Άτυπη Σύνοδος Ε.Ε. / Ανάγκη για ταχύτερη, πιο συντονισμένη και στρατηγικά προσανατολισμένη Ευρώπη

«Μία Ευρώπη - Μία Αγορά», δήλωσε από την πλευρά της η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

    Συνολικά, η Σύνοδος υπογράμμισε την ανάγκη για ταχύτερη, πιο συντονισμένη και στρατηγικά προσανατολισμένη Ευρώπη, ικανή να ανταγωνιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο και να προστατεύσει τα συμφέροντά της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Εν μέσω οικονομικών και γεωπολιτικών εντάσεων, οι ηγέτες της ΕΕ συγκεντρώθηκαν στο Βέλγιο, και το κάστρο 'Αλντεν Μπίζεν της Λιμβουργίας, για μια άτυπη σύνοδο κορυφής για την ανταγωνιστικότητα. Ένα ζήτημα που ταλαιπωρεί χρόνια τις χώρες της Ένωσης.

Την ανάγκη η ΕΕ να κινηθεί ταχύτερα και πιο φιλόδοξα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, τη θωράκιση της ενιαίας αγοράς και την προστασία στρατηγικών τομέων υπογράμμισαν οι πρόεδροι του Την ανάγκη η ΕΕ να κινηθεί ταχύτερα και πιο φιλόδοξα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, τη θωράκιση της ενιαίας αγοράς και την προστασία στρατηγικών τομέων υπογράμμισαν οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την ολοκλήρωση της άτυπης Συνόδου Κορυφής στο κάστρο 'Αλντεν Μπίζεν στο Βέλγιο.

Ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι «η ΕΕ βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά αναγκαιότητα». Όπως είπε, οι ηγέτες συμφώνησαν να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες αποφάσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επισήμανε ότι παρά τα σημαντικά επιτεύγματα των τελευταίων δεκαετιών, η ενιαία αγορά εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρά κενά και κατακερματισμό και η ολοκλήρωσή της αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας και τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης στην ΕΕ.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο λεγόμενο 28ο καθεστώς για τις επιχειρήσεις, σημειώνοντας ότι «υπάρχει κοινή βούληση να προχωρήσουμε γρήγορα φέτος, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο και στις 27 χώρες της ΕΕ».

Σε ό,τι αφορά την «ευρωπαϊκή προτίμηση», ο Αντόνιο Κόστα εκτίμησε ότι υπάρχει ευρεία συμφωνία να χρησιμοποιηθεί «σε επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς», με αναλογικό και στοχευμένο τρόπο και μετά από εις βάθος ανάλυση. Επεσήμανε επίσης ότι υπάρχει ομοφωνία ως προς το ότι η Ευρώπη πρέπει να παραμένει ανοιχτή στο εμπόριο. Όπως δήλωσε, μια φιλόδοξη αλλά ρεαλιστική εμπορική πολιτική, με έμφαση στη διαφοροποίηση, είναι προς το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον.

«Δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνιστικότητα χωρίς περισσότερες επενδύσεις», είπε ο Α. Κόστα, υπογραμμίζοντας το «σοβαρό επενδυτικό έλλειμμα» που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Οι συζητήσεις στη Σύνοδο Κορυφής επικεντρώθηκαν στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ενώ διαπιστώθηκε ομόφωνη στήριξη στην επιτάχυνση της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων. Όπως είπε όμως, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι δημόσιες επενδύσεις, και γι' αυτό θα πρέπει να αναζητηθούν τα κατάλληλα «ευρωπαϊκά εργαλεία» στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

«Μία Ευρώπη - Μία Αγορά», δήλωσε από την πλευρά της η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας τον οδικό χάρτη πρωτοβουλιών της Επιτροπής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Όπως είπε, υπάρχει συμφωνία ώστε η πρώτη φάση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων -που περιλαμβάνει την ενοποίηση των αγορών, την εποπτεία και την τιτλοποίηση- να ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο. Προειδοποίησε μάλιστα ότι, αν έως τότε δεν υπάρξει επαρκής πρόοδος, η Επιτροπή είναι έτοιμη να εξετάσει τη λύση της «ενισχυμένης συνεργασίας», επιτρέποντας σε ομάδα κρατών-μελών να κινηθεί ταχύτερα.

Στη συνέχεια, η φον ντερ Λάιεν στάθηκε στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών», τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να διαθέτει επιχειρήσεις ικανές να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι τον Απρίλιο θα παρουσιαστεί το σχέδιο για τις νέες κατευθυντήριες γραμμές συγχωνεύσεων, το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση με τα κράτη-μέλη. Όπως είπε χαρακτηριστικά, οι κανόνες θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη «την παγκόσμια αγορά και όχι μόνο την ευρωπαϊκή». Παράλληλα, προανήγγειλε την παρουσίαση του Industrial Accelerator Act πριν από το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο θα περιλαμβάνει την έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε στρατηγικούς τομείς.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην ενέργεια, τονίζοντας ότι η στρατηγική βασίζεται στην ενίσχυση των υποδομών και των διασυνοριακών δικτύων, αλλά και στον σχεδιασμό της αγοράς και τον μηχανισμό διαμόρφωσης των τιμών - θέμα που θα συζητηθεί περαιτέρω στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Η Σύνοδος Κορυφής σημαδεύτηκε από έντονες συζητήσεις για τις τιμές της ενέργειας, όπως αναγνώρισε η φον ντερ Λάιεν, ενώ αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, ζήτησαν αναμόρφωση της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα τιμωρεί τη βιομηχανία και απαιτώντας την αναστολή της σταδιακής κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών CO2.

Συνολικά, η Σύνοδος υπογράμμισε την ανάγκη για ταχύτερη, πιο συντονισμένη και στρατηγικά προσανατολισμένη Ευρώπη, ικανή να ανταγωνιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο και να προστατεύσει τα συμφέροντά της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα. 

Ο Γάλλος πρόεδρος καλεί τους Ευρωπαίους ηγέτες να επαναλάβουν τον διάλογο με τη Ρωσία

Ο Εμανουέλ Μακρόν βλέπει την ανάγκη «να διευθετηθεί η επανέναρξη των ευρωπαϊκών συνομιλιών με τους Ρώσους»

    Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την Τετάρτη ότι είναι έτοιμος να συνεχίσει τον διάλογό του με τον Ρώσο ηγέτη Βλαντιμίρ Πούτιν και ότι η Γαλλία και η Ευρώπη θα κάνουν ό,τι μπορούν για να σταματήσουν τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι κάλεσε αρκετούς Ευρωπαίους συναδέλφους του να επανεκκινήσουν τον διάλογο με τη Ρωσία.

«Κάποιοι θεώρησαν πολύ νωρίς να στείλουν τους διπλωματικούς συμβούλους τους [στη Ρωσία] όπως κάναμε εμείς», δήλωσε ο Γάλλος ηγέτης σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα Suddeutsche Zeitung. «Η ιδέα μου είναι απλή: θέλουμε να αναθέσουμε τις συζητήσεις για το θέμα σε κάποιον άλλο; Η γεωγραφική μας θέση δεν πρόκειται να αλλάξει: ανεξάρτητα από το αν μας αρέσει η Ρωσία ή όχι, θα εξακολουθεί να είναι εκεί στο μέλλον. Είναι γείτονάς μας», σημείωσε ο Μακρόν.

Γι' αυτό βλέπει την ανάγκη «να διευθετηθεί η επανέναρξη των ευρωπαϊκών συζητήσεων με τους Ρώσους, χωρίς να είναι αφελής ή να ασκείται πίεση στους Ουκρανούς, αλλά επιδιώκοντας τον στόχο της ανεξαρτησίας από τρίτα μέρη σε αυτή τη συζήτηση».

Ο Μακρόν δήλωσε ότι θα ήταν λογικό να επαναληφθεί ο διάλογος με τη Μόσχα ήδη από τον Δεκέμβριο.

German Foreign Policy / Η νέα στρατιωτική στρατηγική των ΗΠΑ

Η νέα στρατιωτική στρατηγική δεν αντιμετωπίζει το ζήτημα της άσκησης αμερικανικής δύναμης στην Ευρώπη.

    Η νέα στρατιωτική στρατηγική των ΗΠΑ εξακολουθεί να αναθέτει στις ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ κεντρικό ρόλο στην ανάσχεση της Ρωσίας. Αλλά σιωπά για την πολιτική βίας που τώρα πυροδοτεί την ευρωπαϊκή αντίθεση.

Η νέα Εθνική Στρατηγική Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Πολέμου στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, συνεχίζει να αναθέτει στις χώρες του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη κεντρικό ρόλο όσον αφορά την «αναχαίτιση» της Ρωσίας στο μέλλον. 

Το έγγραφο στρατηγικής αναφέρει ότι η Μόσχα θα παραμείνει «μια επίμονη αλλά διαχειρίσιμη απειλή για τα ανατολικά μέλη του ΝΑΤΟ στο άμεσο μέλλον». Κατά την άποψη της Ουάσιγκτον, η «Ευρώπη» θα πρέπει να έχει το συνεχές καθήκον να κρατά τη Ρωσία υπό έλεγχο. Αυτό, υποστηρίζει, θα είναι εύκολα εφικτό, καθώς «το ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ επισκιάζει τη Ρωσία σε οικονομική κλίμακα, πληθυσμό και, επομένως, σε λανθάνουσα στρατιωτική ισχύ». Το έγγραφο δίνει έντονη έμφαση στη μακροπρόθεσμη διαμάχη εξουσίας των ΗΠΑ με την Κίνα, αλλά υποστηρίζει τη μείωση της θερμοκρασίας. Η Λαϊκή Δημοκρατία είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές, ήδη ανώτερη από τις ΗΠΑ όσον αφορά τον εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας, τουλάχιστον σε ορισμένους τομείς. Καθώς ο στρατιωτικός προϋπολογισμός της αυξάνεται ραγδαία, οι ΗΠΑ προχωρούν με ένα σημαντικό πρόγραμμα επανεξοπλισμού. Επίσης, επικεντρώνεται τώρα στο να θέσει το «Δυτικό Ημισφαίριο» υπό τον στρατιωτικό της έλεγχο. Το νέο έγγραφο στρατηγικής δεν ασχολείται με την πολιτική βίας της κυβέρνησης Τραμπ έναντι της Ευρώπης. Αυτή η επιθετική στάση ωθεί ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ να απομακρυνθούν από την Ουάσιγκτον.

