Έκθεση για την αγορά πετρελαίου - Μάρτιος 2026

Η Έκθεση για την Αγορά Πετρελαίου (OMR) του IEA είναι μία από τις πιο έγκυρες και επίκαιρες πηγές δεδομένων, προβλέψεων και αναλύσεων για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου...

    Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Πέρα από την άμεση ζημιά στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, η κρίση έχει οδηγήσει σε σχεδόν παύση των κινήσεων των δεξαμενόπλοιων μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Σχετικά με αυτήν την αναφορά

Η Έκθεση για την Αγορά Πετρελαίου (OMR) του IEA είναι μία από τις πιο έγκυρες και επίκαιρες πηγές δεδομένων, προβλέψεων και αναλύσεων για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου - συμπεριλαμβανομένων λεπτομερών στατιστικών στοιχείων και σχολίων σχετικά με την προσφορά, τη ζήτηση, τα αποθέματα, τις τιμές και τη δραστηριότητα διύλισης πετρελαίου, καθώς και το εμπόριο πετρελαίου για τον IEA και επιλεγμένες χώρες εκτός IEA.

Highlights

• Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί τη μεγαλύτερη διαταραχή του εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Καθώς οι ροές αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου μέσω του Πορθμού έχουν μειωθεί από περίπου 20 mb/d πριν από τον πόλεμο σε μια σταγόνα σήμερα, η διαθέσιμη χωρητικότητα για την παράκαμψη της κρίσιμης πλωτής οδού είναι περιορισμένη και οι αποθήκες γεμίζουν, οι χώρες του Κόλπου έχουν μειώσει τη συνολική παραγωγή πετρελαίου κατά τουλάχιστον 10 mb/d. Ελλείψει ταχείας επανέναρξης των ροών ναυτιλίας, οι απώλειες εφοδιασμού αναμένεται να αυξηθούν.


• Η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου προβλέπεται να μειωθεί κατά 8 mb/d τον Μάρτιο, με τις περικοπές στη Μέση Ανατολή να αντισταθμίζονται εν μέρει από την υψηλότερη παραγωγή από παραγωγούς εκτός ΟΠΕΚ+, το Καζακστάν και τη Ρωσία μετά από διαταραχές στις αρχές του έτους. Ενώ η έκταση των απωλειών θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της σύγκρουσης και τις διαταραχές στις ροές, εκτιμούμε ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά 1,1 mb/d το 2026, με τους παραγωγούς εκτός ΟΠΕΚ+ να ευθύνονται για ολόκληρη την αύξηση.


• Η σύγκρουση έχει επίσης σημαντικό αντίκτυπο στις παγκόσμιες αγορές προϊόντων, με τις εξαγωγικές ροές μέσω του Πορθμού να έχουν σχεδόν σταματήσει. Οι παραγωγοί του Κόλπου εξήγαγαν 3,3 mb/d διυλισμένων προϊόντων και 1,5 mb/d υγραερίου το 2025. Πάνω από 3 mb/d δυναμικότητας διύλισης στην περιοχή έχει ήδη κλείσει λόγω επιθέσεων και έλλειψης βιώσιμων σημείων πώλησης. Οι ροές σε άλλες περιοχές θα περιορίζονται ολοένα και περισσότερο λόγω της διαθεσιμότητας πρώτων υλών.


• Οι χώρες μέλη του ΔΟΕ συμφώνησαν ομόφωνα στις 11 Μαρτίου να διαθέσουν στην αγορά 400 mb πετρελαίου από τα αποθέματά τους έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των διαταραχών που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Τα παγκόσμια παρατηρούμενα αποθέματα πετρελαίου ήταν 8.210 mb τον Ιανουάριο, το υψηλότερο επίπεδό τους από τον Φεβρουάριο του 2021. Ο ΟΟΣΑ αντιπροσώπευε το 50%, τα κινεζικά αποθέματα αργού πετρελαίου το 15%, το πετρέλαιο επί του νερού το 25%, ενώ το υπόλοιπο σε άλλες χώρες εκτός ΟΟΣΑ. 


• Οι εκτεταμένες ακυρώσεις πτήσεων στη Μέση Ανατολή και οι μεγάλης κλίμακας διακοπές στην προμήθεια υγραερίου αναμένεται να περιορίσουν την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου κατά περίπου 1 mb/d κατά τη διάρκεια του Μαρτίου και του Απριλίου σε σύγκριση με προηγούμενες εκτιμήσεις. Οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου και οι πιο επισφαλείς προοπτικές για την παγκόσμια οικονομία θέτουν περαιτέρω κινδύνους για την πρόβλεψη. Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου αναμένεται τώρα να αυξηθεί κατά 640 kb/d σε ετήσια βάση το 2026 - μειωμένη κατά 210 kb/d από τον προηγούμενο μήνα.


• Οι τιμές του πετρελαίου έχουν σημειώσει ραγδαία άνοδο από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν κοινές αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Οι διακοπές στον εφοδιασμό της Μέσης Ανατολής λόγω επιθέσεων στις πετρελαϊκές υποδομές της περιοχής και η διακοπή της κυκλοφορίας των δεξαμενόπλοιων μέσω του Στενού του Ορμούζ οδήγησαν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent στα ύψη, με τις διαπραγματεύσεις να βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από τα 120 δολάρια/βαρέλι. Στη συνέχεια, οι τιμές μειώθηκαν, με το Brent να κυμαίνεται γύρω στα 92 δολάρια/βαρέλι κατά τη στιγμή της σύνταξης του παρόντος - αύξηση 20 δολαρίων/βαρέλι για τον μήνα.

Δύσκολη κατάσταση

Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Πέρα από την άμεση ζημιά στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, η κρίση έχει οδηγήσει σε σχεδόν παύση των κινήσεων των δεξαμενόπλοιων μέσω του Στενού του Ορμούζ. Με σχεδόν 20 mb/d εξαγωγών αργού πετρελαίου και προϊόντων να έχουν διαταραχθεί αυτή τη στιγμή και περιορισμένες εναλλακτικές επιλογές για την παράκαμψη του πιο κρίσιμου σημείου διαμετακόμισης πετρελαίου στον κόσμο, οι παραγωγοί και οι καταναλωτές παγκοσμίως αισθάνονται την πίεση. Οι τιμές αναφοράς αργού πετρελαίου έχουν αυξηθεί κατά 20 δολάρια/βαρέλι στα 92 δολάρια/βαρέλι από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου, με ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις σε όλες τις αγορές προϊόντων.

Με λίγα πλοία που είναι επί του παρόντος σε θέση ή πρόθυμα να φορτώσουν φορτία στο λιμάνι και τις εγχώριες δεξαμενές αποθήκευσης να γεμίζουν, οι παραγωγοί στην περιοχή μειώνουν ή διακόπτουν την παραγωγή. Ενώ η κατάσταση επί του εδάφους εξελίσσεται ταχέως και κατά καιρούς είναι αδιαφανής, εκτιμούμε ότι η παραγωγή αργού πετρελαίου μειώνεται επί του παρόντος κατά τουλάχιστον 8 mb/d, με επιπλέον 2 mb/d συμπυκνωμάτων και NGL να διακόπτονται. Σημαντικές μειώσεις στην προσφορά παρατηρούνται στο Ιράκ, το Κατάρ, το Κουβέιτ, τα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία.

Οι διαταραχές δεν περιορίζονται στην παραγωγή και τις εξαγωγές ανάντη, καθώς πολλά διυλιστήρια και εγκαταστάσεις επεξεργασίας φυσικού αερίου έκλεισαν λόγω επιθέσεων ή για λόγους ασφαλείας. Το κλείσιμο του Πορθμού αναγκάζει επίσης τα διυλιστήρια με εξαγωγικό προσανατολισμό να μειώσουν την παραγωγή τους ή να κλείσουν εντελώς καθώς οι δεξαμενές αποθήκευσης προϊόντων γεμίζουν, με την ικανότητα διύλισης να διατρέχει κίνδυνο άνω των 4 mb/d. Οι παραγωγοί του Κόλπου εξήγαγαν περίπου 3,3 mb/d διυλισμένων προϊόντων και 1,5 mb/d υγραερίου το 2025. Ενώ είναι πιθανές πρόσθετες διακινήσεις σε άλλες περιοχές, η διαθεσιμότητα πρώτων υλών θα αποτελέσει περιοριστικό παράγοντα. Αυτό έχει ωθήσει ορισμένες χώρες να εφαρμόσουν περιορισμούς στις εξαγωγές προϊόντων. Οι αγορές ντίζελ και καυσίμων αεριωθούμενων φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε μια εκτεταμένη απώλεια παραγωγής και εξαγωγών στη Μέση Ανατολή, δεδομένης της περιορισμένης ευελιξίας αλλού για την αύξηση της παραγωγής.

