναι επιζήμια για την άγρια ζωή και να απομακρύνει τα τοπικά ζώα από τα σπίτια τους.

Η θνησιμότητα των ωδικών πτηνών λόγω σύγκρουσης λέγεται ότι είναι κάτω από 0,01% στο Ηνωμένο Βασίλειο, ωστόσο, τα στοιχεία της Βόρειας Αμερικής υπολογίζουν ότι μεταξύ 140.000 και 679.000 πουλιά σκοτώνονται από τουρμπίνες κάθε χρόνο.

Συνολικά, υπάρχει πληθώρα μελετών που υποστηρίζουν ότι οι ανεμογεννήτριες έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη θνησιμότητα των πτηνών.

Επιπτώσεις στο έδαφος

Ένα άλλο από τα κύρια μειονεκτήματα των ανεμογεννητριών είναι ότι μπορούν δυνητικά να στεγνώσουν το έδαφος.

Οι μελέτες δείχνουν μέση μείωση των επιπέδων υγρασίας κατά 4,4%.

Αυτό μπορεί να έχει αντίκτυπο στην καλλιεργήσιμη γη, που μπορεί να αναπληρωθεί μόνο με αύξηση του επιπέδου βροχοπτώσεων.

Εκτός από την εξάντληση της υγρασίας, υπάρχει επίσης κίνδυνος διαταραχής του εδάφους και μείωσης του οργανικού άνθρακα.

Λιγότερος οργανικός άνθρακας σημαίνει συνήθως λιγότερη τροφή για τους ζωντανούς οργανισμούς στο έδαφος, γεγονός που μειώνει τη βιοποικιλότητα.

Προβλήματα αδειών σχεδιασμού

Ένα από τα κύρια μειονεκτήματα των ανεμογεννητριών ήταν η λήψη άδειας σχεδιασμού για νέα έργα.
Όχι μόνο τα έργα έπρεπε να εγκριθούν σχεδόν ομόφωνα από τις τοπικές αρχές, αλλά οι τοπικές κοινότητες θα μπορούσαν να αντιταχθούν, με αποτέλεσμα οι τοπικές αρχές να απορρίψουν ολόκληρες προτάσεις.
Αν και οι ιδιοκτήτες γης δεν θα είχαν σημαντική συμμετοχή σε ένα έργο στα στάδια του σχεδιασμού, οι καθυστερήσεις θα μπορούσαν να σταματήσουν σοβαρά την ανάπτυξη.

Διακοπτόμενη παραγωγή

Αν μιλάμε για τα αναμφισβήτητα μειονεκτήματα των ανεμογεννητριών, πρέπει να αναφέρουμε τη διαλείπουσα λειτουργία.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο άνεμος είναι μια εξαιρετική ανανεώσιμη πηγή ενέργειας.

Αλλά απλά δεν μπορείτε να βασιστείτε σε ανεμογεννήτριες για την παροχή συνεχούς ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

Αυτό οφείλεται σε όλα, από εποχιακές αλλαγές από την εποχή του χρόνου έως διακοπές από κτίρια και προσωρινές κατασκευές.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ανεμογεννήτριες δεν είναι αποτελεσματικές πηγές καθαρής ενέργειας.
Αλλά η παραγωγή τους κατά τη διάρκεια ενός μέσου έτους μπορεί να είναι σχετικά δύσκολο να μετρηθεί.

Αισθητική

Οι απόψεις σχετικά με τις ανεμογεννήτριες έχουν αλλάξει σημαντικά με τα χρόνια, αλλά πολλοί εξακολουθούν να τις βλέπουν ως αντιαισθητικές.

Αν και οι μελέτες έχουν σε μεγάλο βαθμό διαψεύσει αυτό, οι άνθρωποι πιστεύουν επίσης ότι οι ανεμογεννήτριες μπορούν να υποτιμήσουν τη γη στην οποία έχουν τοποθετηθεί.

Κόστος

Το κόστος είναι ένα από τα κύρια μειονεκτήματα των ανεμογεννητριών – το γενικό κόστος εκκίνησης.
Οι ανεμογεννήτριες κοστίζουν πολλά χρήματα για την εγκατάσταση και αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις μεγάλες 3,5 MW.

Η κατασκευή εμπορικών στροβίλων αυτού του μεγέθους μπορεί να κοστίσει πάνω από 3 εκατομμύρια ευρώ.Επιπ

λέον, αυτοί οι μεγάλοι στρόβιλοι συνοδεύονται επίσης από αρκετά μεγάλο κόστος συντήρησης.
Αυτό μπορεί να είναι έως και 150.000 ευρώ για τη μέση τουρμπίνα 3,5 MW.

Παροπλισμός

Τέλος, υπάρχουν προβλήματα παροπλισμού.
Αν και ο παροπλισμός συχνά επιβαρύνει στον κατασκευαστή, η επιστροφή της γης στην αρχική της κατάσταση μπορεί να είναι πρόκληση.

πηγή: ertopen.com

Η Καλιφόρνια φωτίζει το μέλλον του πλανήτη, αν δεν κάνουμε κάτι για να τον σώσουμε

    Ο πλανήτης αλλάζει, τα μυαλά μας όχι. Όπως υπογραμμίζουν οι ειδικοί και παρά τις προειδοποιήσεις και τις πρωτοβουλίες των επιστημόνων δεν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα ώστε να τηρηθεί η συμφωνία των Παρισίων που έθεσε ως στόχο να μην ξεπεράσει η θερμοκρασία του πλανήτη τον ενάμισι βαθμό πάνω από την προβιομηχανική εποχή.

Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος*

Ιστορικά πρωτοφανείς οι πυρκαγιές στην Καλιφόρνια δεν είναι παρά το προβλέψιμο και προβλεφθέν αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης και επιταχυνόμενης κλιματικής κρίσης, που θεωρείται ένας κύριος παράγοντας που προκάλεσε το πρόβλημα, χωρίς βέβαια να είναι και ο μόνος.

Αυτό που συνέβη στην Καλιφόρνια είχε ήδη προβλεφθεί ότι μπορούσε να συμβεί, ήταν το «χειρότερο δυνατό σενάριο», σύμφωνα με μια μελέτη από το NBC των εκθέσεων που συνετάχθησαν μετά από προηγούμενες καταστροφές (https://www.nbcnews.com/weather/wildfires/california-fires-foreseeable-worst-case-scenario-rcna186887).

Τις τελευταίες δεκαετίες, οι άγριες πυρκαγιές στις δυτικές ΗΠΑ έχουν γίνει μεγαλύτερες, πιο έντονες και πιο καταστροφικές, εξαιτίας ενός συνδυασμού παραγόντων όπως η ταχεία αστικοποίηση και η επιταχυνόμενη ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, που παρήγαγε «θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες, με παρατεταμένες ξηρασίες που πιέζουν τη δασική βλάστηση και προκαλούν επιδημίες και θανάτους δένδρων, συσσωρεύοντας επιφανειακά καύσιμα», σύμφωνα με την Πέμπτη Εθνική Εκτίμηση για το Κλίμα (Fifth National Climate Assessment) της αμερικανικής κυβέρνησης, του Νοεμβρίου 2023. Η Εκτίμηση εκπονείται κάθε πέντε χρόνια από 14 διαφορετικές ομοσπονδιακές υπηρεσίες των ΗΠΑ και συνεργάζονται για τη σύνταξή της οι κορυφαίοι Αμερικανοί κλιματικοί επιστήμονες.

Επιπλέον, σύμφωνα πάντα με την Εκτίμηση, τα επιδεινούμενα περιστατικά ακραίας ζέστης και παρατεταμένων ξηρασιών οδήγησαν στην ενίσχυση ευρύτερων και πιο καταστροφικών πυρκαγιών. Στην περίπτωση των πυρκαγιών της Καλιφόρνια, ο συνδυασμός των παραπάνω αποτελεσμάτων της κλιματικής κρίσης με ισχυρότατους ανέμους (που μπορεί και αυτοί να είναι αποτέλεσμα της κρίσης αλλά δεν έχει αποδειχθεί) κατέστησαν την καταστροφή μη αντιμετωπίσιμη. (Για τη σχέση κλιματικής αλλαγής με τις πυρκαγιές στην Καλιφόρνια δες ενδεικτικά https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/jan/11/los-angeles-fire-fossil-fuel-big-oil , https://www.npr.org/2025/01/10/nx-s1-5253063/a-new-study-explores-the-role-of-climate-change-in-worsening-fires, https://www.aljazeera.com/news/2025/1/11/is-climate-change-to-blame-for-the-california-wildfires).

Φυσικά, το πόσο καλά είναι προετοιμασμένο ένα κράτος και μια κοινωνία να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες αυτής της κρίσης έχει μεγάλη σημασία. Όσο όμως καλά κι αν προετοιμαστούν, δεν μπορούν παρά να υποστούν τις όλο και πιο τρομακτικές συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας και ιδίως της χρήσης ορυκτών καυσίμων.

Καθώς οι φλόγες κατάπιναν ήδη την Καλιφόρνια, η NASA ανακοίνωνε στις 10 Ιανουαρίου ότι, μετά από 15 μήνες, με τον καθένα να σπάει ένα ακόμα ρεκόρ, από τον Ιούνιο του 2023 έως τον Αύγουστο του 2024, η παγκόσμια θερμοκρασία κατά το έτος 2024 ήταν 1,28 ° C πάνω από τη θερμοκρασία της περιόδου 1951-1980 και περίπου 1,47 ° C υψηλότερη από τον μέσο όρο της θερμοκρασίας στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα (1850-1900) (https://www.nasa.gov/news-release/temperatures-rising-nasa-confirms-2024-warmest-year-on-record/).

«Ακόμα μια φορά το ρεκόρ θερμοκρασίας έσπασε. Το 2024 ήταν το θερμότερο έτος από το 1880, που αρχίσαμε να κάνουμε μετρήσεις», δήλωσε ο επικεφαλής της NASA Bill Nelson προσθέτοντας: «Μεταξύ των ρεκόρ θερμοκρασιών που μετράμε και των τωρινών πυρκαγιών που απειλούν τα κέντρα μας και την εργατική μας δύναμη στην Καλιφόρνια, ποτέ δεν υπήρξε περισσότερο σημαντικό να κατανοήσουμε τον πλανήτη μας που αλλάζει».