Η δεύτερη πιο ισχυρή χώρα στον κόσμο

Η νέα Εθνική Στρατηγική Άμυνας της Ουάσινγκτον, η οποία δημοσιεύθηκε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, αποτελεί επέκταση της Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο.[1] Αποδίδει και πάλι καίρια σημασία στην πάλη εξουσίας των ΗΠΑ εναντίον της Κίνας. Το νέο έγγραφο στρατηγικής παραδέχεται ότι η Λαϊκή Δημοκρατία έχει ήδη γίνει «η δεύτερη ισχυρότερη χώρα στον κόσμο» και, σε όρους συνολικής ισχύος, πιο κοντά στις ΗΠΑ από οποιοδήποτε άλλο κράτος «από τον 19ο αιώνα».[2] Η Ουάσινγκτον εντοπίζει μια αποφασιστική τάση: οι χώρες που συνορεύουν με τον «Ινδο-Ειρηνικό», δηλαδή την ευρύτερη περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, σύντομα θα αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ της παγκόσμιας οικονομίας. Εάν η Κίνα, ή κάποια άλλη δύναμη, κυριαρχούσε στην περιοχή, θα, σύμφωνα με την έκθεση, «ουσιαστικά θα ασκούσε βέτο στην πρόσβαση των Αμερικανών στο παγκόσμιο οικονομικό κέντρο βάρους». Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα αποδέχονταν αυτό το αποτέλεσμα λόγω των «διαρκών επιπτώσεων για τις οικονομικές προοπτικές του έθνους μας, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας αναβιομηχάνισης». Το καθήκον τώρα, επομένως, είναι να «αποτρέψουν την Κίνα στην Ασία-Ειρηνικό μέσω ισχύος, όχι αντιπαράθεσης» με μια συγκεντρωμένη στρατιωτική παρουσία σε όλη την περιοχή. Ωστόσο, η «αλλαγή καθεστώτος ή ένας άλλος υπαρξιακός αγώνας» δεν βρίσκεται επί του παρόντος στην ημερήσια διάταξη, αναφέρει η εφημερίδα.

Σμήνη drones ελεγχόμενα από τεχνητή νοημοσύνη

Η ιστορία πίσω από την προσωρινή αυτοσυγκράτηση της Ουάσινγκτον είναι ότι η Κίνα κατάφερε να προετοιμάσει τις ένοπλες δυνάμεις της σε πολύ υψηλό επίπεδο για έναν πιθανό αμυντικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το φθινόπωρο, ο Υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγσεθ, είχε ήδη παραδεχτεί ότι τα τελευταία πολεμικά παιχνίδια του Πενταγώνου, στα οποία ένας πόλεμος με την Κίνα παίζεται στα χαρτιά, είχαν δείξει ότι «χάνουμε κάθε φορά».[3] Πρόσφατα, τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έχουν στρέψει την προσοχή τους στις προφανώς επιτυχημένες δοκιμές του κινεζικού στρατού με υπερσύγχρονο εξοπλισμό, όπως τα drones, και στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI). Τον Νοέμβριο του 2025 υπήρξαν αναφορές ότι, παρόλο που οι ΗΠΑ ήταν σαφώς μπροστά από την Κίνα για πολλά χρόνια όσον αφορά την ποιότητα, αν όχι την ποσότητα, των drones, η Λαϊκή Δημοκρατία είχε πλέον φτάσει ή και ξεπεράσει την αμερικανική τεχνολογία «σε ολόκληρο το φάσμα, από stealth drones ικανά να πετούν στην άκρη του διαστήματος έως φθηνά πτυσσόμενα τετρακόπτερα που χωράνε στο σακίδιο ενός στρατιώτη».[4] Το Σαββατοκύριακο, αναφέρθηκε ότι η Κίνα είναι πλέον σαφώς μπροστά στον τομέα του πολέμου με σμήνη drones ελεγχόμενα από τεχνητή νοημοσύνη, εν μέρει επειδή μπορεί να παράγει φθηνά drones σε πολύ μεγαλύτερους αριθμούς και με πολύ χαμηλότερο κόστος.[5]

Η επόμενη επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος

Έτσι, στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η Ουάσινγκτον περιορίζεται πλέον στη συσσώρευση στρατιωτικής παρουσίας και γενικά επιδιώκει να αναβαθμίσει δραματικά τον οπλισμό της σε απάντηση στις ισχυρές αμυντικές δυνατότητες της Κίνας. Ο Πρόεδρος Τραμπ σχεδιάζει να αυξήσει τον στρατιωτικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ κατά ένα εντυπωσιακό ποσό δύο τρίτων, φτάνοντας συνολικά το 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια. Το επίκεντρο της επιθετικής του στάσης είναι τώρα στο «Δυτικό Ημισφαίριο», δηλαδή τη Βόρεια και Νότια Αμερική, την Καραϊβική και τη Γροιλανδία. Σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική Άμυνας, οι αντίπαλοι είχαν αποκτήσει υπερβολική επιρροή σε αυτήν την περιοχή και όχι μόνο θα μπορούσαν να «απειλήσουν την πρόσβαση των ΗΠΑ σε βασικά εδάφη σε όλο το ημισφαίριο, αλλά και να υπονομεύσουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ γενικότερα και να αφήνουν «την Αμερική λιγότερο σταθερή και ασφαλή». Η εστίαση είναι τώρα στην εξασφάλιση της στρατιωτικής και εμπορικής πρόσβασης των ΗΠΑ σε «βασικά εδάφη, ιδίως στη Διώρυγα του Παναμά, στον Κόλπο της Αμερικής και στη Γροιλανδία». Το έγγραφο στρατηγικής αναφέρει ότι ο Καναδάς και «οι εταίροι μας στην Κεντρική και Νότια Αμερική» θα πρέπει να «σεβαστούν και να κάνουν το καθήκον τους για να υπερασπιστούν τα κοινά μας συμφέροντα». Εάν αρνηθούν, οι ΗΠΑ θα είναι «έτοιμες να αναλάβουν στοχευμένη, αποφασιστική δράση που προωθεί συγκεκριμένα τα συμφέροντα των ΗΠΑ». Σε ένα επόμενο βήμα προς την πλήρη υποδούλωση του Δυτικού Ημισφαιρίου, η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει την ανατροπή της κυβέρνησης στην Κούβα μέχρι το τέλος του έτους.[6] Οι σχεδιαστές πολέμου εξετάζουν συγκεκριμένα έναν πλήρη ναυτικό αποκλεισμό για να αποτρέψουν τις εισαγωγές πετρελαίου στο νησιωτικό έθνος.[7]

«Μια διαχειρίσιμη απειλή»

Η νέα Εθνική Στρατηγική Άμυνας κάνει επίσης ορισμένες σαφείς αξιολογήσεις για τη Ρωσία και την Ευρώπη. Αναφέρει ότι η Ρωσία αποτελεί «μια επίμονη αλλά διαχειρίσιμη απειλή για το άμεσο μέλλον», ειδικά για τα ανατολικά κράτη του ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, η Ρωσία διαθέτει οπλικά συστήματα που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να χτυπήσει τις ΗΠΑ. Η τελευταία απειλή θα μπορούσε, σύμφωνα με το έγγραφο, να αποτραπεί στο μέλλον από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η πρώτη απειλή θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί από τα μέλη του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη: «Ευτυχώς, οι σύμμαχοί μας στο ΝΑΤΟ είναι σημαντικά πιο ισχυροί από τη Ρωσία - δεν είναι καν κοντά». Οι Αμερικανοί στρατηγικοί αναλυτές πιστεύουν ότι «η Μόσχα δεν είναι σε θέση να διεκδικήσει την ευρωπαϊκή ηγεμονία», κυρίως επειδή οι χώρες του ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ «υπερτερούν της Ρωσίας σε οικονομική κλίμακα, πληθυσμό και, επομένως, σε λανθάνουσα στρατιωτική ισχύ». Το έγγραφο υποστηρίζει ότι η αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών των ευρωπαϊκών χωρών του ΝΑΤΟ και τα μαζικά νέα εξοπλιστικά τους προγράμματα θα διασφαλίσουν τη συνεχή υπεροχή. Έτσι, η νέα στρατιωτική στρατηγική των ΗΠΑ αναθέτει στις ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ το καθήκον να κρατούν τη Ρωσία υπό έλεγχο. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει ένα ορισμένο βαθμό τακτικής συνεργασίας με τη Μόσχα για να εξασφαλίσει πρόσβαση στις πρώτες ύλες της Ουκρανίας.[8]

Μια πολιτική βίας και οι συνέπειές της

Η νέα στρατιωτική στρατηγική δεν αντιμετωπίζει το ζήτημα της άσκησης αμερικανικής δύναμης στην Ευρώπη. Η επιθετική στάση της Ουάσιγκτον φαίνεται στις επανειλημμένες απειλές της για στρατιωτική προσάρτηση της Γροιλανδίας, και στη ροή εχθρικών ανακοινώσεων ότι οι χώρες της Ευρώπης θα πρέπει να αποδεχτούν μέτρα που θα βλάψουν σοβαρά τα δικά τους οικονομικά συμφέροντα ενόψει δραστικών και αυθαίρετων δασμών. Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, υπήρξαν κάποια αρχικά σημάδια αντίστασης - που εκφράστηκαν σχετικά σαφώς στην περίπτωση του Καναδά, λιγότερο σαφώς αλλά αισθητά στην περίπτωση των Ευρωπαίων ηγετών, συμπεριλαμβανομένου του Γερμανού Καγκελάριου Μερτς (ανέφερε το german-foreign-policy.com [9]). Στο κατεστημένο της εξωτερικής πολιτικής του Βερολίνου έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό μια συζήτηση σχετικά με τις επιλογές και τις ευκαιρίες για μια σταθμισμένη απομάκρυνση από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το german-foreign-policy.com θα αναφερθεί σύντομα σε αυτό.

