«Όλοι οι άνθρωποι του... "Κάθετου Διαδρόμου"» (Με βάση δημοσίευμα της WSJ)

Η κυβέρνηση Τραμπ ήθελε οι σύμμαχοι στην Ανατολική Ευρώπη να αγοράσουν αμερικανικό φυσικό αέριο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων...

    Η «Wall Street Journal» - για τους δικούς της λόγους- δημοσίευσε στις 25 Σεπτέμβρη ένα αποκαλυπτικό ρεπορτάζ για τις «δουλειές» μεταξύ ομίλων, λομπιστών, αστικών κρατών και πρεσβείας των ΗΠΑ στην Ελλάδα.

Ένα από τα καλά της... σφοδρής ενδοαστικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ -και με διαβαθμίσεις σε κάθε καπιταλιστικό κράτος- είναι ότι ο ένας βγάζει τα άπλυτα του άλλου στη φόρα, χωρίς φυσικά να παραιτούνται από την προσπάθεια να «θολώσουν» τα νερά για τον λαό. 

Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο που οι ενεργειακές υποδομές είναι ήδη πολεμικοί στόχοι. Που οι ανταγωνισμοί μεταξύ των επιχειρηματικών κολοσσών γίνονται πυροκροτητές γενίκευσης της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης και της ενοποίησης των σφαγείων...

Η «Wall Street Journal» -για τους δικούς της λόγους- δημοσίευσε στις 25 Σεπτέμβρη ένα αποκαλυπτικό ρεπορτάζ για τις «δουλειές» μεταξύ ομίλων, λομπιστών, αστικών κρατών και πρεσβείας των ΗΠΑ στην Ελλάδα. 

Όλα αυτά με επίκεντρο τον «βασιλιά» της πολεμικής εμπλοκής...

Τον «Κάθετο Διάδρομο», μία βασική υποδομή για τη μεταφορά του πανάκριβου αμερικανικού LNG από την Ελλάδα σε χώρες των Βαλκανίων, της Ανατολικής Ευρώπης και την Ουκρανία.

Μία υποδομή συνδεδεμένη με το «όραμα» δυναμικών τμημάτων της ελληνικής αστικής τάξης να είναι η χώρα «ενεργειακός κόμβος». 

Μία χώρα «γέφυρα» μεταξύ ΗΠΑ - ΕΕ, σε περίοδο που η ΕΕ επιδιώκει την πλήρη απεξάρτησή της από το ρωσικό αέριο χωρίς να επιθυμεί να ...«εξαρτηθεί» από το αμερικανικό.

Όλα αυτά σε συνθήκες που οξύνονται οι ανταγωνισμοί στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο και στο εσωτερικό κρατών με «αιχμή» το «ενεργειακό κόστος και το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας» της ΕΕ σε σχέση με ΗΠΑ, Κίνα και άλλους. 

Το δημοσίευμα της WSJ εμφανώς στέκεται στον «τρόπο» που κάνουν τα deals οι άνθρωποι της κυβέρνησης Τραμπ όπως η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, διάφοροι παρατρεχάμενοι λομπίστες και αστικές κυβερνήσεις. Γίνεται ένα «σπαρταριστό» απαύγασμα του παρασιτισμού των ομίλων, της σαπίλας των «οραμάτων» τους. 

Στοιχεία δηλαδή που προφανώς υπήρχαν και όταν για παράδειγμα ο «σοβαρός» Τζέφρι Πάιατ προωθούσε τον «Κάθετο Διάδρομο» ως «κορωνίδα» της διείσδυσης συμφερόντων των ΗΠΑ στην περιοχή, έχοντας αγαστή συνεργασία και με την κυβέρνηση Τσίπρα - ΑΝΕΛ.

Οι πρώτες γραμμές του δημοσιεύματος είναι οι ακόλουθες:

«Η κυβέρνηση Τραμπ ήθελε οι σύμμαχοι στην Ανατολική Ευρώπη να αγοράσουν αμερικανικό φυσικό αέριο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. (...)

Η βουλγαρική κυβέρνηση, είπε στους πολίτες, ότι θα πρέπει να συνεργαστεί με μια ελληνική κατασκευαστική εταιρεία που ονομάζεται Aktor Group, εταιρεία νεοφερμένη στον κλάδο του φυσικού αερίου που είχε συνεργαστεί με μια ελληνική κρατική ενεργειακή εταιρεία ώστε να εισάγει υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ».

Στη συνέχεια παρουσιάζεται ένα πλέγμα δραστηριοτήτων της εταιρείας, ενός λομπίστα εν ονόματι Χρήστος Μαραφάτσος και της Κίμπερλι Γκιλφόιλ.

Παρουσιάζοντας τις απαντήσεις των «εμπλεκομένων» στο θέμα για όσα δημοσίευσε η WSJ καταγράφει ανάμεσα στα άλλα:

«Ένας αξιωματούχος της πρεσβείας των ΗΠΑ δήλωσε ότι η πρέσβειρα ταξίδεψε στη Βουλγαρία "για να προωθήσει τα αμερικανικά συμφέροντα αυξάνοντας τις πωλήσεις αμερικανικού LNG σε Ευρωπαίους εταίρους και μειώνοντας την ευρωπαϊκή εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο". Ανέφερε ότι η πρέσβειρα "συμμορφωνόταν πλήρως με τις οδηγίες του υπουργείου Εξωτερικών" σχετικά με τα επίσημα ταξίδια.

(...)

Ο Τζέσι Μπινάλ, δικηγόρος της Γκιλφόιλ, δήλωσε ότι η ίδια "έχει συνεργαστεί με εταιρείες σε ολόκληρο τον ενεργειακό τομέα" και δεν έχει επικεντρωθεί σε μία μόνο εταιρεία. 

(...)

Σε επιστολή τους, οι δικηγόροι της Aktor ανέφεραν ότι η Γκιλφόιλ δεν προωθούσε αθέμιτα τα εμπορικά συμφέροντα της Aktor και ότι η εμπλοκή της εταιρείας στον Κάθετο Διάδρομο προηγήθηκε "οποιωνδήποτε επαφών" με την πρέσβη. Οι δικηγόροι ανέφεραν ότι η Aktor είναι "ελκυστικός υποψήφιος για την προώθηση των στόχων και των συμφερόντων των ΗΠΑ" επειδή δεν έχει δεσμούς με το ρωσικό φυσικό αέριο, σε αντίθεση με ορισμένους από τους Έλληνες ανταγωνιστές της»....

Στη συνέχεια αναφέρονται στοιχεία για συμφωνίες που κατέληξε ο όμιλος μέσω της κοινοπραξίας «Atlantic» -SEE LNG και αφορούν την προμήθεια φυσικού αερίου στη Βουλγαρία, την Ουκρανία, τη Βοσνία - Ερζεγοβίνη και τη Ρουμανία. 

Αποκαλυπτικό είναι και το εξής στιγμιότυπο για την «ουσία» της αστικής δημοκρατίας, τις «αξίες και τα ιδεώδη» του ευρωατλαντισμού.

Γράφεται λοιπόν πως τον Μάρτη «σε ένα δείπνο στην Αθήνα, στο οποίο παρευρέθηκαν Έλληνες και Αμερικανοί αξιωματούχοι», μεταξύ των οποίων και ο Έλληνας υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου η πρέσβειρα των ΗΠΑ αναφερόμενη στις ευρωατλαντικές παρεμβάσεις για να ακυρωθεί το αποτέλεσμα των εκλογών στη Ρουμανία, είπε: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε όποια χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ (σ.σ. στην Ελλάδα)».

Θυμίζουμε ότι στη Ρουμανία ψήφιζαν... μέχρι να βγει ΝΑΤΟ και τότε η σάπια και πολεμοκάπηλη ΕΕ, σοσιαλδημοκρατικές και «φιλελεύθερες» δυνάμεις έλεγαν ότι «πρέπει να υπερασπιστεί η δημοκρατία από τις υβριδικές απειλές», κάτι που πρόσφατα επανέφερε στην ομιλία του σε Πανεπιστήμιο του Καναδά και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης με αφορμή τις επικείμενες εκλογές σε 8 χώρες της ΕΕ. 

Αν μη τι άλλο όλα τα παραπάνω είναι «στοιχεία» του πολέμου που διεξάγεται και είναι σφοδρός.

Ενός πολέμου που με όλες του τις εκφάνσεις επιβεβαιώνει ότι ο λαός δεν έχει κανένα κοινό συμφέρον με τα κοινωνικά παράσιτα.

Ενός πολέμου που επιβεβαιώνει ότι οι «ευαγείς» στόχοι του κεφαλαίου, τα «οράματά» του για την «Ελλάδα του 2030» είναι φτιαγμένα από τα υλικά της σάπιας αστικής ηθικής, της πολεμικής εμπλοκής και της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. 
πηγή: 902.gr

επιμέλεια Σπύρος Γκανής

Πέρα από την Ουκρανία: Γιατί η Ευρώπη προετοιμάζεται για μια ευρύτερη σύγκρουση (ανάλυση CNN )

 Ανάλυση από Μπρετ Χ. ΜακΓκερκ

    Φανταστείτε μια κρίση στην οποία η Ρωσία, ίσως συνεργαζόμενη με τη Λευκορωσία, μετακινεί δυνάμεις σε ένα τμήμα του διαδρόμου Suwałki. Ο Πούτιν πιθανότατα θα ισχυριζόταν ότι επρόκειτο για περιορισμένη εισβολή, αν έλεγε οτιδήποτε, και ότι η Ρωσία δεν επιδίωκε κλιμάκωση.

Κάτι τρομάζει την Ευρώπη.

Αυτή την εβδομάδα, η Λευκορωσία, ο στενότερος στρατιωτικός σύμμαχος της Ρωσίας, διεξήγαγε μεγάλες ασκήσεις κοντά στο διάδρομο Suwałki, τον στενό διάδρομο που συνδέει τις χώρες της Βαλτικής με το υπόλοιπο ΝΑΤΟ. Η γεωγραφία που την έχει καταστήσει εδώ και καιρό ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία του ΝΑΤΟ.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε τους πολιτικούς ηγέτες της Γαλλίας για μια εμπιστευτική ενημέρωση από τις μυστικές υπηρεσίες και στη συνέχεια ανακοίνωσε νέα μέτρα για την προστασία κρίσιμων υποδομών από την εντατικοποίηση των ρωσικών υβριδικών επιθέσεων.

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, προειδοποιώντας ότι η Ρωσία μπορεί να εξαπολύσει επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ και να τις μεταμφιέσει σε ατυχήματα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει καλέσει τους πολίτες να αρχίσουν να προετοιμάζονται για την πιθανότητα πολέμου και να αποθηκεύουν κονσερβοποιημένα τρόφιμα και πόσιμο νερό. Ο επικεφαλής του υπουργείου Άμυνας δήλωσε ότι η Βρετανία αντιμετωπίζει την «πιο επικίνδυνη» περίοδο των τελευταίων δεκαετιών.

Η Γερμανία προετοιμάζει τα νοσοκομεία της για μια πιθανή ρωσική επίθεση. Ο καγκελάριος της, Φρίντριχ Μερτς, προειδοποίησε για «αποφασιστικές στιγμές» στην «υπεράσπιση της ελευθερίας και της ειρήνης της ηπείρου μας».