Ο πλανήτης αλλάζει, τα μυαλά μας όχι. Όπως υπογραμμίζουν οι ειδικοί και παρά τις προειδοποιήσεις και τις πρωτοβουλίες των επιστημόνων δεν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα ώστε να τηρηθεί η συμφωνία των Παρισίων που έθεσε ως στόχο να μην ξεπεράσει η θερμοκρασία του πλανήτη τον ενάμισι βαθμό πάνω από την προβιομηχανική εποχή.

Ουδέποτε ελήφθησαν στην πραγματικότητα σοβαρά μέτρα για να επιτευχθεί αυτή η επιδίωξη, που έμεινε κυρίως στα λόγια και τις διακηρύξεις. Μετά όμως το 2021 άρχισαν να εγκαταλείπονται ακόμα και τα λόγια, ή να δίνεται έμφαση στην «αποτροπή των συνεπειών» όχι της ίδιας της κλιματικής αλλαγής, υπό την πίεση των γιγάντων της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων, αλλά και λόγω της πολεμικής ατμόσφαιρας που επικράτησε παγκοσμίως. Η σύνοδος του Μπακού για το κλίμα υπήρξε ένα φιάσκο, ενώ μετά την εκλογή Τραμπ έξι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες αποχώρησαν από την Zero Net Alliance, που είχαν δημιουργήσει για να βάλουν κάποιο χαλινάρι στις επενδύσεις για εξόρυξη ορυκτών καυσίμων (https://www.theguardian.com/business/2025/jan/08/us-banks-quit-net-zero-alliance-before-trump-inauguration).

Η εκλογή του Τραμπ, ο οποίος παρά τον συντριπτικό όγκο συσσωρευμένων επιστημονικών αποδείξεων λέει ότι δεν πιστεύει στην κλιματική αλλαγή, κινδυνεύει να αποτελέσει τη χαριστική βολή στις προσπάθειες της ανθρωπότητας να ανασχέσει την καταστροφή του γήινου κλίματος. Αρκετοί βέβαια αμφιβάλλουν για το κατά πόσο όντως δεν πιστεύει και εκτιμούν ότι το ενδιαφέρον του για τη Γροιλανδία και τον Καναδά έχει να κάνει ακριβώς με το ότι περιμένει να λειώσουν οι πάγοι στην Αρκτική.

Αναφερόμενος στην αύξηση της θερμοκρασία της Γης, ο Gavin Schmidt, διευθυντής του Ινστιτούτου Διαστημικών Σπουδών Goddard της NASA, εξήγησε ότι δεν θα βλέπουμε κάθε χρονιά νέα ρεκόρ, αφού η αύξηση της θερμοκρασίας επηρεάζεται και από περιοδικές διακυμάνσεις όπως τα φαινόμενα Εl Niño και La Niña. Ανεξαρτήτως όμως αυτών των διακυμάνσεων, βλέπουμε ήδη, υπογράμμισε, το αποτέλεσμα της αύξησης της θερμοκρασίας σε «ακραίες βροχοπτώσεις, καύσωνες και αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών - και όσο οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου συνεχίζονται τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα χειροτερεύουν».

Οι μετρήσεις θερμοκρασίας της NASA, παρά κάποιες ελαφρές διαφορές, συγκλίνουν με αυτές του Berkeley Earth, της ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Κλιματική Αλλαγή "Κοπέρνικος", της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου και της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), και όλες καταλήγουν ότι η θερμοκρασία του πλανήτη είναι η μεγαλύτερη από τότε που άρχισαν οι μετρήσεις. Οι μικρές διαφορές των μετρήσεων έχουν να κάνουν με διαφορετικές μεθοδολογίες και χρησιμοποιούμενα μοντέλα. Η ΝΟΑΑ π.χ. που ανακοίνωσε τις δικές της μετρήσεις επίσης στις 10 Ιανουαρίου υπολόγισε ότι η παγκόσμια θερμοκρασία της γήινης επιφάνειας ήταν 1,29 ° C πάνω από τον μέσο όρο του 20ου αιώνα και 1,47 βαθμούς πάνω από τον μέσο όρο του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα.

Η NOAA μελέτησε επίσης τα ακραία καιρικά φαινόμενα, που γίνονται πιο συχνά και καταστροφικά εξαιτίας της παγκόσμιας υπερθέρμανσης που προκαλεί η χρήση ορυκτών καυσίμων. Η υπηρεσία εντόπισε 27 μεγάλες καταστροφές στις ΗΠΑ το 2024 που οφείλονταν στην κλιματική αλλαγή, μεταξύ των οποίων μία ξηρασία, μια πλημμύρα, μία μεγάλη δασική πυρκαγιά, δύο χειμερινές καταιγίδες, πέντε τροπικούς κυκλώνες και 17 ισχυρές καταιγίδες, η κάθε μία από τις οποίες στοίχισε πάνω από ένα δισ. δολλάρια. Στο σύνολό τους προκάλεσαν υλικές απώλειες 182,7 δισεκατομμυρίων δολλαρίων και στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστο 568 ανθρώπους. Για να πάρουμε μια ιδέα του ρυθμού επιτάχυνσης των φαινομένων αξίζει να σημειώσουμε ότι την περίοδο 1980 έως 2020 σημειώνονταν κατά μέσο όρο εννέα μεγάλες κλιματικές καταστροφές ετησίως, την τελευταία πενταετία όμως ο μέσος όρος ανέβηκε στις 23.

Η Rachel Cleetus, διευθύντρια Πολιτικής και επικεφαλής οικονομολόγος του προγράμματος για το κλίμα και την ενέργεια της Union of Concerned Scientists' (UCS) υπογράμμισε σε μια δήλωσή της: «Τα ρεκόρ θερμοκρασίας της περασμένης χρονιάς και οι καταστροφές με απώλειες της τάξης των δισεκατομμυρίων συνιστούν τον ανησυχητικό προάγγελο αυτού που θα έρθει αν το έθνος αποτύχει να επενδύσει σε μια κλιματικά ανθεκτική οικονομία και να κάνει το δικό του μερίδιο σε ότι αφορά την μεγάλη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών που παγιδεύουν τη θερμότητα. Είναι ο καιρός για αυτούς που αποφασίζουν σε όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης και της οικονομίας να αναγνωρίσουν τα συγκλονιστικά οικονομικά κόστη και τις ανθρώπινες απώλειες από την καύση ορυκτών καυσίμων και να δεσμευθούν στην οικοδόμηση μιας ισχυρότερης και ασφαλέστερης οικονομίας που να δουλεύει με καθαρή ενέργεια». Η Cleetus κατήγγειλε επίσης έντονα τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων που μοιάζουν διατεθειμένες να πυρπολήσουν τον πλανήτη για να προστατεύσουν τα κέρδη τους και τους «ασπόνδυλους» πολιτικούς που έχουν στο τσεπάκι τους.

πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

(*) O Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας....

Λος Άντζελες: Οι φωτιές θα ταλαιπωρήσουν για χρόνια την Καλιφόρνια

    Οι κάτοικοι του Λος Άντζελες παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού και το ερώτημα που πλανάται είναι, πότε θα τελειώσει αυτός ο εφιάλτης και τι χρειάζεται ώστε οι δυνάμεις πυρόσβεσης να αποκτήσουν τον έλεγχο της κατάστασης.

 

Λιγότερο από μία εβδομάδα έχει περάσει από τότε που οι πρώτες φλόγες ξέσπασαν στο Λος Άντζελες, πυροδοτώντας τις καταστροφικές πυρκαγιές που μέχρι στιγμής έχουν κοστίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 24 ανθρώπους και έχουν μετατρέψει σε ερείπια εκατοντάδες σπίτια και επιχειρήσεις, ζημιές που υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τα 50 δις.

Τώρα, και ενώ οι πυροσβέστες έδωσαν τεράστια μάχη το Σαββατοκύριακο για να θέσουν υπό έλεγχο τα δύο κύρια πύρινα μέτωπα (Palasides και Eaton) λόγω της βελτίωσης των καιρικών συνθηκών, οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν για την επιστροφή των θυελλωδών ανέμων, που απειλούν, όχι μόνο να εξαπλώσουν ακόμη περισσότερο τα εν λόγω πύρινα μέτωπα, αλλά και να προκαλέσουν νέες εστίες φωτιάς.

Οι κάτοικοι του Λος Άντζελες παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού και το ερώτημα που πλανάται είναι, πότε θα τελειώσει αυτός ο εφιάλτης και τι χρειάζεται ώστε οι δυνάμεις πυρόσβεσης να αποκτήσουν τον έλεγχο της κατάστασης.

Οι προκλήσεις των επόμενων ημερών

Όπως μεταδίδει το CNN, η κατάσταση παραμένει δραματική, με τις φωτιές στο Palisades και στο Eaton να παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτες.

Οι θυελλώδεις άνεμοι Santa Ana, που αναμένονται να ενισχυθούν μέχρι την Τετάρτη (15/1), δεν αφήνουν περιθώρια ελπίδας και εφησυχασμού.

Τα 3 πύρινα μέτωπα

• Palisades: Η πρώτη φωτιά που ξέσπασε και η μεγαλύτερη στην περιοχή. Έχει καταστρέψει περισσότερα από 23.654 στρέμματα, περιλαμβάνοντας και την εύπορη γειτονιά Pacific Palisades. Βρίσκεται υπό έλεγχο κατά 14%.
• Eaton: Πλήττει το βόρειο τμήμα του Λος Άντζελες, κατακαίγοντας περιοχές όπως η Altadena. Είναι η δεύτερη μεγαλύτερη φωτιά στην περιοχή, με περισσότερα από 14.000 στρέμματα καμένα. Βρίσκεται υπό έλεγχο κατά 33%.
• Hurst: Καίει βόρεια του Σαν Φερνάντο, έχει επεκταθεί σε 799 στρέμματα και βρίσκεται σχεδόν πλήρως υπό έλεγχο.

Οι προηγούμενες πυρκαγιές Kenneth, Archer, Sunset, Lidia, Woodley και Olivas έχουν τεθεί υπό πλήρη έλεγχο.

