Χτυπήθηκε δεύτερο ελληνόκτητο πλοίο στον Περσικό μέσα σε 24 ώρες

Σώοι και καλά στην υγεία τους είναι και οι 22 Γεωργιανοί που εργάζονται ως πλήρωμα στο ελληνόκτητο τάνκερ υπό την ονομασία M/T Zefyros και με σημαία Μάλτας, που χτυπήθηκε στον Περσικό Κόλπο και τυλίχθηκε στις φλόγες..

    Τα πλοία που έγιναν στόχος των επιθέσεων αργά το βράδυ της Τετάρτης στον Κόλπο κοντά στο Ιράκ ήταν το Safesea Vishnu με σημαία Νήσων Μάρσαλ και το M/T Zefyros με σημαία Μάλτας, τα οποία είχαν φορτώσει φορτία καυσίμων στο Ιράκ, δήλωσαν δύο Ιρακινοί λιμενικοί αξιωματούχοι.

Η επίθεση έγινε πιθανά με θαλάσσιο drone και προκάλεσε πυρκαγιά - Καλά στην υγεία τους οι 22 Γεωργιανοί ναυτικοί - Άλλες δύο ιρανικές επιθέσεις σε πλοία μέσα στη νύχτα, φτάσαμε τις έξι σε 36 ώρες και 16 συνολικά από την έναρξη της σύγκρουσης

Δεύτερο ελληνόκτητο δεξαμενόπλοιο φέρεται να έχει χτυπηθεί μέσα σε λιγότερες από 24 ώρες, εξαιτίας του εν εξελίξει πολέμου στη Μέση Ανατολή που ξέσπασε μετά την επίθεση Ισραήλ και ΗΠΑ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και την απάντηση του τελευταίου, βάζοντας στο στόχαστρο και στόχους σε γειτονικές του αραβικές χώρες.

Ο λόγος για το τάνκερ «Μ/Τ Zefyros» με σημαία Μάλτας. Σύμφωνα με στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence, που επικαλείται το Reuters, το δεξαμενόπλοιο «Zefyros» φέρεται να συνδέεται με ελληνικά ναυτιλιακά συμφέροντα. Η εταιρεία εμπορικής διαχείρισης του πλοίου εμφανίζεται να είναι η «Cygnus Tankers Limited» με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, ωστόσο οι εταιρείες που εμπλέκονται δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα σχολιασμού.

Το CNN μετέδωσε ωστόσο ότι το πλοίο ανήκει στην ελληνική εταιρεία «Benetech Shipping» συμφερόντων της οικογένειας Μιχαήλ. Το συγκεκριμένο πλοίο χτυπήθηκε λίγο πριν τα μεσάνυχτα της Τετάρτης (ώρα Ελλάδος και Κύπρου) πιθανότατα από ιρανικά σκάφη που φέρονται να ήταν παγιδευμένα με εκρηκτικά και ενώ βρισκόταν μέσα στα χωρικά ύδατα του Ιράκ, στον Περσικό Κόλπο.

Πέρα απ΄το ελληνόκτητο πλοίο «Zefyros», στην ίδια επίθεση χτυπήθηκε και το πλοίο «Safesea Vishnu» με σημαία Νήσων Μάρσαλ, ιδιοκτήτρια εταιρεια του οποίου εμφανίζεται η αμερικανική «Safesea Transport Inc.». Σύμφωνα με τα τηλεγραφήματα των διεθνών πρακτορείων, από την επίθεση στα δύο δεξαμενόπλοια, σκοτώθηκε τουλάχιστον ένα μέλος πληρώματος ενώ ακόμη 38 άνθρωποι διασώθηκαν.

According to an Iraqi port official, two foreign tankers carrying Iraqi fuel oil were attacked within the territorial waters of Iraq within the last hour, causing both to catch fire in the Persian Gulf. A total of 25 crewmembers onboard the vessels have been evacuated so far by… pic.twitter.com/xBCHI09Txs

— OSINTdefender (@sentdefender) March 11, 2026

Καλά στην υγεία τους οι 22 Γεωργιανοί ναυτικοί

Νωρίς το πρωί της Πέμπτης ωστόσο έγινε γνωστό από το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας στην Αθήνα μέσω του ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι είνα_ι «καλά στην υγεία τους οι 22 υπήκοοι Γεωργίας που αποτελούν το πλήρωμα ελληνόκτητου δεξαμενόπλοιου με σημαία Μάλτας, το οποίο δέχθηκε πλήγμα από πιθανό ιρανικό μη επανδρωμένο επιφανειακό σκάφος, ενώ πραγματοποιούσε επιχείρηση μεταφοράς φορτίου από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship transfer) εντός των χωρικών υδάτων του Ιράκ»_.

Σύμφωνα με το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, από το περιστατικό δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί μεταξύ των μελών του πληρώματος. Ωστόσο, στο δεξαμενόπλοιο εκδηλώθηκε πυρκαγιά μετά το πλήγμα. Η φωτιά τέθηκε υπό έλεγχο και τελικά κατασβέστηκε με τη συνδρομή των ιρακινών πυροσβεστικών δυνάμεων και των τοπικών λιμενικών αρχών, που κινητοποιήθηκαν άμεσα στην περιοχή.

Η κρατική εταιρεία εμπορίας πετρελαίου του Ιράκ (SOMO) επιβεβαίωσε ότι το πλοίο μετέφερε συμπυκνωμένα ενεργειακά προϊόντα της Basra Gas Company, στο πλαίσιο εμπορικών δραστηριοτήτων εξαγωγής υδρογονανθράκων από τη χώρα. Το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, επικαλούμενο επίσης ιρακινές λιμενικές αρχές, ανέφερε ότι επιχείρηση διάσωσης των ναυτικών πραγματοποιήθηκε μετά το περιστατικό που σημειώθηκε στη θαλάσσια περιοχή του Ιράκ.

Iraqi firefighters and port authorities have managed to control and extinguish the fire onboard two oil tankers targeted earlier tonight off the coast of Basra, identified as the Marshall Islands-flagged M/T SAFESEA VISHNU and Malta-flagged M/T ZEFYROS, who were struck by a… pic.twitter.com/BUbqdobEeI

— OSINTdefender (@sentdefender) March 12, 2026

Επίθεση ιρανικών εναέριων ή θαλάσσιων drones

Ερωτηθείς σχετικά από το Γαλλικό Πρακτορείο, εργαζόμενος στο λιμάνι της Βασόρας είπε πως δεν είναι σε θέση να πει αν πρόκειται για επίθεση εναέριων ή θαλάσσιων drones, την ώρα που οι ΗΠΑ κατηγορούν το Ιράν ότι ναρκοθετεί τα ύδατα του Κόλπου και το στενό του Χορμούζ για να παραλύσει την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.

Η συγκεκριμένη επίθεση σημειώθηκε μερικές ώρες μετά τη νέα προειδοποίηση της αμερικανικής πρεσβείας στη Βαγδάτη για πιθανές επιθέσεις του Ιράν ή συμμάχων του εναντίον «πετρελαϊκών και ενεργειακών υποδομών που ανήκουν στις ΗΠΑ» στην ιρανική επικράτεια. Το ιρακινό υπουργείο Πετρελαίου από την πλευρά του απηύθυνε έκκληση «η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε διεθνείς θαλάσσιους διαδρόμους και οδούς ενεργειακού εφοδιασμού (...) να προφυλαχθούν από περιφερειακές συρράξεις».

Η Τεχεράνη διεμήνυσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι δεν έχει πρόθεση να επιτρέψει «την εξαγωγή ούτε ενός λίτρου πετρελαίου από την περιοχή προς το εχθρικό στρατόπεδο και τους εταίρους του μέχρι νεοτέρας».

Νέο πλήγμα νωρίς το πρωί σε πλοίο στα ΗΑΕ

Μάλιστα, μετά από αυτήν την επίθεση είχαμε άλλη μία. Πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων χτυπήθηκε από «άγνωστο βλήμα» στα ανοικτά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με αποτέλεσμα να προκληθεί «μικρή πυρκαγιά», χωρίς πάντως να υπάρξουν θύματα, ανακοίνωσε λίγο μετά τις 05:30 το πρωί της Πέμπτης, ώρα Ελλάδας και Κύπρου, η υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO, η οποία υπάγεται στο πολεμικό ναυτικό της Βρετανίας.

Ο καπετάνιος του πλοίου, που χτυπήθηκε 35 ναυτικά μίλια (65 χιλιόμετρα) βόρεια από την Τζέμπελ Αλί, νοτιοδυτικά του Ντουμπάι, ενημέρωσε πως όλα μέλη του πληρώματος είναι «σώα», σημείωσε σε ενημερωτικό δελτίο του το UKMTO, προσθέτοντας πως η αποτίμηση των ζημιών εμποδίζεται από το σκοτάδι.

Έξι επιθέσεις σε πλοία σε 24 ώρες και 16 συνολικά

Τα περιστατικά αυτά έρχονται να προστεθούν στη σειρά επιθέσεων που έχουν καταγραφεί τις τελευταίες ημέρες στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου και των Στενών του Ορμούζ, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου.

Συνολικά έξι επιθέσεις έχουν καταγραφεί τις τελευταίες 36 ώρες.

Over the last 36 hours, Iranian forces have carried out 5 likely successful attacks on commercial vessels across the Persian Gulf.

At least 3 vessels have been heavily damaged, with another 3 suffering minor damage. Notably, some of the attacks were carried out by drone boats. pic.twitter.com/BOZ03jlf3c

— OSINTtechnical (@Osinttechnical) March 12, 2026

Υπενθυμίζεται ότι την Τετάρτη χτυπήθηκε και άλλο ένα ελληνόκτητο πλοίο. Ο λόγος για το «Star Gwyneth» που ανήκει στη ναυτιλιακή εταιρεία «Star Bulk» του εφοπλιστή Πέτρου Παππά.

Πέραν αυτού και των τριών επιθέσεων που προαναφέρθηκαν στην διάρκεια της νύχτας, είχαμε πλήγματα και σε ένα φορτηγό πλοίο ξηρού φορτίου με σημαία Ταϊλάνδης που υπέστη σοβαρές ζημιές ανοικτά του Ομάν καθώς και σε ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με σημαία Ιαπωνίας.

Από την έναρξη των εχθροπραξιών υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 16 πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις στην περιοχή.

eurnews

Μέτρα και πρόστιμα για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας - Σε ισχύ μέχρι τις 30 Ιουνίου

Πλαφόν στα περιθώρια κέρδους σε καύσιμα και βασικά αγαθά - Ενδεικτική λίστα με 61 προϊόντα.

    Τα έκτακτα αυτά μέτρα θα ισχύσουν έως τις 30 Ιουνίου και αφορούν τη βιομηχανία, τα σούπερ μάρκετ, τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και τα πρατήρια, με πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και εντατικοποίηση των ελέγχων.

Η εξιδείκευση των μέτρων από την κυβέρνηση

Με πράξη νομοθετικού περιεχομένου που προωθείται άμεσα και αναμένεται να δημοσιευθεί στο ΦΕΚ μέχρι το βράδυ, η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή έκτακτα μέτρα για την αγορά καυσίμων και βασικών αγαθών, με στόχο την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας εν μέσω διεθνών αναταράξεων. 