Εν τω μεταξύ, η αναστολή των πτήσεων στα μεγάλα αεροδρόμια της Μέσης Ανατολής, με επιπτώσεις και σε κόμβους αλλού, έχει μειώσει σημαντικά την παγκόσμια ζήτηση καυσίμων αεροσκαφών. Η πτώση των προμηθειών LPG και νάφθας αναγκάζει ήδη τα πετροχημικά εργοστάσια να περιορίσουν την παραγωγή πολυμερών, επιδεινώνοντας την απώλεια πετροχημικών ροών του Κόλπου. Η χρήση LPG στο μαγείρεμα και τη θέρμανση, ιδίως στην Ινδία και την Ανατολική Αφρική, διατρέχει επίσης κίνδυνο. Γενικότερα, οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου και οι επιδεινούμενες οικονομικές προοπτικές έχουν αρχίσει να διαβρώνουν τη ζήτηση σε όλο το φάσμα των προϊόντων. Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε μειώσει την πρόβλεψη για την παγκόσμια αύξηση της ζήτησης πετρελαίου τον Μάρτιο και τον Απρίλιο κατά μέσο όρο κατά περισσότερο από 1 mb/d - και για το 2026 συνολικά κατά 210 kb/d σε 640 kb/d.

Οι χώρες κατανάλωσης έχουν σημαντικές ποσότητες πετρελαίου σε αποθήκευση για να καλύψουν προσωρινές απώλειες εφοδιασμού. Τα παγκόσμια παρατηρούμενα αποθέματα αργού πετρελαίου και προϊόντων εκτιμώνται επί του παρόντος σε περισσότερα από 8,2 δισεκατομμύρια βαρέλια, το υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2021. Περίπου τα μισά από αυτά τηρούνται σε χώρες του ΟΟΣΑ, εκ των οποίων 1,25 δισεκατομμύρια βαρέλια από κυβερνήσεις για έκτακτους σκοπούς, ενώ επιπλέον 600 εκατομμύρια βαρέλια βιομηχανικών αποθεμάτων τηρούνται με κυβερνητική υποχρέωση.

Οι χώρες μέλη του IEA συμφώνησαν στις 11 Μαρτίου να διαθέσουν στην αγορά 400 εκατομμύρια κυβικά μέτρα πετρελαίου από τα αποθέματά τους έκτακτης ανάγκης, με στόχο τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων στις οικονομίες από τις διαταραχές του εφοδιασμού. Αυτές οι πρόσθετες προμήθειες πετρελαίου θα προσφερθούν στην αγορά μέσω της εφαρμογής έκτακτων αποθεμάτων ή άλλων μέτρων, ανάλογα με τις εθνικές συνθήκες.

Η συντονισμένη αποδέσμευση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης παρέχει ένα σημαντικό και ευπρόσδεκτο απόθεμα, αλλά ελλείψει ταχείας επίλυσης της σύγκρουσης, παραμένει ένα προσωρινό μέτρο. Ο τελικός αντίκτυπος στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου και στην ευρύτερη οικονομία από τη σύγκρουση θα εξαρτηθεί όχι μόνο από την ένταση των στρατιωτικών επιθέσεων και τυχόν ζημιές σε ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία, αλλά και, κυρίως, από τη διάρκεια των διαταραχών στη ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ. Οι επαρκείς μηχανισμοί ασφάλισης και η φυσική προστασία της ναυτιλίας είναι το κλειδί για την επανέναρξη των ροών, κάτι που είναι ύψιστης σημασίας για την αγορά πετρελαίου.

iea.org

Μοζτάμπα Χαμενεΐ: Το Στενό του Χορμούζ πρέπει να παραμείνει κλειστό - Εκδίκηση «μέχρι τέλους» για τα θύματα του πολέμου

Το πρώτο μήνυμα του Μοτζτάμπα Χαμενεϊ, νέου ηγέτη του Ιράν: «Οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή πρέπει άμεσα να κλείσουν»

    Εκδίκηση για τα θύματα του πολέμου που πυροδοτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου από την ισραηλινοαμερικανική επίθεση στο Ιράν, ορκίστηκε ο Μοζτάμπα Χαμενεΐ, στο πρώτο μήνυμά του ως νέος ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας,

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται με σφοδρές συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο, πυραυλικές και αεροπορικές επιθέσεις και σοβαρές ζημιές στις υποδομές του Λιβάνου.

Οι ανθρώπινες απώλειες αυξάνονται για στρατό και άμαχους, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί ότι το Ιράν βρίσκεται «κοντά στην ήττα» και διεμήνυσε ότι οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να κάνουν οποιαδήποτε ανοικοδόμηση του Ιράν «σχεδόν αδύνατη», καθώς ο πόλεμος έχει μπει στη 13η ημέρα του, τονίζοντας παράλληλα πως το Στενό του Χορμούζ πρέπει να παραμείνει κλειστό ως όργανο πίεσης.

Στο ίδιο μήνυμα, το πρώτο μετά την εκλογή του ως διαδόχου του πατέρα του, σημειώνεται ότι όλες οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή πρέπει να κλείσουν γιατί θα γίνουν στόχος επιθέσεων.

«Ένα μικρό μέρος αυτής της εκδίκησης έχει παρθεί μέχρι στιγμής, αλλά εφόσον δεν παρθεί μέχρι τέλους, αυτό θα παραμείνει μία από τις προτεραιότητές μας», τόνισε ο Μοζτάμπα Χαμενεΐ.

Το Ιράν έπληξε Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Μπαχρέιν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε σήμερα ότι αναχαίτισε drone που κατευθυνόταν προς την πετρελαιοπηγή Σέιμπα, το τρίτο αντίστοιχο περιστατικό που αναφέρεται σήμερα. Λίγο πριν τις 02:00 τα ξημερώματα, το υπουργείο είχε επισημάνει ότι αναχαίτισε drone που κατευθυνόταν στην ίδια πετρελαιοπηγή, η οποία βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της Σαουδικής Αραβίας.

Στο μεταξύ δημοσιογράφος του AFP ανέφερε ότι εκρήξεις ακούστηκαν σήμερα το πρωί στο κέντρο του Ντουμπάι, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μία από τις οποίες ήταν πολύ ισχυρή, καθώς το Ιράν συνεχίζει να στοχοθετεί χώρες του Κόλπου σε αντίποινα στα ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα εναντίον του.

Η δημοσιογράφος δήλωσε ότι είδε μικρές στήλες καπνού να υψώνονται πάνω από συνοικία της εμπορικής πρωτεύουσας των Εμιράτων λίγα λεπτά αφού ακούστηκαν οι εκρήξεις.

Στο Κουβέιτ το υπουργείο Ηλεκτρικής Ενέργειας ανακοίνωσε ότι έξι γραμμές μεταφοράς ρεύματος έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας αφού χτυπήθηκαν από συντρίμμια drones που αναχαιτίστηκαν. Το υπουργείο πρόσθεσε ότι η ηλεκτροδότηση και η υδροδότηση είναι υπό έλεγχο.

Εξάλλου στο Μπαχρέιν αυτόπτες μάρτυρες δήλωσαν στο Reuters ότι είδαν καπνό να υψώνεται από την περιοχή που βρίσκεται το διεθνές αεροδρόμιο της χώρας.

Παράλληλα το υπουργείο Εσωτερικών κάλεσε τους κατοίκους πολλών περιοχών να παραμείνουν στα σπίτια τους έπειτα από επίθεση, αποδιδόμενη στο Ιράν, εναντίον δεξαμενών υδρογονανθράκων.

Το υπουργείο ζήτησε με ανάρτησή του στο Χ από τους κατοίκους "της Χιντ, της Άραντ, της Καλάλι και της Σαμαχίζ να παραμείνουν στα σπίτια τους και να κλείσουν τα παράθυρα και τον εξαερισμό για προληπτικούς λόγους" προκειμένου να προστατευθούν από "τις ενδεχόμενες επιπτώσεις του καπνού μιας πυρκαγιάς" την οποία οι αρχές προσπαθούν να κατασβέσουν.

Νωρίτερα το υπουργείο Εσωτερικών του Μπαχρέιν είχε κάνει λόγο για "ιρανική επίθεση με στόχο δεξαμενές καυσίμων σε εγκατάσταση στο κυβερνείο του Μουχαράκ".

Αντώνης Σαμαράς στη Βουλή: «Δεν υπάρχουν επαγγελματίες ανησυχούντες αλλά ερασιτέχνες εφησυχασμένοι»

Νέες "βολές" Αντ. Σαμαρά κατά Κυρ. Μητσοτάκη: «Δεν υπάρχουν επαγγελματίες ανησυχούντες αλλά ερασιτέχνες εφησυχασμένοι«» .

    Επίθεση εναντίον του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη εξαπέλυσε ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς από το βήμα της Βουλής, όπου συζητούνται αυτήν την ώρα οι 4 συμβάσεις με την αμερικανική εταιρεία Chevron για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε οικόπεδα νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου.

O πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, αναφέρθηκε από το βήμα της Βουλής στις πρόσφατες αιχμές του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για «επαγγελματίες ανησυχούντες».

Εφ’ όλης της ύλης «επίθεση» κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη εξαπέλυσε από το βήμα της Ολομέλειας ο Αντώνης Σαμαράς, στη συζήτηση επί του νομοσχεδίου του υπουργείου Ενέργειας για την κύρωση των τεσσάρων ενεργειακών συμφωνιών μεταξύ της Ελλάδας και της κοινοπραξίας Chevron και Helleniq Energy, για την παραχώρηση δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογοναθράκων νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου.

«Αναρωτιέμαι όταν λέει ο πρωθυπουργός για επαγγελματίες ανησυχούντες, ποιους εννοεί;» είπε ο Αντώνης Σαμαράς. Και συνέχισε, λέγοντας: «Αν έχουν δίκιο τα παπαγαλάκια, θα πρέπει ο κ. Μητσοτάκης να ανησυχεί και μένω εδώ».