“Χρειαζόμαστε ένα διάλειμμα από τη φύση. Έχουμε τους πυροσβέστες, έχουμε και νερό, αλλά αυτό που χρειαζόμαστε είναι χρόνος“ δήλωσε στο αμερικανικό μέσο ενημέρωσης ο αναπληρωτής αρχηγός του Cal Fire, Μπράις Μπένετ.

Η πρόβλεψη του καιρού για τις επόμενες ημέρες είναι κρίσιμη.

Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία έχει εκδώσει “Red Flag Warning” για το Λος Άντζελες και την κομητεία Βεντούρα μέχρι την Τετάρτη, προειδοποιώντας για εκτεταμένη ξηρασία και ισχυρούς ανέμους, – ευνοϊκές καιρικές συνθήκες για την εκδήλωση και την εξάπλωση των πυρκαγιών δηλαδή – που αναμένεται να διαρκέσουν έως τα μέσα της εβδομάδας.

Heads up! Strong, locally damaging, NE/E winds will affect West LA Co. & much of Ventura Co thru Wednesday. Critical fire weather is expected, so PLEASE have multiple ways of getting notifications in case of new fires & prepare ahead of time. #venturacounty #LA #Cawx #Socal pic.twitter.com/BuvqcwnktS

— NWS Los Angeles (@NWSLosAngeles) January 12, 2025

Oι ειδικοί προειδοποιούν ότι, ακόμη και αν οι άνεμοι κοπάσουν προσωρινά, η απουσία βροχοπτώσεων καθιστά την περιοχή εξαιρετικά ευάλωτη. Υπάρχει, ωστόσο, ελπίδα για μικρή πτώση της θερμοκρασίας και πιθανότητα ελαφριάς βροχής την επόμενη εβδομάδα.

.

 Σημειώνεται ότι η Καλιφόρνια έχει βιώσει στο παρελθόν μερικές από τις φονικότερες πυρκαγιές στην ιστορία της, που διήρκεσαν μήνες.

Το 2020, η φωτιά North Complex έκαιγε για 109 ημέρες, καταστρέφοντας 319.000 στρέμματα, ενώ η φωτιά August Complex, την ίδια χρονιά, έκαψε πάνω από 1 εκατομμύριο στρέμματα μέσα σε 89 ημέρες.

Θα χρειαστούν ακόμα και χρόνια για την “επούλωση” της Καλιφόρνια

Οι προσπάθειες των τοπικών αρχών επικεντρώνονται τώρα στην κατάσβεση των πυρκαγιών, ωστόσο το τί θα ακολουθήσει στη συνέχεια αποτελεί εξίσου μεγάλη πρόκληση.

Μετά την κατάσβεση των φωτιών, η Καλιφόρνια θα βρεθεί αντιμέτωπη με την ανεύρεση των επιζώντων, την ταυτοποίηση των θυμάτων, την απομάκρυνση των τοξικών αποβλήτων, την αξιολόγηση των ζημιών και την ανοικοδόμησή της, ζητήματα τα οποία αναμένεται να διαρκέσουν μήνες ή ακόμα και χρόνια. Ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ δήλωσε ότι η αποκατάσταση της περιοχής απαιτεί «έναν τιτάνιο συνδυασμό διαφάνειας, αποτελεσματικότητας και προσαρμοστικότητας».

«Οδηγώντας σε ορισμένες από αυτές τις περιοχές, κυριολεκτικά μοιάζουν με εμπόλεμες ζώνες. Υπάρχουν πεσμένοι πυλώνες ηλεκτρικού ρεύματος, καλώδια στον δρόμο. Υπάρχουν ακόμη εστίες που καπνίζουν. Δεν είναι ασφαλές. Θέλουμε να επιστρέψετε στα σπίτια σας, αλλά δεν μπορούμε να το επιτρέψουμε μέχρι να είναι ασφαλές για εσάς», δήλωσε την Κυριακή ο Σερίφης της Κομητείας του Λος Άντζελες, Ρόμπερτ Λούνα.

Υπενθυμίζεται ότι περίπου 105.000 κάτοικοι βρίσκονται αυτή τη στιγμή υπό εντολή εκκένωσης και περίπου 87.00 βρίσκονται υπό προειδοποίησης εκκένωσης.

Για να έχουμε μια εικόνα για το χρονοδιάγραμμα που ακολουθεί, αρκεί να εξετάσουμε τις πυρκαγιές που κατέστρεψαν την πόλη Λαχάινα στο Μάουι της Χαβάης, τον Αύγουστο του 2023, όπου μόλις αυτόν τον μήνα ολοκληρώθηκαν οι εργασίες απομάκρυνσης συντριμμιών από τις κατοικίες ενώ ο καθαρισμός εμπορικών και δημόσιων ιδιοκτησιών αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Φεβρουάριο του 2025.

Ο επίσημος ιστότοπος Maui Recovers έχει δημοσιεύσει ένα «βραχυπρόθεσμο» σχέδιο αποκατάστασης για τα επόμενα ένα έως δύο χρόνια, ένα «μεσαίου χρόνου» σχέδιο, για τα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια, και ένα «μακροπρόθεσμο» για έξι ή περισσότερα χρόνια.

Δεν μπορούμε με σιγουριά να πούμε ότι τα εν λόγω χρονοδιαγράμματα συμπίπτουν με αυτά που θα κληθεί να εφαρμόσει η Καλιφόρνια, ωστόσο γίνεται αντιληπτό ότι οι εργασίες που θα ακολουθήσουν την κατάσβεση θα χρειαστούν πολύ χρόνο μέχρι να ολοκληρωθούν.

“Η προσπάθεια της απομάκρυνσης των συντριμμιών θα ξεκινήσει μόλις οι επιθεωρητές εκτιμήσουν και καταγράψουν τις ζημιές σε χιλιάδες κατοικίες“, δήλωσε την Κυριακή ο Κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Γκάβιν Νιούσομ, στη δημοσιογράφο του CNN, Kyung Lah. Η πλήρης απομάκρυνση όλων των συντριμμιών και των τοξικών υλικών που άφησαν πίσω τους τα καμένα σπίτια και κτίρια ενδέχεται να διαρκέσει από έξι έως εννέα μήνες, σύμφωνα με τον Κυβερνήτη.

Κλιματική αλλαγή

Η ένταση και η συχνότητα αυτών των φαινομένων επιβεβαιώνουν ότι η κλιματική αλλαγή καθιστούν πιο ευάλωτες ολοένα και περισσότερες περιοχές του κόσμου.

Σύμφωνα με μια έκθεση της FEMA, η κομητεία του Λος Άντζελες είναι η πιο εκτεθειμένη στις φυσικές καταστροφές στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι πυρκαγιές αυτές, όπως και οι καταστροφές του παρελθόντος, θέτουν επιτακτικά ερωτήματα σχετικά με την προετοιμασία, την πρόληψη και την προσαρμογή της περιοχής στις νέες συνθήκες.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξουν νέες καταστροφικές πυρκαγιές είτε στην Καλιφόρνια είτε οπουδήποτε αλλού, αλλά πόσο προετοιμασμένοι θα είμαστε να τις αντιμετωπίσουμε.
ertopen.com

Χάγη: Συλλήψεις διαδηλωτών για το κλίμα, που επιχείρησαν να αποκλείσουν αυτοκινητόδρομο (vid)

    Η ολλανδική αστυνομία συνέλαβε το Σάββατο εκατοντάδες ακτιβιστές για το κλίμα και χρησιμοποίησε δύο κανόνια νερού για να διαλύσει μια διαδήλωση που απέκλεισε έναν κεντρικό αυτοκινητόδρομο στην πόλη για αρκετές ώρες.

Οι αστυνομικές αρχές χρησιμοποίησαν κανόνια νερού για να απωθήσουν τα μέλη του κινήματος Extinction Rebellion.

Αρκετοί ακτιβιστές για το κλίμα, που ανήκουν στο κίνημα Extinction Rebellion συνελήφθησαν επειδή απέκλεισαν ένα τμήμα μεγάλου αυτοκινητόδρομου στη Χάγη το Σάββατο.

Οι αρχές είχαν απαγορεύσει τη διαδήλωση και η αστυνομία χρησιμοποίησε κανόνια νερού για να προσπαθήσει να εμποδίσει τους διαδηλωτές να φτάσουν στο δρόμο με τα πόδια.

Ωστόσο, αρκετές εκατοντάδες διαδηλωτές κατάφεραν να φτάσουν στον αυτοκινητόδρομο.

Τα τελευταία χρόνια, το συγκεκριμένο τμήμα του αυτοκινητόδρομου Α12 γίνεται τόπος διαδηλώσεων των ακτιβιστών.

«Είναι μια μακροχρόνια διαμαρτυρία (τακτικός αποκλεισμός των αυτοκινητοδρόμων) για να σταματήσουν οι επιδοτήσεις των ορυκτών καυσίμων. Πρέπει να συνεχίσουμε να διαμαρτυρόμαστε. Τώρα, μπορείτε να δείτε την πυρκαγιά s στο Λος Άντζελες και καταστροφές σε πολλά άλλα μέρη. Πρέπει να αντιδράσουμε πολύ πιο γρήγορα στην κλιματική κρίση», είπε μια διαδηλώτρια.

Ορισμένες επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων είχαν καταργηθεί στο παρελθόν, αλλά η νέα ολλανδική κυβέρνηση σχεδιάζει να τις επαναφέρει.

euronews

Η υπερθέρμανση του πλανήτη επιδείνωσε τις φυσικές καταστροφές το 2024

    Σύμφωνα με το δίκτυο επιστημόνων του World Weather Attribution (WWA), σχεδόν όλες οι μεγάλες καταστροφές που εξέτασε τους τελευταίους 12 μήνες επιδεινώθηκαν από τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Από το μικρό γαλλικό αρχιπέλαγος της Μαγιότ ως την πλούσια Σαουδική Αραβία και από τις πλούσιες ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις ως τις παραγκουπόλεις της Αφρικής, καμία περιοχή του κόσμου δεν γλίτωσε το 2024 από τις φυσικές καταστροφές οι οποίες, σχεδόν στο σύνολό τους, επιδεινώθηκαν από την κλιματική αλλαγή.