ΥΠΟΜΝΗΜΑ

[1] Βλ.: Der neue Transatlantikpakt .

[2] Zitate hier und im Folgenden: Department of War: National Defense Strategy 2026. Washington, 23.01.2026.

[3] Υπερβολικά μεγάλος αριθμός. Γιατί ο στρατός των ΗΠΑ χρειάζεται να επανεφεύρει τον εαυτό του. nytimes.com 08.12.2025.

[4] Jason French, Josh Chin, Jemal R. Brinson, Liza Lin: Πώς συγκρίνονται τα αμερικανικά και κινεζικά οπλοστάσια μη επανδρωμένων αεροσκαφών. wsj.com 14.11.2025.

[5] Josh Chin: Η Κίνα εκπαιδεύει όπλα ελεγχόμενα από τεχνητή νοημοσύνη μαθαίνοντας από τον Hawkes και τους Coyotes. wsj.com 24.01.2026.

[6] José de Córdoba, Vera Bergengruen, Deborah Acosta: Οι ΗΠΑ επιδιώκουν ενεργά την αλλαγή καθεστώτος στην Κούβα μέχρι το τέλος του έτους. wsj.com 22.01.2026.

[7] Ben Lefebvre, Eric Bazail-Eimil: Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο ναυτικού αποκλεισμού για να σταματήσει τις εισαγωγές κουβανικού πετρελαίου. politico.com 23.01.2026.

[8] Βλέπε: Die Bodenschätze der Ukraine .

[9] Βλ.: Bruch in der Weltordnung .

πηγή: german-foreign-policy.com

Προτροπή για ταχύτερη ασφάλεια στον διαστημικό τομέα της ΕΕ: 5 σημεία από Ευρ. Διαστημικό Συνέδριο

Οι πολιτικές διαστημικές δραστηριότητες παραδοσιακά απέφευγαν να αναδεικνύουν τους δεσμούς τους με τις στρατιωτικές, όχι όμως πλέον.

    Η εποχή των μεγαλεπήβολων εξαγγελιών τελείωσε· το 2026 πρέπει να είναι η χρονιά που η Ευρώπη θα εκπληρώσει επιτέλους τις υποσχέσεις της για το Διάστημα, δήλωσαν οι ηγέτες στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Διαστήματος...

Στις Βρυξέλλες, οι ηγέτες του ευρωπαϊκού διαστήματος κλήθηκαν να «επιταχύνουν» σε θέματα ασφάλειας και να εκτοξεύσουν τον αστερισμό IRIS2 έως το 2029. Το Euronews Next ρωτά αν ο κλάδος εμπνέει.

Η εποχή των μεγαλεπήβολων εξαγγελιών τελείωσε· το 2026 πρέπει να είναι η χρονιά που η Ευρώπη θα εκπληρώσει επιτέλους τις υποσχέσεις της για το Διάστημα, δήλωσαν οι ηγέτες στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Διαστήματος στις Βρυξέλλες αυτή την εβδομάδα.

Αυτά είναι τα πέντε βασικά μηνύματα από το συνέδριο, που βρίσκεται πλέον στην 18η του διοργάνωση.

Η ασφάλεια περνά στο επίκεντρο

Οι πολιτικές διαστημικές δραστηριότητες παραδοσιακά απέφευγαν να αναδεικνύουν τους δεσμούς τους με τις στρατιωτικές, όχι όμως πλέον.

Με τον πόλεμο στην Ευρώπη και τις γεωπολιτικές εντάσεις, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Άμυνα και το Διάστημα Άντριους Κουμπίλιους προειδοποίησε στην κεντρική του ομιλία ότι «τα κράτη μέλη φοβούνται ότι έρχεται πόλεμος» και ότι «μόνο η ενότητα μπορεί να αποτρέψει τον Πούτιν και να υπερασπιστεί την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Άντριους Κουμπίλιους, σήμερα Ευρωπαίος Επίτροπος για την Άμυνα και το Διάστημα

Τόνισε τη νέα κρυπτογραφημένη και ασφαλή υπηρεσία πλοήγησης από τους δορυφόρους Galileo της ΕΕ, καθώς και την έναρξη, την περασμένη εβδομάδα, του ευρωπαϊκού GOVSATCOM, ενός κυρίαρχου δορυφορικού συστήματος επικοινωνιών που αξιοποιεί υφιστάμενο ευρωπαϊκό διαστημικό εξοπλισμό.

Για πολλούς επαγγελματίες του χώρου, η δημόσια συζήτηση γύρω από τη λεγόμενη «διπλή χρήση» είναι μια ευπρόσδεκτη αποτύπωση της πραγματικότητας του τομέα από την αρχή.

«Η πλειονότητα των δορυφόρων που εκτοξεύουμε είναι διπλής χρήσης, είτε μιλάμε για τηλεπικοινωνίες, είτε για παρατήρηση της Γης, είτε για εντοπισμό θέσης», δήλωσε στο Euronews Next ο διευθύνων σύμβουλος της Arianespace, Νταβίντ Καβαγιολές. «Όλα αυτά μπορούν να έχουν τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές εφαρμογές».

πηγή: euronews next

POLITICO / Η ΕΕ θα επιδιώξει να μειώσει την ενεργειακή εξάρτηση των ΗΠΑ μετά τις απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία

Ο Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε ότι η Επιτροπή αναζητά τώρα ενεργά εναλλακτικούς προμηθευτές για τις ΗΠΑ και σχεδιάζει να εμβαθύνει τους ενεργειακούς δεσμούς με μια σειρά χωρών τους επόμενους μήνες.

    Ο επικεφαλής ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε ότι οι απειλές του προέδρου των ΗΠΑ ήταν ένα «κλήμα αφύπνισης» για την εξεύρεση νέων πηγών φυσικού αερίου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εντείνει τις προσπάθειες για διαφοροποίηση από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο μετά τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, δήλωσε την Τετάρτη ο επικεφαλής ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν.

Αποκαλώντας τα γεγονότα της τελευταίας εβδομάδας «σαφή αφύπνιση», ο Γιόργκενσεν δήλωσε ότι η αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια - από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία έως τις αυξανόμενες εντάσεις με την Ουάσινγκτον - σημαίνει ότι η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να υποθέτει ότι οι ενεργειακοί δεσμοί είναι άτρωτοι σε κρίσεις ασφαλείας.

«Αυτές είναι πολύ ταραγμένες εποχές», δήλωσε ο Γιόργκενσεν σε δημοσιογράφους σε ενημέρωση στις Βρυξέλλες. «Αυτό που έχει κάνει την κατάσταση πιο σοβαρή και περίπλοκη είναι η τεταμένη σχέση με τις ΗΠΑ και το γεγονός ότι έχουμε έναν Αμερικανό πρόεδρο που δεν αποκλείει τη χρήση βίας κατά της Γροιλανδίας», είπε.

Οι ΗΠΑ ήδη προμηθεύουν περισσότερο από το ένα τέταρτο του φυσικού αερίου της ΕΕ, από μόλις 5% πριν από πέντε χρόνια, με την εξάρτηση να αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω καθώς τίθεται σε ισχύ η πλήρης απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου..

Ο επικεφαλής ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν

Ωστόσο, ο Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε ότι η Επιτροπή αναζητά τώρα ενεργά εναλλακτικούς προμηθευτές αντί των ΗΠΑ και σχεδιάζει να εμβαθύνει τους ενεργειακούς δεσμούς με μια σειρά χωρών τους επόμενους μήνες, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά, του Κατάρ και της Αλγερίας.

«Σίγουρα ο Καναδάς, το Κατάρ, οι χώρες της Βόρειας Αφρικής», είπε, προσθέτοντας ότι οι Βρυξέλλες εργάζονται επίσης για να εξασφαλίσουν μη ρωσικές πηγές πυρηνικών καυσίμων για τις χώρες μέλη που εξακολουθούν να βασίζονται στη Μόσχα.

Ενώ τόνισε ότι οι Βρυξέλλες δεν επιθυμούν εμπορικό πόλεμο με την Ουάσινγκτον, ο Γιόργκενσεν αναγνώρισε την αυξανόμενη ανησυχία εντός της ΕΕ ότι κινδυνεύει να «αντικαταστήσει μια εξάρτηση με μια άλλη» μετά την ταχεία στροφή από το ρωσικό φυσικό αέριο στο αμερικανικό LNG μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία.

«Ποτέ δεν ήταν πολιτική μας να αρχίσουμε να εμπορευόμαστε λιγότερο με τις ΗΠΑ και δεν θέλουμε εμπορικές συγκρούσεις», είπε. «Αλλά είναι επίσης σαφές ότι η γεωπολιτική αναταραχή... ήταν ένα κάλεσμα αφύπνισης. Πρέπει να είμαστε σε θέση να φροντίσουμε τους εαυτούς μας».