Τα μέτρα θα ισχύσουν έως τις 30 Ιουνίου και αφορούν τη βιομηχανία, τα σούπερ μάρκετ, τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και τα πρατήρια, με πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και εντατικοποίηση των ελέγχων.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε πριν από λίγο, παρουσιάζοντας τα μέτρα, ότι η πράξη νομοθετικού περιεχομένου προωθείται ώστε «τα μέτρα να τεθούν σε άμεση εφαρμογή». Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση θέτει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας και ξεκαθαρίζει ότι δεν θα υπάρξει ανοχή σε τέτοια φαινόμενα. «Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα βρίσκονται στις επάλξεις ώστε να κινηθούμε με την ταχύτητα και την αποφασιστικότητα που απαιτείται», σημείωσε.

Ο ίδιος τόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει την κρίση στον Περσικό Κόλπο με σοβαρότητα και ταχύτητα τόσο στην εξωτερική πολιτική και την άμυνα όσο και στην οικονομία. Παράλληλα διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει ζήτημα επάρκειας εφοδιασμού στη χώρα. Όπως εξήγησε, η Ελλάδα δεν εξαρτάται ενεργειακά από την περιοχή των Στενών του Ορμούζ.

Σε ό,τι αφορά τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης επισήμανε ότι η κατάσταση παρακολουθείται σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και ότι τυχόν πρόσθετες παρεμβάσεις θα αποφασιστούν όταν υπάρξει σαφέστερη εικόνα. «Η δημοσιονομική σοβαρότητα των τελευταίων ετών μάς δίνει σήμερα περιθώρια δράσης», είπε, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να ελέγξει τον παγκόσμιο πληθωρισμό, αλλά μπορεί να αντιμετωπίσει φαινόμενα αισχροκέρδειας. «Κάθε κατεργάρης θα καθίσει στον πάγκο του», υπογράμμισε.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, σημείωσε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί έντονες αναταράξεις και αβεβαιότητα με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Όπως ανακοίνωσε, με την έναρξη ισχύος της πράξης νομοθετικού περιεχομένου θεσπίζεται πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα καύσιμα, προκειμένου να αποτραπεί η αθέμιτη κερδοφορία. Συγκεκριμένα, οι εταιρείες εμπορίας δεν θα μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 5 λεπτά ανά λίτρο για βενζίνη και πετρέλαιο, ενώ τα πρατήρια δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τα 12 λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή προς τους καταναλωτές.

Παράλληλα προβλέπεται ειδική ρύθμιση για τις νησιωτικές περιοχές, όπου λόγω αυξημένου κόστους μεταφοράς μπορεί να οριστούν διαφορετικά όρια με υπουργική απόφαση. Ο υπουργός τόνισε επίσης ότι η χώρα διαθέτει αυξημένη ενεργειακή ανθεκτικότητα, καθώς πάνω από το 50% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σημείωσε ακόμη ότι προχωρά η εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, ενώ ενισχυμένη είναι και η συμβολή των υδροηλεκτρικών λόγω των αυξημένων βροχοπτώσεων. Επόμενο βήμα, όπως είπε, αποτελεί η ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων.

Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ότι η διεθνής αβεβαιότητα επιβαρύνει την οικονομία και αυξάνει τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, γεγονός που ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, ιδιαίτερα στα βασικά είδη. Όπως ανέφερε, το υπουργείο έχει ήδη εντείνει τους ελέγχους, πραγματοποιώντας περίπου 1.500 ελέγχους σε πρατήρια καυσίμων.

Στο πλαίσιο της πράξης νομοθετικού περιεχομένου επιβάλλεται επίσης πλαφόν στα περιθώρια κέρδους για βασικά είδη διαβίωσης και τρόφιμα. Σύμφωνα με τον υπουργό, από την έναρξη ισχύος του μέτρου κανένα προϊόν δεν θα μπορεί να πωλείται με μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους από αυτό που ίσχυε το 2025. Το μέτρο θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου, οπότε και θα αξιολογηθεί, εκ νέου, σε ποια προϊόντα θα συνεχιστεί.

Τα πρόστιμα για παραβάσεις φτάνουν έως τα 5 εκατομμύρια ευρώ και το μέτρο αφορά το χονδρεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ, τη βιομηχανία και τις εταιρείες διακίνησης προϊόντων. «Είναι ένα αυστηρό μέτρο, αλλά οι συνθήκες το καθιστούν δίκαιο», ανέφερε ο κ. Θεοδωρικάκος, καλώντας την επιχειρηματικότητα να επιδείξει κοινωνική ευθύνη. «Το κέρδος είναι θεμιτό, η αισχροκέρδεια όχι», σημείωσε.

Παράλληλα απηύθυνε έκκληση προς την αντιπολίτευση να στηρίξει τα μέτρα και προς την ανεξάρτητη αρχή να εντείνει τους ελέγχους στην αγορά, ώστε να διασφαλιστεί η εφαρμογή του νόμου προς όφελος των πολιτών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο ΔΟΕ πρότεινε την αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών πετρελαίου για να πέσουν οι τιμές (vid)

Έκκληση για μείωση φόρων στο ηλεκτρικό ρεύμα από Ε.Ε. -  αποδέσμευση από τα αποθέματα 400 εκατ. βαρελιών πετρελαίου πρότεινε ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ (IEA), Φατίχ Μπιρόλ.

     Ο Δρ. Φατίχ Μπιρόλ, εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ (IEA), έκανε σχόλια σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση των παγκόσμιων αγορών ενέργειας. Αυτές οι δηλώσεις έχουν σημαντικές επιπτώσεις για το Ταμείο Πετρελαίου των Ηνωμένων Πολιτειών (USO), καθώς αναδεικνύουν βασικές τάσεις και προκλήσεις στον κλάδο.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, πρότεινε σήμερα την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, τη μεγαλύτερη αποδέσμευση «μαύρου χρυσού» στην ιστορία του, προκειμένου να μειωθούν οι τιμές που εκτοξεύτηκαν μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Η προτεινόμενη αποδέσμευση υπερβαίνει κατά πολύ τα 182 εκατομμύρια βαρέλια που είχαν ρίξει στην αγορά οι χώρες μέλη του ΔΟΕ, σε δύο φάσεις, το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία.

Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα από τα 32 μέλη του Οργανισμού και ανακοινώθηκε την ώρα που ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν προήδρευε σε σύσκεψη των ηγετών της G7 που θα συζητούσαν το θέμα.

Η υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Κατερίνα Ράιχε είχε επιβεβαιώσει νωρίτερα τις πληροφορίες που έκαναν λόγο για αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών, σημειώνοντας ότι η χώρα της θα συμμετάσχει στη διαδικασία, ενώ ΗΠΑ και Ιαπωνία θα είναι οι χώρες με τη μεγαλύτερη συνεισφορά.

Ο υπουργός Ενέργειας της Βρετανίας είπε ότι η χώρα του θα συμβάλει με 13,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.

«Η πίεση προήλθε κυρίως από την κυβέρνηση των ΗΠΑ που θέλει αυτήν την αποδέσμευση», είπε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης.

Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ (IEA) Φατίχ Μπιρόλ είπε ότι η αποδέσμευση των στρατηγικών αποθεμάτων θα γίνει με βάση το χρονοδιάγραμμα που αρμόζει στις συνθήκες κάθε χώρας ξεχωριστά. Ο Οργανισμός θα παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες για το πώς θα εφαρμοστεί αυτή η απόφαση, εν ευθέτω χρόνο, πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι ο ΔΟΕ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις αγορές πετρελαίου και αερίου.

Την απόφαση του ΔΟΕ χαιρέτισε ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν, λέγοντας ότι η Επιτροπή συνεχίζει να συντονίζει τις ενέργειές των χωρών μελών της, σε συνεργασία με τον Οργανισμό.

Δηλώσεις του Εκτελεστικού Διευθυντή του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, σχετικά με τις αγορές ενέργειας

ΕΕ: Έκκληση για μείωση φόρων στο ρεύμα λόγω ενεργειακής κρίσης

«Έχουμε στείλει ένα πολύ σαφές μήνυμα στα κράτη μέλη: συνιστούμε να μειώσετε τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια», δήλωσε ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν στο Euronews.

    Σε συνέντευξή του στην πρωινή εκπομπή του Euronews, ο Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη μέλη να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια, ως τον ταχύτερο τρόπο για να μειωθούν οι λογαριασμοί των νοικοκυριών. Όπως είπε, η μείωση των επιβαρύνσεων θα «διευκολύνει και τη βιομηχανία να ανταγωνιστεί».

Ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν προειδοποιεί ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα για να συγκρατηθούν οι τιμές, ενώ οι ηγέτες της ΕΕ ζητούν άμεσες λύσεις

Ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν δήλωσε ότι «υπάρχουν ακόμη περισσότερα που πρέπει να γίνουν» για να περιοριστεί η απότομη αύξηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ως αποτέλεσμα της αστάθειας στη Μέση Ανατολή, την ώρα που οι Βρυξέλλες δέχονται πιέσεις από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μια βραχυπρόθεσμη λύση.

Σε συνέντευξή του στην πρωινή εκπομπή του Euronews, ο Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη μέλη να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια, ως τον ταχύτερο τρόπο για να μειωθούν οι λογαριασμοί των νοικοκυριών. Όπως είπε, η μείωση των επιβαρύνσεων θα «διευκολύνει και τη βιομηχανία να ανταγωνιστεί».

«Έχουμε στείλει ένα πολύ σαφές μήνυμα στα κράτη μέλη: συνιστούμε να μειώσετε τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια», δήλωσε ο Γιόργκενσεν στο Euronews. «Και μπορείτε να το κάνετε αύριο, δεν χρειάζεται να περιμένετε να κατατεθεί άλλη νομοθετική πρόταση. Μπορεί να γίνει άμεσα, σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα».

Την ίδια ώρα, οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να ζητήσουν εξηγήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να πιέσουν για συγκεκριμένες και άμεσα εφαρμόσιμες προτάσεις, όταν συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες για μια σύνοδο κορυφής που είχε προγραμματιστεί πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, αλλά πλέον αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο που είδε το Euronews, οι ηγέτες θα καλέσουν την Επιτροπή να παρουσιάσει αναθεωρημένο κείμενο για την ευρωπαϊκή αγορά άνθρακα, το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών, το αργότερο έως τον Ιούλιο του 2026. Ο Γιόργκενσεν δήλωσε στο Euronews ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «συζητά συνεχώς τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση της Ένωσης, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τις άμεσες ανάγκες».

Οι δηλώσεις του έρχονται μετά από μια ταραχώδη εβδομάδα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς το Ιράν συνεχίζει να πλήττει χώρες του Κόλπου, που αποτελούν βασικούς προμηθευτές και παραγωγούς πετρελαίου, επηρεάζοντας τη ροή φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η κλιμάκωση και η ένταση του πολέμου οδήγησαν την τιμή του πετρελαίου να εκτιναχθεί στα 100 δολάρια το βαρέλι στις αρχές της εβδομάδας, στη μεγαλύτερη άνοδο από το 2022.

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι αν το Ιράν προχωρήσει σε σχέδιο τοποθέτησης ναρκών στα Στενά, εμποδίζοντας τη διέλευση πλοίων, θα αντιμετωπίσει στρατιωτικές συνέπειες «που δεν έχουν ξαναδεί ποτέ». Η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει επίσης σχέδια για τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων ώστε να περνούν με ασφάλεια από τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο οι λεπτομέρειες της επιχείρησης παραμένουν ασαφείς.