Ακόμη και η περίφημα ουδέτερη Ελβετία υιοθέτησε μια νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας που ζητά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ικανότητα άμυνας έναντι ένοπλης επίθεσης.

Εν τω μεταξύ, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ξαφνικά πρόοδο προς την εγκαθίδρυση μόνιμης βάσης του στρατού των ΗΠΑ στην Πολωνία. Πριν από δύο εβδομάδες, έστειλε τον Διευθυντή της CIA σε μυστική αποστολή για να προειδοποιήσει τη Μόσχα να μην επιτεθεί σε έδαφος του ΝΑΤΟ.

Οι χώρες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού φαίνονται ανήσυχες ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ενδέχεται σύντομα να επεκτείνει τον πόλεμό του πέρα ​​από την Ουκρανία.

Το διευρυνόμενο πεδίο μάχης της Ρωσίας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είδαν μια γεύση από την απειλή αυτή την εβδομάδα.

Οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς απήγγειλαν κατηγορίες σε πέντε άτομα που φέρονται να συνεργάζονταν με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες σε ένα δίκτυο που σχεδίαζε επιθέσεις και δολοφονίες σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και εντός των ΗΠΑ. Οι εισαγγελείς ισχυρίζονται επίσης ότι το δίκτυο παρήγγειλε επιθέσεις εναντίον πολιτικών και στρατιωτικών υποδομών σε ευρωπαϊκές χώρες.

Οι κατηγορίες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο μοτίβο που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι εδώ και χρόνια: κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, εμπρησμοί, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών. Τον περασμένο μήνα, η Γερμανία κατηγόρησε τη Ρωσία για μια επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε πολιτικό αεροδρόμιο.

Η στρατηγική πρόκληση για το ΝΑΤΟ είναι ότι η Ρωσία μπορεί να διεξάγει τέτοιες επιχειρήσεις χωρίς να ξεπεράσει σαφώς το όριο του συμβατικού πολέμου.

Πετάξτε ένα drone στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, διακόψτε την λειτουργία ενός αεροδρομίου, σαμποτάρετε υποδομές, διαπράξτε δολοφονίες μέσω εγκληματικών δικτύων — όλες αυτές οι αμφισβητήσιμες επιχειρήσεις «γκρίζας ζώνης».

Ο Πούτιν χρησιμοποιεί την ασάφεια και την άρνηση ως όπλο, δοκιμάζοντας την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι το ΝΑΤΟ είναι διχασμένο ως προς το πώς να αντιδράσει καλύτερα ή πώς να αντιδράσει καθόλου.

Τι θα γίνει όμως αν ο Πούτιν αποφασίσει να προχωρήσει παραπέρα;

Το Κενό

Ο διάδρομος Suwałki προσφέρει μία απάντηση.

Πρόκειται για σύνορα μήκους περίπου 65 μιλίων μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας και τη μόνη χερσαία σύνδεση μεταξύ των κρατών της Βαλτικής του ΝΑΤΟ - Λιθουανίας, Λετονίας και Εσθονίας - και του υπόλοιπου ΝΑΤΟ.

Φανταστείτε μια κρίση στην οποία η Ρωσία, ίσως συνεργαζόμενη με τη Λευκορωσία, μετακινεί δυνάμεις σε ένα τμήμα του διαδρόμου Suwałki. Ο Πούτιν πιθανότατα θα ισχυριζόταν ότι επρόκειτο για περιορισμένη εισβολή, αν έλεγε οτιδήποτε, και ότι η Ρωσία δεν επιδίωκε κλιμάκωση.

Η Ρωσία θα ισχυριζόταν επίσης μέσω ανεπίσημων καναλιών ότι μια απάντηση του ΝΑΤΟ θα ενείχε τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου. Ο σκοπός δεν αφορά τόσο το Κενό και την αποκοπή της Βαλτικής πλευράς του ΝΑΤΟ, όσο την υπονόμευση του ΝΑΤΟ και των αμοιβαίων αμυντικών του δεσμεύσεων συνολικά.

Θα συμφωνούσαν 32 χώρες του ΝΑΤΟ να πολεμήσουν τη Ρωσία για να ανακτήσουν μια μικρή λωρίδα εδάφους; Θα διακινδύνευε ένας Αμερικανός πρόεδρος κλιμάκωση με μια πυρηνική δύναμη στη Λιθουανία; Θα συμφωνούσαν η Γερμανία και η Γαλλία;

Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα, και αυτό είναι προς όφελος του Πούτιν.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ρωτήθηκε φέτος για ένα πολεμικό παιχνίδι που περιλαμβάνει ακριβώς μια τέτοια ρωσική κίνηση εναντίον του διαδρόμου Σουβάλκι. Η απάντησή του ήταν ότι το ΝΑΤΟ πραγματοποιεί τακτικά ασκήσεις εναντίον τέτοιων σεναρίων και ότι μια επίθεση θα προκαλούσε μια καταστροφική απάντηση.

Τον πιστεύει ο Πούτιν; Με την Ουάσινγκτον να βρίσκεται σε διαμάχη με τους στενότερους συμμάχους της, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά, ίσως όχι.

Μαθαίνοντας από την Ουκρανία

Η Ουκρανία έχει παράσχει στους Ευρωπαίους ένα βάναυσο μάθημα για το τι απαιτεί ο σύγχρονος πόλεμος.

Οι χώρες χρειάζονται κάτι περισσότερο από στρατιωτικό υλικό. Χρειάζονται ηλεκτρικά δίκτυα που μπορούν να επιβιώσουν από επιθέσεις, νοσοκομεία ικανά να χειριστούν μαζικά θύματα, πλεονάζουσες επικοινωνίες, λειτουργικά δίκτυα μεταφορών και κυβερνήσεις ικανές να λειτουργούν υπό συνεχή πίεση.

Το πιο σημαντικό είναι ότι χρειάζονται κοινωνίες ικανές να απορροφούν το κόστος χωρίς να καταρρέουν ή να πολώνονται.

Αυτή την εβδομάδα, το ΝΑΤΟ δημοσίευσε δημόσια ενημερωμένες απαιτήσεις για την εθνική ανθεκτικότητα, οι οποίες καλύπτουν τα πάντα, από τη συνέχεια του κυβερνητικού και ενεργειακού εφοδιασμού έως τα τρόφιμα, το νερό, την υγειονομική περίθαλψη και τις επικοινωνίες κατά τη διάρκεια «κρίσεων και συγκρούσεων».

Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ μελετούν πώς οι Ουκρανοί διατήρησαν τη λειτουργία βασικών υπηρεσιών υπό συνεχή ρωσική επίθεση.

Πρόκειται για μια ασυνήθιστη τροπή των γεγονότων. Η Ουκρανία δεν λαμβάνει πλέον απλώς μαθήματα από το ΝΑΤΟ — και το ΝΑΤΟ λαμβάνει μαθήματα από την Ουκρανία.

Με αυτόν τον τρόπο, η συμμαχία στοχεύει στην αποτροπή όχι μόνο υπόσχοντας μια καταστροφική απάντηση στην επιθετικότητα — αλλά και δείχνοντας στον Πούτιν ότι η επιθετικότητά του δεν θα λειτουργήσει.

Η ίδια η ετοιμότητα γίνεται μέρος της αποτροπής. Αυτός είναι ένας λόγος για την πληθώρα των πρωτοσέλιδων αυτή την εβδομάδα.

Ερωτήσεις σχετικά με την Ουάσιγκτον

Υπάρχει επίσης ένας αμερικανικός παράγοντας πίσω από το επείγον της Ευρώπης.

Οι ΗΠΑ αναπτύσσονται ταυτόχρονα στην Ευρώπη, πολεμώντας το Ιράν στη Μέση Ανατολή και αποτρέποντας την Κίνα στον Ινδο-Ειρηνικό. Η αεράμυνα, οι ναυτικές δυνάμεις, οι πλατφόρμες πληροφοριών και τα εξαντλητικά πυρομαχικά δεν μπορούν να βρίσκονται παντού ταυτόχρονα.

Ο Τραμπ έχει κάνει πολλά για την ενίσχυση του ΝΑΤΟ, αλλά η δέσμευσή του στην ρήτρα αμοιβαίας άμυνας είναι αβέβαιη.

Η Μόσχα το γνωρίζει αυτό.

Η Ρωσία παραμένει βαλτωμένη στην Ουκρανία. Αλλά ο Πούτιν δεν χρειάζεται άλλη μια εισβολή στην κλίμακα της Ουκρανίας για να αμφισβητήσει το ΝΑΤΟ. Μπορεί να ανέβει σε μια κλίμακα κλιμάκωσης: δολιοφθορές, κυβερνοεπιθέσεις, σχέδια δολοφονίας, επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή πυραύλους - και στη συνέχεια μια περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση σχεδιασμένη να ελέγξει εάν το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να εννοεί αυτά που λέει.

Αναρωτηθείτε αν ο Τραμπ θα πήγαινε σε πόλεμο με τη Ρωσία για ένα κομμάτι γης που ονομάζεται Κενό Σουβάλκι; Θα ήταν έτοιμοι οι Αμερικανοί για κάτι τέτοιο; Το ερώτημα απαντά από μόνο του.

Και αυτό από μόνο του υπονομεύει την αποτροπή.

Στην Ευρώπη, τέλος στις ψευδαισθήσεις

Για τρεις δεκαετίες μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ευρώπη επέτρεψε στην εθνική ετοιμότητα να ατροφήσει. Οι κίνδυνοι πολέμου φαίνονταν απομακρυσμένοι. Οι δαπάνες για τους στρατούς και τις στρατολογήσεις μειώθηκαν κατακόρυφα. Η πολιτική άμυνα ήταν ένα λείψανο του παρελθόντος. Και οι ΗΠΑ θεωρούνταν ότι βρίσκονταν εκεί σε κρίσιμη κατάσταση.

Αυτή η εποχή έχει τελειώσει.

Η Ευρώπη προετοιμάζεται για πόλεμο επειδή οι ηγέτες της κατανοούν όλο και περισσότερο μια δυσάρεστη αλήθεια: η αποτροπή εξαρτάται από το τι πιστεύει ο Πούτιν και η αντίδραση της Αμερικής σε έναν διευρυνόμενο πόλεμο θα ήταν αβέβαιη.

Οι ασκήσεις της Λευκορωσίας κοντά στο χάσμα Σουβάλκι προκαλούν ανησυχία επειδή, παρά τις δυσκολίες της Ρωσίας στην Ουκρανία, η εξίσωση αποτροπής έχει ατροφήσει.

Ο καλύτερος τρόπος για να αποτραπεί ένας πόλεμος που θα διευρυνθεί είναι να διασφαλιστεί ότι ο Πούτιν θα πιστέψει ότι θα αποτύχει.

Και κρίνοντας από τις επείγουσες κινήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία ότι μπορεί να πιστεύει το αντίθετο.

* Ο Μπρετ ΜακΓκερκ - (Brett McGurk), είναι αναλυτής παγκόσμιων υποθέσεων του CNN, ο οποίος υπηρέτησε σε ανώτερες θέσεις εθνικής ασφάλειας υπό τους προέδρους Τζορτζ Μπους του νεότερου, Μπαράκ Ομπάμα, Ντόναλντ Τραμπ και Τζο Μπάιντεν.