Αφού επανέλαβε τα περί «δυνητικής εκχώρησης κυριαρχικών δικαιωμάτων» της Ελλάδας, ανέφερε ότι δεν υπάρχουν «επαγγελματίες ανησυχούντες» αλλά «ερασιτέχνες εφησυχασμένοι». 

Αναλυτικά η ομιλία Σαμαρά στη Βουλή

«Σήμερα δεν σκοπεύω να εκφράσω τις ανησυχίες μου:

• Για την ακρίβεια και την αισχροκέρδεια.

• Για τη διαφθορά, που καταγγέλλεται πια και με τη βούλα και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

• Για τις υποκλοπές, που αφορούν και μένα προσωπικά. Και το λέω τώρα που ολοκληρώθηκε η δίκη…

• Για τα πληρωμένα τρόλς, που εμένα δεν μπορούν να με ακουμπήσουν, αλλά που δηλητηριάζουν τη Δημοκρατία μας.

• Για την κρίση στέγης και ενοικίων.

• Για το αγροτικό πρόβλημα και τη Μερκοσούρ.

• Για το δημογραφικό και την αποδυνάμωση της ελληνικής περιφέρειας.

• Για τους παράνομους μετανάστες και τις νέες ροές που θα φέρει ο Πόλεμος.

• Για τη διαρκή υποχώρηση της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας.

• Για την κοινωνία της κόπωσης και για τον πολύ τον κόσμο, που χάνει καθημερινά την αγοραστική του δύναμη.

Δεν θα εκφράσω για όλα αυτά σήμερα τις ανησυχίες μου… Κι έτσι δεν θα στενοχωρηθεί ο κ. Πρωθυπουργός, ώστε να αρχίσει πάλι να μιλάει για «επαγγελματίες ανησυχούντες» και «πατριώτες του καναπέ»…

Πάντως αναρωτιέμαι: Όταν μιλάει ο Πρωθυπουργός για «επαγγελματίες ανησυχούντες», τι να εννοεί; Ότι κάποιοι ανησυχούν για οικονομικά οφέλη; Ποιους εννοεί; Τα κυβερνητικά μήντια παραπέμπουν σε εμένα και στον Κώστα Καραμανλή. Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι -ειδικά ο κ. Μητσοτάκης- κατηγορεί τους δυο πρώην πρωθυπουργούς της Ελλάδας και προέδρους της παράταξης, ότι έχουμε ως «επάγγελμα» την έκφραση εθνικών ανησυχιών. Εάν όμως έχουν δίκιο τα «παπαγαλάκια» του, τότε το πράγμα αλλάζει. Γιατί τότε ο κ. Μητσοτάκης θα πρέπει να ανησυχεί. Και μένω εδώ…

Οι διεθνείς εξελίξεις αναδεικνύουν τη σημασία της γεωπολιτικής και της διορατικότητας. Σπεύδω να πω ότι, δυστυχώς, ο πρωθυπουργός και η εξωτερική πολιτική δεν χαρακτηρίζονται από διορατικότητα, αλλά από επικοινωνιακά show-offs. Είναι το Δόγμα του «όπου φυσαει ο άνεμος». Δηλαδή το δόγμα του ρηχού και το βραχυπρόθεσμου.

Να δούμε λοιπόν τι συμβαίνει στον κόσμο, και το τι πιθανώς θα συμβεί. Υπάρχουν δύο βασικές αναγνώσεις, όχι κατ’ ανάγκη αντικρουόμενες, πέρα από τα χαοτικά σενάρια.      

• Στην πρώτη, η Αλάσκα του Τραμπ και Πούτιν έχει ήδη ξαναμοιράσει τον κόσμο. Η Αμερική επιχειρεί να αλλάξει την παγκόσμια γεωπολιτική δομή. Φαίνεται να επιδιώκει τη χάραξη ενός νέου εμπορικού δρόμου, του IΜEC, από την Ινδία μέχρι και την Ευρώπη, δια των Αραβικών κρατών, και δυνητικά και του Ιράν. Και ταυτόχρονα επιδιώκει επαναφορά των ορυκτών καυσίμων, με στόχο τη φθηνή ενέργεια ως απαραίτητη προϋπόθεση για το Δυτικό κόσμο. Για να επανακτήσει τη χαμένη ανταγωνιστικότητά του, ειδικά έναντι της Κίνας. Διότι, ο IMEC είναι η εναλλακτική οδός από αυτό που οικοδομεί η Κίνα, τον one belt-one road. Και μέσα σε όλα αυτά, διαφαίνεται κι ένας πολυσήμαντος πιθανός συμβιβασμός Αμερικής-Ρωσίας.

• Στη δεύτερη ανάγνωση, οι ΗΠΑ έχουν στόχο τη δημιουργία ρωγμών στον εσωτερικό χώρο της «Ευρασίας», ώστε να σταματήσει η συσπείρωση όλων αυτών των κρατών εναντίον της Δύσης. Έτσι προέκυψε και το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ, στο οποίο συμμετέχουν και χώρες των BRICS.

Τώρα, ειδικά για τη Μέση Ανατολή, προσέξτε το εξής: πρίν 35 χρόνια όλα τα αραβικά κράτη ήταν αντίθετα με το Ισραήλ, που μόνο σύμμαχό του είχε τότε την Τουρκία. Σήμερα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: Ολοι οι Άραβες είναι με το Ισραήλ, που έχει πια απέναντί του μόνο το Ιράν και την Τουρκία. Μια Τουρκία που ενώ επί δεκαετίες εμφανιζόταν ως προπύργιο της Δύσης έναντι της Ρωσίας και του Ιράν, αισθανεται τώρα να χάνει το ρόλο της στην περιοχή: και βλέπει να απειλείται και από τους Κούρδους και απο το Ισραήλ. Ο φόβος της γίνεται πια υπαρξιακός…

Από όλα αυτά που σας ανέφερα, λείπει βεβαίως ένας παίκτης: η Ευρώπη! Αμήχανη σήμερα, παρακολουθεί τις εξελίξεις και οι ηγέτες της αλλάζουν κάθε δυό λεπτά άποψη για τα πάντα. Δεν ξέρουν τι να κάνουν με την Αμερική, με τη Ρωσία, αλλά και με την Ουκρανία πλέον και με την Κίνα, το Ισραήλ, το Ιράν, την Παλαιστίνη, ακόμα και με την ίδια τους την επικράτεια, δηλαδή την Κύπρο μας!

Κι έρχομαι στην Κύπρο. Η γεωπολιτική συγκυρία είναι ιδανική ευκαιρία που δεν πρέπει να πάει χαμένη. Η Κύπρος είναι ευρωπαϊκό έδαφος, το σύνορο της Ευρώπης. Γι αυτό και η μόνιμη συστάθμευση στο νησί ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων είναι επιβεβλημένη! Διότι γίνεται αντιληπτό από όλους ότι η παλαιά αμυντική αρχιτεκτονική στην περιοχή μας δεν δουλεύει, κι επομένως η συστάθμευση δεν θα αποτελέσει πρόβλημα, αλλά λύση αποδεκτή και από την Αμερική. Για εμάς, όμως, θα είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη, γιατί θα αποδυνάμωνε στην πράξη τη «γαλάζια πατρίδα» του Ερντογάν.

Η αποστολή φρεγατών και αεροσκαφών στην Κύπρο, οι Patriot στην Κάρπαθο, αλλά και η συμφωνία με τη Βουλγαρία, είναι αυτονόητες και θετικές κινήσεις. Σωστά η κυβέρνηση αντέδρασε γρήγορα. Προσέξτε όμως: δεν αντέδρασε στην Κάσο, που -για να μην ξεχνιόμαστε- κείται εγγύτερα από την Κύπρο. Ενώ η τουρκική Νavtex που χωρίζει το Αιγαίο στη μέση, εξακολουθεί να ισχύει. Οι κινήσεις επομένως που κάνουμε, δεν πρέπει να εξελιχθούν σε χειρονομίες εντυπωσιασμού. Γιατί πρέπει να έχουμε πολιτική έναντι της Τουρκίας κι όταν θα έχει λήξει ο συναγερμός με το Ιράν. Ενώ για την ώρα απέναντι στην Τουρκία, εκπέμπουμε θολά και κατευναστικά μόνο μηνύματα.