Ο επίτροπος δήλωσε ότι δεν είχε ακόμη μιλήσει με τον Αμερικανό ομόλογό του από τότε που έκανε τις δηλώσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία και είπε ότι η ΕΕ δεν έχει θέσει επίσημο όριο για το πόσο LNG των ΗΠΑ θα θεωρούνταν υπερβολικό. Προς το παρόν, το αμερικανικό φυσικό αέριο παραμένει «απαραίτητο» για την αντικατάσταση των 
ρωσικών προμηθειών, είπε.

πηγή: politico.eu

Μαρκ Ρούτε: «Όποιος πιστεύει ότι η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τις ΗΠΑ, ονειρεύεται»

Ο Μ. Ρούτε τόνισε ότι η Ρωσία πλήττει συστηματικά τις πολιτικές υποδομές, αφήνοντας εκατομμύρια Ουκρανούς «κυριολεκτικά στο κρύο», χωρίς θέρμανση, ηλεκτρικό ρεύμα και νερό.

    Μιλώντας σήμερα ενώπιον των Επιτροπών Ασφάλειας και 'Αμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Μ. Ρούτε τόνισε ότι «όποιος πιστεύει πως η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, απλώς ονειρεύεται».

Τη σημασία της διατήρησης και ενίσχυσης της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας υπογράμμισε σήμερα ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δηλώνοντας ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν «θα ήθελε πολύ να δει μια ευρωπαϊκή αμυντική δύναμη αποκομμένη από το ΝΑΤΟ».

Μιλώντας σήμερα ενώπιον των Επιτροπών Ασφάλειας και 'Αμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Μ. Ρούτε τόνισε ότι «όποιος πιστεύει πως η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, απλώς ονειρεύεται».

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ επισήμανε ότι η Συμμαχία παραμένει ζωτικής σημασίας για όλα τα μέλη της, τονίζοντας πως «οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται το ΝΑΤΟ, όπως ακριβώς ο Καναδάς και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι χρειάζονται το ΝΑΤΟ». Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ χρειάζονται το ΝΑΤΟ γιατί αποτελεί βασικό πυλώνα για τη σταθερότητα και την ασφάλεια του Βόρειου Ατλαντικού, καθώς και για τη διατήρηση της ασφάλειας στην περιοχή της Αρκτικής.

Παράλληλα, ο Ρούτε υπογράμμισε ότι, σε περίπτωση που η Ευρώπη επιχειρούσε να αναλάβει πλήρως την άμυνά της χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ, οι αμυντικές δαπάνες θα έπρεπε να αυξηθούν δραστικά, φτάνοντας ακόμη και το 10% του ΑΕΠ των ευρωπαϊκών κρατών.

Αναφορικά με την Ουκρανία, ο Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι το πακέτο δανείων ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ που εγκρίθηκε από τις χώρες της ΕΕ, «θα κάνει τεράστια διαφορά τόσο στην ασφάλεια, όσο και στην ευημερία της Ουκρανίας». Κάλεσε, ωστόσο, την ΕΕ να επιδείξει «ευελιξία» στον τρόπο αξιοποίησης των κεφαλαίων αυτών και «να μην υπάρξουν υπερβολικοί περιορισμοί» ως προς τις «αγορές από την ΕΕ», αλλά να μπουν στο επίκεντρο οι ανάγκες της Ουκρανίας. «Η Ευρώπη χτίζει τώρα την αμυντική της βιομηχανία, και αυτό είναι ζωτικής σημασίας, αλλά δεν μπορεί, προς το παρόν, να παράσχει σχεδόν επαρκή ποσότητα από αυτά που χρειάζεται η Ουκρανία για να αμυνθεί σήμερα», τόνισε ο Γ.Γ. του ΝΑΤΟ. Σημείωσε, επίσης, ότι η αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας είναι «εξαιρετική», αλλά «χωρίς τη ροή όπλων από τις ΗΠΑ, η Ουκρανία δεν μπορεί να κρατηθεί στη μάχη».

Καθώς οι διαβουλεύσεις για μια ειρηνευτική συμφωνία συνεχίζονται, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ υπογράμμισε ότι η στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία δεν έχει διακοπεί, μεταξύ άλλων μέσω της πρωτοβουλίας PURL. Υπενθύμισε ότι για το 2026 οι στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας από διεθνείς δωρητές εκτιμώνται σε λίγο πάνω από 60 δισεκατομμύρια δολάρια, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία PURL αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς κάλυψης αυτών των αναγκών.

Ο Μ. Ρούτε έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον «συνασπισμό των προθύμων», υπό την ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, για την παροχή ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας δυνάμεων στη χώρα μετά από μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία. Όπως είπε, η Ευρώπη, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβεβαιώσει την ετοιμότητά τους να συμβάλουν σε αυτές τις εγγυήσεις, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν θα επιχειρήσει ξανά επίθεση κατά της Ουκρανίας έπειτα από μια πιθανή συμφωνία ή μακροπρόθεσμη κατάπαυση του πυρός.

Τέλος, ο Γ.Γ. του ΝΑΤΟ αναφέρθηκε στη δραματική ανθρωπιστική κατάσταση στην Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι η χώρα πλησιάζει «την τέταρτη τραγική επέτειο από την έναρξη του ολοκληρωτικού πολέμου της Ρωσίας», ενώ βιώνει «τον πιο σκληρό χειμώνα των τελευταίων δέκα και πλέον ετών», με τις θερμοκρασίες να φτάνουν τους -20 βαθμούς Κελσίου. Ο Μ. Ρούτε τόνισε ότι η Ρωσία πλήττει συστηματικά τις πολιτικές υποδομές, αφήνοντας εκατομμύρια Ουκρανούς «κυριολεκτικά στο κρύο», χωρίς θέρμανση, ηλεκτρικό ρεύμα και νερό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

POLITICO / Η νέα αμυντική στρατηγική των ΗΠΑ υποβαθμίζει την Ευρώπη, αναβαθμίζοντας τη Γροιλανδία σε προτεραιότητα

Το Πεντάγωνο αναφέρει ότι θα παράσχει στον πρόεδρο «αξιόπιστες επιλογές για να εγγυηθεί την πρόσβαση του αμερικανικού στρατού και εμπορίου στη  Γροιλανδία. 

    Η νέα αμυντική στρατηγική των ΗΠΑ υποβαθμίζει επίσημα την Ευρώπη στη λίστα προτεραιοτήτων της Ουάσινγκτον, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη Γροιλανδία σε βασική ανησυχία για την εσωτερική ασφάλεια...

Το νέο σχέδιο της Ουάσινγκτον αναφέρει ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα πρέπει να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στις περιφερειακές απειλές, ενώ οι ΗΠΑ μετατοπίζουν την προσοχή τους στην Κίνα και στην εξασφάλιση βασικών εδαφών της Αρκτικής.

Η νέα αμυντική στρατηγική των ΗΠΑ υποβαθμίζει επίσημα την Ευρώπη στη λίστα προτεραιοτήτων της Ουάσινγκτον, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη Γροιλανδία σε βασική ανησυχία για την εσωτερική ασφάλεια — υποδηλώνοντας ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αναμένεται να επωμιστούν μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά τους.

«Παρόλο που η Ευρώπη παραμένει σημαντική, έχει ένα μικρότερο και μειούμενο μερίδιο στην παγκόσμια οικονομική δύναμη», αναφέρει η Εθνική Στρατηγική Άμυνας , που δημοσιεύθηκε αργά την Παρασκευή. «Επομένως, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν εμπλεκόμενες στην Ευρώπη, πρέπει - και θα - δώσουν προτεραιότητα στην υπεράσπιση της αμερικανικής πατρίδας και στην αποτροπή της Κίνας».

Η στρατηγική καθιστά επίσης σαφές ότι στην Ευρώπη «οι σύμμαχοι θα αναλάβουν την ηγεσία» έναντι απειλών που είναι «λιγότερο σοβαρές» για τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά πιο έντονες για αυτές, με την Ουάσινγκτον να παρέχει «κρίσιμη αλλά πιο περιορισμένη υποστήριξη».

Το έγγραφο υποστηρίζει ότι η Ευρώπη είναι οικονομικά και στρατιωτικά ικανή να αμυνθεί, σημειώνοντας ότι τα μη αμερικανικά μέλη του ΝΑΤΟ υπερτερούν της Ρωσίας σε οικονομική κλίμακα και ως εκ τούτου βρίσκονται «σε ισχυρή θέση για να αναλάβουν την κύρια ευθύνη για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης».

Ταυτόχρονα, η στρατηγική δίνει έμφαση στη Γροιλανδία, αναφέροντας ρητά το νησί της Αρκτικής - παράλληλα με τη Διώρυγα του Παναμά - ως έδαφος που οι ΗΠΑ πρέπει να εξασφαλίσουν για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους στην πατρίδα τους.

Το Πεντάγωνο αναφέρει ότι θα παράσχει στον πρόεδρο «αξιόπιστες επιλογές για να εγγυηθεί την πρόσβαση του αμερικανικού στρατού και εμπορίου σε κρίσιμα εδάφη από την Αρκτική έως τη Νότια Αμερική, ιδίως τη Γροιλανδία», προσθέτοντας ότι «θα διασφαλίσουμε ότι το Δόγμα Μονρόε θα τηρηθεί στην εποχή μας».

Αυτό το πλαίσιο ευθυγραμμίζεται με την πρόσφατη ρητορική του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, η οποία έχει αναστατώσει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και έχει τροφοδοτήσει ανησυχία για τις μακροπρόθεσμες προθέσεις της Ουάσινγκτον στην Αρκτική.

Η αμυντική στρατηγική βασίζεται στην Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας της κυβέρνησης Τραμπ που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο, η οποία αναδιατυπώνει το Δυτικό Ημισφαίριο - αντί για την Ευρώπη - ως τον κύριο χώρο για την υπεράσπιση της ασφάλειας των ΗΠΑ.