πηγή: cnn.com

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Τρύφωνας Αλεξιάδης / Να φορολογηθεί δίκαια, όπως σε όλο τον κόσμο, η κατοχή της μεγάλης περιουσίας (ηχητικό)

«Για ένα σπίτι που έχει εμπορική αξία 200.000 ευρώ και κατοικεί μια οικογένεια πληρώνουν ΕΝΦΙΑ. Αυτός που έχει πίνακα 800.000 ευρώ δεν πληρώνει ούτε ένα ευρώ», διερωτάται ο Τρύφωνας Αλεξιάδης.

    Συνέντευξη στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha και στον δημοσιογράφο Τάκη Χάτζη και την Αθηναΐδα Νέγκα, παραχώρησε το μέλος της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Τρύφωνας Αλεξιάδης με τον ίδιο να ασκεί κριτική σε πρώην στελέχη του κόμματος που έχουν ενταχθεί στην ΕΛ.Α.Σ, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε στην φόρο μεγάλης περιουσίας.

«Για ένα σπίτι που έχει εμπορική αξία 200.000 ευρώ και κατοικεί μια οικογένεια πληρώνουν ΕΝΦΙΑ. Αυτός που έχει πίνακα 800.000 ευρώ δεν πληρώνει ούτε ένα ευρώ»

Συνέντευξη στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha και στον δημοσιογράφο Τάκη Χάτζη και την Αθηναΐδα Νέγκα, παραχώρησε το μέλος της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ,  Τρύφωνας Αλεξιάδης με τον ίδιο να ασκεί κριτική σε πρώην στελέχη του κόμματος που έχουν ενταχθεί στην ΕΛ.Α.Σ, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε στην φόρο μεγάλης περιουσίας.

Βασικά σημεία από τη συνέντευξη του Τρύφωνα Αλεξιάδη

Για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και το κόμμα Αλέξη Τσίπρα

• Οι περιφερειακές επιτροπές, που ανακοινώθηκαν σήμερα από το κόμμα Τσίπρα, με ποιο τρόπο προέκυψαν; Εκλέχτηκαν όλα αυτά τα πρόσωπα ή διορίστηκαν; Γιατί ακούγαμε διαφορές θεωρίες ότι δεν υπάρχουν κρατημένες θέσεις.
• Μετά από το φρενάρισμα στη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ, που είχαν σχεδιάσει στελέχη, τα οποία αυτή τη στιγμή είναι μέσα στο κόμμα Τσίπρα (και τους περιμένουμε στη γωνία), τα πράγματα πηγαίνουν καλύτερα.
• Περιμένω κάποια στιγμή, να βρω κάποιο από αυτά τα στελέχη και να το ρωτήσω: Ρε παιδιά, όταν ήσασταν στον ΣΥΡΙΖΑ άλλα πιστεύατε και τώρα που πήγατε στην ΕΛ.Α.Σ, πιστεύετε άλλα; (π.χ. για το θέμα των συνεργασιών)
• Όλοι αυτοί που είναι στην ΕΛ.Α.Σ και κρατούν τις έδρες που εκλέχθηκαν με τον ΣΥΡΙΖΑ, είχαν υπογράψει ότι, αν διαφωνήσουν, θα παραδώσουν την έδρα; Και σε αυτό κωλοτούμπα;
• Πολύ σημαντική η νίκη της Αριστεράς στο Βερολίνο, φρενάρει την άκρα Δεξιά.

Ο φόρος μεγάλης περιουσίας υπάρχει σε όλη την Ευρώπη και είναι δίκαιος

• Για να εφαρμοστεί σωστά φόρος μεγάλης περιουσίας, είναι αναγκαίο να υπάρχει πλήρες περιουσιολόγιο, το οποίο θα περιλαμβάνει περιουσιακά στοιχεία που είναι μεγάλης αξίας.
• Για παράδειγμα: Βγαίνει ο τάδε βιομήχανος και λέει εγώ αγόρασα αυτόν τον πίνακα 800 χιλιάδες ευρώ. Πρέπει να το δηλώσει, στη σχετική δήλωση, ώστε αθροιστικά να διαμορφώσει το φόρο μεγάλης περιουσίας που χρωστάει. Οπότε, λοιπόν, το Δημόσιο θα λέει: δήλωσε όλη σου την περιουσία για να σου επιβάλλω έναν φόρο περιουσίας, που πρέπει να υπάρχει, και υπάρχει σε όλη την Ευρώπη.
• Αυτή τη στιγμή για ένα σπίτι στη Νίκαια π.χ. που έχει εμπορική αξία 200.000 ευρώ και κατοικεί μια οικογένεια πληρώνουν ΕΝΦΙΑ. Αυτός που έχει έναν πίνακα 800.000 ευρώ δεν πληρώνει ούτε ένα ευρώ φόρο περιουσίας.
• Πρέπει κάποια στιγμή να καταγραφούν όλα τα περιουσιακά μας στοιχεία -όχι αυτά τα χαζά που ακούω με τα κοσμήματα της γιαγιάς- και να δούμε, ανάλογα με τον πλούτο που έχει ο καθένας, το τι πρέπει να πληρώσει.
• Δεν προτείνω να φορολογήσουμε επιπλέον τη μεταβίβαση. Προτείνω να φορολογηθεί δίκαια, όπως σε όλο τον κόσμο, η κατοχή της μεγάλης περιουσίας.
• Κατά τη γνώμη μου, η φορολόγηση αυτή πρέπει να γίνεται, προοδευτικά, με χαμηλούς συντελεστές, για να μην επιβαρύνεις τους μικρούς και μεσαίους.
• Πρέπει να εξετάσουμε, εάν σπίτια μέχρι 100.000 ευρώ, όταν κατοικεί μέσα ένα ζευγάρι, απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ, σήμερα, ή από το φόρο μεγάλης περιούσιας, αύριο.
• Η Νέα Δημοκρατία «ξέχασε» να δημοσιοποιήσει την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου για την κοστολόγηση των μέτρων που ανακοίνωσε στη Θεσσαλονίκη. Ας το δημοσιοποιήσουν κάποια φορά, για να εκθέσουν και τον Αλεξιάδη, που έλεγε πριν από την ομιλία Μητσοτάκη ότι δεν θα το κοστολογήσουν.

επιμέλεια Σπύρος Γκανής

ΑΥΓΗ / Ο Μητσοτάκης «λαδώνει» τους Ευρωπαίους για να του δώσουν αξίωμα! - Πρόωρες αποπληρωμές του χρέους

 Στα 28,1 δισ. οι πρόωρες αποπληρωμές σε κράτη. Πληρώνουμε 300 εκατ. τον χρόνο σε επιπλέον τόκους γιατί αποπληρώνουμε φθηνά δάνεια και δανειζόμαστε ακριβότερα.

    Η πορεία των πρόωρων αποπληρωμών δείχνει καθαρά την πολιτική απόφαση Μητσοτάκη για επιτάχυνση. Το 2022 προπληρώθηκε η δόση της επόμενης χρονιάς. Το 2023 προπληρώθηκαν δύο χρόνια. Το 2024 τρία χρόνια. Στη συνέχεια η κυβέρνηση άρχισε να τραβά στο σήμερα υποχρεώσεις που βρίσκονταν πολύ βαθύτερα στο μέλλον. Το 2025 η πρόωρη αποπληρωμή αφορούσε ακόμη και δάνεια με λήξεις έως το 2041.

 

Κώστας Πουλακίδας*

Στα 28,1 δισ. οι πρόωρες αποπληρωμές σε κράτη. Πληρώνουμε 300 εκατ. τον χρόνο σε επιπλέον τόκους γιατί αποπληρώνουμε φθηνά δάνεια και δανειζόμαστε ακριβότερα

ΗΕλλάδα καταλαμβάνει τη δεύτερη χαμηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. στις δαπάνες για την Παιδεία, ξεπερνώντας μόνο τη Ρουμανία. Γιατί γίνεται αυτό; Επειδή η χώρα είναι φτωχή και δεν έχει λεφτά; Όχι. Γίνεται γιατί ο Κυριάκος Μητσοτάκης παίρνει τα λεφτά των πολιτών μέσω της ακρίβειας και αποπληρώνει πρόωρα τους δανειστές αντί να τα δίνει στην Παιδεία (στην αντιμετώπιση του στεγαστικού, της ακρίβειας ή άλλων προβλημάτων). Και γιατί το κάνει αυτό; Για να ανοίξει ο δρόμος ώστε να πάρει μία από τις υψηλές θέσεις στις Βρυξέλλες και να μην πιεί το πικρό ποτήρι των εκλογών!

Ο πρωθυπουργός τους τελευταίους μήνες έγινε γνώστης των συζητήσεων Μερτς- Μακρόν-φον ντερ Λάιεν και των διαβουλεύσεων στα κέντρα εξουσίας της Ε.Ε. Γνωρίζει, για παράδειγμα, τις επιφυλάξεις που γεννά στους Ευρωπαίους το σκάνδαλο των υποκλοπών και τα γενικευμένα κρούσματα διαφθοράς. Ωστόσο, τα παίζει όλα για όλα με τα δικά μας λεφτά. Ο Κ. Μητσοτάκης έχει αποφασίσει να «λαδώσει» τους εταίρους προκειμένου να ακολουθήσει ευρωπαϊκή καριέρα. Στη στρατηγική του έχει εντάξει και τον Κυριάκο Πιερρακάκη, τον οποίο «αξιοποιεί» μέσω της προεδρίας του Eurogroup με αντάλλαγμα τη στήριξη για τη μετά-Μητσοτάκη εποχή.

Ατζέντα ΣΥΡΙΖΑ

Ο τρόπος για να «λαδωθούν» οι εταίροι είναι η πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του πρώτου Μνημονίου, δηλαδή του Greek Loan Facility (GLF). Το χαρακτηριστικό του πρώτου Μνημονίου (GLF) είναι πως πρόκειται για διμερή δάνεια από χώρες· επομένως, η πρόωρη αποπληρωμή του βελτιώνει τα οικονομικά των άλλων χωρών και διευκολύνει τις κυβερνήσεις τους να κλείσουν τους προϋπολογισμούς τους και να ασκήσουν κοινωνική πολιτική ενισχύοντας π.χ. την Παιδεία τους!

Το ζήτημα αυτό έχει αναδείξει κυρίως ο ΣΥΡΙΖΑ, φτιάχνοντας την πολιτική ατζέντα της περιόδου που θα φτάσει μέχρι τη ΔΕΘ. Οι παρεμβάσεις του γραμματέα του κόμματος Νίκου Παππά για τα σχεδόν 13 δισ. που θα δοθούν φέτος έχουν προκαλέσει πολιτική πίεση όχι μόνο στην κυβέρνηση, που υποχρεώθηκε να απαντήσει μέσω του υπουργείου Οικονομικών, αλλά και στα κόμματα της αντιπολίτευσης, ορισμένα εκ των οποίων ακόμα σιωπούν (ΕΛ.Α.Σ.) ή ακολουθούν εκόντα άκοντα (ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση). 

«Έφαγαν» και το «σκληρό» μαξιλάρι από τα 37 δισ.