Εδώ και χρόνια μιλάω για το δόγμα της Αποτροπής. Αποτροπή χρειαζόμαστε έναντι της Τουρκιας που μας απειλεί συνεχώς. Κι οχι έναντι του μακρινού Ιράν που μας απείλησε για 15μέρες…

Κι αυτό στην Πολιτική δεν ονομάζεται «ανησυχία». Διορατικότητα ονομάζεται. Να βλέπεις τις ευκαιρίες που υπάρχουν. Και τους κινδύνους. Να φτιάχνεις συμμαχίες κατά κοινού εχθρού, όχι τη στιγμή της κρίσης, αλλά πολύ νωρίτερα. Κι όταν κανείς δεν τις φαντάζεται. Να καταγγέλλεις τις υποκλίσεις, την υποχωρητικότητα και τον κατευνασμό, το γκριζάρισμα στο Αιγαίο, το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας με το σύμφωνο Φιλίας. Μιας Τουρκίας η οποία δεν είναι τόσο ισχυρή όσο κάποιοι νομίζουν. Και σας ρωτάω: η Τουρκία που στέλνει νέο στρατό τώρα στην κατεχόμενη Κύπρο, εξακολουθεί να είναι… φίλη μας;

Διορατικότητα λέγεται όταν το 2004 εγώ τάχθηκα, δίπλα στον τότε Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, κατά του σχεδίου Αναν στην Κύπρο, σε αντίθεση με άλλους γνωστούς, «δήθεν ρεαλιστές». «Χαμένη ευκαιρία» μας έλεγαν. Και μας κατηγορούσαν ως «αδρανείς» και «υπερπατριώτες». Φανταστείτε λοιπόν να ίσχυε σήμερα το σχέδιο Αναν στην Κύπρο. Το οποίο προέβλεπε εκ περιτροπής Πρόεδρο Δημοκρατίας. Και σήμερα, φανταστείτε να ήταν Τουρκοκύπριος ο Πρόεδρος. Θα μπορούσε η Ελλάδα να στείλει έστω και μισή φρεγάτα εκεί; Καταλαβαίνετε το λάθος του Κατευνασμού;

Κι αφού μιλάμε για διορατικότητα, σας αποκαλύπτω σήμερα, ότι το 2013 και το 2014, όταν προχωρούσαμε στα «τρίγωνο» Ελλάδα- Κύπρος-Ισραήλ και Ελλάδα-Κύπρος-Αίγυπτος, πολλές φωνές και μέσα στην παράταξη και στην Αντιπολίτευση και στο υπουργείο Εξωτερικών ακόμα, επέμεναν να μη προχωρήσουμε. Ασφαλώς δεν τους άκουσα…

Διορατικότητα λέγεται ακόμα όταν από το 2012, ως πρωθυπουργός, δημοπρατούσα τα οικόπεδα και μίλαγα για εξορύξεις και ενεργειακή αυτάρκεια. Σε αντίθεση με τον πρωθυπουργό, που στον ΟΗΕ το 2021, δήλωνε ότι είναι «χαμένη υπόθεση ο ορυκτός πλούτος» και ήταν φανατικά υπέρ της πράσινης ενέργειας. Και σήμερα εσείς, η μεταλλαγμένη Νέα Δημοκρατία, μού κάνετε εμένα και μάθημα για τις εξορύξεις; Ημαρτον!

Προφανώς και είμαι υπέρ του να γίνουν και άμεσα εξορύξεις. Και να αυτό που σας είπα νωρίτερα, για τα θολά, κατευναστικά, μηνύματα. Η παράγραφος 3 του άρθρου 30 είναι απαράδεκτη. Προφανώς η σύμβαση της Σέβρον δεν αλλάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Ομως εδώ κάτι ψηφίζουμε και κάτι νομοθετούμε με την υπογραφή της Ελληνικής Δημοκρατίας. Όπως βεβαίως είχαμε νομοθετήσει όλοι μαζί και το 2019 με την Τοτάλ, πάλι για τα οικόπεδα της Κρήτης. Τότε όμως δεν υπήρχε τέτοια παράγραφος! Τι άλλαξε και φέρατε για πρωτη φορα αυτή τη διατύπωση; Το μόνο καινούργιο έκτοτε είναι το Τουρκολιβυκό μνημόνιο, το παράνομο.

Λέτε λοιπόν ότι θωρακίζετε το Δημόσιο από τις τυχόν απαιτήσεις της ιδιωτικής εταιρείας. Σε ποια περίπτωση; Στην περίπτωση μας λέτε, συμφωνίας της Ελλάδας και «ενός ή περισσοτέρων γειτονικών κρατών» για οριοθέτηση ΑΟΖ. Ποιά είναι τα «περισσότερα γειτονικά κράτη» περα από τη Λιβύη; Γιατι με την Αίγυπτο δεν υπάρχει εκεί εκκρεμότητα. Με αυτόν τον όρο, ανοίγει η «Κερκόπορτα» για το Τουρκολυβικό. Τόσο απλά, τόσο καθαρά, αυτό υπονοεί η διάταξη… Δεν καταλαβαίνετε ότι εμείς οι ίδιοι φαίνεται να δεχόμαστε ότι θα μειωθεί η περιοχή που μισθώνουμε;

Η Ελληνική Δημοκρατία, λοιπόν, με δική της πρωτοβουλία αναγγέλλει, στην ουσία, τη δυνητική απομείωση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Και σεις μας αναλύετε τη νομική κατανομή της ευθύνης για την περίπτωση αυτή! Και με καινοφανείς όρους όπως τα «πλευρικά όρια»… Αυτά όλα είναι αδιανόητα! Αδιανόητα…

Κι όλα αυτά πότε; Οταν μας λέγατε ότι η σύμβαση αυτή δήθεν κουρέλιαζε κι τάχα ακύρωνε το Τουρκολιβυκό μνημόνιο. Τέτοιο ψέμα! Και μετά μου λέτε να μην ανησυχώ… Η ανησυχία μου δεν είναι επιλογή. Είναι πράξη συνείδησης. Και να ξέρετε. Δεν υπάρχουν «επαγγελματίες ανησυχούντες», κύριοι συνάδελφοι. Ερασιτέχνες εφησυχασμένοι υπάρχουν».

 

 

 

 

 

 

Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα / Επτά προτάσεις για την «Ενεργειακή Δημοκρατία» | Το σχέδιο μείωσης του κόστους στα νοικοκυριά.

Οι 7 προτάσεις του Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα κατά της ενεργειακής φτώχειας και της μετάβασης στην «Ενεργειακής Δημοκρατία»

    Σκληρή κριτική στα μέτρα που εξήγγειλε η κυβέρνηση λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και το μπλόκο του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ εμποδίζοντας την μετακίνηση των πετρελαιοφόρων, άσκησε ο Αλέξης Τσίπρας σε ανάρτησή του, το πρωί της Πέμπτης.

\

Νέα παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα - Το σχέδιο του Ινστιτούτου για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας

Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας παρουσιάζει το Ινστιτούτο Αλέξης Τσίπρας. Ένα κείμενο παρεμβάσεων με 7 άξονες δημόσιας πολιτικής.

Ήδη από την Κοζάνη ο Αλέξης Τσίπρας είχε προϊδεάσει για το σχέδιο που εκπόνησε το Ινστιτούτο για την «Ενεργειακή Δημοκρατία» τονίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται ασπίδα απέναντι στην ακρίβεια και την ενεργειακή κρίση.

Το κεντρικό ερώτημα είναι: αν η πράσινη μετάβαση θα γίνει με όρους ενεργειακής ολιγαρχίας ή ενεργειακής δημοκρατίας. Αν οι πολίτες θα παραμείνουν παθητικοί καταναλωτές ή θα γίνουν ενεργοί συμμέτοχοι στην παραγωγή και διαχείριση καθαρής ενέργειας.

Ο πρώην πρωθυπουργός τονίζει σε ανάρτησή του, ότι το σχέδιο κατά της ενεργειακής φτώχειας βασίζεται στις ενεργειακές κοινότητες και αφορά «μια εναλλακτική στρατηγική για τη δίκαιη μετάβαση  και όχι μια έκτακτη συγκυρία και έχει στόχο την ανατροπή της Ενεργειακής Ολιγαρχίας και την σταδιακή αντικατάστασή της από την Ενεργειακή Δημοκρατία.

«Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η συμμετοχή σε ενεργειακή κοινότητα μπορεί να μειώσει το ετήσιο κόστος ενέργειας ενός νοικοκυριού μέχρι 1.100 ευρώ. Παρά τα εμπόδια, οι ΕνΚοιν που έχουν καταφέρει να ενεργοποιηθούν επιδεικνύουν ήδη εντυπωσιακά αποτελέσματα: πάνω από εκατό έργα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού βρίσκονται σε λειτουργία ή υπό κατασκευή, ενώ η ΔΕΣΜΗ Ενεργειακών Κοινοτήτων εκπροσωπεί χιλιάδες ωφελούμενους. Το θεσμικό πλαίσιο υπάρχει. Οι ευρωπαϊκές οδηγίες το προβλέπουν. Οι τεχνολογίες είναι ώριμες. Οι πόροι είναι διαθέσιμοι. Αυτό που λείπει είναι η πολιτική βούληση.» αναφέρει η πρόταση του Ινστιτούτου Αλέξης Τσίπρας.

Οι 7 προτάσεις κατά της ενεργειακής φτώχειας

1. Θεσμική αναγνώριση και ενδυνάμωση των ΕνΚοιν ως ισότιμων φορέων της αγοράς ενέργειας, με πλήρη εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές οδηγίες (RED III, IEMD) και πρακτικά δικαιώματα πρόσβασης σε ηλεκτρικό χώρο.

2. Εθνικό στρατηγικό σχέδιο για τις ΕνΚοιν με φιλόδοξους ποσοτικούς στόχους: συμμετοχή στην κάλυψη τουλάχιστον 15% της τελικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στην επόμενη πενταετία, ενεργή συμμετοχή 200.000 πολιτών και ένταξη 50.000 ευάλωτων νοικοκυριών.

3. Διεύρυνση δραστηριοτήτων πέραν της παραγωγής ΑΠΕ: αποθήκευση ενέργειας, ηλεκτροκίνηση, απόκριση ζήτησης και συμμετοχικές ανακαινίσεις κλίμακας.