Παράλληλα, συνάντηση των ηγετών της Ομάδας των Επτά αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, με τη συμμετοχή και του προέδρου Τραμπ, προκειμένου να συζητηθούν οι γεωοικονομικές συνέπειες του πολέμου με έμφαση στην ενέργεια, σύμφωνα με πηγές κοντά στο γραφείο του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος φιλοξενεί τη σύνοδο.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας βρίσκεται επίσης στα τελικά στάδια για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου ύψους 300 έως 400 εκατομμυρίων βαρελιών, σύμφωνα με πηγές της αγοράς. Θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη παρέμβαση σταθεροποίησης της αγοράς από τότε που η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε παγκόσμια ενεργειακή κρίση το 2022.

Ο Γιόργκενσεν, ο οποίος συμμετείχε σε συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας της Ομάδας των Επτά την Τρίτη, δήλωσε ότι μια απελευθέρωση αποθεμάτων θα ήταν χρήσιμη εφόσον βοηθούσε να μειωθούν οι παγκόσμιες ανησυχίες.

«Θα βοηθούσε να διατηρηθούν χαμηλά οι τιμές», δήλωσε στην Μαρία Ταδέο του Euronews. «Αυτή τη στιγμή, στην Ευρώπη, δεν αντιμετωπίζουμε προβλήματα ασφάλειας εφοδιασμού, αλλά φυσικά το ζήτημα των τιμών είναι εξαιρετικά σημαντικό για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας».

Τόνισε επίσης ότι σε καμία περίπτωση η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει εξετάσει το ενδεχόμενο να χαλαρώσει τις κυρώσεις στην ρωσική ενέργεια, κάτι που οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να εξετάζουν προκειμένου να περιοριστούν οι τιμές, ενώ και η Ουγγαρία κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να πράξει το ίδιο με επιστολή που προκάλεσε αντιδράσεις αυτή την εβδομάδα.

«Δεν θέλουμε σε καμία περίπτωση ρωσική ενέργεια», δήλωσε.

«Για εμάς έχουμε πει “όχι άλλο” και αυτή είναι μια στάση στην οποία θα επιμείνουμε».

Ανάλυση / Οι ΗΠΑ πυροδοτούν τον πόλεμο με το Ιράν, αλλά τα αραβικά κράτη του Κόλπου πληρώνουν το τίμημα, λένε πηγές του Κόλπου

Εν μέσω της αναταραχής, τα κράτη του Κόλπου προσπάθησαν να προβάλουν ηρεμία και αποφασιστικότητα..

    Η δυσαρέσκεια αυξάνεται στις αραβικές πρωτεύουσες του Κόλπου για τον πόλεμο που ούτε ξεκίνησαν ούτε ενέκριναν αλλά τώρα πληρώνουν οικονομικά και στρατιωτικά, με αεροδρόμια, ξενοδοχεία, λιμάνια και στρατιωτικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να πλήττονται από ιρανικές επιδρομές.

Οι ΗΠΑ μπορεί να τράβηξαν τη σκανδάλη στον πόλεμο του Ιράν, αλλά είναι ο πετρελαιοπαραγωγός Κόλπος που θα πληρώσει το τίμημα, λένε πηγές και αναλυτές του Κόλπου, σηματοδοτώντας την ανησυχία στους δεσμούς μεταξύ μιας περιοχής που δέχεται ιρανική επίθεση και της υπερδύναμης στην οποία βασίζεται για προστασία.

Στα παρασκήνια, η δυσαρέσκεια αυξάνεται στις αραβικές πρωτεύουσες του Κόλπου για τον πόλεμο που ούτε ξεκίνησαν ούτε ενέκριναν αλλά τώρα πληρώνουν οικονομικά και στρατιωτικά, με αεροδρόμια, ξενοδοχεία, λιμάνια και στρατιωτικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να πλήττονται από ιρανικές επιδρομές, δήλωσαν τρεις περιφερειακές πηγές, οι οποίες αρνήθηκαν να κατονομαστούν καθώς δεν είχαν εξουσιοδότηση να μιλήσουν δημόσια.

«Δεν είναι δικός μας πόλεμος. Δεν θέλαμε αυτή τη σύγκρουση, ωστόσο πληρώνουμε το τίμημα για την ασφάλεια και την οικονομία μας», δήλωσε στο Reuters ο Ebtesam Al-Ketbi, Πρόεδρος του Emirates Policy Center.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν είναι «αθώο», είπε. Οι κυβερνήσεις του Κόλπου είχαν διαβεβαιώσει την Τεχεράνη ότι δεν θα επέτρεπαν να χρησιμοποιηθούν τα εδάφη ή ο εναέριος χώρος τους από την Ουάσιγκτον στον πόλεμο. Ωστόσο, το Ιράν έχει εξαπολύσει κύματα επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους σε όλη την περιοχή παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, πλήττοντας την επιχειρηματική εμπιστοσύνη στη διαδικασία.

Το μεταοιλεμικό σενάριο του «τραυματισμένου λιονταριού» είναι μεγάλη ανησυχία για τον κόλπο.

Ενώ η ανησυχία για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αυξάνεται για μια σύγκρουση που πολλοί πιστεύουν ότι ξεκίνησε χωρίς διαβούλευση, ορισμένες περιφερειακές πηγές υποστηρίζουν ότι έχοντας ξεκινήσει τον πόλεμο, η Ουάσιγκτον θα πρέπει τώρα να τον δει για να εξαλείψει αυτό που βλέπουν ως επίμονη ιρανική απειλή στο κατώφλι τους.

«Εάν η Αμερική εγκαταλείψει τον πόλεμο τώρα χωρίς να πετύχει τη νίκη, θα είναι σαν να εγκαταλείπει ένα τραυματισμένο λιοντάρι», είπε ο Κέτμπι. «Το Ιράν θα παραμείνει απειλή για την περιοχή, ικανό να χτυπήσει ξανά. Και αν το καθεστώς καταρρεύσει, αφήνοντας ένα κενό εξουσίας, τα γειτονικά κράτη θα υποστούν τις συνέπειες».

Ερωτηθείς για σχόλιο, ο Λευκός Οίκος είπε ότι τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ μείωσαν τις πυραυλικές επιθέσεις αντιποίνων του Ιράν κατά 90%, «συνθλίβοντας την ικανότητά τους να πυροβολούν αυτά τα όπλα ή να παράγουν περισσότερα».
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι πρόσθεσε ότι ο Τραμπ ήταν σε στενή επαφή με εταίρους στη Μέση Ανατολή και ότι οι επιθέσεις του Ιράν στους γείτονές του υπογραμμίζουν γιατί η απειλή έπρεπε να εξαλειφθεί.

Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από τα κράτη του Κόλπου σε αιτήματα για σχολιασμό.

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου. Η Τεχεράνη απάντησε χτυπώντας το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ, σταματώντας ουσιαστικά τις αποστολές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ -- έναν αγωγό για περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG.

Σε ολόκληρη την περιοχή, το κλείσιμο του εναέριου χώρου είχε ως αποτέλεσμα οι αεροπορικές εταιρείες να ακυρώσουν περίπου 40.000 πτήσεις, τη μεγαλύτερη αναστάτωση στα παγκόσμια αεροπορικά ταξίδια από την πανδημία COVID-19. Εν τω μεταξύ, ο τουρισμός του Κόλπου δέχεται επίσης πλήγμα, θέτοντας σε κίνδυνο την προσεκτικά σχεδιασμένη εικόνα της περιοχής ως ασφαλούς και υψηλού επιπέδου hotspot διακοπών.

Τα κράτη του κόλπου σχεδιάζουν να επιλυφθούν, επανεκτιμήσουν την ασφάλειά τους

Εν μέσω της αναταραχής, τα κράτη του Κόλπου προσπάθησαν να προβάλουν ηρεμία και αποφασιστικότητα. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, δήλωσε την Παρασκευή ότι το έθνος του βρίσκεται σε περίοδο πολέμου, αλλά είναι καλά και είπε στους εχθρούς του ότι δεν είναι εύκολη λεία, στα πρώτα δημόσια σχόλιά του από τότε που το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους στα ΗΑΕ.

Την ίδια στιγμή, οι αναλυτές λένε ότι ο πόλεμος έχει αφήσει τα κράτη του Κόλπου να επανεκτιμήσουν τόσο την εξάρτησή τους από την Ουάσιγκτον όσο και την προοπτική να δεσμεύσουν τελικά την Τεχεράνη σε νέες περιφερειακές ρυθμίσεις ασφαλείας -- ακόμη και όταν η εμπιστοσύνη στο Ιράν έχει καταρρεύσει.

Για δεκαετίες, οι σχέσεις μεταξύ της Ουάσινγκτον και των κρατών του Κόλπου βασίζονταν σε έναν έμμεσο συμβιβασμό: την ενέργεια και το κεφάλαιο του Κόλπου - συμπεριλαμβανομένων εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που δαπανήθηκαν για αμερικανικά όπλα, προηγμένη τεχνολογία και αγαθά και υπηρεσίες - σε αντάλλαγμα για την προστασία των ΗΠΑ, δήλωσε ο Fawaz Gerges του London School of Economics.

Ο Gerges είπε ότι ο πόλεμος είχε κλονίσει αυτές τις υποθέσεις. Τώρα, είπε, τα κράτη του Κόλπου θα επιταχύνουν τις προσπάθειες διαφοροποίησης των εταιρικών σχέσεων τους στο εξωτερικό και την ασφάλεια, συνειδητοποιώντας ότι «δεν μπορούν πραγματικά να βασίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες για την προστασία της ενέργειας, του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του λαού τους και της κυριαρχίας τους».

Οι τελευταίες ανησυχίες του Κόλπου για την Ουάσινγκτον απηχούν την ανησυχία που αισθάνεται η Σαουδική Αραβία για την αποτυχία των ΗΠΑ να ανταποδώσουν το Ιράν μετά την επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους το 2019 στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις Abqaiq και Khurais του βασιλείου. Η Ουάσιγκτον και το Ριάντ κατηγόρησαν την Τεχεράνη για τις επιθέσεις, η οποία αρνήθηκε την ευθύνη.

Ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Κέντρου Ερευνών του Κόλπου με έδρα τη Σαουδική Αραβία, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον απέτυχε να προετοιμάσει διασφαλίσεις για τους περιφερειακούς συμμάχους της ή να διασφαλίσει τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του πολέμου, λέγοντας ότι το κόστος για τις οικονομίες των κρατών του Κόλπου είναι «φρικτό».

Επιχειρηματίας αποδοκιμάζει το «σέρνοντας τον κόλπο σε σύγκρουση»

Ο Σάγκερ είπε ότι ο πόλεμος είχε δείξει τα όρια του να βασίζεσαι αποκλειστικά σε εξωτερικές εγγυήσεις ασφαλείας, ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, προσθέτοντας ότι οι χώρες του Κόλπου πρέπει να ενισχύσουν τις δικές τους αμυντικές δυνατότητες και να προετοιμαστούν για μελλοντικές κρίσεις.

«Οι εξωτερικές δυνάμεις τείνουν επίσης να λαμβάνουν αποφάσεις με βάση τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα και όχι αυτά του Κόλπου. Ως αποτέλεσμα, τα κράτη του Κόλπου πιθανότατα θα ακολουθήσουν μια πιο προσεκτική και ισορροπημένη προσέγγιση στις σχέσεις τους τόσο με το Ιράν όσο και με σημαντικούς διεθνείς εταίρους», πρόσθεσε ο Sager.