Σε κάθε περίπτωση οι αριθμοί αποτυπώνουν τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Από το 2022 έως το 2026, η Ελλάδα έχει κατευθύνει περίπου 28,1 δισ. ευρώ στην πρόωρη εξόφληση των διμερών δανείων του πρώτου Μνημονίου (GLF). Πρόκειται για δάνεια που είχαν συμφωνημένο πρόγραμμα αποπληρωμής μέχρι το 2041 και η κυβέρνηση επιλέγει να φέρει αυτές τις πληρωμές πολλά χρόνια μπροστά. Μάλιστα η κυβέρνηση αποκρύπτει ότι για να γίνουν αυτές οι πληρωμές τον Ιούνιο εξαντλήθηκε πλήρως το «σκληρό» μαξιλάρι των 15,7 δισ. που δημιουργήθηκε με το τρίτο Μνημόνιο (και αποτελούσε μέρος του περίφημου μαξιλαριού των 37 δισ. που είχε αφήσει στα ταμεία η κυβέρνηση Τσίπρα)!

Η πορεία των πρόωρων αποπληρωμών δείχνει καθαρά την πολιτική απόφαση Μητσοτάκη για επιτάχυνση. Το 2022 προπληρώθηκε η δόση της επόμενης χρονιάς. Το 2023 προπληρώθηκαν δύο χρόνια. Το 2024 τρία χρόνια. Στη συνέχεια η κυβέρνηση άρχισε να τραβά στο σήμερα υποχρεώσεις που βρίσκονταν πολύ βαθύτερα στο μέλλον. Το 2025 η πρόωρη αποπληρωμή αφορούσε ακόμη και δάνεια με λήξεις έως το 2041.

Ποιες χώρες τα παίρνουν

Υπογραμμίζεται ότι τα 28,1 δισ. πηγαίνουν σε χώρες. Με βάση τη συμμετοχή των κρατών στο πρώτο Μνημόνιο εκτιμάται ότι Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία έχουν πάρει πάνω από 23 δισ. ευρώ, καθώς περισσότερα από 8 στα 10 ευρώ των πρόωρων αποπληρωμών κατευθύνονται στις τέσσερις μεγαλύτερες χώρες-πιστωτές. Γερμανία (8,1 δισ.) και Γαλλία (6,1 δισ.) μαζί αντιστοιχούν σε περίπου 14 δισ. ευρώ. Ακολουθούν η Ιταλία (5,3 δισ.), η Ισπανία (3,5 δισ.), η Ολλανδία (1,7 δισ.) και το Βέλγιο (1 δισ.). Οι υπόλοιπες χώρες (Αυστρία, Πορτογαλία, Φινλανδία κ.ά.), όπως φαίνεται και από τον πίνακα με τα κατά προσέγγιση ποσά που έχουν δοθεί, έχουν λάβει κάτω από 1 δισ. ευρώ η κάθε μία.

Πληρώνουμε επιπλέον τόκους

Το πολιτικό πρόβλημα περιπλέκεται και λόγω των επιτοκίων. Η Ελλάδα προχωρά στην πρόωρη αποπληρωμή δανείων με επιτόκιο περίπου 1,5%, την ώρα που το νέο ελληνικό χρέος εκδίδεται με κόστος κοντά στο 4%. Η διαφορά είναι τεράστια. Και έχει πραγματικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, η αντικατάσταση αυτής της φθηνότερης χρηματοδότησης με ακριβότερο δανεισμό οδηγεί σε περίπου 300 εκατ. ευρώ επιπλέον τόκους. Γιατί το φθηνότερο χρέος πρέπει να φύγει νωρίτερα, όταν ο νέος δανεισμός είναι ακριβότερος; 

(*) Ο Κώστας Πουλακίδας είναι καταξιωμένος έλληνας δημοσιογράφος-αναλυτής, προϊστάμενος πολιτικού ρεπορτάζ του Kontra Channel

επιμέλεια: Σπύρος Γκανάς 

Προκόπης Παυλόπουλος / «Η ευθεία σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην διαδικασία οριοθέτησης της Ευρωπαϊκής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης

 «Είναι θεσμικώς αυτονόητο ότι η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) των Κρατών-Μελών είναι και ΑΟΖ της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», τονίζει στο πρόλογο του άρθρου του ο πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος.

    Στο άρθρο που ακολουθεί ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Πανεπιστημιακός, Προκόπης Παυλόπουλος, προτείνει την σύμπραξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ κάθε Κράτους-Μέλους κυρίως με τρίτα προς αυτήν Κράτη, δοθέντος ότι δεν έχει, από πλευράς έννομων συνεπειών, την ίδια νομική σημασία και αξία η σύμπραξή της και στην διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ μεταξύ Κρατών-Μελών, όπως συνέβη προσφάτως με την συμφωνία μεταξύ Ελλάδας-Ιταλίας.

 

Προκόπης Παυλόπουλος*

Δικαίου της Θάλασσας του ΟΗΕ εις βάρος της Κυριαρχίας και των Κυριαρχικών Δικαιωμάτων της Ελλάδας η Χώρα μας όφειλε να θέσει το ζήτημα πρωτίστως σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, δοθέντος ότι τέτοιες παραβιάσεις αφορούν και οιονεί Κυριαρχικά Δικαιώματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στις 25/6/2020, και ενόψει των μεγάλων ερωτηματικών που δημιουργούσε η μάλλον πρόχειρα προετοιμασμένη τότε πρωτοβουλία των «Διερευνητικών Επαφών» με την Τουρκία, ο πρώην ΠτΔ και Ακαδημαϊκός κ. Προκόπης Παυλόπουλος είχε δημοσιεύσει ένα άρθρο του με τίτλο: «Η ευθεία σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην διαδικασία οριοθέτησης της Ευρωπαϊκής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης». Στο άρθρο αυτό ο κ. Παυλόπουλος τόνιζε ότι σε περίπτωση που η Τουρκία συνεχίσει τις παραβιάσεις του Δικαίου της Θάλασσας του ΟΗΕ εις βάρος της Κυριαρχίας και των Κυριαρχικών Δικαιωμάτων της Ελλάδας η Χώρα μας όφειλε να θέσει το ζήτημα πρωτίστως σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, δοθέντος ότι τέτοιες παραβιάσεις αφορούν και οιονεί Κυριαρχικά Δικαιώματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Το άρθρο αυτό δίνει και σήμερα την λύση για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων της Τουρκίας στο Αιγαίο προτείνοντας να στραφεί η Ελλάδα αμέσως προς τα κορυφαία όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή) ώστε και αυτά να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Με αυτό το σκεπτικό αναδημοσιεύουμε το ως άνω άρθρο του κ. Παυλόπουλου. (Επισημαίνεται ότι το άρθρο συμπεριλαμβάνεται στην 4η έκδοση του βιβλίου του κ. Παυλόπουλου «Μελέτες για τα Εθνικά Θέματα και το Κυπριακό Ζήτημα», σελ. 289 επ.)

Πρόλογος

Είναι θεσμικώς αυτονόητο ότι η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) των Κρατών-Μελών είναι και ΑΟΖ της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και υπ’ αυτό το πρίσμα τίθεται το νομικό -και, κατ’ επέκταση, πολιτικό- ζήτημα της δυνατότητας και της μορφής σύμπραξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ κάθε Κράτους-Μέλους κυρίως με τρίτα προς αυτήν Κράτη, δοθέντος ότι δεν έχει, από πλευράς έννομων συνεπειών, την ίδια νομική σημασία και αξία η σύμπραξή της και στην διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ μεταξύ Κρατών-Μελών, όπως συνέβη προσφάτως με την συμφωνία μεταξύ Ελλάδας-Ιταλίας.

Α. Για ν’ αναχθούμε, υπό αυστηρώς νομικούς όρους, στην γενική θεωρία του Δημόσιου Δικαίου, οι μεταξύ των Κρατών-Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφωνίες οριοθέτησης της ΑΟΖ λειτουργούν «ενδοστρεφώς», ήτοι εντός του πεδίου της Ευρωπαϊκής Έννομης Τάξης και του Διεθνούς Δικαίου -εν προκειμένω της «Σύμβασης του Montego Bay», που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου κατά τα εκτιθέμενα στην συνέχεια- οπότε η αυτοτελής σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτές παρίσταται, κανονιστικώς, σχεδόν δευτερεύουσα. Πολλώ μάλλον όταν τα επιμέρους αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν, ούτως ή άλλως, υποχρέωση εποπτείας της lege artis -δηλαδή σύμφωνα με το σύνολο του Ευρωπαϊκού Δικαίου και του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου- κατάρτισης και εφαρμογής των ως άνω συμφωνιών οριοθέτησης της ΑΟΖ, με αντισυμβαλλόμενα μέρη Κράτη-Μέλη της. Επιπλέον, και όπως ήδη υπονοήθηκε, η σύμπραξη αυτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης νοείται στο σύνολο της διαδικασίας οριοθέτησης της ΑΟΖ με τα τρίτα Κράτη, ήτοι από το προκαταρκτικό στάδιο του προσδιορισμού των εκατέρωθεν ακτών ως το κύριο στάδιο, που καταλήγει στην σύναψη της αντίστοιχης συμφωνίας, ύστερα από την χάραξη, αναλόγως, της μέσης γραμμής ή της μέσης απόστασης μεταξύ των Κρατών, από την εξέταση της ιδιομορφίας της ad hoc περιοχής και από την εντεύθεν αναζήτηση της, επίσης ad hoc, δίκαιης λύσης.

Β. Η ανάλυση του ζητήματος μιας τέτοιας σύμπραξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οριοθέτηση της Ευρωπαϊκής ΑΟΖ καθίσταται εξαιρετικά επίκαιρη κατά την σημερινή κρίσιμη συγκυρία. Τούτο οφείλεται στο ότι πολλαπλασιάζονται, και δη γεωμετρικώς, κυρίως από την πλευρά της Τουρκίας, τα «κρούσματα» αυθαίρετης ερμηνείας της «Σύμβασης του Montego Bay», δημιουργώντας έναν άκρως ορατό και διαβρωτικό κίνδυνο υπό δύο, μάλιστα επόψεις, οι οποίες επενεργούν συμπληρωματικώς: Πρώτον, υπό την έποψη του αυθαίρετου περιορισμού της ΑΟΖ Κρατών-Μελών -δηλαδή της Ελλάδας και της Κύπρου- και, συνακόλουθα, της ΑΟΖ της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και, δεύτερον, υπό την έποψη -σε περίπτωση ανοχής έστω και μίας αυθαιρεσίας εν προκειμένω- της δημιουργίας αρνητικού προηγουμένου, ικανού να πλήξει την οριοθέτηση της ως άνω ΑΟΖ σε όλο το φάσμα του θαλάσσιου χώρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

I. Η προσχώρηση στην «Σύμβαση του Montego Bay».

Η υπό τις προμνημονευόμενες προϋποθέσεις σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οριοθέτηση της ΑΟΖ των Κρατών-Μελών με τρίτα Κράτη πρέπει να ερευνάται, βεβαίως, υπό το φως της αυτοτελούς νομικής προσωπικότητάς της. Kαι τούτο διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά την διάταξη του άρθρου 47 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ), έχει δική της νομική προσωπικότητα, η οποία την καθιστά αυτοτελή νομική οντότητα. Στο σημείο αυτό είναι χρήσιμο να επισημανθεί ότι ούτε στο πλαίσιο της θεωρίας ούτε στο πλαίσιο της νομολογίας, τόσο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και των Δικαστηρίων των Κρατών-Μελών, έχουν αναδειχθεί επαρκώς οι νομικές και πολιτικές επιπτώσεις και, πρωτίστως, τα πλεονεκτήματα, που η αυτοτελής νομική οντότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης παράγει προς όφελός της και προς όφελος των Κρατών-Μελών. Ιδίως δε προς την κατεύθυνση της επιτάχυνσης της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και, επέκεινα, της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης.