4. Κοινωνική διάσταση και ένταξη ευάλωτων ομάδων μέσω σχημάτων συλλογικής αυτοπαραγωγής και εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού, σε συνδυασμό με προγράμματα ανακαίνισης κτιρίων.

5. Ολοκληρωμένες λύσεις για ΟΤΑ και τοπικές οικονομίες, με στόχο την κάλυψη τουλάχιστον 20% των ενεργειακών αναγκών δημοτικών υποδομών μέσα στην επόμενη πενταετία, ιδίως σε νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους.

6. Υποστήριξη του πρωτογενούς τομέα μέσω ΕνΚοιν αγροτικών συνεταιρισμών, μειώνοντας δραστικά το ενεργειακό κόστος παραγωγής.

7. Ενίσχυση ενεργειακής δημοκρατίας, διαφάνειας και εμπιστοσύνης μέσω ανοικτών δεδομένων, αποτελεσματικής εποπτείας του ανταγωνισμού και ουσιαστικής ανεξαρτητοποίησης θεσμών όπως η ΡΑΑΕΥ.

Η ανάρτηση του Αλέξη Τσίπρα στο f/b

«Μπροστά σε ένα νέο κύμα ακρίβειας στην ενέργεια, αυτή τη φορά με αιτία και αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν, η κυβέρνηση εξήγγειλε για άλλη μια φορά ημίμετρα, θεσπίζοντας πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα πρατήρια καυσίμων όχι όμως στα διυλιστήρια που θα μπορούν να ορίζουν τη τιμή εκκίνησης στην όλη αλυσίδα κατά βούληση.

Και όπως σε κάθε πληθωριστική κρίση, έτσι και τώρα τα δημόσια έσοδα θα αυξηθούν από τον σταθερά υψηλό ΦΠΑ. Ήδη η αύξηση εσόδων από τις αυξήσεις στα καύσιμα αγγίζει το 30%.

Και που αναμένεται να καταλήξουν ;

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι για άλλη μια φορά μέρος αυτών των εσόδων θα διατεθεί σε επιδοτήσεις που θα πριμοδοτήσουν όμως κυρίως τους παραγωγούς ενέργειας και όχι τους καταναλωτές. Και έτσι ο νέος πόλεμος θα είναι ακόμα ένα πρόσχημα για ακόμα μεγαλύτερη αισχροκέρδεια και ενίσχυση των καρτέλ.

Αισχροκέρδεια που δεν περίμενε βέβαια μόνο τους πολέμους. Γιατί το ίδιο συμβαίνει εδώ και καιρό και με την ενεργειακή μετάβαση. Μια μετάβαση η οποία από ευκαιρία για πράσινη ενέργεια και απαγγίστρωση από τα καρτέλ, έγινε ακριβώς το αντίθετο, δημιούργησε μια Ενεργειακή Ολιγαρχία.

Όμως αυτό δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Υπάρχει εναλλακτικός δρόμος και εναλλακτικός τρόπος. Αρκεί να υπάρχει η βούληση.

Σήμερα παρουσιάζουμε έναν σχεδιασμό που δεν αφορά την έκτακτη συγκυρία αλλά μια εναλλακτική στρατηγική για τη δίκαιη μετάβαση, που έχει επεξεργαστεί η ομάδα Ενέργειας του Ινστιτούτου. Με στόχο στόχο την ανατροπή της Ενεργειακής Ολιγαρχίας και την σταδιακή αντικατάστασή της από την Ενεργειακή Δημοκρατία.

Με εργαλείο τις Ενεργειακές Κοινότητες.

Και με τη συμμετοχή των πολιτών, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της αυτοδιοίκησης.

Που ως αποτέλεσμα θα έχει τη μείωση έως και 1100 ευρώ ετησίως του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών.

Αν θέλουμε μπορούμε να το κάνουμε διαφορετικά.

Εμείς έχουμε και τη γνώση και τη βούληση.

Θέλουμε, ξέρουμε, μπορούμε».

Πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα: Είναι εφικτή; Απαντάει ο πυρηνικός φυσικός Γιώργος Λάσκαρης,

Δώδεκα χώρες της ΕΕ έχουν λειτουργικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες: Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Ισπανία, Γαλλία, Ουγγαρία, Ολλανδία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία, Φινλανδία και Σουηδία..

    Οι ανάγκες που οδηγούν την ελληνική κυβέρνηση στην συζήτηση για παραγωγή πυρηνικής ενέργειας- Τι υποστηρίζει το Ινστιτούτο Πολιτικής Δέον που έχει εισηγηθεί στην ελληνική κυβέρνηση μέτρα για την ασφαλή παραγωγή πυρηνικής ενέργειας

Προκειμένου να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της ενεργειακής ασφάλειας και της μείωσης εκπομπών ρύπων, η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να προχωρήσει σε ένα βήμα, που λίγα χρόνια πριν θα προκαλούσε ισχυρές αντιδράσεις: να ανοίξει τη συζήτηση για την πιθανότητα παραγωγής πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα.

Δώδεκα χώρες της ΕΕ έχουν λειτουργικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες: Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Ισπανία, Γαλλία, Ουγγαρία, Ολλανδία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία, Φινλανδία και  Σουηδία.

Το 2024, οι πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής παρήγαγαν περίπου το 23,3% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, σύμφωνα με τα στοιχεία της eurostat, καταγράφοντας αύξηση 4,8% σε σύγκριση με το 2023.

Ο πυρηνικός φυσικός και πρόεδρος του Ινστιτούτου Πολιτικής Δέον, Γιώργος Λάσκαρης, που έχει εκπονήσει ειδική μελέτη για τη δυνατότητα της Ελλάδας να αναπτύξει μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, εξηγεί στο euronews γιατί η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη στην Ελλάδα και τονίζει ότι πρέπει να υπάρχει στήριξη από την κοινή γνώμη:

«Η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη για τρεις κυρίως λόγους: ασφάλεια, ασφάλεια, ασφάλεια. Η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη για την ενεργειακή ασφάλεια, για την οικονομική ασφάλεια και για την κλιματική ασφάλεια.

Ας ξεκινήσω από το τελευταίο. Όταν λέμε κλιματική ασφάλεια, τι εννοούμε; Εννοούμε ότι προφανώς αλλάζει το κλίμα. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να βοηθήσουμε τη Γη να μην αλλάξει το κλίμα τόσο γρήγορα. Η πυρηνική ενέργεια προσφέρει μια πράσινη μορφή ενέργειας και προσφέρει μέσα σε πολύ μικρό χώρο ένα πυρηνικό εργοστάσιο. Το παραδοσιακό πυρηνικό εργοστάσιο είναι ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο -μέσα σε πολύ μικρό χώρο προσφέρει τεράστια ποσά ενέργειας.

Για την ενεργειακή ασφάλεια δεν χρειάζεται να το εξηγήσω, αλλά θα πω δυο λόγια: Προφανώς καταλαβαίνουμε όλοι ότι τα τελευταία χρόνια όλοι οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή, τώρα πρόσφατα αλλά και πριν ανάμεσα στην Ουκρανία και στη Ρωσία, έχουν να κάνουν και με τους ενεργειακούς πόρους. Οπότε για τη χώρα μας, η οποία εισάγει περίπου το 80% της ενέργειάς της είτε σε μορφή πετρελαίου είτε σε μορφή φυσικού αερίου από το εξωτερικό, είναι τρομερά σημαντικό να βρεθεί σε θέση να έχει αυτάρκεια, οπότε η πυρηνική ενέργεια μπορεί να εξασφαλίσει την ενεργειακή αυτάρκεια της χώρας.

Οικονομική ασφάλεια, όλες οι επιχειρήσεις αλλά και τα νοικοκυριά θέλουν να έχουν τον έλεγχο του κόστους της ενέργειας. Η ενέργεια για τη βιομηχανία είναι ότι το αίμα για τον άνθρωπο. Είναι ένα κόστος το οποίο κυμαίνεται και κυμαίνεται προφανώς πολύ όταν υπάρχουν περίοδοι κρίσης όπως είναι τώρα. Το πυρηνικό εργοστάσιο αγοράζει το πυρηνικό καύσιμο σε μια συγκεκριμένη τιμή, όταν κατασκευαστεί, μπορεί να κρατήσει τις τιμές της ενέργειας σταθερές και για τη βιομηχανία και για τα νοικοκυριά.»

Πώς μπορεί να πειστεί ο Έλληνας πολίτης ότι αυτή η επιλογή είναι ασφαλής όταν επί χρόνια άκουγε ότι ως σεισμογενής χώρα η Ελλάδα δεν μπορεί να φιλοξενεί πυρηνικούς αντιδραστήρες;

«Ναι, πολύ ωραία ερώτηση. Εδώ και πάρα πολλά χρόνια υπάρχουν 3-4 γενιές αντιδραστήρων.

Οι πρώτοι αντιδραστήρες που βγήκαν το 1950 στις Ηνωμένες Πολιτείες και μετά στη Σοβιετική Ένωση και στην Αγγλία, στη Μεγάλη Βρετανία, ήταν πειραματικοί αντιδραστήρες. Η δεύτερη γενιά αντιδραστήρων που κυριάρχησε και ίσως και κυριαρχεί ακόμα σήμερα παγκοσμίως, είναι μια γενιά αντιδραστήρων που ξεκίνησε από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και έφτασε μέχρι το 1990. Μετά είχαμε την τρίτη γενιά αντιδραστήρων.

Όσο περνάνε τα χρόνια τόσο τα συστήματα ασφαλείας των αντιδραστήρων βελτιώνονται. Σήμερα τα συστήματα ασφαλείας των αντιδραστήρων περιλαμβάνουν παθητικά συστήματα που σε περίπτωση που συμβεί κάτι δεν χρειάζεται καν ανθρώπινο χέρι να σταματήσει τον αντιδραστήρα. Σταματάει από μόνος του.

Εκτός όμως από αυτό, σήμερα ακόμα και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται για την ασφάλεια ενός αντιδραστήρα. Νομίζω ότι γενικά η συζήτηση για την ασφάλεια, ιδιαίτερα σε χώρες όπως την Ελλάδα, έχει βγει από τα πώς να πω από τα όρια των τεχνολογικών δυνατοτήτων και έχει περάσει στο φαντασιακό.

Νομίζω όμως τώρα ότι αυτή η συζήτηση μετά από τόσα χρόνια έχει ξεπεραστεί. Ακόμα και μεγάλες οικολογικές οργανώσεις ακριβώς επειδή καταλαβαίνουν ότι η πυρηνική ενέργεια είναι μια πολύτιμη μορφή ενέργειας που παράγει τεράστια ποσά ενέργειας με φιλικό τρόπο προς το περιβάλλον. Έχουν στραφεί και αυτές προς το ΝΑΙ, δηλαδή υπό προϋποθέσεις, αλλά ΝΑΙ στην πυρηνική ενέργεια.»

 euronews

Χτυπήθηκε δεύτερο ελληνόκτητο πλοίο στον Περσικό μέσα σε 24 ώρες

Σώοι και καλά στην υγεία τους είναι και οι 22 Γεωργιανοί που εργάζονται ως πλήρωμα στο ελληνόκτητο τάνκερ υπό την ονομασία M/T Zefyros και με σημαία Μάλτας, που χτυπήθηκε στον Περσικό Κόλπο και τυλίχθηκε στις φλόγες..

    Τα πλοία που έγιναν στόχος των επιθέσεων αργά το βράδυ της Τετάρτης στον Κόλπο κοντά στο Ιράκ ήταν το Safesea Vishnu με σημαία Νήσων Μάρσαλ και το M/T Zefyros με σημαία Μάλτας, τα οποία είχαν φορτώσει φορτία καυσίμων στο Ιράκ, δήλωσαν δύο Ιρακινοί λιμενικοί αξιωματούχοι.

Η επίθεση έγινε πιθανά με θαλάσσιο drone και προκάλεσε πυρκαγιά - Καλά στην υγεία τους οι 22 Γεωργιανοί ναυτικοί - Άλλες δύο ιρανικές επιθέσεις σε πλοία μέσα στη νύχτα, φτάσαμε τις έξι σε 36 ώρες και 16 συνολικά από την έναρξη της σύγκρουσης

Δεύτερο ελληνόκτητο δεξαμενόπλοιο φέρεται να έχει χτυπηθεί μέσα σε λιγότερες από 24 ώρες, εξαιτίας του εν εξελίξει πολέμου στη Μέση Ανατολή που ξέσπασε μετά την επίθεση Ισραήλ και ΗΠΑ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και την απάντηση του τελευταίου, βάζοντας στο στόχαστρο και στόχους σε γειτονικές του αραβικές χώρες.

Ο λόγος για το τάνκερ «Μ/Τ Zefyros» με σημαία Μάλτας. Σύμφωνα με στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence, που επικαλείται το Reuters, το δεξαμενόπλοιο «Zefyros» φέρεται να συνδέεται με ελληνικά ναυτιλιακά συμφέροντα. Η εταιρεία εμπορικής διαχείρισης του πλοίου εμφανίζεται να είναι η «Cygnus Tankers Limited» με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, ωστόσο οι εταιρείες που εμπλέκονται δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα σχολιασμού.

Το CNN μετέδωσε ωστόσο ότι το πλοίο ανήκει στην ελληνική εταιρεία «Benetech Shipping» συμφερόντων της οικογένειας Μιχαήλ. Το συγκεκριμένο πλοίο χτυπήθηκε λίγο πριν τα μεσάνυχτα της Τετάρτης (ώρα Ελλάδος και Κύπρου) πιθανότατα από ιρανικά σκάφη που φέρονται να ήταν παγιδευμένα με εκρηκτικά και ενώ βρισκόταν μέσα στα χωρικά ύδατα του Ιράκ, στον Περσικό Κόλπο.

Πέρα απ΄το ελληνόκτητο πλοίο «Zefyros», στην ίδια επίθεση χτυπήθηκε και το πλοίο «Safesea Vishnu» με σημαία Νήσων Μάρσαλ, ιδιοκτήτρια εταιρεια του οποίου εμφανίζεται η αμερικανική «Safesea Transport Inc.». Σύμφωνα με τα τηλεγραφήματα των διεθνών πρακτορείων, από την επίθεση στα δύο δεξαμενόπλοια, σκοτώθηκε τουλάχιστον ένα μέλος πληρώματος ενώ ακόμη 38 άνθρωποι διασώθηκαν.

According to an Iraqi port official, two foreign tankers carrying Iraqi fuel oil were attacked within the territorial waters of Iraq within the last hour, causing both to catch fire in the Persian Gulf. A total of 25 crewmembers onboard the vessels have been evacuated so far by… pic.twitter.com/xBCHI09Txs

— OSINTdefender (@sentdefender) March 11, 2026

Καλά στην υγεία τους οι 22 Γεωργιανοί ναυτικοί

Νωρίς το πρωί της Πέμπτης ωστόσο έγινε γνωστό από το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας στην Αθήνα μέσω του ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι είνα_ι «καλά στην υγεία τους οι 22 υπήκοοι Γεωργίας που αποτελούν το πλήρωμα ελληνόκτητου δεξαμενόπλοιου με σημαία Μάλτας, το οποίο δέχθηκε πλήγμα από πιθανό ιρανικό μη επανδρωμένο επιφανειακό σκάφος, ενώ πραγματοποιούσε επιχείρηση μεταφοράς φορτίου από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship transfer) εντός των χωρικών υδάτων του Ιράκ»_.

Σύμφωνα με το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, από το περιστατικό δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί μεταξύ των μελών του πληρώματος. Ωστόσο, στο δεξαμενόπλοιο εκδηλώθηκε πυρκαγιά μετά το πλήγμα. Η φωτιά τέθηκε υπό έλεγχο και τελικά κατασβέστηκε με τη συνδρομή των ιρακινών πυροσβεστικών δυνάμεων και των τοπικών λιμενικών αρχών, που κινητοποιήθηκαν άμεσα στην περιοχή.

Η κρατική εταιρεία εμπορίας πετρελαίου του Ιράκ (SOMO) επιβεβαίωσε ότι το πλοίο μετέφερε συμπυκνωμένα ενεργειακά προϊόντα της Basra Gas Company, στο πλαίσιο εμπορικών δραστηριοτήτων εξαγωγής υδρογονανθράκων από τη χώρα. Το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, επικαλούμενο επίσης ιρακινές λιμενικές αρχές, ανέφερε ότι επιχείρηση διάσωσης των ναυτικών πραγματοποιήθηκε μετά το περιστατικό που σημειώθηκε στη θαλάσσια περιοχή του Ιράκ.

Iraqi firefighters and port authorities have managed to control and extinguish the fire onboard two oil tankers targeted earlier tonight off the coast of Basra, identified as the Marshall Islands-flagged M/T SAFESEA VISHNU and Malta-flagged M/T ZEFYROS, who were struck by a… pic.twitter.com/BUbqdobEeI

— OSINTdefender (@sentdefender) March 12, 2026

Επίθεση ιρανικών εναέριων ή θαλάσσιων drones

Ερωτηθείς σχετικά από το Γαλλικό Πρακτορείο, εργαζόμενος στο λιμάνι της Βασόρας είπε πως δεν είναι σε θέση να πει αν πρόκειται για επίθεση εναέριων ή θαλάσσιων drones, την ώρα που οι ΗΠΑ κατηγορούν το Ιράν ότι ναρκοθετεί τα ύδατα του Κόλπου και το στενό του Χορμούζ για να παραλύσει την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.

Η συγκεκριμένη επίθεση σημειώθηκε μερικές ώρες μετά τη νέα προειδοποίηση της αμερικανικής πρεσβείας στη Βαγδάτη για πιθανές επιθέσεις του Ιράν ή συμμάχων του εναντίον «πετρελαϊκών και ενεργειακών υποδομών που ανήκουν στις ΗΠΑ» στην ιρανική επικράτεια. Το ιρακινό υπουργείο Πετρελαίου από την πλευρά του απηύθυνε έκκληση «η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε διεθνείς θαλάσσιους διαδρόμους και οδούς ενεργειακού εφοδιασμού (...) να προφυλαχθούν από περιφερειακές συρράξεις».

Η Τεχεράνη διεμήνυσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι δεν έχει πρόθεση να επιτρέψει «την εξαγωγή ούτε ενός λίτρου πετρελαίου από την περιοχή προς το εχθρικό στρατόπεδο και τους εταίρους του μέχρι νεοτέρας».

Νέο πλήγμα νωρίς το πρωί σε πλοίο στα ΗΑΕ

Μάλιστα, μετά από αυτήν την επίθεση είχαμε άλλη μία. Πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων χτυπήθηκε από «άγνωστο βλήμα» στα ανοικτά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με αποτέλεσμα να προκληθεί «μικρή πυρκαγιά», χωρίς πάντως να υπάρξουν θύματα, ανακοίνωσε λίγο μετά τις 05:30 το πρωί της Πέμπτης, ώρα Ελλάδας και Κύπρου, η υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO, η οποία υπάγεται στο πολεμικό ναυτικό της Βρετανίας.

Ο καπετάνιος του πλοίου, που χτυπήθηκε 35 ναυτικά μίλια (65 χιλιόμετρα) βόρεια από την Τζέμπελ Αλί, νοτιοδυτικά του Ντουμπάι, ενημέρωσε πως όλα μέλη του πληρώματος είναι «σώα», σημείωσε σε ενημερωτικό δελτίο του το UKMTO, προσθέτοντας πως η αποτίμηση των ζημιών εμποδίζεται από το σκοτάδι.

Έξι επιθέσεις σε πλοία σε 24 ώρες και 16 συνολικά

Τα περιστατικά αυτά έρχονται να προστεθούν στη σειρά επιθέσεων που έχουν καταγραφεί τις τελευταίες ημέρες στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου και των Στενών του Ορμούζ, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου.

Συνολικά έξι επιθέσεις έχουν καταγραφεί τις τελευταίες 36 ώρες.

Over the last 36 hours, Iranian forces have carried out 5 likely successful attacks on commercial vessels across the Persian Gulf.

At least 3 vessels have been heavily damaged, with another 3 suffering minor damage. Notably, some of the attacks were carried out by drone boats. pic.twitter.com/BOZ03jlf3c

— OSINTtechnical (@Osinttechnical) March 12, 2026

Υπενθυμίζεται ότι την Τετάρτη χτυπήθηκε και άλλο ένα ελληνόκτητο πλοίο. Ο λόγος για το «Star Gwyneth» που ανήκει στη ναυτιλιακή εταιρεία «Star Bulk» του εφοπλιστή Πέτρου Παππά.

Πέραν αυτού και των τριών επιθέσεων που προαναφέρθηκαν στην διάρκεια της νύχτας, είχαμε πλήγματα και σε ένα φορτηγό πλοίο ξηρού φορτίου με σημαία Ταϊλάνδης που υπέστη σοβαρές ζημιές ανοικτά του Ομάν καθώς και σε ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με σημαία Ιαπωνίας.

Από την έναρξη των εχθροπραξιών υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 16 πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις στην περιοχή.

eurnews

Μέτρα και πρόστιμα για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας - Σε ισχύ μέχρι τις 30 Ιουνίου

Πλαφόν στα περιθώρια κέρδους σε καύσιμα και βασικά αγαθά - Ενδεικτική λίστα με 61 προϊόντα.

    Τα έκτακτα αυτά μέτρα θα ισχύσουν έως τις 30 Ιουνίου και αφορούν τη βιομηχανία, τα σούπερ μάρκετ, τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και τα πρατήρια, με πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και εντατικοποίηση των ελέγχων.

Η εξιδείκευση των μέτρων από την κυβέρνηση

Με πράξη νομοθετικού περιεχομένου που προωθείται άμεσα και αναμένεται να δημοσιευθεί στο ΦΕΚ μέχρι το βράδυ, η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή έκτακτα μέτρα για την αγορά καυσίμων και βασικών αγαθών, με στόχο την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας εν μέσω διεθνών αναταράξεων. 

Τα μέτρα θα ισχύσουν έως τις 30 Ιουνίου και αφορούν τη βιομηχανία, τα σούπερ μάρκετ, τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και τα πρατήρια, με πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και εντατικοποίηση των ελέγχων.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε πριν από λίγο, παρουσιάζοντας τα μέτρα, ότι η πράξη νομοθετικού περιεχομένου προωθείται ώστε «τα μέτρα να τεθούν σε άμεση εφαρμογή». Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση θέτει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας και ξεκαθαρίζει ότι δεν θα υπάρξει ανοχή σε τέτοια φαινόμενα. «Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα βρίσκονται στις επάλξεις ώστε να κινηθούμε με την ταχύτητα και την αποφασιστικότητα που απαιτείται», σημείωσε.

Ο ίδιος τόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει την κρίση στον Περσικό Κόλπο με σοβαρότητα και ταχύτητα τόσο στην εξωτερική πολιτική και την άμυνα όσο και στην οικονομία. Παράλληλα διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει ζήτημα επάρκειας εφοδιασμού στη χώρα. Όπως εξήγησε, η Ελλάδα δεν εξαρτάται ενεργειακά από την περιοχή των Στενών του Ορμούζ.

Σε ό,τι αφορά τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης επισήμανε ότι η κατάσταση παρακολουθείται σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και ότι τυχόν πρόσθετες παρεμβάσεις θα αποφασιστούν όταν υπάρξει σαφέστερη εικόνα. «Η δημοσιονομική σοβαρότητα των τελευταίων ετών μάς δίνει σήμερα περιθώρια δράσης», είπε, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να ελέγξει τον παγκόσμιο πληθωρισμό, αλλά μπορεί να αντιμετωπίσει φαινόμενα αισχροκέρδειας. «Κάθε κατεργάρης θα καθίσει στον πάγκο του», υπογράμμισε.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, σημείωσε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί έντονες αναταράξεις και αβεβαιότητα με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Όπως ανακοίνωσε, με την έναρξη ισχύος της πράξης νομοθετικού περιεχομένου θεσπίζεται πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα καύσιμα, προκειμένου να αποτραπεί η αθέμιτη κερδοφορία. Συγκεκριμένα, οι εταιρείες εμπορίας δεν θα μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 5 λεπτά ανά λίτρο για βενζίνη και πετρέλαιο, ενώ τα πρατήρια δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τα 12 λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή προς τους καταναλωτές.

Παράλληλα προβλέπεται ειδική ρύθμιση για τις νησιωτικές περιοχές, όπου λόγω αυξημένου κόστους μεταφοράς μπορεί να οριστούν διαφορετικά όρια με υπουργική απόφαση. Ο υπουργός τόνισε επίσης ότι η χώρα διαθέτει αυξημένη ενεργειακή ανθεκτικότητα, καθώς πάνω από το 50% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σημείωσε ακόμη ότι προχωρά η εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, ενώ ενισχυμένη είναι και η συμβολή των υδροηλεκτρικών λόγω των αυξημένων βροχοπτώσεων. Επόμενο βήμα, όπως είπε, αποτελεί η ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων.

Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ότι η διεθνής αβεβαιότητα επιβαρύνει την οικονομία και αυξάνει τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, γεγονός που ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, ιδιαίτερα στα βασικά είδη. Όπως ανέφερε, το υπουργείο έχει ήδη εντείνει τους ελέγχους, πραγματοποιώντας περίπου 1.500 ελέγχους σε πρατήρια καυσίμων.

Στο πλαίσιο της πράξης νομοθετικού περιεχομένου επιβάλλεται επίσης πλαφόν στα περιθώρια κέρδους για βασικά είδη διαβίωσης και τρόφιμα. Σύμφωνα με τον υπουργό, από την έναρξη ισχύος του μέτρου κανένα προϊόν δεν θα μπορεί να πωλείται με μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους από αυτό που ίσχυε το 2025. Το μέτρο θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου, οπότε και θα αξιολογηθεί, εκ νέου, σε ποια προϊόντα θα συνεχιστεί.

Τα πρόστιμα για παραβάσεις φτάνουν έως τα 5 εκατομμύρια ευρώ και το μέτρο αφορά το χονδρεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ, τη βιομηχανία και τις εταιρείες διακίνησης προϊόντων. «Είναι ένα αυστηρό μέτρο, αλλά οι συνθήκες το καθιστούν δίκαιο», ανέφερε ο κ. Θεοδωρικάκος, καλώντας την επιχειρηματικότητα να επιδείξει κοινωνική ευθύνη. «Το κέρδος είναι θεμιτό, η αισχροκέρδεια όχι», σημείωσε.

Παράλληλα απηύθυνε έκκληση προς την αντιπολίτευση να στηρίξει τα μέτρα και προς την ανεξάρτητη αρχή να εντείνει τους ελέγχους στην αγορά, ώστε να διασφαλιστεί η εφαρμογή του νόμου προς όφελος των πολιτών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο ΔΟΕ πρότεινε την αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών πετρελαίου για να πέσουν οι τιμές (vid)

Έκκληση για μείωση φόρων στο ηλεκτρικό ρεύμα από Ε.Ε. -  αποδέσμευση από τα αποθέματα 400 εκατ. βαρελιών πετρελαίου πρότεινε ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ (IEA), Φατίχ Μπιρόλ.