Το 2024, η πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, παρατηρήθηκαν ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών, τόσο στον αέρα όσο και στην επιφάνεια των θαλασσών, και αυτή η ζέστη χρησίμευσε ως καύσιμο για να ενισχύσει τους κυκλώνες, τα κύματα καύσωνα και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα σε όλο τον κόσμο.

Σύμφωνα με το δίκτυο επιστημόνων του World Weather Attribution -WWA, σχεδόν όλες οι μεγάλες καταστροφές που εξέτασε τους τελευταίους 12 μήνες επιδεινώθηκαν από τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

«Οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης που προκαλούν τα ορυκτά καύσιμα δεν ήταν ποτέ τόσο ξεκάθαρες και τόσο καταστροφικές όσο το 2024. Ζούμε σε μια νέα, επικίνδυνη εποχή», δήλωσε η κλιματολόγος Φριντερίκε Ότο του WWA.

Ο θανάσιμος κίνδυνος των καυσώνων αποδείχθηκε με περίτρανο τρόπο τον Ιούνιο, όταν περισσότεροι από 1.200 μουσουλμάνοι προσκυνητές έχασαν τη ζωή τους στη Μέκκα της Σαουδικής Αραβίας, όπου η θερμοκρασία έφτασε τους 51,8 ° Κελσίου.

Καμία ήπειρος δεν γλίτωσε από την ακραία ζέστη, τον «σιωπηλό δολοφόνο» όπως τη χαρακτηρίζουν οι επιστήμονες, με θύματα να καταγράφονται στην Ταϊλάνδη, την Ινδία ή τις ΗΠΑ.

Στο Μεξικό ο καύσωνας ήταν τόσο έντονος που πίθηκοι «αλουάτα» έπεφταν νεκροί από τα δέντρα, ενώ στο Πακιστάν εκατομμύρια παιδιά παρέμειναν στα σπίτια τους όταν το θερμόμετρο ξεπέρασε τους 50 ° Κελσίου.

Η υπερθέρμανση δεν είναι συνώνυμο μόνο των καυσώνων: καθώς η θερμοκρασία του νερού των ωκεανών είναι υψηλότερη, εξατμίζεται μεγαλύτερη ποσότητα νερού και η πιο ζεστή ατμόσφαιρα συγκρατεί περισσότερη υγρασία (ως 7% περισσότερη για κάθε έναν βαθμό Κελσίου υψηλότερη θερμοκρασία), δύο παράγοντες που προκαλούν καταρρακτώδεις βροχές.

Τον Απρίλιο στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έπεσε σε μία ημέρα ποσότητα βροχής που κανονικά αντιστοιχεί σε δύο χρόνια, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν πολλές περιοχές της χώρας και να παραλύσει το αεροδρόμιο του Ντουμπάι.

Η Κένυα μόλις είχε ξεπεράσει ένα επεισόδιο ακραίας ξηρασίας, όταν σημειώθηκαν στη χώρα οι χειρότερες πλημμύρες εδώ και δεκαετίες.

Στη δυτική και την κεντρική Αφρική τέσσερα εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ανάγκη ανθρωπιστική βοήθεια έπειτα από ιστορικές πλημμύρες, οι οποίες προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από 1.500 ανθρώπων. Στην Ευρώπη, κυρίως στην Ισπανία, σημειώθηκαν επίσης φονικές πλημμύρες.

Το Αφγανιστάν, η Ρωσία, η Βραζιλία, η Κίνα, το Νεπάλ, η Ουγκάντα, η Ινδία, η Σομαλία, το Πακιστάν, το Μπουρούντι και οι ΗΠΑ δεν γλίτωσαν από τις πλημμύρες τους τελευταίους 12 μήνες.

Εξάλλου η πιο ζεστή επιφάνεια των ωκεανών αύξησε την ισχύ των τροπικών κυκλώνων, ενισχύοντας τη δύναμη των καταστροφικών ανέμων. Ισχυροί κυκλώνες, όπως ο Μίλτον, ο Μπέριλ και η Ελίν, προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές στις ΗΠΑ και την Καραϊβική, την ώρα που το 2024 καταγράφηκαν περισσότεροι κυκλώνες από τον μέσο όρο.

Τον Νοέμβριο οι Φιλιππίνες επλήγησαν από έξι μεγάλες καταιγίδες, δύο μόνο μήνες μετά τις καταστροφές του τυφώνα Γιάγκι που έπληξε τη νοτιοανατολική Ασία.

Ο κυκλώνας Σίντο, ο οποίος προκάλεσε τεράστιες καταστροφές στη Μαγιότ, θα ήταν λιγότερο ισχυρός χωρίς την κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με το συμπέρασμα προκαταρκτικής έκθεσης.

Λόγω της κλιματικής απορρύθμισης κάποιες περιοχές του κόσμου γίνονται πιο υγρές και άλλες πιο ξηρές.

Η ξηρασία έπληξε σοβαρά πολλές περιοχές της Αμερικής, προκαλώντας τεράστιες δασικές πυρκαγιές στις δυτικές ΗΠΑ, τον Καναδά, ακόμη και σε κάποια κομμάτια του Αμαζονίου, που θεωρείται μία από τις πιο υγρές περιοχές του κόσμου.

Λόγω των μηνών ξηρασίας στις χώρες της νότιας Αφρικής περίπου 26 εκατομμύρια άνθρωποι απειλούνταν από την πείνα τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP).

Τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα κόστισαν τη ζωή σε εκατομμύρια ανθρώπους το 2024.

Από οικονομική άποψη οι φυσικές καταστροφές προκάλεσαν ζημιές 310 δισεκ. δολαρίων σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με εκτίμηση της Swiss Re.

Από την αρχή του 2024 και ως την 1η Νοεμβρίου οι ΗΠΑ είχαν καταγράψει 24 φυσικές καταστροφές, το κόστος των οποίων ξεπερνά το ένα δισεκ. δολάρια, σύμφωνα με τις αρχές.

Στη Βραζιλία η ξηρασία κόστισε 2,7 δισεκ. στον γεωργικό τομέα από τον Ιούνιο ως τον Αύγουστο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Προκήρυξη του «Εξοικονομώ 2025» - Στα 434 εκατ. ευρώ ο προϋπολογισμός | Δηλώσεις Σκυλακάκη - Παπαθανάση

    Σημειώνεται πως αναλόγως της κατηγορίας που εμπίπτει ο δικαιούχος, το ποσοστό της οικονομικής ενίσχυσης ξεκινάει από 50%, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις καλύπτεται ακόμη και το 100% του κόστους επένδυσης...

Την προκήρυξη του «Εξοικονομώ 2025», προϋπολογισμού 434 εκατ. ευρώ, ανακοίνωσαν τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μετά τη δημοσίευση του Οδηγού του προγράμματος στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης.

Την προκήρυξη υπέγραψαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης και ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος έχουν ως εξής:

Μέσω του «Εξοικονομώ 2025» θα επιτευχθεί εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας πάνω από 30% ανά περίπτωση, μέσω της ενεργειακής αναβάθμισης, κατά τουλάχιστον τρεις ενεργειακές κατηγορίες, κάθε κατοικίας που θα ενισχυθεί στο πλαίσιο του προγράμματος. Διευκρινίζεται πως το πρόγραμμα αφορά σε κτίρια που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία (μονοκατοικίες και μεμονωμένα διαμερίσματα).

Βασική στόχευση του προγράμματος -μεταξύ άλλων- είναι η στήριξη ενεργειακά ευάλωτων και πληγέντων ομάδων πληθυσμού. Ειδικότερα, περιλαμβάνει ξεχωριστά κίνητρα (αυξημένο ποσοστό επιχορηγήσεων και ειδικό προϋπολογισμό) για: τη στήριξη οικογενειών με μέλος/μέλη ΑμεΑ, πληγέντες της Θεσσαλίας (συμπεριλαμβανόμενων των σεισμόπληκτων ωφελούμενων της δημοτικής κοινότητας Δαμασίου του Δήμου Τυρνάβου), σεισμόπληκτους του Αρκαλοχωρίου και της Σάμου, οικογένειες με τουλάχιστον τρία εξαρτώμενα τέκνα και ευάλωτα νοικοκυριά.

Σημειώνεται πως αναλόγως της κατηγορίας που εμπίπτει ο δικαιούχος, το ποσοστό της οικονομικής ενίσχυσης ξεκινάει από 50%, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις καλύπτεται ακόμη και το 100% του κόστους επένδυσης.

Στις επιλέξιμες δαπάνες του προγράμματος συμπεριλαμβάνονται οι εξής:

1. Αντικατάσταση κουφωμάτων,


2. Τοποθέτηση/αναβάθμιση θερμομόνωσης,


3. Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης,


4. Σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ),

- Λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, όπως είναι η εγκατάσταση έξυπνου συστήματος διαχείρισης (smarthome) και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες).

Από τα 434 εκατ. ευρώ που είναι ο προϋπολογισμός του «Εξοικονομώ 2025», τα 396 εκατ. ευρώ κατευθύνονται απευθείας στα νοικοκυριά. Εντός του προγράμματος, προβλέπονται και πρόσθετες δαπάνες για επιδότηση επιτοκίου, διαχειριστικά κόστη και άλλες ανάγκες.

Από τα 396 εκατ. ευρώ, 27,4 εκατ. ευρώ διατίθενται για οικογένειες με μέλη ΑμεΑ, 91,3 εκατ. ευρώ για τους πληγέντες της Θεσσαλίας και τους σεισμόπληκτους του Αρκαλοχωρίου και της Σάμου (εκ των οποίων τα 54,8 εκατ. ευρώ για τα ευάλωτα νοικοκυριά) και 18,2 εκατ. ευρώ για οικογένειες με τουλάχιστον τρία εξαρτώμενα τέκνα.

Ο ανώτατος επιλέξιμος προϋπολογισμός των παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης με ΦΠΑ ανά αίτηση ωφελούμενου, δεν μπορεί να υπερβαίνει:

α) το γινόμενο του 1,20 ευρώ επί το σύνολο της εκτιμώμενης ετήσιας εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας (kWh), όπως προκύπτει από το Α' Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης,

β) τις 35.000 ευρώ.