A. Η νομική προσωπικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η διάταξη αυτή, λοιπόν, του άρθρου 47 της ΣΕΕ θεσπίζει και διακηρύσσει την ανεξάρτητη και αυτοτελή νομική οντότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πέραν της νομικής οντότητας των Κρατών-Μελών.

1. Η διάταξη του άρθρου 47 της ΣΕΕ αποκτά βαρύνουσα σημασία κυρίως κατά την δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της Διεθνούς Κοινότητας, πάντοτε όμως υπό το πρίσμα των σχετικών αρμοδιοτήτων που της αναγνωρίζονται στο πεδίο αυτό από τις επιμέρους διατάξεις κατ’ εξοχήν των Συνθηκών, κατ’ ουσίαν δε από το πρωτογενές Ευρωπαϊκό Δίκαιο στο σύνολό του. Βαρύνουσα σημασία, υπό την έννοια ότι η αυτοτελής νομική οντότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης της παρέχει τα μέσα και τα εχέγγυα να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στο πεδίο της Διεθνούς Κοινότητας και, κατ’ επέκταση, του διεθνούς γίγνεσθαι.

2. Ειδικότερα, στο πεδίο τούτο η αυτοτελής νομική προσωπικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης της επιτρέπει να διαπραγματεύεται και να συνάπτει Διεθνείς Συμβάσεις, να προσχωρεί σε Διεθνείς Συμβάσεις -εφόσον είναι, κατά την φύση τους, συμβάσεις προσχώρησης- και να καθίσταται μέλος Διεθνών Οργανισμών. Μέσα σε αυτό το θεσμικό πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι, ως προς τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες που της απονέμει η Έννομη Τάξη της, αυτοτελές μέλος της Διεθνούς Κοινότητας. Αυτός είναι ο λόγος, για τον οποίο τονίσθηκε προηγουμένως ότι η αυτοτελής νομική οντότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την καθιστά ρυθμιστικό παράγοντα στο πεδίο της Διεθνούς Κοινότητας, κάτι το οποίο δεν είναι σε θέση να διασφαλίσει ένα Κράτος-Μέλος μονομερώς, όποιο και αν είναι το «ειδικό βάρος» του εντός του Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος.

Β. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ως μέλος της Διεθνούς Κοινότητας.

Το κατά τ’ ανωτέρω θεσμικό πλαίσιο επέτρεψε στην Ευρωπαϊκή Ένωση να προσχωρήσει, αυτοτελώς ως νομικό πρόσωπο και πέραν των Κρατών-Μελών, στην Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, τον Απρίλιο του 1998.

1. Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών -γνωστή και ως «Σύμβαση του Montego Bay»- (“UNCLOS”, «United Nations Convention of the Law of the Sea») συνήφθη στις 10 Δεκεμβρίου 1982 κατά την Διάσκεψη του Montego Bay, στην Τζαμάικα, και τέθηκε σε πλήρη ισχύ στις 16 Δεκεμβρίου 1994. Η «Σύμβαση του Montego Bay» κωδικοποίησε και συμπλήρωσε, ουσιωδώς, προϊσχύουσες αποσπασματικές ρυθμίσεις ως προς το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας εν γένει. Σύμφωνα δε με την νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, και λόγω της σταδιακής προσχώρησης σε αυτήν μεγάλου αριθμού Κρατών-Μελών της Διεθνούς Κοινότητας, δεσμεύει, στο ακέραιο, και Κράτη τα οποία δεν έχουν προσχωρήσει σε αυτήν. Η ως άνω δέσμευση επέρχεται είτε κατ’ εθιμικούς κανόνες του Διεθνούς Δικαίου είτε -όπερ και νομικώς ορθότερο- με την μορφή γενικώς παραδεδεγμένων κανόνων του Διεθνούς Δικαίου, πάντοτε υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις της νομολογίας του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.

2. Το νομικό πλαίσιο της «Σύμβασης του Montego Bay» θέτει κανόνες για την χρήση των θαλασσών και των ωκεανών, για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και για την διαχείριση του θαλάσσιου πλούτου, θεωρώντας -και ορθώς- ότι τα σχετικά με την θάλασσα ζητήματα είναι αλληλένδετα και αλληλοεξαρτώμενα, άρα πρέπει ν’ αντιμετωπίζονται ρυθμιστικώς με την μέθοδο της ολιστικής συστημικής κατάστρωσης των οικείων κανόνων δικαίου και του μέσω αυτών διαμορφούμενου κανονιστικού πλαισίου. Μια τέτοια ολιστική συστημική κατάστρωση ενισχύει, οπωσδήποτε, το κύρος και την ισχύ του Δικαίου της Θάλασσας εν γένει, όταν μάλιστα είναι γνωστό πως, κατά την φύση του ρυθμιζόμενου αντικειμένου στην συγκεκριμένη περίπτωση, οι επιμέρους κανόνες δικαίου εμφανίζουν μεγάλες κανονιστικές αδυναμίες, και λόγω της, οιονεί «φυσικής», γενικότητάς τους αλλά και λόγω της πανσπερμίας των περιπτώσεων, τις οποίες καλούνται να πλαισιώσουν ρυθμιστικώς.

ΙΙ. Η εφαρμογή της «Σύμβασης του Montego Bay».

Μετά την προμνημονευόμενη προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Απρίλιο του 1998, στην «Σύμβαση του Montego Bay», το δίκαιο που αυτή καθιερώνει κατέστη, αυτοθρόως, μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου («Acquis Communautaire»). Άρα, το δίκαιο αυτό πρέπει να γίνεται σεβαστό από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, απ’ όλα τα Κράτη-Μέλη της αλλά, επιπροσθέτως, και από τα τρίτα Ευρωπαϊκά Κράτη που επιδιώκουν την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Α. Η «Σύμβαση του Montego Bay» ως αναπόσπαστο μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου.

Με άλλες λέξεις και πέραν των άλλων, ουδέν υποψήφιο προς ένταξη Ευρωπαϊκό Κράτος μπορεί να καταστεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αν -φυσικά τηρουμένων και των λοιπών προϋποθέσεων- δεν έχει, προηγουμένως, προσχωρήσει και στην «Σύμβαση του Montego Bay». Τούτο έχει καθοριστική σημασία για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, η οποία όχι μόνο δεν έχει προσχωρήσει στην «Σύμβαση του Montego Bay», αλλά τα τελευταία ιδίως χρόνια την αμφισβητεί ευθέως, ερμηνεύοντας τις διατάξεις της κατά το δοκούν και κατά τρόπο που τις παραβιάζει καταφώρως, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την ερμηνεία των διατάξεών της, οι οποίες αφορούν την οριοθέτηση της ΑΟΖ. Επιπροσθέτως, η Ευρωπαϊκή Ένωση -αλλά τόσον ο ΟΗΕ όσο και η Διεθνής Κοινότητα- δεν επιτρέπεται να παραβλέπουν ότι η Τουρκία, σε όλο το φάσμα εφαρμογής του Δικαίου της Θάλασσας -είτε αυτό αφορά την αιγιαλίτιδα ζώνη, είτε την υφαλοκρηπίδα είτε και την ΑΟΖ- έχει καταστήσει, αμέσως ή εμμέσως, σαφές πως δεν το αναγνωρίζει, μεταξύ άλλων και ως βάση για την προσφυγή στα διεθνή δικαστικά fora. Με κορυφαίο παράδειγμα το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, ως προς την επίλυση των διαφορών της με τα γειτονικά της Κράτη. Υπό τις συνθήκες αυτές η Διεθνής Κοινότητα και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν χρέος ν’ αντιληφθούν ότι η Τουρκία συμπεριφέρεται ως κοινός υπονομευτής του Διεθνούς Δικαίου, έχοντας ως μόνο γνώμονα συμπεριφοράς την πραγμάτωση των «νεοοθωμανικών» της φαντασιώσεων.

1. Για να επανέλθουμε στο πεδίο της εν προκειμένω γενικής ανάλυσης, οι διατάξεις του άρθρου 49 της ΣΕΕ καθορίζουν τις γενικές αρχές, υπό τις οποίες ένα τρίτο Ευρωπαϊκό Κράτος μπορεί να υποβάλει υποψηφιότητα για να καταστεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατ’ εφαρμογή των διατάξεων αυτών εκδόθηκε, στην Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 1993 στην Κοπεγχάγη, η Πράξη που καθορίζει τα κριτήρια προσχώρησης τρίτων Ευρωπαϊκών Κρατών στην Ευρωπαϊκή Ένωση («Κριτήρια της Κοπεγχάγης»), με τις τροποποιήσεις, τις οποίες υπέστη μεταγενεστέρως, κυρίως δε κατά την Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Μαδρίτη, το 1995. Αλλά και με τις τροποποιήσεις οι οποίες, όπως είναι αναμενόμενο, θα επέλθουν στο μέλλον, εξαιτίας της ραγδαίας μεταβολής των συνθηκών, που διαμορφώνουν τις εξελίξεις ως προς τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δοθέντος μάλιστα ότι οι προϋποθέσεις αυτές θα γίνονται ολοένα και αυστηρότερες αφού, με βάση την σημερινή συγκυρία και το μέλλον που προοιωνίζεται, η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να επιχειρείται δίχως να θιγεί, ούτε κατ’ ελάχιστο, η τόσον επιτακτική προοπτική της άμεσης προώθησης της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και, κατά λογική ακολουθία, της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης.

2. Οι διατάξεις του άρθρου 6 της ως άνω Πράξης περί των «Κριτηρίων της Κοπεγχάγης» ορίζει ότι, μεταξύ των άλλων προϋποθέσεων προσχώρησης, περιλαμβάνεται και η προηγούμενη προσχώρηση κάθε υποψήφιου Κράτους στις Διεθνείς Συμβάσεις προσχώρησης, που ήδη αποτελούν μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου. Όπως δε αναλύθηκε εκτενώς, μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου είναι και η «Σύμβαση του Montego Bay». Γεγονός το οποίο τεκμηριώνει το προμνημονευόμενο συμπέρασμα, πως κάθε υποψήφιο προς ένταξη Ευρωπαϊκό Κράτος πρέπει, πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης, να έχει προσχωρήσει και στην «Σύμβαση του Montego Bay». Και δεν πρέπει, κατ’ ουδένα τρόπο, να υποτιμάται το γεγονός ότι η οριοθέτηση της Ευρωπαϊκής ΑΟΖ, υπό όρους πλήρους εφαρμογής της «Σύμβασης του Montego Bay», συνιστά conditio sine qua non όχι μόνο για την οικονομική «ευρωστία» της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και για το ίδιο το διεθνές της κύρος. Αφού κάθε ανοχή, εκ μέρους της, σε αυθαίρετους περιορισμούς των κατά το Δίκαιο της Θάλασσας δικαιωμάτων της αποτελεί δείγμα αδυναμίας υπεράσπισης και του Διεθνούς Δικαίου, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου.