Ενώ το προηγούμενο έγγραφο προχώρησε περαιτέρω στην κριτική της πορείας της Ευρώπης, και οι δύο στρατηγικές τονίζουν τη συνεχιζόμενη δέσμευση σε συνδυασμό με τη σαφή προσδοκία ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα αναλαμβάνουν ολοένα και περισσότερο ηγετικό ρόλο στις απειλές που βρίσκονται πιο κοντά στην Ευρώπη.

πηγή: politico

ΝΤΑΒΟΣ / Η φον ντερ Λάιεν απαντά στον Τραμπ για τη Γροιλανδία και τους δασμούς: «Ο αμερικανικός λαός είναι φίλοι μας, η απάντησή μας θα είναι αμείλικτη»

Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στοΝταβός, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν «έρχεται σε ρήξη» με την αμερικανική ηγεσία, αλλά όχι με την Αμερική.
.

    Ανοιχτή στον διάλογο, πρόθυμη για συμμετοχή, αλλά σταθερή και αποφασιστική. Με ψυχραιμία και ηρεμία, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καταφέρνει να αποφύγει τις συγκρούσεις και τις ρήξεις με τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ

 

Στο Νταβός, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επαναλαμβάνει ότι η Γροιλανδία είναι ευρωπαϊκή και ότι οι δασμοί είναι λάθος. «Ήρθε η ώρα να οικοδομήσουμε μια νέα, πιο ανεξάρτητη Ευρώπη».

Ανοιχτή στον διάλογο, πρόθυμη για συμμετοχή, αλλά σταθερή και αποφασιστική. Με ψυχραιμία και ηρεμία, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καταφέρνει να αποφύγει τις συγκρούσεις και τις ρήξεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ, διατηρώντας παράλληλα, και πάλι με διακριτικότητα, τις αποστάσεις της και επαναπροσδιορίζοντας την πολιτική γραμμή. Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στοΝταβός, η φον ντερ Λάιεν «έρχεται σε ρήξη» με την αμερικανική ηγεσία, αλλά όχι με την Αμερική. Αυτή είναι μια από τις βασικές στιγμές που πιθανώς σηματοδοτεί μια νέα ευρωατλαντική πορεία: «Θεωρούμε τους λαούς των Ηνωμένων Πολιτειών όχι μόνο συμμάχους μας, αλλά και φίλους μας», είπε, μιλώντας σκόπιμα αργά για να τονίσει τη διαφορά μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και της πολιτικής τάξης. 

Οι λέξεις που χρησιμοποιούνται σε σχέση με την κυβέρνηση είναι διαφορετικές: «η απάντησή μας θα είναι αμείλικτη, ενωμένη και αναλογική», προειδοποιεί και υπόσχεται. Η φον ντερ Λάιεν δεν μπορεί να αποφύγει να αναφερθεί στο τρέχον ακανθώδες ζήτημα της Γροιλανδίας και την απειλή δασμών . Εν τω μεταξύ, πλήττει την τιμή του προέδρου των ΗΠΑ, κατηγορώντας τον για ανεντιμότητα: «Η ΕΕ και οι ΗΠΑ συμφώνησαν σε μια εμπορική συμφωνία τον περασμένο Ιούλιο . Και στην πολιτική όπως και στις επιχειρήσεις,  μια συμφωνία είναι μια συμφωνία. Και όταν οι φίλοι σφίγγουν τα χέρια, αυτό πρέπει να σημαίνει κάτι». Με άλλα λόγια, «οι προτεινόμενοι πρόσθετοι δασμοί είναι λάθος», ειδικά για την πολιτική και προσωπική αξιοπιστία όσων τους απειλούν.

Λοιπόν, μια σαφής απόρριψη. «Τα γεωπολιτικά σοκ μπορούν και πρέπει να χρησιμεύσουν ως ευκαιρία για την Ευρώπη», συλλογίζεται φωναχτά η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Κατά την άποψή μου, η σεισμική αλλαγή που βιώνουμε σήμερα είναι μια ευκαιρία, στην πραγματικότητα, μια αναγκαιότητα για να οικοδομήσουμε μια νέα μορφή ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας». Είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση που απειλεί να κοιτάξει αλλού - ή τουλάχιστον να δει την Ουάσινγκτον με πολύ διαφορετικό τρόπο. Άλλωστε, «η νοσταλγία είναι μέρος της ανθρώπινης ιστορίας μας. Αλλά η νοσταλγία δεν θα φέρει πίσω την παλιά τάξη», επιμένει η φον ντερ Λάιεν, λιγότερο συμφιλιωτική από το συνηθισμένο.

Περιμένει μέχρι το τέλος της ομιλίας για να πει, με λογικό και εύγλωττο τρόπο, ότι η Γροιλανδία είναι δανική και επομένως ευρωπαϊκή, και ότι θα παραμείνει ευρωπαϊκή.  «Η κυριαρχία και η ακεραιότητα του εδάφους είναι αδιαπραγμάτευτες», δηλώνει. Δεύτερον,  «εργαζόμαστε για μια τεράστια αύξηση ευρωπαϊκών επενδύσεων στη Γροιλανδία», η οποία δεν θα πωληθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά θα ενσωματωθεί στην ευρωπαϊκή αγορά. «Θα συνεργαστούμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες και όλους τους εταίρους για την ευρύτερη ασφάλεια της Αρκτικής», είπε, όχι ως χειρονομία ευγένειας ή παράδοσης, αλλά επειδή υπογραμμίζει την κεντρικότητα του ΝΑΤΟ, εντός του οποίου ενώνονται οι ευρωπαϊκές χώρες και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Όσο για τα υπόλοιπα, «πρέπει να συνεργαστούμε με όλους τους περιφερειακούς εταίρους μας για να ενισχύσουμε την κοινή μας ασφάλεια. Γι' αυτό θα εξετάσουμε πώς να ενισχύσουμε τις εταιρικές μας σχέσεις ασφαλείας με εταίρους όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία και η Ισλανδία». Οι ΗΠΑ ούτε αναφέρονται ούτε αναφέρονται. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αυτή που προσπαθεί να απελευθερωθεί από μια εξάρτηση από τον Ατλαντικό που ξαφνικά έχει γίνει μη βιώσιμη. «Ήρθε η ώρα να εκμεταλλευτούμε αυτήν την ευκαιρία και να οικοδομήσουμε μια νέα ανεξάρτητη Ευρώπη».

POLITICO / Η Ευρώπη υπόσχεται «σκληρή» απάντηση στους νέους δασμούς του Τραμπ για τη Γροιλανδία

O πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσe δασμό 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που έχουν αντιταχθεί στην κίνησή του κατά της Γροιλανδίας!

    Έκτακτη σύνοδος της ΕΕ έχει προγραμματιστεί για το απόγευμα της Κυριακής για να προγραμματιστεί μια απάντηση μετά την ανακοίνωση του Τραμπ για δασμούς 10% σε συμμάχους που αντιτίθενται στα σχέδιά του για τη Γροιλανδία.

Η ΕΕ δεσμεύτηκε να απαντήσει «σθεναρά» στους νέους δασμούς που επέβαλε στα κράτη μέλη ο πρόεδρος των ΗΠΑ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς ο Λευκός Οίκος εντείνει την εκστρατεία του για την ανάληψη του ελέγχου της Γροιλανδίας.

Η ανακοίνωση του Τραμπ για δασμό 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που έχουν αντιταχθεί στην κίνησή του κατά της Γροιλανδίας - συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Νορβηγίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας - ανοίγει ξανά ένα διατλαντικό εμπορικό ρήγμα που οι πρωτεύουσες πίστευαν ότι είχε αποτραπεί με μια συμφωνία που υπογράφηκε πέρυσι .

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επέκρινε τις τακτικές του Τραμπ ως απειλή για την «ευημερία», λέγοντας ότι «πρέπει να ανοίξουμε τις αγορές, όχι να τις κλείσουμε. Πρέπει να δημιουργήσουμε ζώνες οικονομικής ολοκλήρωσης, όχι να αυξήσουμε τους δασμούς».

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι πάντα πολύ σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, όπου κι αν βρίσκεται αυτό, και φυσικά, ξεκινώντας από το έδαφος των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης», δήλωσε ο Κόστα, μιλώντας μετά την υπογραφή μιας ιστορικής εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της Νότιας Αμερικής στην Παραγουάη το Σάββατο.

«Συντονίζω μια κοινή απάντηση από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτό το ζήτημα», πρόσθεσε ο Κόστα.

Έχει συγκληθεί έκτακτη συνάντηση των πρεσβευτών για την αξιολόγηση της κατάστασης και τον σχεδιασμό μιας αντίδρασης για το απόγευμα της Κυριακής, δήλωσαν αξιωματούχοι, και οι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας των χωρών έχουν ήδη έρθει σε άμεση επαφή.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε τους νέους δασμούς σε μια ανάρτηση στην ιστοσελίδα του Truth Social το Σάββατο, ισχυριζόμενος ότι οι χώρες που στοχοποιήθηκαν είχαν στείλει στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία τις τελευταίες ημέρες «για άγνωστους σκοπούς». Μια μικρή ομάδα στρατευμάτων του ΝΑΤΟ αποβιβάστηκε στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, Νουούκ, την Πέμπτη στο πλαίσιο μιας αποστολής αναγνώρισης και υποστήριξης.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής είναι άμεσα ανοιχτές σε διαπραγματεύσεις με τη Δανία ή/και οποιαδήποτε από αυτές τις χώρες που έχουν θέσει σε κίνδυνο τόσα πολλά», δήλωσε ο Τραμπ, επιμένοντας ότι η Ουάσινγκτον θα ολοκληρώσει την απόκτηση της Γροιλανδίας. Ο δασμός 10% θα επιβληθεί από την 1η Φεβρουαρίου και θα αυξηθεί στο 25% την 1η Ιουνίου και θα εφαρμοστεί «μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολική αγορά της Γροιλανδίας», δήλωσε ο Τραμπ.