Αξίζει να επισημανθεί πως ως κριτήριο αξιολόγησης των προτάσεων ενεργειακής αναβάθμισης που θα υποβληθούν στο πρόγραμμα θα χρησιμοποιούνται οι βαθμοημέρες θέρμανσης και θα δίνεται προτεραιότητα στις ψυχρότερες περιοχές της χώρας, δεδομένων των ιδιαίτερων αναγκών τους.

Όσον αφορά στους ωφελούμενους που θα υπαχθούν στο «Εξοικονομώ 2025», καλύπτοντας την ιδία συμμετοχή με δάνειο, επισημαίνεται πως το επιτόκιο της δανειακής σύμβασης είναι σταθερό και επιδοτούμενο σε ποσοστό 100%.

Φορέας υλοποίησης του «Εξοικονομώ 2025» είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) και φορέας οικονομικής διαχείρισης η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Α.Ε.

Οι αιτήσεις χρηματοδότησης από τους ενδιαφερόμενους θα υποβάλλονται μόνον ηλεκτρονικά, από τις 8.1.2025 έως τις 20.3.2025 και υποχρεωτικά μέσω του επίσημου δικτυακού τόπου του προγράμματος (https://exoikonomo2025.gov.gr»).

Οι ενδιαφερόμενοι για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο (λειτουργικό από 8.1.2025): 2131513753 (καθημερινές, 9:00 π.μ. - 5:00 μ.μ.).

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, δήλωσε: «Μέσα από το "Εξοικονομώ 2025", συνολικού προϋπολογισμού άνω των 430 εκατ. ευρώ, επενδύουμε στην ενεργειακή αναβάθμιση των νοικοκυριών της χώρας. Τα ενισχύουμε οικονομικά για την αντικατάσταση κουφωμάτων, την τοποθέτηση και αναβάθμιση θερμομόνωσης, την αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης και ψύξης, το σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την εγκατάσταση έξυπνου συστήματος διαχείρισης (smarthome) και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας. Υλοποιώντας τις παρεμβάσεις και αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες, φιλικές προς το περιβάλλον, τα νοικοκυριά πέραν από την ενεργειακή τους αναβάθμιση επιτυγχάνουν, συνακόλουθα, σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας και χρημάτων».

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, σημείωσε: «Το "Εξοικονομώ 2025" αποτελεί μια ακόμα έμπρακτη απόδειξη του που και προς όφελος ποιων κατευθύνονται οι ευρωπαϊκοί πόροι και ειδικότερα αυτοί που προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Μάλιστα, με το νέο Πρόγραμμα, το οποίο απευθύνεται σε όλες και σε όλους τους συμπολίτες μας, εξασφαλίσαμε τη διεύρυνση των κοινωνικών κριτηρίων, με αυξημένα ποσοστά επιχορήγησης για ευάλωτες οικογένειες και νοικοκυριά, αλλά και γεωγραφικές περιοχές βάσει των κλιματικών συνθηκών. Επιταχύνουμε την υλοποίηση των δεσμεύσεών μας προς τους συμπολίτες μας, με δράσεις που εξοικονομούν ενέργεια και ταυτόχρονα βελτιώνουν το εισόδημα 
και την καθημερινότητα όλων»
ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΜέΡΑ25 / Αντισυνταγματικός ο μνημονιακός Οικοδομικός Κανονισμός - Ανακοίνωση

    Ο νόμος κρίθηκε αντίθετος με το άρθρο 24 του Συντάγματος περί προστασίας του περιβάλλοντος. Όπως εξηγείται στην ανακοίνωση του προέδρου του ΣτΕ...

Μια απόφαση που άργησε δώδεκα χρόνια.

Η αντισυνταγματικότητα του νόμου ήταν προφανής εξαρχής. Η συντονίστρια της Κ.Ε. του ΜέΡΑ25 Ηρώ Διώτη, ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ στο νομοσχέδιο τότε, ήταν σαφής στην τοποθέτησή της: «Έχουμε ένα Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής τέλειο ως real estate γραφείο, µε τροµερές αυξήσεις σε συντελεστές δόµησης και κανένα ποιοτικό κριτήριο και παραδίδει άνευ όρων τις πόλεις, σε κάτι που µπορεί να γίνει πολύ καταστροφικό αν όντως εφαρμοστεί». Αυτά όμως δεν ενδιέφεραν τις τότε μνημονιακές κυβερνήσεις, αλλά ούτε και την επόμενη, την κυβέρνηση Τσίπρα, που μετατράπηκε το καλοκαίρι του 2015 στον καλύτερο υπηρέτη δανειστών και ολιγαρχίας, διατηρώντας αυτό το περιβαλλοντοκτονόνο νομοθέτημα...

Η ανακοίνωση του ΜέΡΑ25 αναλυτικά:

«Αρχές Δεκεμβρίου, το ΣτΕ, δώδεκα χρόνια μετά τη νομοθέτηση του Πολεοδομικού Κανονισμού με τον νόμο 4067/2012, αποφάνθηκε πως είναι αντισυνταγματικός. Ο μνημονιακός αυτός νόμος της κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου, προβλέπει το λεγόμενο «μπόνους», δηλαδή, την παράκαμψη του ισχύοντος συντελεστή δόμησης και του ύψους των κτιρίων, με δήθεν αντιστάθμισμα την ενεργειακή αναβάθμισή τους και την αύξηση των χώρων πρασίνου, κοινώς: μια αλλαγή κουφωμάτων κι ένα παρτέρι ισοδυναμούν με επιπλέον ορόφους!

Η αντισυνταγματικότητα του νόμου ήταν προφανής εξαρχής. Η συντονίστρια της Κ.Ε. του ΜέΡΑ25 Ηρώ Διώτη, ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ στο νομοσχέδιο τότε, ήταν σαφής στην τοποθέτησή της: «Έχουμε ένα Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής τέλειο ως real estate γραφείο, µε τροµερές αυξήσεις σε συντελεστές δόµησης και κανένα ποιοτικό κριτήριο και παραδίδει άνευ όρων τις πόλεις, σε κάτι που µπορεί να γίνει πολύ καταστροφικό αν όντως εφαρμοστεί». Αυτά όμως δεν ενδιέφεραν τις τότε μνημονιακές κυβερνήσεις, αλλά ούτε και την επόμενη, την κυβέρνηση Τσίπρα, που μετατράπηκε το καλοκαίρι του 2015 στον καλύτερο υπηρέτη δανειστών και ολιγαρχίας, διατηρώντας αυτό το περιβαλλοντοκτονόνο νομοθέτημα.

Ο νόμος κρίθηκε αντίθετος με το άρθρο 24 του Συντάγματος περί προστασίας του περιβάλλοντος. Όπως εξηγείται στην ανακοίνωση του προέδρου του ΣτΕ: «Τα παρεχόμενα με τις διατάξεις αυτές κίνητρα πρέπει να έχουν ληφθεί υπ’ όψιν και να έχουν σταθμισθεί οι συνέπειές τους στο οικιστικό περιβάλλον κάθε περιοχής κατά το στάδιο του πολεοδομικού σχεδιασμού, κατόπιν ειδικής επιστημονικής μελέτης που να τεκμηριώνει τις περιεχόμενες στις διατάξεις αυτές ρυθμίσεις σε σχέση με τις ιδιαιτερότητες και την εν γένει φυσιογνωμία κάθε οικισμού».

Η καταστροφή του περιβάλλοντος και η αλλοίωση της φυσιογνωμίας οικισμών δεν αποτελούν ανάπτυξη. Ως ΜέΡΑ25 θεωρούμε θετική την απόφαση του ΣτΕ, αλλά τονίζουμε πως άργησε δώδεκα χρόνια». 

Ποιες είναι οι 3 χώρες της Ευρώπης με τον πιο καθαρό αέρα

    Η Αυστραλία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Γρενάδα, η Ισλανδία, ο Μαυρίκιος και η Νέα Ζηλανδία διατήρησαν την ποιότητα του αέρα εντός των ασφαλών ορίων PM2.5 το 2023.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις υγείας της εποχής, με τους επιστήμονες να την περιγράφουν ως «παγκόσμια καταστροφή για την υγεία». Μια έκθεση του 2023 από την ελβετική εταιρεία τεχνολογίας για την ποιότητα του αέρα IQAir αναδεικνύει τη ζοφερή πραγματικότητα: Μόνο 7 χώρες παγκοσμίως πληρούν τις κατευθυντήριες γραμμές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας - ΠΟΥ για την ασφαλή ατμοσφαιρική ρύπανση.

Remaining Time-0:00

Fullscreen

Mute

Αξιοποιώντας δεδομένα περισσότερων από 30.000 σταθμών παρακολούθησης σε 134 χώρες, εδάφη και περιφέρειες, η Παγκόσμια Έκθεση για την ποιότητα του αέρα αποκαλύπτει ότι 124 από αυτές τις τοποθεσίες ξεπέρασαν το ασφαλές ετήσιο όριο των 5 μg/m³ PM2.5 που έχει θέσει ο ΠΟΥ. Τα PM2.5 είναι σωματίδια αρκετά μικρά, ώστε να διεισδύουν βαθιά στους πνεύμονες και να εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος. Η έκθεση σε αυτά τα σωματίδια έχει συνδεθεί με πολυάριθμα προβλήματα υγείας, όπως καρδιακές και πνευμονικές παθήσεις, υψηλή αρτηριακή πίεση, άσθμα, κατάθλιψη, άγχος, ακόμη και πρόωρο θάνατο.

Οι πρωταθλητές του καθαρού αέρα

Αξιοσημείωτο είναι ότι μόνο η Αυστραλία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Γρενάδα, η Ισλανδία, ο Μαυρίκιος και η Νέα Ζηλανδία διατήρησαν την ποιότητα του αέρα εντός των ασφαλών ορίων PM2.5 το 2023. Αρκετά εδάφη, όπως το Πουέρτο Ρίκο, οι Βερμούδες και η Γαλλική Πολυνησία, πέτυχαν επίσης ασφαλή επίπεδα αέρα. Μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, η Ισλανδία ήταν πρώτη με τον καθαρότερο αέρα (4 μg/m³), ακολουθούμενη από την Εσθονία (4,7 μg/m³) και τη Φινλανδία (4,9 μg/m³).