Β. Η διαδικασία οριοθέτησης της Ευρωπαϊκής ΑΟΖ.

Από τα όσα εκτέθηκαν για την εφαρμογή της «Σύμβασης του Montego Bay», εντός της Έννομης Τάξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την μορφή μέρους του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου, συνάγονται και τα εξής:

1. Η οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Κράτους-Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τρίτου προς αυτήν Κράτους, γίνεται πάντοτε σύμφωνα με τις διατάξεις της «Σύμβασης του Montego Bay». Μετά δε την ολοκλήρωση της όλης διαδικασίας οριοθέτησης και την σύναψη της σχετικής συμφωνίας, η κατ’ αυτόν τον τρόπο προκύπτουσα θεσμικώς ΑΟΖ καθίσταται και ΑΟΖ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχοντας όμως προσχωρήσει και αυτοτελώς, ως νομικό πρόσωπο, στην «Σύμβαση του Montego Bay», η Ευρωπαϊκή Ένωση προφανώς νομιμοποιείται, επικαλούμενη ίδιο έννομο συμφέρον, να συμμετέχει, επίσης αυτοτελώς, στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ -ήτοι σε όλα τα προαναφερθέντα στάδια της διαδικασίας, ως και στην ολοκλήρωση της τελικής συμφωνίας δια της υπογραφής της- μεταξύ Κράτους-Μέλους και τρίτου, μη μέλους, Κράτους.

α) Διευκρινίζεται, ότι τον κύριο ρόλο στην τελική διαμόρφωση της συμφωνίας οριοθέτησης της ΑΟΖ διαδραματίζει πάντοτε το Κράτος-Μέλος, στο πλαίσιο άσκησης των lato sensu κυριαρχικών του δικαιωμάτων, ιδίως κατά τις διατάξεις των άρθρων 4 και 5 της ΣΕΕ. Γεγονός το οποίο συνεπάγεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως νομικό πρόσωπο που συμμετέχει στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ, ουδόλως νομιμοποιείται να διατυπώσει θέσεις αντίθετες προς εκείνες του Κράτους-Μέλους, πολλώ δε μάλλον να το υποκαταστήσει, αμέσως ή εμμέσως. Και είναι εντελώς διαφορετικό το ζήτημα του πλήρους σεβασμού των αρχών της καλόπιστης συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Κρατών-Μελών, κυρίως κατά τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 3 της ΣΕΕ, οι οποίες βεβαίως και δεν θίγουν τα κατά το πρωτογενές Ευρωπαϊκό Δίκαιο δικαιώματα κάθε Κράτους-Μέλους.

β) Η προαναφερόμενη σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην όλη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ των Κρατών-Μελών προϋποθέτει, κατά τις σχετικές διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου, συναίνεση του τρίτου Κράτους, η οποία, κατά την τελεολογική και bona fide ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων τούτων, πρέπει να παρέχεται στην αρχή και καλύπτει όλα τα στάδια της ως άνω διαδικασίας. Να σημειωθεί, ότι θα είναι δύσκολο να μην παρασχεθεί εκ μέρους του τρίτου Κράτους η κατά τ’ ανωτέρω συναίνεσή του, όταν είναι γνωστό το διεθνές κύρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατ’ εξοχήν δε αν το τρίτο Κράτος είναι υποψήφιο ή σκοπεύει να θέσει υποψηφιότητα προς ένταξη σε αυτήν, ως Ευρωπαϊκό Κράτος. Και τούτο διότι απέναντι σε μια τέτοια αρνητική στάση του τρίτου Ευρωπαϊκού Κράτους, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάθε δικαίωμα να καταστήσει σαφές πως η αντίδρασή του αυτή επιφέρει όλες τις συνέπειες, τις οποίες παράγει η κάθε μορφής, άμεση ή έμμεση, αμφισβήτηση του κύρους της και των κατά το Ευρωπαϊκό και το Διεθνές Δίκαιο δικαιωμάτων της.

2. Στην πραγματικότητα, η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει, και για την υπεράσπιση των δικών της έννομων συμφερόντων ως αυτοτελούς νομικού προσώπου, να επιδιώκει την σύμπραξή της στην διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ -που, αυτονοήτως, είναι και Ευρωπαϊκή ΑΟΖ- μεταξύ Κράτους-Μέλους της και τρίτου Κράτους. Πολλώ μάλλον όταν μια τέτοια σύμπραξη προσθέτει στο κύρος και στην δεσμευτικότητα των σχετικών συμφωνιών οριοθέτησης της ΑΟΖ, αφού και κατά την διαδικασία οριοθέτησης αλλά και κατά την μεταγενέστερη εφαρμογή των συμφωνηθέντων η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να προβάλλει το δικό της ενισχυμένο θεσμικό και πολιτικό βάρος, ως προς την εν προκειμένω τήρηση των διατάξεων του Διεθνούς Δικαίου εν γένει, πρωτίστως όμως των διατάξεων της «Σύμβασης του Montego Bay». Αλλά, υπό το φως των διαπιστώσεων αυτών, και κάθε Κράτος-Μέλος έχει αυτονόητο συμφέρον να επιδιώκει την σύμπραξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ με τρίτο Κράτος, με την έννοια ότι μια τέτοια σύμπραξη είναι ιδιαιτέρως ενισχυτική για το Κράτος-Μέλος και κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων.

Επίλογος

Την οδό της απαίτησης της ευθείας σύμπραξης -υπό τους όρους που αναλύθηκαν προηγουμένως- της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν ν’ ακολουθήσουν, ιδίως η Ελλάδα και η Κύπρος, κατά την οριοθέτηση της ΑΟΖ, π.χ. με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και, κυρίως, με την Τουρκία, όταν μάλιστα η τελευταία, όπως ήδη τονίσθηκε, φιλοδοξεί να έχει ευρωπαϊκή προοπτική ή, τουλάχιστον, να συνάψει μια ειδική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, φυσικά υπό τις προϋποθέσεις του Ευρωπαϊκού Δικαίου, πρωτογενούς και παραγώγου.

Α. Αν μη τι άλλο, υπό την σημερινή εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει ν’ αναλάβει απέναντι στην Τουρκία και τις δικές της ευθύνες, όταν η τελευταία παραβιάζει -όπως ήδη επισημάνθηκε- καταφώρως το Διεθνές Δίκαιο και, πρωτίστως, την «Σύμβαση του Montego Bay» ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ Κρατών-Μελών της. Δηλαδή, εν τέλει, ως προς την οριοθέτηση της Ευρωπαϊκής ΑΟΖ. Το παράδειγμα του παντελώς ανυπόστατου νομικώς -και, εκ τούτου, μη παράγοντος έννομα αποτελέσματα- λεγόμενου «τουρκολιβυκού μνημονίου» βεβαιώνει του λόγου το ασφαλές: Και γιατί το «μνημόνιο» αυτό παραβιάζει, προκλητικώς μάλιστα, την «Σύμβαση του Montego Bay» και γιατί μπορεί να δημιουργήσει, αν εφαρμοσθεί ως έχει, ένα εξαιρετικά αρνητικό προηγούμενο για την ΑΟΖ των Κρατών-Μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε όλο το φάσμα των θαλάσσιων περιοχών του Ευρωπαϊκού χώρου, ιδίως δε στις βόρειες θαλάσσιες περιοχές της, με τις επιπρόσθετες συνέπειες του Brexit.

Β. Και, εν κατακλείδι, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να έχει προ οφθαλμών την εξής πραγματικότητα, σχετικά με την ΑΟΖ στον θαλάσσιο χώρο της Μεσογείου: Μέσω της πίεσης προς την Ελλάδα και την Κύπρο, ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ που τους αναλογεί κατά την «Σύμβαση του Montego Bay» -άρα ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ της Ευρωπαϊκής Ένωσης- η Τουρκία επιδιώκει, στο πλαίσιο των «νεοοθωμανικών» της φαντασιώσεων, να καταστεί ρυθμιστικός «παράγοντας» στην ανατολική Μεσόγειο και στην Μέση Ανατολή, «ισότιμος συνομιλητής» με τις ΗΠΑ, την Ρωσία αλλά και με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με άλλες λέξεις, «παράγοντας» ο οποίος, επιχειρώντας να υποβαθμίσει, από πλευράς Διεθνούς Δικαίου, την Ελλάδα και την Κύπρο, «συνομιλεί» ευθέως με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γεγονός το οποίο, βεβαίως, κάθε άλλο παρά ενισχύει το κύρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την στρατηγική της επιρροή στην όλη περιοχή, κάτι που πρέπει να λάβουν πολύ σοβαρά υπόψη τους και τα ισχυρά Κράτη-Μέλη τα οποία, ως τώρα, δυστυχώς ανέχονται την τουρκική προκλητικότητα. Αλλά και κάτι που επίσης πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τους τρίτα Κράτη, όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ, τα οποία, κατά τις συζητήσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο για την οριοθέτηση της ΑΟΖ εμφανίζονται, τουλάχιστον προς το παρόν, κάπως διστακτικά στο ν’ αντιτάξουν, έναντι της Τουρκίας, την πλήρη και χωρίς ίχνος υποχώρησης εφαρμογή της «Σύμβασης του Montego Bay». Ευτυχώς, Ελλάδα και Κύπρος έχουν καταστήσει σαφές, urbi et orbi, ότι δεν πρόκειται ν’ ανεχθούν, έναντι πάντων και κυρίως έναντι της Τουρκίας, οιαδήποτε «έκπτωση» ως προς τα πλήρη δικαιώματα που τους παρέχει η «Σύμβαση του Montego Bay» για την οριοθέτηση της ΑΟΖ, η οποία τους αναλογεί και, εν τέλει, αναλογεί και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

*Ο Προκόπης Παυλόπουλος είναι πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Πανεπιστημιακός)

αναδημοσίευση από dnews.gr

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Νοσεί το πολιτικό σύστημα; Νοσεί βαριά!

Στην ουσία –και δεν πρέπει να το ξεχνάμε– τη χώρα τη διεύθυνε απευθείας η τρόικα. Τα τρία κόμματα (ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ) υπερψήφισαν μαζί το 3ο μνημόνιο στη Βουλή τον Αύγουστο του 2015, και η πραγματική κυβέρνηση εγκαταστάθηκε στο Χίλτον...

Οι επόμενες εκλογές δεν θα δώσουν κυβέρνηση, και θα χρειαστεί είτε να συνεργαστούν κόμματα για να στήσουν μια κυβέρνηση συνεργασίας, είτε να πάμε σε νέες εκλογές (που είναι και το πιθανότερο). Το ίδιο πιθανό είναι να υπάρξουν ανακατατάξεις στο χώρο της Ν.Δ., ακόμα και με αλλαγή ηγεσίας, ενώ κανένα (ξανά: κανένα) κόμμα δεν έχει ρεύμα, δεν παρουσιάζει τάσεις ανόδου ή δυνατότητα να δημιουργήσει την έκπληξη.

Ρούντι Ρινάλντι*

Πρόσφατα, σε μια ανάρτησή μου στο f/b σχετικά με μια «ομολογία» του Αλέξη Τσίπρα για το πώς βλέπει την «ισορροπία του πολιτικού συστήματος» και πώς θέλει να συμβάλει θετικά σε αυτό, δέχτηκα ορισμένες κριτικές. Κατά τη γνώμη μου οι κριτικές αυτές δεν μπορούν να αντιληφθούν το πρόβλημα που έχει το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του, και δεν βλέπουν καθαρά τις εξελίξεις που κυοφορούνται.