«Η δήλωση του προέδρου αποτελεί έκπληξη», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λέκε Ράσμουσεν. «Ο σκοπός της αυξημένης στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, στην οποία αναφέρεται ο Πρόεδρος, είναι η ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική», είπε.

«Συμφωνούμε με τις ΗΠΑ ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα, καθώς η Αρκτική δεν είναι πλέον περιοχή χαμηλής έντασης. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο εμείς και οι εταίροι του ΝΑΤΟ εντείνουμε τις προσπάθειές μας με πλήρη διαφάνεια απέναντι στους Αμερικανούς συμμάχους μας», δήλωσε ο Ράσμουσεν.

«Βρισκόμαστε σε στενή επαφή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους άλλους εταίρους μας για το θέμα», πρόσθεσε.

Ο Κόστα, μαζί με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τους κορυφαίους συμβούλους τους, βρίσκονται στην Παραγουάη για την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur το Σάββατο. Η ολοκλήρωση της συμφωνίας της Mercosur χρειάστηκε περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα και παρουσιάζεται ως μια σημαντική προσπάθεια διαφοροποίησης των εμπορικών δεσμών στο πλαίσιο της πίεσης του Τραμπ κατά του ελεύθερου εμπορίου.

Η φον ντερ Λάιεν υπερασπίστηκε την ανάπτυξη ευρωπαϊκού στρατιωτικού προσωπικού, λέγοντας ότι «η προ-συντονισμένη δανική άσκηση, που διεξάγεται με συμμάχους, ανταποκρίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική και δεν αποτελεί απειλή για κανέναν».

«Οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα διακινδύνευαν μια επικίνδυνη καθοδική πορεία», δήλωσε η von der Leyen σε ανάρτησή της στο X.

«Η Κίνα και η Ρωσία πρέπει να περνούν καλά», δήλωσε η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας σε μια ανάρτηση στο X. «Αυτές είναι που επωφελούνται από τις διαιρέσεις μεταξύ των Συμμάχων. Εάν η ασφάλεια της Γροιλανδίας διατρέχει κίνδυνο, μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε εντός του ΝΑΤΟ», είπε.

«Οι δασμοί ενέχουν τον κίνδυνο να κάνουν την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες φτωχότερες και να υπονομεύσουν την κοινή μας ευημερία», δήλωσε ο Κάλλας.

Η ηγεσία της ΕΕ επικοινωνεί ενεργά με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σχετικά με τους νέους δασμούς του Τραμπ, επιβεβαίωσαν δύο αξιωματούχοι.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συνέκρινε την υποστήριξη προς τη Γροιλανδία με την υπεράσπιση της Ουκρανίας και δήλωσε ότι το Παρίσι θα υποστηρίξει «την κυριαρχία και την ανεξαρτησία» των εταίρων του.

«Κανένας εκφοβισμός ή απειλή δεν θα μας επηρεάσει, ούτε στην Ουκρανία, ούτε στη Γροιλανδία, ούτε πουθενά αλλού στον κόσμο όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με τέτοιες καταστάσεις», δήλωσε ο Μακρόν σε ανάρτησή του στο X.

«Οι απειλές για δασμούς είναι απαράδεκτες και δεν έχουν θέση σε αυτό το πλαίσιο. Οι Ευρωπαίοι θα απαντήσουν σε αυτές με ενιαίο και συντονισμένο τρόπο», δήλωσε ο Μακρόν.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε τους νέους δασμούς «εντελώς λανθασμένους» και δήλωσε ότι θα θέσει το θέμα στον Λευκό Οίκο.

Ο επικεφαλής του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ, δήλωσε ότι οι νέοι δασμοί των ΗΠΑ «θα μας βλάψουν».

«Δεν συμφωνούμε πάντα με την κυβέρνηση των ΗΠΑ και σε αυτή την περίπτωση σίγουρα όχι», δήλωσε ο Φάρατζ σε μια ανάρτηση στο X. «Αν η Γροιλανδία είναι ευάλωτη σε κακόβουλες επιρροές , τότε ρίξτε μια ματιά ξανά στον Ντιέγκο Γκαρσία», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην αεροπορική βάση ΗΠΑ-Ηνωμένου Βασιλείου σε ένα νησί στον Ινδικό Ωκεανό.

Ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε σε ανακοίνωσή του ότι οι ευρωπαϊκές χώρες «δεν θα αφήσουν τους εαυτούς τους να εκβιαστούν... Πρόκειται για ένα ζήτημα της ΕΕ που επηρεάζει πολύ περισσότερες χώρες από αυτές που τώρα ξεχωρίζουν. Η Σουηδία διεξάγει τώρα εντατικές συζητήσεις με άλλες χώρες της ΕΕ, τη Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο για μια συντονισμένη απάντηση».

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μετσόλα, δήλωσε ότι η ΕΕ «στηρίζει τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας».

«Τα μέτρα κατά των συμμάχων του ΝΑΤΟ που ανακοινώθηκαν σήμερα δεν θα βοηθήσουν στη διασφάλιση της ασφάλειας στην Αρκτική», δήλωσε ο Μετσόλο σε μια ανάρτηση στο X. «Διατρέχουν τον κίνδυνο του αντιθέτου, ενθαρρύνοντας τους κοινούς μας εχθρούς και όσους επιθυμούν να καταστρέψουν τις κοινές μας αξίες και τον τρόπο ζωής μας».

«Η Γροιλανδία και η Δανία έχουν ξεκαθαρίσει: Η Γροιλανδία δεν πωλείται και η κυριαρχία και η εδαφική της ακεραιότητα πρέπει να γίνονται σεβαστές. Καμία απειλή δασμών δεν μπορεί ή δεν θα αλλάξει αυτό το γεγονός», είπε.

πηγή: politico.eu 

Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα για ΕΕ – Ουκρανία: Το σχέδιο για "λάιτ" ένταξη του Κιέβου τρομάζει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες

Τι προβλέπει το σχέδιο "λάιτ" ένταξης; Ένταξη της Ουκρανίας στην Ένωση, αλλά με περιορισμένες δικαιοδοσίες...

    Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των FT, οι προτάσεις αφορούν κατάργηση του συστήματος ένταξης χωρών στην ΕΕ, το οποίο ισχύει από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και την αντικατάστασή του με ένα αμφιλεγόμενο μοντέλο

Σχέδιο για «λάιτ» ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ κυοφορείται στις Βρυξέλλες, πυροδοτώντας ωστόσο φόβους, ενστάσεις και αντιδράσεις στους κόλπους της Ένωσης.

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των FT, οι προτάσεις αφορούν κατάργηση του συστήματος ένταξης χωρών στην ΕΕ, το οποίο ισχύει από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και την αντικατάστασή του με ένα αμφιλεγόμενο μοντέλο δύο ταχυτήτων, το οποίο θα μπορούσε να επισπεύσει την ένταξη της Ουκρανίας στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας.

Το σχέδιο αναθεώρησης της ενταξιακής διαδικασίας βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο αλλά έχει ήδη ανησυχήσει κάποιες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που φοβούνται ότι το σκεπτικό της λάιτ ενταξης θα έχει εκτεταμένες συνέπειες για την Ένωση, σύμφωνα με όσα μεταφέρουν επτά ανώτεροι αξιωματούχοι στο βρετανικό μέσο.

Η προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ (το 2027) περιλαμβάνεται και στο προσχέδιο του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου των 20 σημείων που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση. Ωστόσο αξιωματούχοι της ΕΕ εκτιμούν ότι το Κίεβο θα χρειαζόταν ακόμη και μία δεκαετία μεταρρυθμίσεων ικανοποιήσει τα κριτήρια εισόδου.

Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα: Αξιωματούχοι της Επιτροπής αντιλαμβάνονται ότι ο Ζελένσκι δύσκολα θα μπορέσει να αποδεχθεί (και να «πουλήσει» στο εσωτερικό της χώρας) μια πιθανή συμφωνίας ειρήνη που θα μπορούσε να περιλαμβάνει παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία, εάν αν δεν μπορεί να παρουσιάσει την ένταξη στην ΕΕ ως ένα θετικό αντάλλαγμα.

Μέλος άνευ ψήφου

Τι προβλέπει το σχέδιο λάιτ ένταξης; Ένταξη της Ουκρανίας στην Ένωση, αλλά με περιορισμένες δικαιοδοσίες, βλέπε απαγόρευση ψήφου στις συνόδους κορυφής ή στις συναντήσεις υπουργών.

Το Κίεβο θα αποκτούσε σταδιακή πρόσβαση σε τμήματα της ενιαίας αγοράς, σε αγροτικές επιδοτήσεις και στα εσωτερικά αναπτυξιακά κονδύλια της ΕΕ, μόνον όταν εκπλήρωνε ορισμένα κριτήρια (ορόσημα) μετά την ένταξη.

Αυτό θα άλλαζε ριζικά τους κανόνες ένταξης που συμφωνήθηκαν το 1993 και απαιτούν από τις χώρες να συμμορφωθούν με έναν τεράστιο όγκο κανονισμών της ΕΕ σε πολλούς τομείς πολιτικής προτού γίνουν πλήρη μέλη.

Διευρύνοντας τη διεύρυνση

Προσπαθώντας να απαντήσει στις υπόρρητες αιτιάσεις για υπονόμευση της διαδικασίας ένταξης, ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ που έχει ενημερωθεί για το σχέδιο, δηλώνει: «Οι έκτακτες εποχές απαιτούν έκτακτα μέτρα… Δεν υπονομεύουμε τη διεύρυνση. Διευρύνουμε την έννοια της διεύρυνσης. (Άλλωστε) οι κανόνες γράφτηκαν πριν από περισσότερα από 30 χρόνια και χρειάζονται μεγαλύτερη ευελιξία. Πρόκειται για μια στιγμή που συμβαίνει μία φορά σε κάθε γενιά και πρέπει να ανταποκριθούμε».