Πολλές ευρωπαϊκές χώρες χαρακτηρίστηκαν ως «πράσινες» – που υποδηλώνουν επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης έως και διπλάσια από το ασφαλές πρότυπο – αυτά τα τρία έθνη ξεχώρισαν για τη διατήρηση υποδειγματικής ποιότητας αέρα.

Η κλιματική κρίση στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης - Θα γνωμοδοτήσει για "τις υποχρεώσεις των κρατών για την κλιματική αλλαγή"

    Το ανώτατο δικαστήριο των Ηνωμένων Εθνών θα ξεκινήσει τη Δευτέρα ακροάσεις σχετικά με το τι πρέπει να κάνουν οι χώρες παγκοσμίως από νομική άποψη για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Η υπόθεση που θα τεθεί ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης θα είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία του και είναι πιθανό να βοηθήσει τα ευάλωτα έθνη να καταπολεμήσουν τις καταστροφικές επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Μετά από χρόνια πίεσης από νησιωτικά έθνη που φοβούνται ότι θα μπορούσαν απλώς να εξαφανιστούν από την άνοδο των υδάτων της θάλασσας, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ζήτησε πέρυσι από το Διεθνές Δικαστήριο να γνωμοδοτήσει σχετικά με "τις υποχρεώσεις των κρατών όσον αφορά την κλιματική αλλαγή".

"Θέλουμε το δικαστήριο να επιβεβαιώσει ότι η συμπεριφορά που έχει καταστρέψει το κλίμα είναι παράνομη", δήλωσε στο Associated Press η Margaretha Wewerinke-Singh, η οποία ηγείται της νομικής ομάδας για το νησιωτικό κράτος του Βανουάτου στον Ειρηνικό.

Κατά τη δεκαετία έως το 2023, η στάθμη της θάλασσας έχει αυξηθεί κατά παγκόσμιο μέσο όρο περίπου 4,3 εκατοστά, ενώ τμήματα του Ειρηνικού αυξάνονται ακόμη περισσότερο. Ο κόσμος έχει επίσης θερμανθεί κατά 1,3 βαθμούς Κελσίου από την προβιομηχανική εποχή λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων.

Το Βανουάτου είναι ένα από τα μικρά κράτη που πιέζουν για διεθνή νομική παρέμβαση στην κλιματική κρίση.

"Ζούμε στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Είμαστε μάρτυρες της καταστροφής των εδαφών μας, των μέσων διαβίωσής μας, του πολιτισμού μας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μας", δήλωσε ο απεσταλμένος του Βανουάτου για την κλιματική αλλαγή Ραλφ Ρεγκενβάνου στους δημοσιογράφους πριν από την ακρόαση.

"The Cop29 agreement failed island states. Now the UN’s top court must act on climate harm"https://t.co/wblYSqXHH6

— Ralph Regenvanu (@RRegenvanu) November 29, 2024

Οποιαδήποτε απόφαση του δικαστηρίου θα είναι μη δεσμευτική συμβουλή και δεν θα μπορεί να αναγκάσει άμεσα τα πλούσια έθνη να αναλάβουν δράση για να βοηθήσουν τις χώρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα. Ωστόσο, θα ήταν κάτι περισσότερο από ένα ισχυρό σύμβολο, καθώς θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως βάση για άλλες νομικές ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων των εγχώριων αγωγών.

Από τη Δευτέρα, το δικαστήριο που εδρεύει στη Χάγη θα ακούσει 99 χώρες και περισσότερες από δώδεκα διακυβερνητικές οργανώσεις σε διάστημα δύο εβδομάδων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σύνθεση στην σχεδόν 80χρονη ιστορία του θεσμού.

Τον περασμένο μήνα, στην ετήσια συνάντηση των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα, οι χώρες συνέταξαν μια συμφωνία για το πώς οι πλούσιες χώρες μπορούν να στηρίξουν τις φτωχές χώρες απέναντι στις κλιματικές καταστροφές. Οι πλούσιες χώρες συμφώνησαν να συγκεντρώσουν τουλάχιστον 280 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως έως το 2035, αλλά το σύνολο υπολείπεται του 1,2 τρισεκατομμυρίου ευρώ που, σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες και τα απειλούμενα έθνη, απαιτείται.

Το Διεθνές Δικαστήριο να γνωμοδοτήσει σχετικά με "τις υποχρεώσεις των κρατών όσον αφορά την κλιματική αλλαγή".

Τι θα συζητηθεί;

Δεκαπέντε δικαστές από όλο τον κόσμο θα προσπαθήσουν να απαντήσουν σε δύο ερωτήματα: Τι οφείλουν να κάνουν οι χώρες βάσει του διεθνούς δικαίου για την προστασία του κλίματος και του περιβάλλοντος από τις ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου; Και ποιες είναι οι νομικές συνέπειες για τις κυβερνήσεις σε περίπτωση που οι πράξεις τους, ή η έλλειψη δράσης, έχουν βλάψει σημαντικά το κλίμα και το περιβάλλον;

Στο δεύτερο ερώτημα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στα "μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη" που ενδέχεται να πληγούν περισσότερο από την κλιματική αλλαγή και στα μέλη "των σημερινών και μελλοντικών γενεών που πλήττονται από τις δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής".


Οι δικαστές ενημερώθηκαν ακόμη και για την επιστήμη πίσω από την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας από το όργανο του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, πριν από τις ακροάσεις.

Η υπόθεση στο Διεθνές Δικαστήριο ακολουθεί μια σειρά αποφάσεων σε όλο τον κόσμο που διατάσσουν τις κυβερνήσεις να κάνουν περισσότερα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Οι χώρες στο COP29 καλούνται να επενδύσουν τρισεκατομμύρια για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή

COP29, Αζερμπαϊτζάν

     Η μελέτη αναφέρει ότι η χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής κατάρρευσης χρειαζόταν πέντε χρόνια νωρίτερα από το αναμενόμενο.

Η έκθεση προτρέπει τις χώρες του COP29 σε ετήσιες επενδύσεις 6,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στη δράση για το κλίμα έως το 2030 για την επίτευξη των στόχων και την αποφυγή μελλοντικών δαπανών.

Οι χώρες πρέπει να επενδύουν περισσότερα από 6 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2030 για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ή κινδυνεύουν να πληρώσουν περισσότερα στο μέλλον, σύμφωνα με έκθεση ανεξάρτητης ομάδας εμπειρογνωμόνων σε διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα.

«Οι επενδύσεις σε όλους τους τομείς της δράσης για το κλίμα πρέπει να αυξηθούν σε όλες τις οικονομίες», αναφέρει η έκθεση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη από την Ανεξάρτητη Ομάδα Εμπειρογνωμόνων Υψηλού Επιπέδου για τη Χρηματοδότηση του Κλίματος (IHLEG) στο COP29 στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν .

Οι ειδικοί ανέβασαν το ποσό στα 6,5 τρισεκατομμύρια δολάρια για την επίτευξη των κλιματικών στόχων στις προηγμένες οικονομίες, καθώς και στην Κίνα και στις αναπτυσσόμενες χώρες, και είπαν ότι οποιαδήποτε έλλειψη «θα ασκήσει πρόσθετη πίεση στα επόμενα χρόνια, δημιουργώντας μια πιο απότομη και δυνητικά πιο δαπανηρή πορεία προς την κλιματική σταθερότητα. ".

Η χρηματοδότηση για το κλίμα αποτελεί κεντρικό επίκεντρο της συνόδου κορυφής, της οποίας η επιτυχία πιθανότατα θα κριθεί από το εάν τα έθνη μπορούν να συμφωνήσουν σε έναν νέο στόχο για το πόσα πλουσιότερα έθνη, οι δανειστές ανάπτυξης και ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να παρέχουν κάθε χρόνο στις αναπτυσσόμενες χώρες για να χρηματοδοτήσουν τη δράση για το κλίμα.

Ο προηγούμενος στόχος των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως, ο οποίος λήγει το 2025, επιτεύχθηκε με δύο χρόνια καθυστέρηση το 2022, δήλωσε ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) νωρίτερα φέτος, αν και μεγάλο μέρος του ήταν μάλλον με τη μορφή δανείων. παρά τις επιχορηγήσεις, κάτι που οι αποδέκτες χώρες λένε ότι πρέπει να αλλάξει.

«Τα μέρη πρέπει να θυμούνται ότι το ρολόι χτυπά», είπε ο επικεφαλής διαπραγματευτής της COP29, Γιάλτσιν Ραφίγιεφ, σε συνέντευξη Τύπου. «Πρέπει να χρησιμοποιήσουν αυτόν τον πολύτιμο χρόνο για να μιλήσουν ο ένας στον άλλον απευθείας και να αναλάβουν την ευθύνη της κατασκευής λύσεων γεφύρωσης».

Η επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ έχει εγείρει αμφιβολίες για τον μελλοντικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στις συνομιλίες για το κλίμα. Η πιθανή απόσυρση των ΗΠΑ από οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία χρηματοδότησης έχει επισκιάσει τις συζητήσεις, αυξάνοντας την πίεση στους αντιπροσώπους να βρουν άλλους τρόπους για να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα κεφάλαια.

Ωστόσο, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ για το κλίμα Τζον Ποντέστα κάλεσε τις κυβερνήσεις να πιστέψουν στην οικονομία καθαρής ενέργειας της Ουάσιγκτον, λέγοντας ότι ο Τραμπ μπορεί να επιβραδύνει αλλά όχι να σταματήσει τις δεσμεύσεις του για την κλιματική αλλαγή.

Ορισμένοι διαπραγματευτές είπαν ότι το τελευταίο κείμενο για τα οικονομικά ήταν πολύ μακρύ για να δουλέψουμε και περίμεναν μια περιορισμένη έκδοση προτού ξεκινήσουν οι συνομιλίες για τη σύναψη μιας συμφωνίας.