Ας τα βάλουμε όμως σε μία τάξη. Τι είπε ο Αλέξης Τσίπρας σε ανοικτή εκδήλωση στο Περιστέρι (9/7/2026); «Είμαστε εδώ για να δώσουμε ισορροπία στο πολιτικό σύστημα. Το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς δύο πόλους. Που θα ανταγωνίζονται και, όταν ο ένας θα είναι στην διακυβέρνηση, ό άλλος θα ασκεί ισχυρή αντιπολίτευση. Σήμερα, η αλαζονεία του Μητσοτάκη οφείλεται σε αυτό το κενό». Είναι μια σχετικά σπάνια ομολογία ενός σχεδιασμού που συζητείται μέσα στους κύκλους του συστήματος. Πριμοδοτείται η δημιουργία, η ανασύνταξη ενός διπολικού-δικομματικού συστήματος ως το προσφορότερο για την εύρυθμη λειτουργία του. Πίσω από τις ρητορικές και τις σικέ αντιπαραθέσεις εντός του πλαισίου του μεταπρατικού εξαρτημένου μοντέλου, επιχειρείται μια αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος, τέτοια που να ξεπεραστεί η σημερινή του κρίση.

Οι κριτικές που δέχτηκα (μπορείτε να ανατρέξετε στα σχόλια στην ανάρτησή μου):

Η επισήμανσή μου (για ομολογία του σχεδιασμού από τον Τσίπρα) θεωρήθηκε «πολύ ρηχή», αφού «αυτό συμβαίνει στην αστική Δημοκρατία» και «ο διπολισμός στα πολιτικά συστήματα της Δύσης είναι δεδομένος». Μάλιστα μου χρεώθηκε πως «με τόσα χρόνια θητεία στο εξωκοινοβούλιο κάνουμε πως δεν καταλαβαίνουμε τη λειτουργία του εσωκοινοβουλίου». Πιο σοβαρά λέχθηκε και ότι «το υπερεθνικό κεφάλαιο για τον πειθαναγκασμό των λαών της Ευρώπης ωθεί το υπάρχον πολιτικό σύστημα στον “διπολισμό” –πλησίον του αμερικάνικου συστήματος– δηλαδή την κυριαρχία της λεγόμενης “κεντροαριστεράς” και “κεντροδεξιάς”, που άλλωστε συγκυβερνούν σε ευρωπαϊκές πολλές χώρες, και θα συμβεί και στην Ελλάδα…».

Ο Τσίπρας και οι λοιπές συστημικές δυνάμεις πιο κοντά στην πραγματικότητα: Γνωρίζουν ότι το πολιτικό σύστημα νοσεί

Ας παραδεχτούμε πως ένα δικομματικό ή διπολικό σύστημα όπως το περιγράφει ο Τσίπρας είναι μια φυσιολογική κατάσταση εύρυθμης λειτουργίας του παρόντος συστήματος. Η ίδια η ιστορική πείρα της μεταπολίτευσης δείχνει περιόδους όπου ο δικομματισμός ήταν πανίσχυρος. Μάλιστα επί δεκαετίες τα δύο μεγάλα κόμματα, Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ, συγκέντρωναν ποσοστά πάνω από 80%..

Ο πίνακας Ι δείχνει πώς για 28 χρόνια –και παρά τις κρίσεις που διαπέρασαν το πολιτικό σύστημα σε ιδιαίτερες στιγμές– ο δικομματισμός λειτουργούσε σχετικά αποτελεσματικά. Ακόμα περισσότερο, η εναλλαγή επέτρεπε να προκύπτουν αυτοδύναμες κυβερνήσεις παρά τα όποια τραντάγματα (γιατί υπήρξαν και αυτά σε οξυμένες φάσεις). Πάντως ο δικομματισμός λειτουργούσε. Όποιος είναι πιο απαιτητικός, θα πρέπει να διακρίνει ότι υπήρξε και ένας άλλος πόλος, που είτε στήριξε τη μία πλευρά του διπολισμού (και εννοώ την πολιτική ουράς της επίσημης Αριστεράς κυρίως απέναντι στο ΠΑΣΟΚ), αλλά και όταν χρειάστηκε έδωσε όλη τη συνδρομή του στη αναστήλωση του διπολισμού – μη διστάζοντας να συμμαχήσει ακόμα και με τη Ν.Δ. την περίοδο 1989-90.

Από το 2009 και μετά έχουμε μια διαφορετική εικόνα. Ποιο είναι το βασικό της στοιχείο; Με τη Χρεοκοπία της χώρας και την είσοδο στο καθεστώς των μνημονίων, καταρρέει ο δικομματισμός. Καταρρέει κάτω από τη λαϊκή δυσφορία και το αντιμνημονιακό κίνημα. Τα κόμματα του πανίσχυρου δικομματισμού της προ κρίσης εποχής γνωρίζουν πολύ μεγάλους κλυδωνισμούς. Η Ν.Δ. θα δει τα ποσοστά της να πέφτουν στο 28%, και βεβαίως το ΠΑΣΟΚ θα γκρεμιστεί μέσα σε λίγα χρόνια από 44% σε 4.5%, για να φθάσει έπειτα σε ένα «ταβάνι» του 11%. Το χαμηλότερο σύνολο Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ υπήρξε τον Μάϊο του 2012 (32.03%).

Σε όλη την περίοδο μετά την κρίση τα ποσοστά των κομμάτων δεν έχουν πιάσει πάνω από 40%, σε αντίθεση με ό,τι γίνονταν μέχρι το 2009. Τα παιχνίδια με τον εκλογικό νόμο δείχνουν τι ρόλο έπαιζε και παίζει το μπόνους για το πρώτο κόμμα. Ενώ τα ποσοστά μεταξύ πρώτου και δεύτερου κόμματος μπορεί να μην απέχουν πολύ, η διαφορά σε επίπεδο εδρών είναι πολύ μεγάλη.

Ο ασταθής δικομματισμός και η «δύναμη» του συστημικού «τρικομματισμού»

Η πορεία του πολιτικού συστήματος μέσα στα μνημόνια και την εκτίναξη του ΣΥΡΙΖΑ είχε ορισμένα αποτελέσματα, αλλά από τη φύση του ήταν ένας ιδιαίτερα ασταθής δικομματισμός. Από τον πίνακα ΙΙ, που ακολουθεί, μπορούν να συναχθούν ορισμένα συμπεράσματα: Ο ΣΥΡΙΖΑ κερδίζει τις εκλογές τον Ιανουάριο του 2015 και μαζί με τους ΑΝΕΛ σχηματίζει κυβέρνηση. Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνουν μαζί μόνο 32%! Τον Σεπτέμβριο του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ ξανακερδίζει τις εκλογές. Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνουν πάλι 32%. Στην πραγματικότητα δεν λειτουργεί ένα δικομματικό σύστημα με μικρότερη επιρροή (αν προσθέσουμε το άθροισμα των δύο πρώτων ή και των 3 συστημικών κομμάτων, πάλι βρισκόμαστε σε πολύ χαμηλά επίπεδα από αυτά που καταγράφονταν στις καλές εποχές του «καλού δικομματισμού» Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ).

Στην ουσία –και δεν πρέπει να το ξεχνάμε– τη χώρα τη διεύθυνε απευθείας η τρόικα. Τα τρία κόμματα (ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ) υπερψήφισαν μαζί το 3^ο μνημόνιο στη Βουλή τον Αύγουστο του 2015, και η πραγματική κυβέρνηση εγκαταστάθηκε στο Χίλτον. Το πολιτικό σύστημα είχε «ανατιναχθεί». Μόνο που η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και το σοκ της ήττας του αντιμνημονιακού κινήματος πρόσφεραν μια περίοδο χωρίς κινητοποιήσεις και ένταση, με αποτέλεσμα να ανοίξει ο δρόμος στην άνοδο της Ν.Δ. και τον ερχομό της με αυτοδυναμία στη διακυβέρνηση. Ο πόλος του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπόρεσε να αντέξει είτε τη μνημονιακή διαχείριση είτε την απουσία κάθε αντιπολίτευσης την περίοδο 2019-2023. Έτσι μπήκε σε κρίση και πορεία διάλυσης (που τη ζούμε σήμερα). Ασταθής «δικομματισμός» ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ. που εφαρμόζει μνημόνια και ανοίγει τον δρόμο για την «Ελλάδα-Κόμβος».

Τα στοιχεία δείχνουν τον Ιανουάριο 2015: ΣΥΡΙΖΑ+Ν.Δ. 64.24%, και ΣΥΡΙΖΑ+Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ 68.92%. Τον Σεπτέμβριο 2015: ΣΥΡΙΖΑ+Ν.Δ. 63.55%, και ΣΥΡΙΖΑ+Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ 69.84%. Τον Ιούλιο 2019: Ν.Δ.+ΣΥΡΙΖΑ 71.38%, και Ν.Δ.+ΣΥΡΙΖΑ+ΠΑΣΟΚ 79.48%. Και τον Ιούνιο 2023: Ν.Δ.+ΣΥΡΙΖΑ 58.3%, λόγω του καταποντισμού του ΣΥΡΙΖΑ, και Ν.Δ.+ΣΥΡΙΖΑ+ΠΑΣΟΚ 70.23%.

Από το 2023 μέχρι σήμερα έχουμε μια ιδιόμορφη κατάσταση

Παρά το σοκ του 41% της Ν.Δ., η φθορά του πολιτικού συστήματος συνεχίστηκε ραγδαία. Στις ευρωεκλογές του 2024 καταγράφηκε η μεγαλύτερη αποχή ολόκληρης της μεταπολιτευτικής περιόδου.

Τα τελευταία χρόνια η αποχή αυξήθηκε με σοβαρούς ρυθμούς, για να φθάσουμε σε ένα ρεκόρ αποχής στις ευρωεκλογές του 2024, όπου «σχεδόν 7 στους 10 ψηφοφόρους της νέας αποχής είχαν υποστηρίξει στις βουλευτικές του Μαΐου 2023 τη Ν.Δ., τον ΣΥΡΙΖΑ ή το ΠΑΣΟΚ», αποκαλύπτοντας έτσι «με βίαιο τρόπο την ανοικτή κρίση που διέρχεται το ελληνικό κομματικό σύστημα της μεταμνημονιακής εποχής», με αποτέλεσμα «ο μετασχηματισμός του κομματικού συστήματος [να] εισέρχεται σε μια νέα φάση, άγνωστης κατάληξης και διάρκειας» [1].