Σε μια σπάνια δημόσια επίπληξη, ο εξέχων επιχειρηματίας των Εμιράτων Khalaf Al Habtoor αμφισβήτησε τους στόχους του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου στο Ιράν.

«Εάν τα χτυπήματα είχαν ως στόχο τον περιορισμό του Ιράν, έλαβαν υπόψη τις περιφερειακές συνέπειες -- ή απλώς αγνοήθηκε το κόστος της εμπλοκής του Κόλπου σε μια σύγκρουση στην οποία δεν συμμετείχε απλώς αγνοήθηκε;» δήλωσε ο Al Habtoor, ιδρυτής του Al Habtoor Group.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, προειδοποίησε την Τρίτη ότι η συνεχιζόμενη διακοπή της ναυτιλίας μέσω του Ορμούζ θα έχει «καταστροφικές συνέπειες» για τις αγορές πετρελαίου.

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν, ωστόσο, δήλωσαν ότι δεν θα επιτρέψουν την αποστολή «ενός λίτρου πετρελαίου» από τη Μέση Ανατολή εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι η Ουάσινγκτον θα χτυπήσει το Ιράν σκληρότερα εάν μπλοκάρει τις εξαγωγές πετρελαίου.

Πηγές κοντά σε αραβικούς κυβερνητικούς κύκλους του Κόλπου λένε ότι η απογοήτευση με τον Τραμπ είναι βαθιά σε όλη την περιοχή. Πολλοί πιστεύουν ότι έσυρε τον Κόλπο σε έναν πόλεμο που διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από το Ισραήλ, χωρίς να μοιραστεί ένα σχέδιο και να ενεργήσει βιαστικά και χωρίς να σταθμίσει πλήρως τις πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις για τους συμμάχους.

Μια πηγή του Κόλπου που γνωρίζει τη χάραξη πολιτικής των ΗΠΑ είπε ότι οι βασικές αποφάσεις ελήφθησαν από έναν μικρό εσωτερικό κύκλο γύρω από τον Τραμπ που λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός των παραδοσιακών καναλιών πολιτικής των ΗΠΑ.

«Είναι επιχειρηματίες και διαπραγματευτές, όχι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καριέρας», είπε η πηγή, προσθέτοντας ότι αυτή η προσέγγιση άφησε τους εταίρους του Κόλπου εκτεθειμένους στις 
συνέπειες των αποφάσεων αυτού του κύκλου.

Samia Nakhoul / Reuters

German Foreign Policy: / Η Γερμανία, η κύρια κινητήρια δύναμη στις προμήθειες όπλων

Η Γερμανία, από την πλευρά της, αύξησε τον στρατιωτικό της προϋπολογισμό κατά ένα τεράστιο 18%, με την μέση παγκόσμια αύξηση ήταν 2,5%..

    Οικονομικοί εμπειρογνώμονες έχουν επισημάνει ότι ο στόχος της δημιουργίας μιας μεγάλης βιομηχανίας όπλων που θα δημιουργούσε οικονομική άνθηση είναι καταδικασμένος σε αποτυχία. Ένα βιώσιμο οικονομικό μέλλον θα απαιτούσε πολύ υψηλότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση. Ωστόσο, ο τομέας αυτός παραμένει δραματικά υποχρηματοδοτούμενος.

Η Ευρώπη είναι αυτή τη στιγμή ο ισχυρότερος μοχλός δαπανών για όπλα παγκοσμίως – και η Γερμανία ο μεγαλύτερος μοχλός στρατιωτικών προμηθειών στην Ευρώπη. Αυτή η εξέλιξη καταγράφεται σε πρόσφατη ανάλυση του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS), μιας δεξαμενής σκέψης με έδρα το Λονδίνο. Η έκθεση του IISS δείχνει ότι, πέρυσι, η Ευρώπη αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 12,6%. 

Η Γερμανία, από την πλευρά της, αύξησε τον στρατιωτικό της προϋπολογισμό κατά ένα τεράστιο 18%. Η μέση παγκόσμια αύξηση ήταν 2,5%. Κατά συνέπεια, η Ευρώπη αντιπροσωπεύει πλέον το 21% όλων των στρατιωτικών δαπανών παγκοσμίως. Εάν το Βερολίνο αυξήσει τον αμυντικό του προϋπολογισμό στα 150 δισεκατομμύρια ευρώ το 2029, όπως έχει προγραμματιστεί, η Γερμανία από μόνη της θα αντιπροσωπεύει σχεδόν το έξι τοις εκατό των δαπανών για όπλα, ενώ θα έχει μόνο το ένα τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού. Το IISS σημειώνει μια ισχυρή τάση στις προμήθειες: οι ευρωπαϊκές χώρες παράγουν όλο και περισσότερο τα όπλα τους από εγχώριους κατασκευαστές, καθώς επιδιώκουν να αποφύγουν την εξάρτηση από τους αμερικανούς αμυντικούς εργολάβους. Εξαιρέσεις στον εξευρωπαϊσμό των προμηθειών όπλων αποτελούν τα προϊόντα της στρατιωτικής αεροδιαστημικής βιομηχανίας, όπως τα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη F-35, αν και πρόκειται, φυσικά, για ιδιαίτερα δαπανηρές προμήθειες. Οικονομικοί εμπειρογνώμονες έχουν επισημάνει ότι ο στόχος της δημιουργίας μιας μεγάλης βιομηχανίας όπλων που θα δημιουργούσε οικονομική άνθηση είναι καταδικασμένος σε αποτυχία. Ένα βιώσιμο οικονομικό μέλλον θα απαιτούσε πολύ υψηλότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση. Ωστόσο, ο τομέας αυτός παραμένει δραματικά υποχρηματοδοτούμενος.

Αύξηση 18% στις στρατιωτικές δαπάνες

Πέρυσι, οι ευρωπαϊκές χώρες ήταν για άλλη μια φορά η κύρια κινητήρια δύναμη πίσω από την παγκόσμια επέκταση των στρατιωτικών δαπανών. Αυτό φαίνεται από τα τελευταία στατιστικά στοιχεία που συγκέντρωσε το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) και δημοσιεύθηκαν στα τέλη Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με το think tank με έδρα το Λονδίνο, οι στρατιωτικοί προϋπολογισμοί το 2025 αυξήθηκαν παγκοσμίως κατά 2,5% σε πραγματικούς όρους στα 2,63 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.[1] Για να κατανοήσουμε την κλίμακα, το ποσό αυτό είναι περισσότερο από τέσσερις φορές μεγαλύτερο από τον συνολικό ομοσπονδιακό προϋπολογισμό της Γερμανίας, ο οποίος έχει οριστεί στα 525 δισεκατομμύρια ευρώ (περίπου 610 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) για το 2026. Οι ευρωπαϊκές χώρες αύξησαν και πάλι τις δαπάνες για τους στρατούς τους, αυξάνοντας κατά 12,6% στα 563 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ πέρυσι. Αυτά τα κράτη μαζί αντιπροσωπεύουν πλέον το 21% των παγκόσμιων αμυντικών δαπανών, αυξημένα και πάλι από το ποσοστό του 17% του 2022. Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το επτά% του παγκόσμιου πληθυσμού.[2] Τα στοιχεία του IISS δείχνουν ότι η κύρια κινητήρια δύναμη του ευρωπαϊκού επανεξοπλισμού ήταν η Γερμανία, η οποία αύξησε την αμυντική της κατανομή κατά 18% στα 95 δισεκατομμύρια ευρώ (107 δισεκατομμύρια δολάρια) το 2025. Εάν το Βερολίνο αυξήσει τον αμυντικό του προϋπολογισμό στα 150 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2029, όπως προβλέπεται, η Γερμανία θα αντιπροσωπεύει σχεδόν το έξι τοις εκατό όλων των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών. Η Γερμανία, παρεμπιπτόντως, έχει μόνο το ένα τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού.

Τα δύο τρίτα από την Ευρώπη

Το IISS έχει εντοπίσει ανανεωμένες προσπάθειες στην Ευρώπη για την αγορά στρατιωτικού υλικού από εργολάβους στην ήπειρό της και όχι από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του think-tank, τα δύο τρίτα όλων των αγορών όπλων πραγματοποιούνταν ήδη στην Ευρώπη από τις αρχές του 2022 έως τα μέσα του 2025. Οι μόνες σημαντικές εξαιρέσεις ήταν στον τομέα της στρατιωτικής αεροδιαστημικής.[3] Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, με τις αγορές των αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F-35, τα οποία προμηθεύονται από την Lockheed Martin πολλές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας. Αρκετές κυβερνήσεις στην Ευρώπη έχουν, ωστόσο, αρχίσει να επενδύουν μεγάλα ποσά σε δορυφορικά προγράμματα. Η Γερμανία είναι σημαντικός παράγοντας εδώ, παρέχοντας 35 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με το IISS. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των στρατιωτικών επενδύσεων πηγαίνει τώρα σε γερμανικές εταιρείες.[4] Η μελέτη του IISS θεωρεί ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει δικά της επιχειρηματικά κεφάλαια ως πρόβλημα. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα αισθητό, πιστεύεται, στη φάση που οι επιτυχημένες νεοσύστατες επιχειρήσεις πρέπει να συνεχίσουν να αναπτύσσονται και να αυξάνουν την παραγωγή τους.[5] Οι εταιρείες τείνουν στη συνέχεια να αντλούν επιχειρηματικά κεφάλαια από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, βλέπουμε πλέον περισσότερες ευρωπαϊκές τράπεζες και επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων να χαλαρώνουν ή να εγκαταλείπουν τα κριτήρια ESG (περιβαλλοντικά, κοινωνικά, διακυβέρνησης), ώστε τίποτα να μην μπορεί να σταθεί εμπόδιο στην επέκταση της παραγωγής όπλων. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερο μερίδιο της χρηματοδότησης όπλων που προέρχεται από την Ευρώπη.

Δισεκατομμύρια για drones καμικάζι

Η τάση αυτή μπορεί να καταδειχθεί από την πρόσφατη προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών από την Bundeswehr. Στα τέλη Φεβρουαρίου, η επιτροπή προϋπολογισμού της Bundestag ενέκρινε την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών καμικάζι και ανέθεσε συμβάσεις σε δύο γερμανικές νεοσύστατες επιχειρήσεις: την Helsing και την Stark Defence. Στην περίπτωση της Helsing, η σύμβαση αφορά το μη επανδρωμένο αεροσκάφος HX-2, ένα όπλο που απαιτεί εκτοξευτή καταπέλτη. Η σύμβαση προμήθειας που ανατέθηκε στην Stark Defence αφορά το μη επανδρωμένο αεροσκάφος Virtus, το οποίο απογειώνεται κάθετα με δική του ισχύ και μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολλές φορές.[6] Η σύμβαση της Helsing έχει συνολικό όγκο περίπου 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ, ενώ η σύμβαση της Stark Defence ανέρχεται σε 2,9 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, και οι δύο συμβάσεις έχουν αρχικά περιοριστεί. Σε ένα πρώτο βήμα, η Helsing πρόκειται να προμηθεύσει περίπου 4.300 μη επανδρωμένα αεροσκάφη HX-2 και η Stark Defence περίπου 2.200 μη επανδρωμένα αεροσκάφη Virtus. Η τιμή που συμφωνήθηκε με κάθε ανάδοχο έχει οριστεί στα 270 εκατομμύρια ευρώ.[7] Σε επόμενο βήμα, και οι δύο εταιρείες έχουν αναλάβει την επέκταση των προμηθειών drones έως και τη συνολική τιμή του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ για κάθε εταιρεία. Η ιδέα ενός σταδιακού ανώτατου ορίου τιμών στις συμβάσεις προμηθειών αποτελεί απάντηση στο γεγονός ότι τα drones δεν έχουν ακόμη ωριμάσει πλήρως στην ανάπτυξή τους και η κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές αυξήσεις τιμών που είναι συνηθισμένες στη βιομηχανία όπλων. Η πρόθεση εξακολουθεί να είναι η παραλαβή του πλήρους όγκου προμηθειών, αλλά όχι χωρίς σχολαστικούς ελέγχους ποιότητας και τιμών εκ των προτέρων.