Οποιαδήποτε συμφωνία είναι πιθανό να καταπολεμηθεί σκληρά, δεδομένης της απροθυμίας πολλών δυτικών κυβερνήσεων -που είναι έτοιμοι να συνεισφέρουν από τη Συμφωνία του Παρισιού το 2015- να δώσουν περισσότερα εκτός εάν χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, συμφωνήσουν να ενταχθούν σε αυτές.

Οι χώρες είναι βαθιά διχασμένες σχετικά με το ποιος πρέπει να πληρώσει τι και πόσα, κάτι που πρέπει να επιλυθεί για να επιτευχθεί μια συμφωνία έως τις 22 Νοεμβρίου, όταν λήγει η σύνοδος κορυφής.

Ακολουθεί η Έκθεση Χρηματοδότησης για την Κλιματική Αλλαγή

πηγή: Διεθνή ΜΜΕ

Με μεγαλύτερη συχνότητα θα εμφανίζονται φαινόμενα όπως οι πλημμύρες στη Βαλένθια

     Είναι βέβαιο ότι θα τα βλέπουμε συχνά τέτοια φαινόμενα. Αν σκεφτείτε μέσα στην τελευταία δεκαετία πόσες φορές έχουμε δει στη χώρα μας που είναι μια μικρή περιοχή της Μεσογείου τέτοιου είδους φαινόμενα με νεκρούς, όπως στη Μάνδρα, στην Εύβοια το καλοκαίρι του 2020, στον Ντάνιελ, στον Ιανό...

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει η επιστημονική κοινότητα υπό τον φόβο αύξησης της συχνότητας εκδήλωσης φαινομένων όπως οι φονικές πλημμύρες που έπληξαν τη Βαλένθια. Οι αυξημένες θερμοκρασίες των θαλασσών τα τελευταία χρόνια και ειδικά στη Μεσόγειο, προκαλούν αύξηση της αστάθειας σε όλη την περιοχή, όπως αναφέρουν. «Πέρα από την αλλαγή των μοτίβων της παγκόσμιας κυκλοφορίας και τη δυνατότητα του αέρα να συγκρατεί περισσότερη υγρασία, έχουμε τα τελευταία χρόνια στη Μεσόγειο μια αξιοσημείωτη αύξηση της θερμοκρασίας των νερών της. Δηλαδή, μιλάμε για 2-3 βαθμούς παραπάνω θερμοκρασία, η οποία αυξάνει την αστάθεια εξαιρετικά σε όλη την περιοχή», εξηγεί στο Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο τέως διευθυντής του Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου της ΕΜΥ και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Δημήτρης Ζιακόπουλος. Στην Ελλάδα αν και οι βροχοπτώσεις που σημειώνονται είναι σημαντικά μειωμένες, ο φόβος εκδήλωσης ισχυρότερων σε ένταση βροχοπτώσεων είναι ορατός. «Ο αριθμός ημερών βροχής στη χώρα μας έχει περιοριστεί σημαντικά, αλλά όταν αυτές έρχονται, όσο αργά και να έρχονται, συνήθως είναι πιο ισχυρές από ό,τι ήταν πριν. Αυτό είναι το μοτίβο και αυτό είναι που μας φοβίζει», σημειώνει ο κ. Ζιακόπουλος.

Σύμφωνα με τον επίκουρο καθηγητή Φυσικών Καταστροφών του ΕΚΠΑ, Μιχάλη Διακάκη, τέτοια ακραία φαινόμενα γίνονται όλο και πιο συχνά, κάτι το οποίο αποτέλεσε και αντικείμενο μελέτης των ερευνητών. «Προσπαθήσαμε να κοιτάξουμε ένα χρονικό διάστημα το οποίο είναι πολύ μεγάλο διότι αυτά δεν μπορείς να αξιολογήσεις την παρουσία τους και αν αυξάνονται ή μειώνονται αν κοιτάξεις 10-20 χρόνια πίσω. Επομένως κοιτάξαμε 140 χρόνια πίσω στην Ανατολική Μεσόγειο και σε αυτό το πλαίσιο είδαμε με σχετική έκπληξη πρέπει να πω ότι είχαμε τουλάχιστον 20 συμβάντα με πάνω από 80 νεκρούς, κάποια είχαν 100, κάποια 150, κάποια 200, κάποια 500 νεκρούς. Αυτό το οποίο είδαμε είναι ότι έχουμε ένα ρυθμό επανάληψης κατά μέσο όρο μια φορά στα 9 χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Αυτό λοιπόν φαίνεται να είναι αρκετά πιο συχνό. Αν πάμε στα Βαλκάνια στη χώρα μας και στα υπόλοιπα Βαλκάνια θα δούμε ότι έχουμε μια ετήσια πιθανότητα περίπου 2,5% να εμφανιστεί ένα τέτοιο συμβάν δεν είναι πολύ υψηλό αλλά δεν είναι και τόσο χαμηλό όσο θα περιμέναμε άρα υπάρχει ρεαλιστικά η πιθανότητα να δούμε κάτι τέτοιο και στη χώρα μας. Και βέβαια έχει πολύ μεγάλη σημασία μια τέτοια καταιγίδα που θα πέσει δηλαδή αν πέσει σε μια περιοχή όπως είναι ο κάμπος της Θεσσαλίας όπου τα νερά κινούνται πιο ήπια όπου έχουμε πάρα πολλές αγροτικές και δασικές εκτάσεις και εκτάσεις φυσικής βλάστησης και μικρότερο κομμάτι αστικού περιβάλλοντος τότε μπορεί οι ζημιές βέβαια να ήταν καταστροφικές αλλά δεν θα ήταν τόσο καταστροφικές θα μπορούσαν να ήταν αν έπεφταν σε ένα αστικό περιβάλλον όπως αυτού του λεκανοπεδίου της Αθήνας, δηλαδή ναι μεν γιγάντια η καταστροφή αλλά από την άλλη αν ήταν σε έναν πολύ πυκνό αστικό χώρο όπως η Αθήνα τότε θα είχαμε πολλαπλάσια καταστροφή σαν αυτό που είδαμε περίπου στη Βαλένθια», υπογραμμίζει ο κ. Διακάκης.

Για τον κ. Διακάκη, το φαινόμενο που έπληξε την ανατολική Ισπανία, έμοιαζε περισσότερο με τις πλημμύρες στη Μάνδρα . «Μοιάζει με αυτό της Μάνδρας έχει όμως και εκεί κάποιες μικρές διαφορές. Η πρώτη διαφορά είναι ότι το μέγεθος του ποταμού στη Βαλένθια είναι κατά πολύ μεγαλύτερο από αυτό της Μάνδρας, μιλάμε για περίπου τα 2/3 του Πηνειού το ποτάμι της Βαλένθια, ενώ αυτό της Μάνδρας ήταν μία πολύ μικρή λεκάνη απορροής, ένα μικρός ξεροπόταμος και επίσης η έκταση του φαινομένου της πλημμύρας στη Μάνδρα έγινε σε μια μικρή πόλη των 12.000 κατοίκων ενώ στη Βαλένθια μιλάμε για μια πόλη των 800.000 - 1.000.000 κατοίκους στην ευρύτερη περιοχή. Άρα λοιπόν το μέγεθος, τα μεγέθη διαφέρουν», επισημαίνει και τονίζει:

«Είναι βέβαιο ότι θα τα βλέπουμε συχνά τέτοια φαινόμενα. Αν σκεφτείτε μέσα στην τελευταία δεκαετία πόσες φορές έχουμε δει στη χώρα μας που είναι μια μικρή περιοχή της Μεσογείου τέτοιου είδους φαινόμενα με νεκρούς, όπως στη Μάνδρα, στην Εύβοια το καλοκαίρι του 2020, στον Ντάνιελ, στον Ιανό. Βλέπουμε πολύ συχνά τέτοια φαινόμενα πλέον, αν όχι κάθε χρόνο σχεδόν χρόνο παρά χρόνο».

Εξαιρετικά ξηρός ο Οκτώβριος σχεδόν σε όλη τη χώρα - Αυξημένες κατά 16% οι πυρκαγιές τον φετινό Οκτώβριο

Παράλληλα, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας, μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου 2024, ο συνδυασμένος δείκτης ξηρασίας (CDI) καταδεικνύει συνθήκες προειδοποιητικής ξηρασίας σε μια σειρά από περιοχές, ανάμεσά τους και η νότια Ελλάδα, ενώ ορισμένες περιοχές στην περιοχή της Μεσογείου - ιδιαίτερα στη νότια Ιταλία - την ανατολική και νότια Ισπανία και Ελλάδα, βρίσκονται στο «κόκκινο», υπό συνθήκες επίμονης ξηρασίας, με επιπτώσεις στη βλάστηση.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με καταγραφές 118 σταθμών του δικτύου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr , ο φετινός Οκτώβριος ήταν εξαιρετικά ξηρός σχεδόν σε όλη τη χώρα:

- Σε 95 σταθμούς το ύψος βροχής ήταν μηδενικό ή ελάχιστο, παρουσιάζοντας μία απόκλιση από 80 έως 95 % σχετικά με τις κανονικές τιμές του Οκτωβρίου.

- Σε κανέναν σταθμό το μηνιαίο ύψος βροχής δεν ήταν υψηλότερο από την μέση τιμή των τελευταίων 15 ετών

Σημειώνεται επίσης ότι σύμφωνα με τις καταγραφές των σταθμών, ο φετινός Οκτώβριος ήταν πιο ξηρός τουλάχιστον των τελευταίων 15 ετών (με εξαίρεση περιοχές της Βορειοδυτικής Ελλάδας όπως η Κέρκυρα και τα Ιωάννινα) όπου ο φετινός Οκτώβριος ήταν ο δεύτερος πιο ξηρός.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ιδιαίτερα αυξημένες είναι και οι πυρκαγιές στην Ελλάδα τον φετινό Οκτώβριο. Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία από την Πυροσβεστική, οι πυρκαγιές παρουσιάζουν αύξηση 16% καθώς τον φετινό Οκτώβριο εκδηλώθηκαν 1007 πυρκαγιές ενώ τον περσινό αντίστοιχο μήνα 867. Επιπλέον, όπως αναφέρουν αρμόδια στελέχη από το ΠΣ, η ανομβρία, η παρατεταμένη ξηρασία και ο αυξημένος αριθμός των πυρκαγιών οδήγησε στην παράταση της απαγόρευσης χρήσης πυρός ( κι όχι αντιπυρικής περιόδου ) έως τις 15 Νοεμβρίου σε πολλές περιοχές της χώρας.