Μέχρι το 2009 το ποσοστό της αποχής κυμαινόταν στο 20% με 25%. Από τη χρονιά αυτή έχουμε τη διόγκωση της αποχής, όπως δείχνει και ο πίνακας ΙΙΙ:

Ο Γιάννης Μαυρής, με μεγάλη πείρα στα ζητήματα αυτά, θα σημειώσει:

«Τα αίτια της κρίσης είναι βαθύτερα και σχετίζονται άμεσα με σύγκλιση των κομμάτων εξουσίας, την ολοένα και μεγαλύτερη απομάκρυνσή τους από την εκπροσώπηση της κοινωνίας. Η εσωτερίκευση της κρίσης στους κομματικούς μηχανισμούς θα εντείνει –αναπόφευκτα– την φατριοποίησή τους… Είναι η χαμηλότερη συμμετοχή, με μεγάλη διαφορά, ανάμεσα σε 40 εκλογικές αναμετρήσεις της μεταπολίτευσης: 20 βουλευτικές, 10 ευρωεκλογικές, 4 Νομαρχιακές, 4 Περιφερειακές και 2 δημοψηφίσματα. Και όχι μόνον αυτό. Η σημερινή συμμετοχή υστερεί ακόμη και σε σύγκριση με την προδικτατορική περίοδο. Συγκεκριμένα, είναι χαμηλότερη ακόμη και από τις τρεις εκλογές της δεκαετίας του 1960 (1961, 1963, 1964), όπου είχαν ψηφίσει περισσότεροι από 4,6 εκατ. ψηφοφόροι. Και φυσικά, ο τότε νόμιμος πληθυσμός της χώρας, βάσει της απογραφής του 1961, ανερχόταν σε 8.409.603 άτομα ενώ σήμερα, βάσει της απογραφής του 2021, ανέρχεται σε 9.716.889» [2].

Στην πράξη όμως έχουμε μια ανισομετρία στο πολιτικό σύστημα, με ένα πρώτο κόμμα (Ν.Δ.) να απέχει πολλές μονάδες από το δεύτερο κόμμα, να μονοπωλεί ολόκληρο το πολιτικό σύστημα, να σπαράσσεται από σκάνδαλα και βόλεμα ημετέρων, να φέρει την ευθύνη για μεγάλα συστημικά εγκλήματα (Τέμπη), να γίνεται συνώνυμο της διαπλοκής και της διαφθοράς. Η φθορά της είναι δεδομένη, οι δημοσκόποι με ιδρώτα (είναι αλήθεια) της χαρίζουν ένα 30%, ενώ είναι αναγκασμένοι να δηλώνουν πως η Ν.Δ. σχεδόν αποκλείεται να έχει την αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές. Παράλληλα το όλον πολιτικό-κομματικό σύστημα είναι πολυδιασπασμένο και κατακερματισμένο, ενώ έχουν παρουσιαστεί δύο νέα κόμματα (Τσίπρας, Καρυστιανού) και αναμένεται να εμφανιστεί και το κόμμα Σαμαρά.

Οι επόμενες εκλογές δεν θα δώσουν κυβέρνηση, και θα χρειαστεί είτε να συνεργαστούν κόμματα για να στήσουν μια κυβέρνηση συνεργασίας, είτε να πάμε σε νέες εκλογές (που είναι και το πιθανότερο). Το ίδιο πιθανό είναι να υπάρξουν ανακατατάξεις στο χώρο της Ν.Δ., ακόμα και με αλλαγή ηγεσίας, ενώ κανένα (ξανά: κανένα) κόμμα δεν έχει ρεύμα, δεν παρουσιάζει τάσεις ανόδου ή δυνατότητα να δημιουργήσει την έκπληξη. Μετρήστε τη δύναμη που δίνουν στα τρία συστημικά κόμματα όλες οι σφυγμομετρήσεις: θα δείτε ότι δεν ανατέλλει ένας δικομματισμός όπως τον περιγράφει ο Τσίπρας (ομολογώντας τον σχεδιασμό που έχουν συστημικοί κύκλοι –ολιγάρχες και πρεσβείες– στη χώρα μας). Τα δύο πρώτα κόμματα (Ν.Δ.+ΤσιπροΕΛΑΣ) ζήτημα είναι αν θα συγκεντρώσουν 50% αθροιζόμενα. Τη λύση δεν θα τη δώσουν (για το σύστημα) οι επόμενες εκλογές. Οι συγκυβερνήσεις χρειάζονται προετοιμασία. και ήδη τα κόμματα, τα ΜΜΕ και «συμβουλευτικές» εταιρείες κάνουν το απαραίτητο «μασάζ» στην κοινωνία.

Τα βασικά συμπτώματα της «νόσου»

• Κλονισμός Εμπιστοσύνης: Οι μετρήσεις της κοινής γνώμης για την εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση, το κοινοβούλιο, τα πολιτικά κόμματα και τους θεσμούς δείχνουν μια διαχρονική πτωτική τάση σε αυτούς τους δείκτες, και είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά «συμπτώματα». Ορισμένοι πρόσφατοι αριθμοί: Εμπιστοσύνη στους θεσμούς – Κόμματα 15%, ΜΜΕ 17%, Δημόσια διοίκηση 24%, Κοινοβούλιο 25%, Αυτοδιοίκηση 29%, Δικαιοσύνη 39%.

• Εκλογική Συμπεριφορά: Η συνεχής αύξηση της αποχής από τις εκλογές, η ενίσχυση «αντισυστημικών» κομμάτων και εντεινόμενη ρευστότητα του εκλογικού σώματος (μεγάλα ποσοστά αναποφάσιστων ή απότομες μετακινήσεις ψήφων) υποδηλώνουν τη ρήξη μεταξύ πολιτών και πολιτικού συστήματος.

• Κοινωνική Δυσφορία: Η διάχυτη απαισιοδοξία για το μέλλον της χώρας, η αίσθηση ότι το σύστημα εξυπηρετεί συμφέροντα ολιγαρχών (οικονομικά ή κομματικά), και η εδραιωμένη αίσθηση ότι η διαφθορά είναι ανεξέλεγκτη, τεκμηριώνουν ακόμα περισσότερο την απονομιμοποίηση.

Μια ακόμα παρατήρηση

Το πολιτικό σύστημα νοσεί σε ολόκληρη την Ευρώπη, ακόμα και στις ΗΠΑ. Δεν λειτουργεί ο δικομματισμός όπως κάποτε. Αλλά και οι κυβερνήσεις συνεργασίας δεν είναι τόσο αποτελεσματικές, και υπάρχουν μεγάλες πολιτικές κρίσεις σε πολλές και σημαίνουσες χώρες. Άρα οι κριτικές που ανέφερα δεν έχουν κατανοήσει καθόλου το τι συμβαίνει πραγματικά.

Υπάρχουν δύο μεγάλα κενά. Πρώτο, το κενό αντιπολίτευσης, αφού τα συστημικά κόμματα συγκλίνουν στα βασικά ζητήματα. Αυτό το κενό σε πολλές περιπτώσεις το καλύπτουν και εκλογικά διάφοροι ακροδεξιοί σχηματισμοί. Το παράδειγμα του Τραμπ δείχνει κι άλλα πράγματα: πώς μια ομάδα δημιουργεί ένα κίνημα (στηριγμένη στην υπαρκτή δυσαρέσκεια), ανατρέπει κομματικές επετηρίδες (στον χώρο των Ρεπουμπλικάνων), νικά κατά κράτος το Δημοκρατικό Κόμμα, ενώ τώρα ο Τραμπ περιδινίζεται στην κρίση μιας ήττας σε έναν πόλεμο που πιθανά να του κοστίσει πολύ εσωτερικά.

Το δεύτερο κενό, πραγματικό κενό, που οδηγεί σε μεγαλύτερη κρίση το πολιτικό σύστημα, έγκειται στο ότι μέσα σε 16 χρόνια, από τη Χρεοκοπία έως σήμερα, δεν γεννήθηκε ένα μεγάλο εγχείρημα το οποίο να είναι σε θέση να εκφράσει πολιτικά και κοινωνικά την τεράστια λαϊκή δυσαρέσκεια και κινητικότητα που έδειξε ένα πολύ μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Τόσο το αντιμνημονιακό κίνημα όσο και το κίνημα των Τεμπών δεν έδωσαν αυτά που χρειάζονταν ο Τόπος. Δεν μπόρεσαν να διεμβολίσουν την πολιτική ζωή με ένα αυθεντικό, μεγάλο και ανθεκτικό Πολιτικό Εγχείρημα που θα έδινε φωνή και υπόσταση στον λαϊκό ριζοσπαστισμό. Η διαχείριση αυτών των κινημάτων, είτε μέσω της ανάθεσης σε ένα κόμμα (περίπτωση ΣΥΡΙΖΑ-Τσίπρα), είτε μέσω ενός ακόμη προσωποπαγούς κόμματος το οποίο ξεκόπηκε από τη βάση που το γέννησε (το κίνημα των Τεμπών), αρνήθηκε να ανοίξει διαδικασίες κινήματος σε όποιο επίπεδο, και κινείται στις γνωστές ράγες των κομμάτων και των επικοινωνιακών τρικ, είναι λογικό να ξεκόβεται από ένα μεγάλο ρεύμα που συγκλόνισε τη χώρα τα τελευταία χρόνια.

Τι χρειάζεται λοιπόν;

• Πρώτα απ’ όλα, αναγνώριση της κατάστασης. Αναγνώριση ότι το πολιτικό σύστημα νοσεί και θα καταβληθούν προσπάθειες να «επιδιορθωθεί» σε μια κατεύθυνση υπερσυντηρητική-καθεστωτική-συστημική. Η Ελλάδα-Κόμβος, η Ελλάδα Πόρτο Γκρέκο, πρέπει να κυβερνηθεί με αυτές τις προδιαγραφές, και με εκτοπισμένο τον λαϊκό παράγοντα, με διαλυμένες και χαμηλωμένες προσδοκίες, με αυταπάτες που πάλι θα διαψευστούν.

• Δεύτερον, χρειάζεται να βγουν σωστά και σοβαρά συμπεράσματα, τόσο για την κατάσταση αλλά και για το γιατί βρεθήκαμε σε αυτό το σημείο.

• Τρίτον, πρέπει το ταχύτερο να τεθούν οι βάσεις μιας διαφορετικής πορείας, πραγματικά σε αντίθεση συνολικά με το Μεταπρατικό Εξαρτημένο Μοντέλο, τις γεωπολιτικές πιέσεις και αναδασμούς. Και φυσικά να τεθεί ανοικτά ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια δύναμη, ένα εγχείρημα, ένα πολιτικό-κοινωνικό-πολιτιστικό κίνημα τουλάχιστον 350.000 ενεργών πολιτών, που να θέσει στο επίκεντρο το ζήτημα του Υπαρξιακού Προβλήματος της χώρας και την απαίτηση του Εκδημοκρατισμού σε βάθος, και σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής.

[1] Γιάννης Μαυρής: «Το κομματικό σύστημα σε ανοικτή κρίση» (ΕφΣυν, 15-16/6/2024). Ολόκληρο το άρθρο, με πολλά και ενδιαφέρονται στοιχεία, εδώ: www.mavris.gr
[2] Όπ.π.

πηγή: edromos.gr

_________________________________________________

(*) Ο Ρούντι Ρινάλντι είναι εκδότης του Δρόμου της ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, συγγραφέας, αρθρογράφος, πολιτικός αναλυτής. Υπήρξε επικεφαλής της πολιτικής ομάδας και των εκδόσεων Α/συνέχεια, στη συνέχεια της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Ελλάδας (ΚΟE) που συμμετείχε ως τάση στον Συνασπισμό της Ριζοσπαστικής Αριστεράς - ΣΥΡΙΖΑ. Διετέλεσε μέλος της ΚΕ της ΠΓ του ΣΥΡΙΖΑ, όργανα από τα οποία παραιτήθηκε τον Ιούλιο του 2015, διαφωνώντας με τις επιλογές της τότε ηγεσίας.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής