Οι οργανώσεις καταναλωτών επισημαίνουν ότι η προστασία του καταναλωτή συνδέεται με τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη διαφάνεια στην αγορά...
Η Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή εορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Μαρτίου. Καθιερώθηκε το 1983 με απόφαση του ΟΗΕ, σε ανάμνηση μιας ομιλίας του αμερικανού προέδρου Τζον Κένεντι, που έθεσε τις βάσεις του καταναλωτικού κινήματος.
Η προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών στην αγορά και η ενίσχυση της ενημέρωσης των καταναλωτών αναδεικνύονται ως βασικά ζητήματα με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Καταναλωτή, που τιμάται κάθε χρόνο στις 15 Μαρτίου, με τις οργανώσεις καταναλωτών να επισημαίνουν σε ανακοινώσει τους ότι η ημέρα αυτή δεν αποτελεί απλώς μια συμβολική επέτειο, αλλά υπενθύμιση της ανάγκης για μια αγορά που λειτουργεί με διαφάνεια, δικαιοσύνη και υγιή ανταγωνισμό.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕΚΕ για το 2025, ο τραπεζικός τομέας συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό καταγγελιών (59,27%), ενώ ακολουθούν οι καταγγελίες για προϊόντα και υπηρεσίες (17,45%) και για υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (6,55%). Μικρότερα ποσοστά αφορούν τον τουρισμό, τις τηλεπικοινωνίες, τα ακίνητα, τα ασφαλιστήρια συμβόλαια και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Παράλληλα, η οργάνωση επισημαίνει ότι οι οφειλές καταναλωτών που απευθύνθηκαν σε αυτήν για υποστήριξη το 2025 ξεπέρασαν τα 24,2 εκατ. ευρώ. Από τις διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν για ποσό άνω των 3,25 εκατ. ευρώ, ρυθμίστηκε και αποπληρώνεται το 70,83%, ενώ διαγράφηκε το 29,17% των οφειλών.
Από την πλευρά της, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) αναφέρεται στις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα τα ελληνικά νοικοκυριά, επισημαίνοντας ότι η ακρίβεια, τα «κόκκινα» δάνεια, η στεγαστική κρίση και οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές συνθέτουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τους καταναλωτές.
Η Ένωση Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ) τονίζει ότι οι καταναλωτές διαθέτουν κατοχυρωμένα δικαιώματα τα οποία πρέπει να γνωρίζουν και να διεκδικούν όταν παραβιάζονται. Όπως επισημαίνει, καθημερινά δέχεται καταγγελίες για ζητήματα όπως ελαττωματικά προϊόντα, παραπλανητικές ή αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, τραπεζικές προμήθειες και καταχρηστικούς όρους συμβολαίων, καθώς και για υπηρεσίες που δεν ανταποκρίνονται στις υποσχέσεις των επιχειρήσεων. Η οργάνωση σημειώνει ότι πολλοί καταναλωτές δεν προχωρούν σε διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους είτε επειδή δεν τα γνωρίζουν είτε επειδή θεωρούν ότι δεν θα υπάρξει αποτέλεσμα. Στο πλαίσιο της φετινής ημέρας, η ΕΚΠΟΙΖΩ υλοποιεί ενημερωτική καμπάνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με σύντομα βίντεο, μέσα από τα οποία παρουσιάζονται πρακτικά παραδείγματα παραβίασης δικαιωμάτων και τρόποι διεκδίκησής τους, με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενθάρρυνση των καταναλωτών να αντιδρούν σε αθέμιτες πρακτικές.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη στεγαστική κρίση, καθώς η αύξηση των ενοικίων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα προσιτής κατοικίας δημιουργούν σημαντικές πιέσεις σε νέους, οικογένειες και ευάλωτα νοικοκυριά. Η ΕΕΚΕ προτείνει, μεταξύ άλλων, φορολογικά κίνητρα για την αύξηση των κατοικιών μακροχρόνιας μίσθωσης, αξιοποίηση ακινήτων του Δημοσίου και των ΟΤΑ για κοινωνική κατοικία, ενίσχυση της κατασκευής προσιτών κατοικιών και εξισορρόπηση μεταξύ βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων μισθώσεων.