Ωστόσο, διπλωμάτες κρατών-μελών και άλλων υποψήφιων χωρών που συμμετείχαν σε άτυπες συζητήσεις με την Κομισιόν μεταφέρουν ένα κλίμα «βαθιάς ανησυχίας» για το εγχείρημα.

Κάποιοι φοβούνται ότι θα επηρεάσει αρνητικά τη μελλοντική σταθερότητα της Ένωσης, θα υποβαθμίσει την αξία της ιδιότητας του μέλους και θα αδικήσει άλλες υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

«Είναι μια παγίδα που έστησαν ο Πούτιν και ο Τραμπ και εμείς πέφτουμε μέσα», δήλωσε έτερος διπλωμάτης της ΕΕ, αναφερόμενος στον κίνδυνο για την ενότητα της Ένωσης.

«Η ΕΕ βρίσκεται ξανά μεταξύ σφύρας και άκμονος», εκτιμά ο Μουτζτάμπα Ράχμαν, της Eurasia Group. «Δεν έχει άλλη επιλογή από το να επισπεύσει την ένταξη της Ουκρανίας, αλλά αυτό θα ανοίξει το κουτί της Πανδώρας με πολιτικούς και θεσμικούς κινδύνους που κανείς στις Βρυξέλλες δεν κατανοεί πλήρως».

Ύστερα ήρθε ο Όρμπαν

Ήδη την πρόοδο της Ουκρανίας στο υφιστάμενο σύστημα ένταξης μπλοκάρει η Ουγγαρία που εμποδίζει την απαιτούμενη ομοφωνία για να ανοίγει και να κλείνει κάθε ένα από τα 35 «κεφάλαια» της ενταξιακής διαπραγμάτευσης.

Αξιωματούχοι της ΕΕ και της Ουκρανίας πιστεύουν  πάντως ότι, εάν οι ΗΠΑ συνυπογράψουν την ειρηνευτική συμφωνία Ρωσίας – Ουκρανίας, αυτό θα αναγκάσει τη Βουδαπέστη και τον Όρμπαν να υποχωρήσει.

Υπάρχει επίσης μια μεγάλη ομάδα ήδη υφιστάμενων κρατών-μελών που παρότι επιθυμούν να στηρίξουν την Ουκρανία, αντιστέκονται σθεναρά σε οποιαδήποτε «παραθυράκια» στους κανόνες ή σε ένα σύστημα δύο ταχυτήτων υποψήφιων μελών, λένε τέσσερις διπλωμάτες.

Δεν θα το δεχτούν ποτέ

«Αν προσπαθήσουν να το επιβάλουν στα κράτη-μέλη, αυτά δεν θα το δεχτούν ποτέ», προειδοποιεί ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ, εκτιμώντας ότι αυτό θα άνοιγε επικίνδυνο ρήγμα ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τις εθνικές κυβερνήσεις.

Άλλοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οποιαδήποτε αλλαγή στη διαδικασία διεύρυνσης θα διατάρασσε και τις φιλοδοξίες άλλων υποψήφιων χωρών και θα έθετε ευρύτερα ζητήματα για τις σχέσεις της ΕΕ με στενούς της γείτονες.

Το Μαυροβούνιο και η Αλβανία είναι οι πιο κοντινές στην ένταξη χώτρς ως προς την πρόοδο στα κεφάλαια και ενδέχεται να αισθανθούν ότι τους προσφέρεται ένα λιγότερο ελκυστικό «έπαθλο», λένε τρεις από τους αξιωματούχους.

Θα εγείρονταν επίσης ερωτήματα για το αν άλλες χώρες με μικρή ή μηδενική πρόοδο τα τελευταία χρόνια – βλέπε Βοσνία και Τουρκία- θα ήταν ποτέ ικανές να λάβουν τον ίδιο ανώδυνο δρόμο ένταξης.

Δεν είναι σαφές πώς αυτό θα επηρέαζε χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, όπως η Νορβηγία, που συμμετέχουν στην ενιαία αγορά χωρίς δικαιώματα ψήφου, ή άλλους στενούς εταίρους εκτός ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο.

«Το σχέδιο θέτει τεράστια και δύσκολα ερωτήματα με πολλές απρόβλεπτες συνέπειες», καταλήγει ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ.

πηγή: naftemporiki.gr

Mercosur / Αύριο οι υπογραφές στην Παραγουάη - Τι σημαίνει για την Ελλάδα - Οι επόμενες κινήσεις

Το άνοιγμα της Ευρώπης στην Mercosur, αποτελεί ένα μεγάλο εμπόδιο για τη βιωσιμότητα της πρωτογενούς παραγωγής στην Ελλάδα...

    Στην υπογραφή της αμφιλεγόμενης και διχαστικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur προχωρούν αύριο, Σάββατο, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν...

Την Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου, οι ευρωβουλευτές αναμένεται να ψηφίσουν για το εάν θα παραπέμψουν τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ε.Ε

Στην υπογραφή της αμφιλεγόμενης και διχαστικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur προχωρούν αύριο, Σάββατο, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, στο πλαίσιο της σχετικής τελετής που θα πραγματοποιηθεί στην Ασουνσιόν της Παραγουάης, η οποία και βρίσκεται πλέον στην προεδρία της Mercosur.

Σήμερα, πριν από την τελετή της υπογραφής οι δύο πρόεδροι του Συμβουλίου και της Κομισιόν επισκέπτονται το Ρίο ντε Τζανέιρο προκειμένου να συναντηθούν σε τριμερές επίπεδο με τον πρόεδρο της Βραζιλίας Λούλα Ντα Σίλβα. Όπως ανακοινώθηκε «με αυτή την επίσημη επίσκεψη θα ισχυροποιηθεί η δυνατή συμμαχία και θα εδραιωθεί περαιτέρω η σχέση των δύο πλευρών», εξαίροντας το ρόλο της Βραζιλίας κατά την πρόσφατη θητεία της στην προεδρία της Mercosur, η οποία «υπήρξε καθοριστική προκειμένου να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις της συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur και να ανοίξει ο δρόμος για την υπογραφή της στο τέλος αυτής της εβδομάδας στην Παραγουάη».

Η υπογραφή του Σαββάτου έρχεται ως το επόμενο βήμα μετά την έκδοση των δύο αποφάσεων του Συμβουλίου στις 9 Ιανουαρίου, με τις οποίες εξουσιοδοτείται η υπογραφή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA) και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας (iTA) μεταξύ των δύο πλευρών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των εταίρων στη Mercosur -Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη.

Επόμενα βήματα

Τις προσεχείς εβδομάδες η Επιτροπή θα επικεντρωθεί στη συνεργασία με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ώστε να εξασφαλίσει την υποστήριξή τους, ενόψει της τελικής ψηφοφορίας επί της συμφωνίας, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Εμπορίου στην εκτελεστική εξουσίας της Ε.Ε, Ο. Gill. Ο ίδιος επισήμανε πως η Επιτροπή πιστεύει ότι πρόκειται για μια συμφωνία που το Κοινοβούλιο μπορεί να υποστηρίξει με πλήρη εμπιστοσύνη. Ωστόσο δεν είναι ακριβώς έτσι η κατάσταση καθώς η Κομισιόν έχει κάποιες ανησυχίες για το πως θα κινηθεί διαδικασία. Σύμφωνα με κάποιες πηγές «αν η ψηφοφορία διεξαγόταν σήμερα δεν θα υπήρχαν αρκετές ψήφοι υπέρ της εμπορικής συμφωνίας», όμως θα μεσολαβήσουν κάποιοι μήνες έως ότου αυτή πραγματοποιηθεί τελικά, χρόνος που εκτιμάται ότι θα «δουλέψει» υπέρ της συμφωνίας.

Κανονικά για να επικυρωθεί η συμφωνία θα πρέπει να περάσει πρώτα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου να εγκριθεί, όμως η συμφωνία μπορεί να ξεκινήσει πριν την ψηφοφορία αυτή, στο πλαίσιο του μηχανισμού «προσωρινής εφαρμογής» που επιτρέπει στην ουσία άμεση ισχύ της.

Πάντως την ερχόμενη Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου, οι ευρωβουλευτές αναμένεται να ψηφίσουν για το εάν θα παραπέμψουν τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ε.Ε, προκειμένου να γίνει μια επαλήθευση επί της νομιμότητάς της, κίνηση που θα μπορούσε να «παγώσει» τη διαδικασία επικύρωσης για μήνες, και πάντως έως ότου το Δικαστήριο εκδώσει σχετική γνώμη, το οποίο θα μπορούσε ενδεχομένως να επιβάλει κάποιες αλλαγές στη συμφωνία, εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν συμμορφώνεται με τις συνθήκες της Ε.Ε.

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε τον περασμένο Νοέμβριο από 145 ευρωβουλευτές από το ΕΛΚ, τους Σοσιαλιστές και Δημοκρατικούς, την Renew, τους Πράσινους και την Αριστερά για να επαληθεύσουν τη συμβατότητα της συμφωνίας με τις Συνθήκες της Ε.Ε. Η πρόταση έχει ισχυρή διακομματική υποστήριξη και, εάν το Ευρωκοινοβούλιο την εγκρίνει, η τελική επικύρωση της συμφωνίας θα ανασταλεί μέχρι την απόφαση των δικαστών του Λουξεμβούργου.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις τα πολιτικά κόμματα δυσκολεύονται να προχωρήσουν σε δημόσια στήριξη της εμπορικής συμφωνίας με το μπλοκ της Νοτίου Αμερικής, λόγω κυρίως της πίεσης από τον αγροτικό τομέα ιδίως από ορισμένες χώρες της Ε.Ε, όπως η Γαλλία, που δεν φαίνεται να υποχωρεί, παρά τα τετελεσμένα.