Ανησυχίες για τους Αμερικανούς χρηματοδότες

Τόσο η Helsing όσο και η Stark Defence επιδιώκουν να τονίσουν ότι είναι Ευρωπαίοι παραγωγοί με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Πέρυσι, η Stark Defence δήλωσε ότι χρησιμοποιεί μόνο εξαρτήματα από Γερμανούς προμηθευτές.[8] Η Helsing, από την πλευρά της, ειδικεύεται στην παραγωγή από «εργοστάσια ανθεκτικότητας». Πρόκειται για «εγκαταστάσεις παραγωγής υψηλής απόδοσης», όπως το θέτει η εταιρεία, «που επιτρέπουν στα έθνη-κράτη να κατασκευάζουν τοπικά και ανεξάρτητα».[9] Οι χρηματοδότες της Helsing προέρχονται κυρίως από την Ευρώπη, ενώ οι υποστηρικτές της Stark Defence περιλαμβάνουν την In-Q-Tel και την Thiel Capital. Η πρώτη είναι ο βραχίονας επιχειρηματικών κεφαλαίων της CIA, η δεύτερη είναι ένα χρηματοοικονομικό όχημα που διευθύνεται από τον Αμερικανό τεχνολογικό ολιγάρχη Peter Thiel, ο οποίος θεωρείται μέντορας του αντιπροέδρου JD Vance. Το γεγονός ότι η Stark Defence χρηματοδοτείται από ισχυρά αμερικανικά συμφέροντα προκάλεσε κάποια ανησυχία όταν η Bundeswehr ανέθεσε τη σύμβαση για το drone. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Boris Pistorius επιβεβαίωσε «ρητώς» ότι είχε «επιφυλάξεις» σχετικά με την οικονομική εμπλοκή του Peter Thiel. Στη συνέχεια, η Stark Defence έπρεπε να δεσμευτεί ότι η Thiel Capital κατέχει λιγότερο από το δέκα τοις εκατό των μετοχών και, πάνω απ' όλα, δεν έχει καμία λειτουργική επιρροή στις δραστηριότητες της εταιρείας. Όλες οι εγκαταστάσεις ανάπτυξης και παραγωγής της βρίσκονται στην Ευρώπη, ανέφερε η εταιρεία, και το εποπτικό της συμβούλιο αποτελείται εξ ολοκλήρου από άτομα από την Ευρώπη.[10]

Συσσώρευση όπλων και παρακμή της εκπαίδευσης

Η λογική που δίνεται συνήθως για τις προσπάθειες προμήθειας όπλων από την ευρωπαϊκή παραγωγή όσο το δυνατόν περισσότερο είναι η Ευρώπη να ξεφύγει από την εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Ένα δεύτερο επιχείρημα είναι ότι οι εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ που προορίζονται για επενδύσεις σε εξοπλισμούς τα επόμενα χρόνια θα πρέπει να ωφελήσουν τις γερμανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες και όχι την αμερικανική βιομηχανία. Οι πολιτικοί θεωρούν πλέον την άνθηση των εξοπλισμών ως έναν τρόπο τόνωσης της προβληματικής οικονομίας. Ωστόσο, πολυάριθμες μελέτες έχουν διαψεύσει αυτή την άποψη. Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, για παράδειγμα, μια μελέτη που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο του Μάνχαϊμ διαπίστωσε ότι οι αμυντικές δαπάνες πέτυχαν μόνο έναν λεγόμενο δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή 0,5. Με άλλα λόγια, κάθε ευρώ που επενδύεται αυξάνει το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν κατά μόλις 50 σεντς.[11] Η αποτελεσματικότητα των επενδύσεων είναι πολύ διαφορετική στους τομείς των υποδομών ή της εκπαίδευσης, όπου μπορεί να επιτευχθεί δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής 2 ή ακόμα και 3. Εάν ο στόχος είναι η τόνωση της οικονομίας με βιώσιμο τρόπο μακροπρόθεσμα, τότε είναι λογικό να επενδύσουμε στην εκπαίδευση. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ακολουθεί ακριβώς την αντίθετη πορεία. Εν τω μεταξύ, οι ειδικοί, οι εκπαιδευτικοί, οι λέκτορες πανεπιστημίων, αλλά και οι φοιτητές, διαμαρτύρονται εδώ και καιρό για συστηματική και σοβαρή υποχρηματοδότηση του εκπαιδευτικού συστήματος - μια υποχρηματοδότηση που στραγγαλίζει επίσης την οικονομία, όπως δείχνουν μελέτες όπως αυτή του Μάνχαϊμ.

        ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

[1] Οι παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες συνεχίζουν να αυξάνονται εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας. iiss.org 24.02.2026.

[2] Οι χώρες της ΕΕ που αναφέρονται εδώ είναι τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη του ΝΑΤΟ που δεν είναι μέλη της ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία.

[3] Berlin auf Rang vier. Frankfurter Allgemeine Zeitung 25.02.2026.

[4] Βλέπε: Auf dem Weg in die erste Rüstungsliga (II) και Das deutsche Starlink .

[5] Παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες. iiss.org 24.02.2026.

[6] Thomas Wiegold: Bundestag gibt Mittel für Loitering Munition frei – unter Auflagen (Neufassung, mit Wortlaut Maßgabebeschluss, und Korrektur). augengeradeaus.net 25.02.2026.

[7] Waldemar Geiger: Volle Beschaffung von Loitering Munition erst nach Preisprüfung möglich. hartpunkt.de 25.02.2026.

[8] Βλ.: Die Rüstungsregierung im Amt .

[9] Βλέπε: «Εργοστάσια ανθεκτικότητας» .

[10] Nadine Schimroszik, Frank Specht: Drohnenfirma weist Einflussnahme durch Peter Thiel zurück. handelsblatt.com 20.02.2026.

[11] Rüstung ohne Rendite: Warum der wirtschaftliche Effekt ausbleibt. uni-mannheim.de 30.06.2025.

Κώστας Αρβανίτης - Ευρωκοινοβούλιο / Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ καταψήφισε την έκθεση για τη στεγαστική κρίση - «Η στέγη είναι δικαίωμα»

«Η πλειοψηφία ΕΛΚ, Σοσιαλιστών και Renew κατέληξε σε ένα κείμενο που αντιμετωπίζει τη στέγη ως επενδυτικό προϊόν», σημειώνει ο αντιπρόεδρος της Left, Κώστας Αρβανίτης..

    «Μετά από περισσότερο από έναν χρόνο εργασιών στην Ειδική Επιτροπή HOUS, η πλειοψηφία των ΕΛΚ, Σοσιαλιστών και Renew κατέληξε σε ένα κείμενο που αντιμετωπίζει τη στέγη ως επενδυτικό προϊόν. Ένα κείμενο που προωθεί περισσότερη απορρύθμιση ευνοεί τους μεγαλοεπενδυτές, δεν προστατεύει τους πιο ευάλωτους από τον κίνδυνο έξωσης, ενισχύει την κερδοσκοπία και την εκτίναξη των ενοικίων», τονίζει ο Κώστας Αρβανίνης.

«Η πλειοψηφία ΕΛΚ, Σοσιαλιστών και Renew κατέληξε σε ένα κείμενο που αντιμετωπίζει τη στέγη ως επενδυτικό προϊόν», σημειώνει ο αντιπρόεδρος της Left

Οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και της Left, είπε, καταψηφίσαμε την έκθεση για τη στεγαστική κρίση στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα στην Ολομέλεια ότι η στέγη είναι δικαίωμα, σημειώνει ο Κώστας Αρβανίτης.

Όπως τονίζει ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ -ΠΣ και αντιπρόεδρος της Left «Μετά από περισσότερο από έναν χρόνο εργασιών στην Ειδική Επιτροπή HOUS, η πλειοψηφία των ΕΛΚ, Σοσιαλιστών και Renew κατέληξε σε ένα κείμενο που αντιμετωπίζει τη στέγη ως επενδυτικό προϊόν. Ένα κείμενο που προωθεί περισσότερη απορρύθμιση ευνοεί τους μεγαλοεπενδυτές, δεν προστατεύει τους πιο ευάλωτους από τον κίνδυνο έξωσης, ενισχύει την κερδοσκοπία και την εκτίναξη των ενοικίων».

Συνεχίζοντας ο Κώστας Αρβανίτης σημειώνει πως «Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα αντιμετωπίζει από τις σοβαρότερες στεγαστικές κρίσεις στην Ευρώπη. Σχεδόν 3 στα 10 νοικοκυριά δαπανούν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για στέγαση — ποσοστό υπερτριπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.  Η κοινωνική κατοικία στην Ευρώπη είναι περίπου 8% του συνολικού αποθέματος κατοικιών, ενώ στην Ελλάδα παραμένει κάτω από 1%».  

Και προσθέτει «Η ενεργειακή φτώχεια πλήττει σχεδόν 1 στα 5 νοικοκυριά (19,8%), πάνω από τον διπλάσιο ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 72% των νέων 25-34 ετών εξακολουθεί να ζει με τους γονείς του».

🔻 Σήμερα, οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και της @Left_EU διαμαρτυρηθήκαμε και καταψηφίσαμε την έκθεση για τη στεγαστική κρίση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Από την Ολομέλεια στείλαμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η στέγη είναι δικαίωμα.

🏠 Μετά από περισσότερο από έναν χρόνο εργασιών στην… pic.twitter.com/vhWXYLW0HE

— Kostas Arvanitis 🔻 (@kostarvanitis) March 10, 2026

Η ΑΥΓΗ

Ήρθε η ώρα ο κόσμος να προχωρήσει χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες

Αν πραγματικά εκτιμούμε αυτό το σύστημα, πρέπει τώρα να το αποδείξουμε με πόρους και όχι απλώς με ρητορική.

    Σχεδόν οκτώ δεκαετίες μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η παγκόσμια τάξη που αναδύθηκε αρχίζει να καταρρέει. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που κάποτε ήταν η σταθεροποιητική τους δύναμη, φαίνεται τώρα να ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για αυτή την αναστάτωση.

Justin Robinson *

Οι ΗΠΑ δεν θέλουν πλέον να είναι ο εγγυητής της παγκόσμιας τάξης. Ήρθε η ώρα να αναλάβουμε και οι υπόλοιποι αυτή την ευθύνη.

Στις 28 Φεβρουαρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν πόλεμο κατά του Ιράν. Οι επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ πραγματοποιήθηκαν χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση ή έγκριση από τα Ηνωμένα Έθνη και στόχευσαν και σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Μόλις δύο μήνες νωρίτερα, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν μια άλλη επίθεση στη Βενεζουέλα, κατά την οποία οι ειδικές δυνάμεις τους απήγαγαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από την κατοικία του στο Καράκας και τον μετέφεραν στη Νέα Υόρκη, όπου αντιμετωπίζει ποινικές κατηγορίες σε ομοσπονδιακό δικαστήριο.