Η Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος (ΙΝΚΑ) υπογραμμίζει ότι ο καταναλωτής δεν είναι μόνο αγοραστής προϊόντων και υπηρεσιών αλλά ενεργός πολίτης που επηρεάζει και επηρεάζεται από τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις. Όπως σημειώνει, η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακή κρίση και αυξανόμενες κοινωνικές ανισότητες, με τους πολίτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος διαβίωσης, ακριβότερες υπηρεσίες και συχνά παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές, ιδιαίτερα στο ηλεκτρονικό εμπόριο.
Η ομοσπονδία υπενθυμίζει ότι το οργανωμένο καταναλωτικό κίνημα έχει μακρά ιστορία, καθώς η 15η Μαρτίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή το 1983, σε συνέχεια της αναγνώρισης των βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Τζον Φ. Κένεντι το 1962. Οι οργανώσεις καταναλωτών επισημαίνουν ότι η προστασία του καταναλωτή συνδέεται με τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη διαφάνεια στην αγορά, καλώντας τους πολίτες να ενημερώνονται, να ζητούν διαφάνεια στις συναλλαγές και να καταγγέλλουν αθέμιτες πρακτικές, ώστε να ενισχύεται η συλλογική δύναμη των καταναλωτών.
Δέσποινα Τσαγκάρη για την Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή: «Η ενημέρωση είναι θεμέλιο για την προστασία του καταναλωτή»
Όπως επισημαίνει η Αρχή σε ανακοίνωσή της, η ημέρα αυτή αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία ανάδειξης της σημασίας της προστασίας των δικαιωμάτων των καταναλωτών, καθώς και της ανάγκης ενίσχυσης της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης στην αγορά. Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) υπογραμμίζει τον κρίσιμο ρόλο της σωστής ενημέρωσης των πολιτών, ώστε να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να τα υπερασπιστούν. Σύμφωνα με την Αρχή, η ενημέρωση των πολιτών συμβάλλει ουσιαστικά και στην ανάπτυξη μιας υγιούς καταναλωτικής κουλτούρας, που βασίζεται στη γνώση, την υπευθυνότητα και τις συνειδητές επιλογές.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη σαφή επισήμανση των προϊόντων και υπηρεσιών, στις κατανοητές οδηγίες χρήσης και στις κατάλληλες προειδοποιήσεις, στοιχεία που συμβάλλουν στην προστασία των καταναλωτών από πιθανούς κινδύνους. Όπως επισημαίνεται, εξίσου σημαντική είναι και η διαφάνεια στους γενικούς όρους συναλλαγών που παρέχουν οι επιχειρήσεις, καθώς ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στην αγορά, συμβάλλει στη διαμόρφωση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού και ενθαρρύνει την υπεύθυνη καταναλωτική συμπεριφορά.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή, η Αρχή καλεί τους πολίτες να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους, να δίνουν προσοχή στις πληροφορίες που συνοδεύουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες και να συμβάλλουν ενεργά, μέσω της υποβολής καταγγελιών όπου απαιτείται, στην ενίσχυση της νομιμότητας και διαφάνειας στην αγορά καθώς και στην ενίσχυση της καταναλωτικής κουλτούρας. Τέλος, η ΑΑΕΑ&ΠΚ υπογραμμίζει ότι παραμένει προσηλωμένη στην αποστολή της για τη διαμόρφωση μιας αγοράς που λειτουργεί με κανόνες, αξιοπιστία και σεβασμό προς τον καταναλωτή, συμβάλλοντας παράλληλα στην ανάπτυξη μιας σύγχρονης και υπεύθυνης καταναλωτικής κουλτούρας.