Όσο για το κόμμα της υπερμάχου της συμφωνίας Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, το ΕΛΚ, η ίδια -η οποία πλέον είναι αντιμέτωπη με νέα πρόταση μομφής από την ακροδεξιά ομάδα «Πατριώτες για την Ευρώπη» που ασκεί δριμεία κριτική στη συμφωνία με τη Mercosur- φέρεται να προειδοποίησε τους συναδέλφους της προχθές σε μια συνεδρίαση της ομάδας κεκλεισμένων των θυρών, λέγοντας μάλιστα ότι «αν η Mercosur αποτύχει μπορούμε να ξεχάσουμε την Ε.Ε ως παγκόσμιο παράγοντα». Σύμφωνα με το Politico υπάρχει ήδη μια συζήτηση στους κόλπους του ΕΛΚ για την επιδίωξη μυστικής ψηφοφορίας, ώστε να μπορέσουν οι ευρωβουλευτές να ψηφίσουν χωρίς τον φόβο της δημόσιας έκθεσης και των αντίστοιχων επιπτώσεων.

Mercosur: Τι είναι και τι σημαίνει για την Ελλάδα η συμφωνία με την ΕΕ;

Η συμφωνία μεταξύ Mercosur και Ευρωπαϊκής Ένωσης προκαλεί έντονες αντιδράσεις από τους εκπροσώπους του πρωτογενούς τομέα παραγωγής - Τι είναι και γιατί δημιουργεί εντάσεις;

Ψηφίστηκε η συμφωνία μεταξύ Mercosur και Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία εναντιώνονταν όλοι οι εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα παραγωγής. Τι είναι όμως η Mercosur και γιατί αντιδρούν αγρότες και κτηνοτρόφοι;

Τι είναι η Mercosur;

Η Mercosur είναι η Κοινή Αγορά του Νότου, ένας εμπορικός συνασπισμός της Νότιας Αμερικής που ιδρύθηκε το 1991. Μέλη της είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Η Βενεζουέλα προσχώρησε το 2012, αλλά η ιδιότητα μέλους της ανεστάλη το 2017. Τον Δεκέμβριο του 2012 υπεγράφη το πρωτόκολλο προσχώρησης της Βολιβίας στη Mercosur. Εκκρεμεί η επικύρωσή του από τα κοινοβούλια των χωρών της Mercosur.

Από κοινού, οι χώρες της Mercosur αποτελούν την 6η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο με συνολικό πληθυσμό 270 εκατομμύρια. Όλες οι στατιστικές της Mercosur κατωτέρω αναφέρονται στις τέσσερις χώρες-πλήρη μέλη της Mercosur: Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη.

Τι έχει σκοπό να προσφέρει η συμφωνία;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και 25 χρόνια βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τις τέσσερις βασικές χώρες της Mercosur με σκοπό την υπογραφή της σημαντικής εμπορικής συμφωνίας, η οποία ολοκληρώθηκε σήμερα.

Η συμφωνία της ΕΕ με τη Mercosur σκοπό έχει:

1. να αρθούν οι εμπορικοί φραγμοί και να διευκολυνθούν οι επιχειρήσεις της ΕΕ να πωλούν αγαθά και υπηρεσίες στη Mercosur, καθώς και οι επενδύσεις,

1. να συμβάλει στη διασφάλιση βιώσιμης πρόσβασης σε πρώτες ύλες, ενισχύοντας την οικονομική μας ασφάλεια και στηρίζοντας τη διττή μετάβαση,

1. να βοηθήσει την ΕΕ και τη Mercosur να διαμορφώσουν παγκόσμιους εμπορικούς κανόνες σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και

1. να στείλει ένα ηχηρό μήνυμα στον κόσμο υπέρ του εμπορίου που βασίζεται σε κανόνες, απορρίπτοντας τον προστατευτισμό, σύμφωνα με την Κομισιόν.

• μηχανήματα και συσκευές

• χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα

• εξοπλισμός μεταφορών

• γεωργικά προϊόντα

• ορυκτά προϊόντα

• χαρτοπολτός και χαρτί

Τα αγαθά που εισάγονται και εξάγονται μεταξύ ΕΕ και Mercosur

Τα κυριότερα αγαθά που εξάγει η ΕΕ στη Mercosur

Τα κυριότερα αγαθά που εισάγει η ΕΕ από τη Mercosur

Οι υπηρεσίες

Το 2023 (σ.σ. το πιο πρόσφατο έτος, για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία) η αξία του εμπορίου υπηρεσιών μεταξύ ΕΕ και Mercosur υπερέβη τα 42 δισ. ευρώ. Η ΕΕ εξήγαγε στη Mercosur υπηρεσίες αξίας άνω των 29 δισ. ευρώ, ενώ η Mercosur εξήγαγε υπηρεσίες στην ΕΕ αξίας 13,4 δισ. ευρώ περίπου.

Ποια κράτη ψήφισαν κατά της συμφωνίας;

Η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία εξέφρασαν την αντίθεσή τους, ενώ το Βέλγιο απείχε.

Επιπλέον, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόκειται να ταξιδέψει στην Παραγουάη την επόμενη εβδομάδα για να υπογράψει τη συμφωνία.

Τι διασφαλίστηκε για τους ευρωπαίους αγρότες;

Πρόσθετες διασφαλίσεις για την αγορά γεωργικών προϊόντων, οι οποίες θα τεθούν σε ισχύ σε περίπτωση υπερβολικής αύξησης των εισαγωγών από τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη, έλαβαν επίσης την έγκριση των πρεσβευτών της ΕΕ, σύμφωνα με τους διπλωμάτες, υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Γιατί αντιδρούν οι έλληνες αγρότες;

Οι Έλληνες και Ευρωπαίοι παραγωγοί όμως, αντιδρούν στην ψήφιση της συμφωνίας, καθώς θεωρούν ότι τα δικά τους προϊόντα «θα έρθουν σε δεύτερη μοίρα». Όπως χαρακτηριστικά σχολιάζουν στο «Βήμα» καλλιεργητές, «αν η ελληνική κυβέρνηση ψηφίσει θετικά τη συμφωνία, είναι σαν να βάζουν “ταφόπλακα” στον πρωτογενή τομέα παραγωγής της χώρας μας».

«Θέλουμε τώρα με την ψήφιση της Mercosur να υπάρξουν δικλείδες ασφαλείας για τα προϊόντα μας. Ακόμα, θέλουμε να δείξουν σεβασμό στον πρωτογενή τομέα παραγωγής έμπρακτα», συμπληρώνει η Λίλιαν Νιάκα, αγρότισσα και δενδροκαλλιεργητής από το Τύρναβο. Παράλληλα, η Βάσω Φασούλα, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής κτηνοτρόφων Θεσσαλίας, σχολιάζει χαρακτηριστικά: «Έπειτα από την υπογραφή κιόλας της συμφωνίας με τη Mercosur, είμαστε πεπεισμένοι, ότι δεν προβλέπεται καμία αρωγή της επιβίωσης μας».

Ο Θανάσης Γκούμας, αγρότης από την περιοχή της Λάρισας, προσθέτει ότι «είμαστε εξαγριωμένοι με την ψήφιση της συμφωνίας».

Αξίζει να αναφερθεί ότι η ψήφιση της συμφωνίας έρχεται πριν από την επικείμενη συνάντηση εκπροσώπων του πρωτογενούς τομέα παραγωγής με τον πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, για τη χώρα μας η συμφωνία μπορεί να προσφέρει τη δυνατότητα να πραγματοποιηθούν περισσότερες εξαγωγές και να ενισχυθούν οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, οι οποίες είναι μικρομεσαίες στην πλειονότητά τους (97%).

Η συμφωνία φαίνεται ότι προσφέρει τη δυνατότητα προστασίας ΠΟΠ προϊόντων, όπως για παράδειγμα η φέτα, από απομιμήσεις σε διάφορες τοπικές αγορές. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι δίνεται μια περίοδος εφαρμογής της τάξης των εφτά ετών, κάτι που δημιουργεί προβληματισμό.

Επιπλέον, τίθεται το ζήτημα των μεγαλύτερων εξαγωγών για βασικά ελληνικά προϊόντα, όπως το ελαιόλαδο, το οποίο αυτή τη στιγμή υπόκειται σε πολύ υψηλούς δασμούς, κάτι που δημιουργεί εκ νέου ερωτήματα.

Η συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur σημαίνει ότι:

• Οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι μικρές επιχειρήσεις θα βρουν πολύ πιο εύκολη την επιχειρηματική τους δραστηριότητα στις χώρες της Mercosur

• Οι ελληνικές επιχειρήσεις μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες ευκολότερα και φθηνότερα

• Οι Έλληνες παραγωγοί (βιομηχανικών προϊόντων και τροφίμων) και οι αγρότες μπορούν να εξάγουν περισσότερα

• Οι ελληνικές λιχουδιές θα πουλήσουν περισσότερο και σε premium τιμές

• 631.000 θέσεις εργασίας στην Ελλάδα υποστηρίζονται από τις ελληνικές εξαγωγές και τις εξαγωγές της ΕΕ προς τον υπόλοιπο κόσμο*

• Ουσιαστικά αυτό αφορά 1 στις 8 θέσεις εργασίας

Το εμπόριο είναι σημαντικό για την οικονομία της Ελλάδας

• 631.000 θέσεις εργασίας στην Ελλάδα υποστηρίζονται από τις ελληνικές εξαγωγές και τις εξαγωγές της ΕΕ προς τον υπόλοιπο κόσμο*

• Ουσιαστικά αυτό αφορά 1 στις 8 θέσεις εργασίας

με πληροφορίς από ΑΥΓΗ και ΒΗΜΑ