Ανάμεσα σε αυτές τις δύο βίαιες επιθέσεις, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποχώρησε από 66 διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων 31 οντοτήτων του ΟΗΕ, και ίδρυσε το Συμβούλιο Ειρήνης, ένα νέο θεσμό του οποίου προεδρεύει προσωπικά και το οποίο, όπως πρότεινε, θα μπορούσε να αντικαταστήσει τον ΟΗΕ.

Αυτές και άλλες εξελίξεις των τελευταίων ετών καταδεικνύουν ότι η παγκόσμια τάξη που οι ΗΠΑ βοήθησαν να εγκαθιδρυθεί το 1945 δεν εξυπηρετεί πλέον τα συμφέροντά τους.

Για οκτώ δεκαετίες, ο αμερικανικός προϋπολογισμός, η διπλωματία και η στρατιωτική ισχύς διατήρησαν αυτήν την αρχιτεκτονική. Όποιες και αν είναι οι επικρίσεις για τον τρόπο άσκησης αυτής της ισχύος, η κλίμακα της δέσμευσης ήταν αξιοσημείωτη και οι ΗΠΑ δεν ήταν υποχρεωμένες να το κάνουν αυτό. Το επέλεξαν.

Ο κόσμος του 2026 έχει ελάχιστη σχέση με το 1945. Η Ευρώπη έχει ανοικοδομηθεί. Η Κίνα έχει ανέβει. Ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και πολλά κράτη του Κόλπου είναι πλούσια. Και η Βραζιλία, η Ινδονησία, η Νιγηρία, η Ινδία, το Βιετνάμ και άλλες χώρες βρίσκονται σε άνοδο.

Οι σημερινές απειλές - κλιματική αλλαγή, πανδημίες, τρομοκρατία και άλλες – ήταν σχεδόν αδιανόητες όταν συντάχθηκε ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών. Δεν είναι παράλογο για τους Αμερικανούς να αναρωτιούνται γιατί θα πρέπει να συνεχίσουν να επωμίζονται ένα δυσανάλογο βάρος για ένα σύστημα που έχει σχεδιαστεί για έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια.

Το ερώτημα είναι τι σκοπεύει να κάνει ο υπόλοιπος κόσμος. Για πολύ καιρό, η πολυμέρεια ήταν κάτι που παρείχαν οι ΗΠΑ και κατανάλωναν άλλοι. Τα ευρωπαϊκά έθνη προστατεύονταν από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, ενώ παράλληλα επέκριναν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Τα αναπτυσσόμενα έθνη απαιτούσαν θεσμικές μεταρρυθμίσεις, ενώ βασίζονταν στην αμερικανική χρηματοδότηση. Μικρά κράτη όπως αυτά της Καραϊβικής επικαλούνταν το διεθνές δίκαιο ως ασπίδα μας, ενώ συνέβαλαν ελάχιστα στην επιβολή του.

Αν πραγματικά εκτιμούμε αυτό το σύστημα, πρέπει τώρα να το αποδείξουμε με πόρους και όχι απλώς με ρητορική.

Ένα ισχυρό πρώτο βήμα θα ήταν η μεταφορά της έδρας του ΟΗΕ από τη Νέα Υόρκη ως αναγνώριση της πραγματικότητας. Γιατί να παραμείνει ο παγκόσμιος οργανισμός σε ένα έθνος που αποσύρεται από τόσα πολλά από τα μέρη του και χτίζει εναλλακτικές λύσεις;

Η μετεγκατάσταση θα σηματοδοτούσε ότι η διεθνής κοινότητα σκοπεύει να διατηρήσει την πολυμέρεια ανεξάρτητα από την αμερικανική συμμετοχή και ότι είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε το κόστος για να το πράξουμε. Και υπάρχουν πολλές επιλογές για το πού μπορεί να εδρεύει ο ΟΗΕ. Η Γενεύη και η Βιέννη μπορούν να προσφέρουν ουδετερότητα. Το Ναϊρόμπι και το Ρίο ντε Τζανέιρο θα επικεντρώνονταν στον οργανισμό στον Παγκόσμιο Νότο.

Ένα νησιωτικό έθνος είναι επίσης μια επιλογή: Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, Μπαρμπάντος, Τζαμάικα ή Μαυρίκιος. Μια τέτοια επιλογή θα υπογράμμιζε ότι αυτός είναι πλέον ένας θεσμός για τους ευάλωτους, όχι για τους ισχυρούς.

Αν ο κόσμος μπορεί να κινητοποιήσει τρισεκατομμύρια για πολέμους και διασώσεις, μπορεί να χρηματοδοτήσει και μια μεταφορά κεντρικών γραφείων.

Πιο ουσιαστικά, ο ΟΗΕ απαιτεί ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης. Οι ΗΠΑ έχουν παράσχει περίπου το 22% του τακτικού προϋπολογισμού και πολύ περισσότερο για την διατήρηση της ειρήνης. Αυτή η εξάρτηση έδωσε στην Ουάσιγκτον υπερβολική επιρροή και κατέστησε τον οργανισμό όμηρο της εσωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Αν εκτιμούμε την πολυμέρεια, πρέπει να καλύψουμε το κενό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κίνα, η Ιαπωνία, τα κράτη του Κόλπου και οι αναδυόμενες οικονομίες πρέπει να συνεισφέρουν ανάλογα με το μερίδιό τους σε μια λειτουργική διεθνή τάξη. Μια διαφοροποιημένη βάση χρηματοδότησης θα διασφάλιζε την επιβίωση και θα εκδημοκρατικοποιούσε την παγκόσμια διακυβέρνηση με τρόπους που έπρεπε να γίνουν εδώ και καιρό.

Ο επείγων χαρακτήρας αυτών των μεταρρυθμίσεων υπογραμμίζεται από τις κρίσεις που εκτυλίσσονται τώρα. Οι επιθέσεις κατά του Ιράν διακινδυνεύουν μια ευρύτερη περιφερειακή πυρκαγιά που θα μπορούσε να προσελκύσει τα κράτη του Κόλπου, να διαταράξει τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό και να βυθίσει τις εύθραυστες οικονομίες σε ύφεση. Η απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας έχει αποσταθεροποιήσει τη Λατινική Αμερική και έχει δημιουργήσει προηγούμενο ότι κανένας κυρίαρχος ηγέτης δεν είναι εκτός της εμβέλειας μονομερούς βίας.

Εν τω μεταξύ, οι πόλεμοι στη Γάζα και το Σουδάν συνεχίζονται, η ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό παραμένει βυθισμένη σε συγκρούσεις και εκατομμύρια εκτοπισμένοι άνθρωποι πιέζουν τις δυνατότητες των γειτονικών κρατών. Σε κάθε περίπτωση, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει αποδειχθεί ανίκανο ή απρόθυμο να δράσει, παραλυμένο από την ίδια τη δομή του βέτο που ευνοεί τους ισχυρούς έναντι των ευάλωτων.

Ένας μετατοπισμένος και αναζωογονημένος ΟΗΕ, με ευρεία χρηματοδότηση και χωρίς πλέον να εξαρτάται από έναν μόνο προστάτη, δεν θα έλυνε αυτές τις κρίσεις από τη μια μέρα στην άλλη. Θα μπορούσε όμως να ενεργήσει με μεγαλύτερη νομιμότητα και λιγότερο επιλεκτική ηθική.

Θα μπορούσε να εγκρίνει ανθρωπιστικούς διαδρόμους χωρίς φόβο ότι τα γεωπολιτικά συμφέροντα ενός μέλους θα εμποδίσουν τη δράση. Θα μπορούσε να συγκαλέσει έκτακτες συνεδριάσεις για τη σταθεροποίηση των τιμών ενέργειας, να συντονίσει την ελάφρυνση του χρέους για έθνη που έχουν φτάσει στα πρόθυρα των κρίσεων στις τιμές των βασικών προϊόντων που προκαλούνται από συγκρούσεις και να αναπτύξει ειρηνευτικές αποστολές που δεν εξαρτώνται από την δημοσιονομική πολιτική μιας χώρας. Το θέμα δεν είναι ότι ένας μεταρρυθμισμένος ΟΗΕ θα ήταν τέλειος. Είναι ότι ο τωρινός ΟΗΕ είναι δομικά ανίκανος να ανταποκριθεί στις ίδιες τις έκτακτες ανάγκες που απαιτούν συλλογική δράση.

Κάθε μήνας αδράνειας διευρύνει το χάσμα μεταξύ αυτών που υπόσχεται ο θεσμός και αυτών που προσφέρει, διαβρώνοντας την πίστη των πιο ευάλωτων εθνών ότι η πολυμέρεια αξίζει να υπερασπιστεί κανείς.

Η αρχιτεκτονική του κλίματος απαιτεί επίσης ιδιαίτερα επείγουσα δράση. Η αμερικανική αποχώρηση από τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή απειλεί το Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα, το Ταμείο Προσαρμογής και τους μηχανισμούς Απώλειας και Ζημιάς. Για τα Μικρά Νησιωτικά Αναπτυσσόμενα Κράτη και άλλες χώρες που είναι ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή, αυτά είναι σανίδες σωτηρίας, όχι αφαιρέσεις.

Το περιθώριο για την οικοδόμηση χρηματοδότησης για το κλίμα ανεξάρτητα από τη συμμετοχή των ΗΠΑ είναι στενό, αλλά υπάρχει. Η Ευρώπη πρέπει να επιδείξει την ηγετική της θέση στην κλιματική αλλαγή με πόρους. Η Κίνα, η χώρα με τις μεγαλύτερες εκπομπές ρύπων στον κόσμο, έχει την ικανότητα να γίνει σημαντικός παράγοντας συνεισφοράς εάν επιθυμεί να διεκδικήσει ηθική ηγεσία.

Για την Καραϊβική, αυτός ο μετασχηματισμός απαιτεί τόσο ταπεινότητα όσο και φιλοδοξία. Ταπεινότητα επειδή εδώ και καιρό βασιζόμαστε σε πλαίσια για τα οποία κάναμε ελάχιστα για να χρηματοδοτήσουμε. Φιλοδοξία επειδή έχουμε 14 ψήφους στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ηθική αυθεντία από την πρώτη γραμμή της κλιματικής αλλαγής και μια παράδοση να υπερβαίνουμε το όριο των δυνατοτήτων μας.

Η Κοινότητα της Καραϊβικής (CARICOM) θα πρέπει να προτείνει ψήφισμα σχετικά με τη μετεγκατάσταση των κεντρικών γραφείων και τη μεταρρύθμιση της χρηματοδότησης, να συγκαλέσει κράτη με παρόμοια νοοτροπία και να ενισχύσει το Δικαστήριο της Καραϊβικής ως περιφερειακό σημείο αναφοράς όταν οι παγκόσμιοι μηχανισμοί αποτυγχάνουν. Τα μπλοκ που εκπροσωπούν τα αναπτυσσόμενα κράτη μικρών νησιών, την Αφρική και άλλα μέρη του αναπτυσσόμενου κόσμου έχουν τον αριθμό των μελών για να αναδιαμορφώσουν τη διακυβέρνηση εάν ενεργήσουν από κοινού.