Τι προκάλεσε τις φονικές πλημμύρες στη Βαλένθια

Στην περίπτωση της ευρύτερης περιοχής της Βαλένθια, όπως εξηγεί ο κ. Ζιακόπουλος λειτούργησε ένα θερμοδυναμικό αίτιο, το οποίο ουσιαστικά σχετίζεται με ένα χαμηλό, αποκομμένο από την κυκλοφορία, το οποίο στάθηκε πάνω από την περιοχή, την ευρύτερη περιοχή Ισπανίας-Μαρόκου.

«Αυτό, λοιπόν, έδωσε το βασικό αίτιο, το μεγάλης κλίμακας αίτιο. Υπέρ της μεγάλης έντασης των καταιγίδων όμως λειτούργησαν δύο πράγματα. Πρώτα, η μορφολογία του εδάφους, το ανάγλυφο δηλαδή, και δεύτερον, ένα θερμό και υγρό ανατολικό, νοτιοανατολικό ρεύμα, το οποίο έπνεε στην περιοχή της ανατολικής νοτιοανατολικής Ισπανίας, το οποίο προερχόταν από τη θάλασσα του Αλμποράν, αλλά και κυρίως από τη θάλασσα των Βαλεαρίδων. Επομένως, δεδομένου ότι η θάλασσα ήταν πολύ θερμότερη από την εποχή και έπνεε αυτό το ρεύμα, έφερε καταρχάς περισσότερη υγρασία και θερμότητα στην περιοχή της Βαλένθια, με ό,τι σημαίνει αυτό για την ένταση των φαινομένων, αλλά έπαιξε και έναν ρόλο ανατροφοδότη. Δηλαδή, έφταναν οι θερμές και υγρές αέριες μάζες πάνω από τη Βαλένθια, γινόταν η συμπύκνωση, η εκτόνωση δηλαδή με τη μορφή των καταιγίδων, αλλά το νερό που έπεφτε, που χάνανε τα σύννεφα, αναπληρώνονταν συνέχεια από τα νέα ποσά υγρασίας και θερμότητας που έρχονταν από τη Μεσόγειο. Αυτό λειτούργησε σε ό,τι αφορά τη διάρκεια των φαινομένων, η οποία δεν ήταν μικρή, ήταν αρκετά μεγάλη, καθώς επί οκτώ ώρες είχαμε αυτό το φαινόμενο σε συνέχεια», σημειώνει ο κ. Ζιακόπουλος ενώ επισημαίνει ότι η ωριαία ένταση των 160 mm νερού την ώρα, που σημειώθηκε στην περιοχή Chiva, είναι τόσο μεγάλη που σε όποια περιοχή του κόσμου παρατηρηθεί είναι σχεδόν αδύνατο να αντέξουν οι υποδομές. «Σ' αυτό φταίμε και εμείς βέβαια, σαν ανθρώπινο είδος διότι έχουμε αυξήσει την επικινδυνότητα των πλημμυρών. Έχουμε αστικοποιήσει περιοχές. Επομένως, σε μια αστική περιοχή, η άσφαλτος και τα τσιμέντα, ουσιαστικά, παύουν να απορροφούν, εμποδίζουν την απορρόφηση του νερού από το έδαφος, αυξάνοντας την επιφανειακή απορροή, δηλαδή, την πλημμύρα τον κίνδυνο πλημμυρών. Επίσης, έχουμε φράξει τις κοίτες, έχουμε περιορίσει, έχουμε καταργήσει σχεδόν σε πολλές περιοχές, τις κοίτες των ποταμών και των χειμάρρων, που είναι οι φυσικοί δρόμοι του νερού, και αυτό το πληρώνουμε. Υπάρχουν τα καμένα, από την άλλη μεριά, και, γενικά, η αλλαγή χρήσης γης, υπάρχουν οι αποψιλώσεις των δασών. Όλα αυτά έχουν αυξήσει την επικινδυνότητα των φαινομένων, και δεν είναι μόνο στην Ισπανία. Σε όλες τις χώρες, βεβαίως, συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας», υπογραμμίζει ο κ. Ζιακόπουλος.

Σύμφωνα με τον κ. Ζιακόπουλο, κάθε φθινόπωρο, η κατανομή των ισχυρών καταιγίδων σε όλες τις μεσογειακές περιοχές παρουσιάζει ένα μέγιστο, σε ό,τι αφορά την ένταση αλλά και τα συνολικά ύψη βροχής.

«Η κλιματολογία μας έχει δείξει ότι από την Ισπανία μέχρι την Τουρκία και την Κύπρο και στις βορειότερες χώρες, στα βόρεια παραλία, στις νότιες ακτές της Ευρώπης παρατηρούνται πλημμυρικά φαινόμενα στη διάρκεια του φθινοπώρου. Αυτό είναι το κλίμα της περιοχής και οι αιτίες είναι βασικά ότι η Μεσόγειος είναι μια πηγή θερμότητας και υγρασίας. Το καλοκαίρι και το φθινόπωρο λιμνάζουν στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας θερμές και υγρές αέριες μάζες.

Ψηλότερα οι μάζες είναι ξηρές αλλά όταν έρχεται ένα δυναμικό αίτιο όπως ήταν το χαμηλό της Ισπανίας ή μια άλλη διαταραχή παρόμοιου τύπου τότε έχουμε έκλυση αυτής της μεγάλης αστάθειας », επισημαίνει ο κ. Ζιακόπουλος, ωστόσο τονίζει ότι πλέον έχουν αρχίσει να αλλάζουν και τα πρότυπα της πλανητικής κυκλοφορίας, δηλαδή τα μοτίβα τα οποία γνωρίζαμε μέχρι τώρα. «Οι λόγοι είναι καταρχάς ότι έχει «πειραχθεί» η ατμοσφαιρική κυκλοφορία «η πλανητική ατμοσφαιρική κυκλοφορία» από την υπερθέρμανση του πλανήτη με ό,τι αυτό σημαίνει για την ένταση αλλά και την κατανομή των φαινομένων . Επιπλέον να λάβουμε υπόψη μας ότι έχει αυξηθεί το ποσό των υδρατμών, τις υγρασίες που μπορεί να συγκρατήσει ο αέρας», υπογραμμίζει ενώ προσθέτει ότι πέρα από την αλλαγή των μοτίβων της παγκόσμιας κυκλοφορίας και τη δυνατότητα του αέρα να συγκρατεί περισσότερη υγρασία, τα τελευταία χρόνια στη Μεσόγειο παρατηρείται μια αξιοσημείωτη αύξηση της θερμοκρασίας των νερών της.

Από την πλευρά του αναφορικά με το φαινόμενο που έπληξε την ευρύτερη περιοχή της Βαλένθια ο κ. Διακάκης εξηγεί ότι επρόκειτο για ένα βαρομετρικό χαμηλό το οποίο επέμενε στην ίδια περιοχή και είχε έρθει σε μέτωπο με θερμές μάζες αέρα οι οποίες έχουν πολύ υγρασία και οι οποίες προέρχονται από τη Μεσόγειο, η οποία αυτή την περίοδο του έτους είναι ασυνήθιστα ζεστή έχει ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες λόγω των πολύ ισχυρών θερμοκρασιών τα τελευταία χρόνια και κυρίως τα καλοκαίρια σε όλο τον πλανήτη. «Άρα λοιπόν από τη μία η πολύ θερμή θάλασσα με δύο και τρεις και τέσσερις βαθμούς πάνω από το κανονικό η οποία τροφοδοτεί με υγρασία αυτά τα συστήματα την ψυχρή μάζα αέρα που βρίσκεται στην περιοχή της Βαλένθια και επέμενε εκεί για αρκετές ημέρες και αυτό πυροδοτεί μία καταιγίδα η οποία γίνεται πιο έντονη ακριβώς γιατί τροφοδοτείται από τη θερμή θάλασσα. Αυτό είναι η ουσία των πραγμάτων και το λέω αυτό γιατί αυτό σχετίζεται και με την κλιματική αλλαγή, η θερμή θάλασσα δηλαδή», σημειώνει.

Σχετικά με το πώς μπορούμε να διαχειριστούμε τέτοιου είδους φαινόμενα ο κ. Διακάκης τονίζει ότι δεν είναι κάτι που ανατρέπεται ή μηδενίζεται ο κίνδυνος. « Ο κίνδυνος θα παραμείνει υψηλός τα επόμενα χρόνια και τις επόμενες δεκαετίες και οι δράσεις που μπορεί να κάνει η ανθρωπότητα ή και η χώρα μας συγκεκριμένα είναι σε πολλαπλά χρονικά επίπεδα. Μπορούμε να ακολουθήσουμε τη μακροπρόθεσμη στρατηγική που θα μας ανατρέψει την κλιματική αλλαγή που είναι το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε κάτι το οποίο πρέπει να γίνει σε παγκόσμιο επίπεδο συγκεκριμένα για τη χώρα μας βεβαίως μια μακροπρόθεσμη στρατηγική απομάκρυνσης από τις ζώνες κινδύνου πλημμύρας δηλαδή οι κοινωνικο-οικονομικές δραστηριότητες μας οι περιουσίες μας, οι υποδομές μας να αποχωρήσουν ώστε να ανοίξουμε περισσότερο χώρο για να πηγαίνει το νερό στη θάλασσα απρόσκοπτα βεβαίως να επενδύσουμε σε αντιπλημμυρικά έργα και κυρίως αυτά που αφορούν την ορεινή υδρονομία δηλαδή να προλάβουμε τη διάβρωση να προλάβουμε την έντονη απορροή από το βουνό ειδικά σε σχέση με τις πυρκαγιές και από εκεί και πέρα βεβαίως οι νέες τεχνολογίες με τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, εφαρμογές όπως είναι το 112 και βέβαια η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση του κόσμου και η εκπαίδευσή του παίζει ένα πάρα πολύ σημαντικό ρόλο κυρίως ώστε να μην έχουμε θύματα», υπογραμμίζει.

Ιωάννα Καρδάρα / ΑΠΕ-ΜΠΕ