Οι ΗΠΑ παραμένουν η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, η ισχυρότερη στρατιωτική του δύναμη και έδρα πολλών από τα ιδρύματα, τα πανεπιστήμια, τις εταιρείες και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που προωθούν την παγκόσμια πρόοδο. Οι Αμερικανοί που πιστεύουν στην πολυμέρεια παραμένουν πολυάριθμοι και έχουν επιρροή. Η πόρτα για ανανεωμένη αμερικανική δέσμευση θα πρέπει να παραμένει πάντα ανοιχτή.

Αλλά ο υπόλοιπος κόσμος δεν μπορεί να περιμένει επ' αόριστον την επίλυση της εσωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Πρέπει να οικοδομήσουμε θεσμούς αρκετά ανθεκτικούς ώστε να λειτουργούν με ή χωρίς την αμερικανική συμμετοχή.

Το 1945, μια Αμερική, κουρασμένη από τον πόλεμο και γενναιόδωρη, επέλεξε να χτίσει αντί να υποχωρήσει, και αυτή η επιλογή διαμόρφωσε τον κόσμο που κληρονομήσαμε. Το 2026, μια διαφορετική Αμερική έκανε μια διαφορετική επιλογή. Θα πρέπει να την αποδεχτούμε χωρίς μνησικακία και να την αναγνωρίσουμε για αυτό που είναι, μια πρόσκληση να αναλάβουμε επιτέλους την ευθύνη της διεθνούς τάξης που ισχυριζόμαστε ότι εκτιμούμε.

πηγή: Al Jazeera

______________________________

* Ο Τζάστιν Ρόμπινσον  Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου των Δυτικών Ινδιών

Ο καθηγητής C Justin Robinson είναι Αντιπρύτανης και Διευθυντής της Πανεπιστημιούπολης Five Islands του Πανεπιστημίου των Δυτικών Ινδιών στην Αντίγκουα και Μπαρμπούντα.

Πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν / Οι ανθρώπινες απώλειες του Δεκαήμερου Πολέμου

Τελευταίος απολογισμός νεκρών: Πόσοι άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον 1ήμερο πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν.

    Δεκάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, με τα κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και προσωπικό, καθώς και ο Λίβανος, να εμπλέκονται γρήγορα στη σύγκρουση.

Οι αριθμοί των νεκρών όπως τους έχει ανακοινώσει κάθε μία χώρα μέχρι και σήμερα. Το Ιράν έχει τα περισσότερα θύματα.

Εκατοντάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, αλλά και στις χώρες του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και στρατιωτικό προσωπικό και έχουν εμπλακεί στις εχθροπραξίες του πολέμου που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιραν.

Ακολουθούν οι αριθμοί των νεκρών όπως τους έχει ανακοινώσει κάθε μία χώρα μέχρι σήμερα, 10 Μαρτίου, χωρίς να είναι δυνατόν να επιβεβαιωθούν

ΙΡΑΝ - Τουλάχιστον 1.230 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, ανάμεσά τους 175 μαθήτριες από πλήγμα πυραύλου κατά σχολείου στην πόλη Μινάμπ κατά την πρώτη ημέρα του πολέμου, σύμφωνα με την ιρανική ερυθρά Ημισέληνο. Δεν είναι σαφές αν στον απολογισμό περιλαμβάνονται οι απώλειες μεταξύ των μελών του σώματος των Φρουρών της Επανάστασης.

Ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 104 ναυτικοί σκοτώθηκαν κατά τον τορπιλισμό ιρανικού πολεμικού πλοίου από αμερικανικό υποβρύχιο ανοικτά της Σρι Λάνκα την προηγούμενη εβδομάδα. Αυτοί οι θάνατοι δεν  περιλαμβάνονται στον απολογισμό που δημοσίευσε η Ερυθρά Ημισέληνος.

ΛΙΒΑΝΟΣ - Τουλάχιστον 486 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από τις ισραηλινές επιθέσεις, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου.

ΙΡΑΚ - Τουλάχιστον 15 άνθρωποι σκοτώθηκαν, σύμφωνα με την ιρακινή αστυνομία και πηγές των υπηρεσιών υγείας. Ενας διοικητής της Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ, οργάνωσης ομπρέλας που περιλαμβάνει όλες τις ένοπλες φιλοϊρανικές οργανώσεις, σκοτώθηκε σε αεροπορικό πλήγμα κατά του οχήματος στο οποίο επέβαινε στις 5 Μαρτίου, σύμφωνα με αστυνομικές πηγές.

ΙΣΡΑΗΛ - Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι δύο στρατιώτες έχουν σκοτωθεί στον νότιο Λίβανο από την επανάληψη των συγκρούσεων με την Χεζμπολάχ την περασμένη εβδομάδα, όταν η ένοπλη οργάνωση επετέθη κατά του Ισραήλ σε ένδειξη υποστήριξης προς το Ιράν.

Ενδεκα πολίτες έχουν σκοτωθεί ανάμεσά τους εννέα άνθρωποι από ιρανική πυραυλική επίθεση στην πόλη Μπέιτ Σεμές κοντά στην Ιερουσαλήμ την 1η Μαρτίου, σύμφωνα με την υπηρεσία Magen David Adom.

ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ - Επτά αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν εν υπηρεσία κατά τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ανακοίνωσε ο αμερικανικός στρατός.

ΣΥΡΙΑ - Τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν όταν ιρανικός πύραυλος έπληξε κτίριο στην πόλη Σουέιντα της νότιας Συρίας στις 28 Φεβρουαρίου, μετέδωσε το πρακτορείο SANA.

ΗΝΩΜΕΝΑ ΑΡΑΒΙΚΑ ΕΜΙΡΑΤΑ - Τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν από τις ιρανικές επιθέσεις, σύμφωνα με το υπουργείο Αμυνας των ΗΑΕ.

ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ - Δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν όταν βλήμα έπεσε σε κατοικημένη περιοχή της πόλης Αλ-Χαρζ, νοτιοανατολικά του Ριαντ.

ΜΠΑΧΡΕΪΝ - Δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν σε δύο χωριστές ιρανικές επιθέσεις, η τελευταία από τις οποίες έπληξε κτίριο κατοικιών στην πρωτεύουσα Μανάμα, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών.

ΚΟΥΒΕΪΤ - Δύο άνθρωποι, ανάμεσά τους ένα παιδί, σκοτώθηκαν κατά τις ιρανικές επιθέσεις κατά της χώρας, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας. Δύο υπάλληλοι του υπουργείου Εσωτερικών και δύο στρατιώτες σκοτώθηκαν επίσης εν ώρα υπηρεσίας, ανακοίνωσε ο στρατός.

ΟΜΑΝ - Ένας άνθρωπος σκοτώθηκε όταν βλήμα χτύπησε το υπό σημαία νήσων Μάρσαλ τάνκερ MKD VYOM ανοικτά του Μασκάτ.

ΚΙΝΑ / Γουάνγκ Γι: «O πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν θα έπρεπε να συμβεί»

Ο Κινέζος ΥΠΕΞ, Γουάνγκ Γι, επανέλαβε ότι οι σχέσεις του Πεκίνου με τη Μόσχα παραμένουν ακλόνητες, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας των δύο χωρών.

Ο Κινέζος ΥΠΕΞ, Γουάνγκ Γι

    «Η Μέση Ανατολή έχει παραδοθεί στις φλόγες. Αυτός είναι ένας πόλεμος που δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβεί. Είναι ένας πόλεμος που δεν ωφελεί κανέναν», ανέφερε ο κινέζος υπουργός Εξωτερικών, Γουάνγκ Γι, σε συνέντευξη Τύπου στο Πεκίνο. «Ο νόμος της ζούγκλας δεν πρέπει να επιστρέψει και να επικρατήσει στον κόσμο», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.

Ο Κινέζος ΥΠΕΞ, Γουάνγκ Γι, τόνισε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή «δεν θα έπρεπε να συμβεί» και ζήτησε να αποφευχθεί ο νόμος της ζούγκλας. Τόνισε επίσης τη σημασία βελτίωσης των σχέσεων Κίνας-ΗΠΑ με αφορμή πιθανή επίσκεψη Τραμπ.

Οπόλεμος στη Μέση Ανατολή «δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβεί», δήλωσε ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας Γουάνγκ Γι, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή.

«Η Μέση Ανατολή έχει παραδοθεί στις φλόγες. Αυτός είναι ένας πόλεμος που δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβεί. Είναι ένας πόλεμος που δεν ωφελεί κανέναν», ανέφερε ο κινέζος υπουργός Εξωτερικών σε συνέντευξη Τύπου στο Πεκίνο. «Ο νόμος της ζούγκλας δεν πρέπει να επιστρέψει και να επικρατήσει στον κόσμο», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.

Ο ΥΠΕΞ της Κίνας σημείωσε ακόμη ότι το Πεκίνο και οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να καταβάλουν κοινές προσπάθειες για να γεφυρώσουν τις διαφορές τους, ενόψει της αναμενόμενης επίσκεψης του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο τον Απρίλιο. Αν και δεν επιβεβαίωσε την επίσκεψη, ο Γουάνγκ Γι τόνισε πως το 2026 αποτελεί μια «σημαντική χρονιά» για τις σινοαμερικανικές σχέσεις.

Παράλληλα, επανέλαβε ότι οι σχέσεις του Πεκίνου με τη Μόσχα παραμένουν ακλόνητες, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας των δύο χωρών

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ διορίστηκε νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν καθώς κλιμακώνεται ο περιφερειακός πόλεμος

 Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ διορίστηκε τρίτος ανώτατος ηγέτης του Ιράν από τη Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων τη Δευτέρα.'

    Το Ιράν διόρισε τη Δευτέρα τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ για να διαδεχθεί τον πατέρα του Αλί Χαμενεΐ ως ανώτατο ηγέτη , σηματοδοτώντας ότι οι σκληροπυρηνικοί παραμένουν σταθερά στην εξουσία, ενώ ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, που διήρκεσε μια εβδομάδα, οδήγησε τις τιμές του πετρελαίου σε άνοδο και τις ασιατικές χρηματιστηριακές αγορές σε κατακόρυφη πτώση.

Η Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων του Ιράν διόρισε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως τον τρίτο ανώτατο ηγέτη της χώρας, μετά τον θάνατο του πατέρα του σε ισραηλινή επιδρομή. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί πάνω από τα 100 δολάρια ΗΠΑ το βαρέλι καθώς η σύγκρουση διευρύνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Η Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων του Ιράν διόρισε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τον 56χρονο γιο του εκλιπόντος Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ως τον τρίτο ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η ανακοίνωση έγινε λίγο μετά τα μεσάνυχτα ώρα Τεχεράνης τη Δευτέρα.

«Με αποφασιστική ψήφο, η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων διόρισε τον Αγιατολάχ Σεγέντ Μοτζτάμπα Χοσεΐνι Χαμενεΐ ως τον τρίτο Ηγέτη του ιερού συστήματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», ανέφερε η Συνέλευση σε ανακοίνωσή της .
Ο διορισμός έρχεται μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου, κατά τη διάρκεια της εναρκτήριας ομοβροντίας της συνεχιζόμενης σύγκρουσης μεταξύ του Ιράν και ενός αμερικανο-ισραηλινού στρατιωτικού συνασπισμού. Ο νεότερος Χαμενεΐ, ένας μυστικοπαθής κληρικός, θεωρούνταν εδώ και καιρό υποψήφιος για τη θέση, ακόμη και πριν από τον θάνατο του πατέρα του.

Ως ανώτατος ηγέτης, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αναλαμβάνει την τελική εξουσία σε όλα τα κρατικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν και οποιωνδήποτε αποφάσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.

The moment Mojtaba Khamenei was announced the new supreme leader of Iran pic.twitter.com/EkGSrjeLKT

— Hadi (@HadiNasrallah) March 8, 2026

Ιστορικό του διορισμού

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν είχε εμφανιστεί ή ακουστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου. Δεν είχε ποτέ κατέχει αιρετή ή επίσημα διορισμένη κυβερνητική θέση, ωστόσο διατηρεί στενούς δεσμούς με το παραστρατιωτικό Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν, το οποίο διεξάγει επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον του Ισραήλ και των αραβικών κρατών του Κόλπου από τότε που κλιμακώθηκε η σύγκρουση.

Υπήρξε διαφωνία σχετικά με την επιλογή του μεταξύ ορισμένων πολιτικών προσωπικοτήτων στο Ιράν, οι οποίοι επέκριναν την έννοια της κληρονομικής διαδοχής στον ρόλο του ανώτατου ηγέτη, παρομοιάζοντάς την με τη δυναστική διακυβέρνηση του Σάχη που ανατράπηκε κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Παρ' όλα αυτά, ανώτεροι κληρικοί εντός της Συνέλευσης Εμπειρογνωμόνων προχώρησαν στην ψηφοφορία. Ο ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση μετά την ανακοίνωση, επαίνεσε τη Συνέλευση για τη «θαρραλέα» σύγκλησή της παρά τις συνεχιζόμενες αεροπορικές επιδρομές στην Τεχεράνη.

Ο Λαριτζανί δήλωσε ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είχε εκπαιδευτεί από τον πατέρα του και «μπορεί να χειριστεί αυτή την κατάσταση», καλώντας το έθνος να ενωθεί πίσω από τον νέο ηγέτη.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ πιστεύεται ότι έχει ακόμη πιο σκληρές απόψεις από αυτές του εκλιπόντος πατέρα του. Οι αναλυτές σημειώνουν ότι, ενώ οι βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές από τις αμερικανικές επιδρομές, η χώρα εξακολουθεί να διατηρεί ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού σε επίπεδα ένα τεχνικό βήμα κάτω από την ποιότητα για όπλα.

Σε αντίθεση με τον πατέρα του, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θα μπορούσε να επιλέξει να επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Τόσο το Ισραήλ όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις σχετικά με αυτό το ενδεχόμενο.

Διεθνής αντίδραση

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την έντονη αντίθεσή του στον διορισμό. Την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε στο ABC News ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να έχει λόγο στο ποιος θα ηγηθεί του Ιράν.

«Αν δεν λάβει την έγκρισή μας, δεν θα αντέξει για πολύ», είπε ο Τραμπ. Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι ο τερματισμός του πολέμου θα ήταν μια «κοινή» απόφαση που θα ληφθεί από κοινού με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, λέγοντας στους Times of Israel: «Θα δούμε τι θα συμβεί».

Το Ισραήλ, πριν από την ανακοίνωση, είχε απειλήσει να στοχοποιήσει όποιον εκλεγόταν ως ο νέος ανώτατος ηγέτης.

Το IRGC εξέδωσε δήλωση δηλώνοντας την ετοιμότητά του να υπηρετήσει υπό τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Η λιβανέζικη ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ, η οποία υποστηρίζεται από την Τεχεράνη, εξέφρασε επίσης την υποστήριξή της για τον διορισμό.

Οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι

Η κλιμακούμενη σύγκρουση έχει προκαλέσει σοκ στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αργού πετρελαίου των ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 20% στις πρώτες συναλλαγές της Δευτέρας, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2022. Το αργό πετρέλαιο Brent αυξήθηκε κατά 17% στα 108,73 δολάρια ΗΠΑ το βαρέλι, έχοντας ήδη αυξηθεί κατά 28% την προηγούμενη εβδομάδα.

Οι προμήθειες φυσικού αερίου έχουν επίσης μειωθεί μετά την αναστολή της παραγωγής από το Κατάρ. Το δολάριο αυξήθηκε απότομα έναντι του ευρώ και του γιεν, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης μετοχών στην Ασία μειώθηκαν εν μέσω φόβων για την αύξηση του κόστους διαβίωσης.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι τιμές του πετρελαίου «θα μειωθούν ραγδαία όταν τελειώσει η καταστροφή της πυρηνικής απειλής του Ιράν», περιγράφοντας την αύξηση των τιμών ως «ένα πολύ μικρό τίμημα που πρέπει να πληρώσουν οι ΗΠΑ και ο κόσμος, η ασφάλεια και η ειρήνη».

.

Επιθέσεις σε υποδομές πετρελαίου και νερού

Την Κυριακή, ισραηλινές επιδρομές σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου στην Τεχεράνη φώτισαν τον νυχτερινό ουρανό με πορτοκαλί φλόγες, ενώ πυκνός μαύρος καπνός αναφέρθηκε από τους κατοίκους πάνω από την πρωτεύουσα. Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, αντισυνταγματάρχης Ναντάβ Σοσάνι, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι αποθήκες χρησιμοποιήθηκαν για την τροφοδότηση της πολεμικής προσπάθειας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ή αποθήκευσης προωθητικού για βαλλιστικούς πυραύλους.

«Είναι ένας νόμιμος στρατιωτικός στόχος», είπε ο Σοσάνι.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, καταδίκασε τις μεγάλης κλίμακας επιθέσεις, χαρακτηρίζοντάς τες ως σηματοδότες μιας «επικίνδυνης νέας φάσης» στη σύγκρουση και χαρακτηρίζοντάς τες ως έγκλημα πολέμου.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα συνεχίσει την επίθεση και θα χτυπήσει τους ηγέτες του Ιράν «χωρίς έλεος», προσθέτοντας: «Έχουμε ένα οργανωμένο σχέδιο με πολλές εκπλήξεις για να αποσταθεροποιήσουμε το καθεστώς και να επιτρέψουμε την αλλαγή».

Επιθέσεις έπληξαν επίσης υποδομές ύδρευσης. Το Μπαχρέιν κατηγόρησε το Ιράν ότι στοχοποίησε αδιακρίτως πολιτικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας μονάδας αφαλάτωσης, αν και η αρμόδια αρχή ηλεκτρισμού και ύδρευσης δήλωσε ότι οι προμήθειες παρέμειναν σε λειτουργία.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι μια αεροπορική επιδρομή των ΗΠΑ προκάλεσε ζημιές σε μια μονάδα αφαλάτωσης στο νησί Κεσμ στο Στενό του Ορμούζ, διακόπτοντας την παροχή νερού σε 30 χωριά. Ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, Πλοίαρχος του Ναυτικού, Τιμ Χόκινς, απάντησε ότι «οι αμερικανικές δυνάμεις δεν στοχεύουν αμάχους — τελεία και παύλα».

Η Ιρανική Εταιρεία Ερυθράς Ημισελήνου προειδοποίησε τους κατοίκους της Τεχεράνης να είναι προσεκτικοί από την τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση και τον κίνδυνο όξινης βροχής μετά τις επιθέσεις στις αποθήκες πετρελαίου. Ανέφερε επίσης ότι περίπου 10.000 αστικές κατασκευές είχαν υποστεί ζημιές σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων κατοικιών, σχολείων και σχεδόν τριάντα δωδεκάδων εγκαταστάσεων υγείας.

Περιφερειακή κλιμάκωση και διπλωματικές αποσύρσεις

Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε την Κυριακή ότι αναχαίτισε ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος που στόχευε τη Διπλωματική Συνοικία του Ριάντ, όπου φιλοξενούνται οι περισσότερες ξένες αποστολές, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής πρεσβείας. Το βασίλειο προειδοποίησε το Ιράν ότι θα είναι ο «μεγαλύτερος ηττημένος» εάν συνεχίσει να επιτίθεται σε αραβικά κράτη.

Η Σαουδική Αραβία απέρριψε τα σχόλια του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το Ιράν είχε σταματήσει τις επιθέσεις του σε αραβικά κράτη του Κόλπου.

«Το βασίλειο επιβεβαιώνει ότι η ιρανική πλευρά δεν έχει εφαρμόσει αυτή τη δήλωση στην πράξη, ούτε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Ιρανού προέδρου ούτε μετά», δήλωσε το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας.

Ο επικεφαλής του Αραβικού Συνδέσμου καταδίκασε επίσης την «απερίσκεπτη πολιτική» του Ιράν να επιτίθεται σε γειτονικά κράτη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις.

Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ διέταξε τους μη επείγοντες κυβερνητικούς υπαλλήλους και τα μέλη των οικογενειών τους να εγκαταλείψουν τη Σαουδική Αραβία, επικαλούμενο κινδύνους για την ασφάλεια. Οκτώ άλλες διπλωματικές αποστολές έχουν εκδώσει παρόμοιες εντολές: το Μπαχρέιν, το Ιράκ, η Ιορδανία, το Κουβέιτ, ο Λίβανος, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το προξενείο των ΗΠΑ στο Καράτσι του Πακιστάν.

Το Ισραήλ ανακοίνωσε επίσης τη δολοφονία του Αμπολκασέμ Μπαμπαγιάν, του πρόσφατα διορισμένου επικεφαλής του στρατιωτικού γραφείου του ανώτατου ηγέτη, σε αεροπορική επιδρομή το Σάββατο.

Απώλειες και εκτοπισμοί

Ο πόλεμος έχει σκοτώσει τουλάχιστον 1.230 ανθρώπους στο Ιράν, τουλάχιστον 397 στον Λίβανο και τουλάχιστον 11 στο Ισραήλ, σύμφωνα με αξιωματούχους. Ο πρεσβευτής του Ιράν στον ΟΗΕ ανέφερε έναν αριθμό τουλάχιστον 1.332 θανάτων Ιρανών αμάχων, ενώ χιλιάδες άλλοι έχουν τραυματιστεί.

Επτά Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν. Ο αμερικανικός στρατός επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι ένας έβδομος στρατιώτης πέθανε από τραύματα που υπέστη κατά την αρχική αντεπίθεση του Ιράν πριν από μια εβδομάδα.

Το Ισραήλ ανέφερε τον πρώτο θάνατο στρατιώτη του την Κυριακή, λέγοντας ότι δύο στρατιώτες σκοτώθηκαν στο νότιο Λίβανο, όπου ο στρατός του συμμετέχει σε μάχες με τη Χεζμπολάχ.

Ο Λίβανος ανέφερε ότι περισσότεροι από 517.000 άνθρωποι είχαν εκτοπιστεί σε μια εβδομάδα μαχών μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, αν και αξιωματούχοι σημείωσαν ότι ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανώς υψηλότερος, καθώς ο αριθμός αντικατοπτρίζει μόνο όσους εγγράφηκαν μέσω της διαδικτυακής πύλης της κυβέρνησης.

Στη Βηρυτό, οι εκτοπισμένες οικογένειες συνωστίζονταν σε σχολεία, κοιμόντουσαν σε αυτοκίνητα ή κατέφευγαν σε ανοιχτές περιοχές κοντά στη Μεσόγειο Θάλασσα, όπου κάποιοι έκαιγαν καυσόξυλα για να ζεσταθούν.

Η ανανεωμένη επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο ξεκίνησε μετά την εκτόξευση πυραύλων από τη Χεζμπολάχ προς το βόρειο Ισραήλ κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου με το Ιράν.

Διεθνήε τύπος