     Ο Δρ. Φατίχ Μπιρόλ, εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ (IEA), έκανε σχόλια σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση των παγκόσμιων αγορών ενέργειας. Αυτές οι δηλώσεις έχουν σημαντικές επιπτώσεις για το Ταμείο Πετρελαίου των Ηνωμένων Πολιτειών (USO), καθώς αναδεικνύουν βασικές τάσεις και προκλήσεις στον κλάδο.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, πρότεινε σήμερα την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, τη μεγαλύτερη αποδέσμευση «μαύρου χρυσού» στην ιστορία του, προκειμένου να μειωθούν οι τιμές που εκτοξεύτηκαν μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Η προτεινόμενη αποδέσμευση υπερβαίνει κατά πολύ τα 182 εκατομμύρια βαρέλια που είχαν ρίξει στην αγορά οι χώρες μέλη του ΔΟΕ, σε δύο φάσεις, το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία.

Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα από τα 32 μέλη του Οργανισμού και ανακοινώθηκε την ώρα που ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν προήδρευε σε σύσκεψη των ηγετών της G7 που θα συζητούσαν το θέμα.

Η υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Κατερίνα Ράιχε είχε επιβεβαιώσει νωρίτερα τις πληροφορίες που έκαναν λόγο για αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών, σημειώνοντας ότι η χώρα της θα συμμετάσχει στη διαδικασία, ενώ ΗΠΑ και Ιαπωνία θα είναι οι χώρες με τη μεγαλύτερη συνεισφορά.

Ο υπουργός Ενέργειας της Βρετανίας είπε ότι η χώρα του θα συμβάλει με 13,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.

«Η πίεση προήλθε κυρίως από την κυβέρνηση των ΗΠΑ που θέλει αυτήν την αποδέσμευση», είπε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης.

Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ (IEA) Φατίχ Μπιρόλ είπε ότι η αποδέσμευση των στρατηγικών αποθεμάτων θα γίνει με βάση το χρονοδιάγραμμα που αρμόζει στις συνθήκες κάθε χώρας ξεχωριστά. Ο Οργανισμός θα παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες για το πώς θα εφαρμοστεί αυτή η απόφαση, εν ευθέτω χρόνο, πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι ο ΔΟΕ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις αγορές πετρελαίου και αερίου.

Την απόφαση του ΔΟΕ χαιρέτισε ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν, λέγοντας ότι η Επιτροπή συνεχίζει να συντονίζει τις ενέργειές των χωρών μελών της, σε συνεργασία με τον Οργανισμό.

Δηλώσεις του Εκτελεστικού Διευθυντή του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, σχετικά με τις αγορές ενέργειας

ΕΕ: Έκκληση για μείωση φόρων στο ρεύμα λόγω ενεργειακής κρίσης

«Έχουμε στείλει ένα πολύ σαφές μήνυμα στα κράτη μέλη: συνιστούμε να μειώσετε τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια», δήλωσε ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν στο Euronews.

    Σε συνέντευξή του στην πρωινή εκπομπή του Euronews, ο Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη μέλη να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια, ως τον ταχύτερο τρόπο για να μειωθούν οι λογαριασμοί των νοικοκυριών. Όπως είπε, η μείωση των επιβαρύνσεων θα «διευκολύνει και τη βιομηχανία να ανταγωνιστεί».

Ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν προειδοποιεί ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα για να συγκρατηθούν οι τιμές, ενώ οι ηγέτες της ΕΕ ζητούν άμεσες λύσεις

Ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν δήλωσε ότι «υπάρχουν ακόμη περισσότερα που πρέπει να γίνουν» για να περιοριστεί η απότομη αύξηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ως αποτέλεσμα της αστάθειας στη Μέση Ανατολή, την ώρα που οι Βρυξέλλες δέχονται πιέσεις από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μια βραχυπρόθεσμη λύση.

Σε συνέντευξή του στην πρωινή εκπομπή του Euronews, ο Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη μέλη να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια, ως τον ταχύτερο τρόπο για να μειωθούν οι λογαριασμοί των νοικοκυριών. Όπως είπε, η μείωση των επιβαρύνσεων θα «διευκολύνει και τη βιομηχανία να ανταγωνιστεί».

«Έχουμε στείλει ένα πολύ σαφές μήνυμα στα κράτη μέλη: συνιστούμε να μειώσετε τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια», δήλωσε ο Γιόργκενσεν στο Euronews. «Και μπορείτε να το κάνετε αύριο, δεν χρειάζεται να περιμένετε να κατατεθεί άλλη νομοθετική πρόταση. Μπορεί να γίνει άμεσα, σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα».

Την ίδια ώρα, οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να ζητήσουν εξηγήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να πιέσουν για συγκεκριμένες και άμεσα εφαρμόσιμες προτάσεις, όταν συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες για μια σύνοδο κορυφής που είχε προγραμματιστεί πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, αλλά πλέον αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο που είδε το Euronews, οι ηγέτες θα καλέσουν την Επιτροπή να παρουσιάσει αναθεωρημένο κείμενο για την ευρωπαϊκή αγορά άνθρακα, το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών, το αργότερο έως τον Ιούλιο του 2026. Ο Γιόργκενσεν δήλωσε στο Euronews ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «συζητά συνεχώς τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση της Ένωσης, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τις άμεσες ανάγκες».

Οι δηλώσεις του έρχονται μετά από μια ταραχώδη εβδομάδα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς το Ιράν συνεχίζει να πλήττει χώρες του Κόλπου, που αποτελούν βασικούς προμηθευτές και παραγωγούς πετρελαίου, επηρεάζοντας τη ροή φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η κλιμάκωση και η ένταση του πολέμου οδήγησαν την τιμή του πετρελαίου να εκτιναχθεί στα 100 δολάρια το βαρέλι στις αρχές της εβδομάδας, στη μεγαλύτερη άνοδο από το 2022.

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι αν το Ιράν προχωρήσει σε σχέδιο τοποθέτησης ναρκών στα Στενά, εμποδίζοντας τη διέλευση πλοίων, θα αντιμετωπίσει στρατιωτικές συνέπειες «που δεν έχουν ξαναδεί ποτέ». Η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει επίσης σχέδια για τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων ώστε να περνούν με ασφάλεια από τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο οι λεπτομέρειες της επιχείρησης παραμένουν ασαφείς.

Παράλληλα, συνάντηση των ηγετών της Ομάδας των Επτά αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, με τη συμμετοχή και του προέδρου Τραμπ, προκειμένου να συζητηθούν οι γεωοικονομικές συνέπειες του πολέμου με έμφαση στην ενέργεια, σύμφωνα με πηγές κοντά στο γραφείο του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος φιλοξενεί τη σύνοδο.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας βρίσκεται επίσης στα τελικά στάδια για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου ύψους 300 έως 400 εκατομμυρίων βαρελιών, σύμφωνα με πηγές της αγοράς. Θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη παρέμβαση σταθεροποίησης της αγοράς από τότε που η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε παγκόσμια ενεργειακή κρίση το 2022.

Ο Γιόργκενσεν, ο οποίος συμμετείχε σε συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας της Ομάδας των Επτά την Τρίτη, δήλωσε ότι μια απελευθέρωση αποθεμάτων θα ήταν χρήσιμη εφόσον βοηθούσε να μειωθούν οι παγκόσμιες ανησυχίες.

«Θα βοηθούσε να διατηρηθούν χαμηλά οι τιμές», δήλωσε στην Μαρία Ταδέο του Euronews. «Αυτή τη στιγμή, στην Ευρώπη, δεν αντιμετωπίζουμε προβλήματα ασφάλειας εφοδιασμού, αλλά φυσικά το ζήτημα των τιμών είναι εξαιρετικά σημαντικό για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας».

Τόνισε επίσης ότι σε καμία περίπτωση η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει εξετάσει το ενδεχόμενο να χαλαρώσει τις κυρώσεις στην ρωσική ενέργεια, κάτι που οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να εξετάζουν προκειμένου να περιοριστούν οι τιμές, ενώ και η Ουγγαρία κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να πράξει το ίδιο με επιστολή που προκάλεσε αντιδράσεις αυτή την εβδομάδα.

«Δεν θέλουμε σε καμία περίπτωση ρωσική ενέργεια», δήλωσε.

«Για εμάς έχουμε πει “όχι άλλο” και αυτή είναι μια στάση στην οποία θα επιμείνουμε».

Ανάλυση / Οι ΗΠΑ πυροδοτούν τον πόλεμο με το Ιράν, αλλά τα αραβικά κράτη του Κόλπου πληρώνουν το τίμημα, λένε πηγές του Κόλπου

Εν μέσω της αναταραχής, τα κράτη του Κόλπου προσπάθησαν να προβάλουν ηρεμία και αποφασιστικότητα..

    Η δυσαρέσκεια αυξάνεται στις αραβικές πρωτεύουσες του Κόλπου για τον πόλεμο που ούτε ξεκίνησαν ούτε ενέκριναν αλλά τώρα πληρώνουν οικονομικά και στρατιωτικά, με αεροδρόμια, ξενοδοχεία, λιμάνια και στρατιωτικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να πλήττονται από ιρανικές επιδρομές.

Οι ΗΠΑ μπορεί να τράβηξαν τη σκανδάλη στον πόλεμο του Ιράν, αλλά είναι ο πετρελαιοπαραγωγός Κόλπος που θα πληρώσει το τίμημα, λένε πηγές και αναλυτές του Κόλπου, σηματοδοτώντας την ανησυχία στους δεσμούς μεταξύ μιας περιοχής που δέχεται ιρανική επίθεση και της υπερδύναμης στην οποία βασίζεται για προστασία.

Στα παρασκήνια, η δυσαρέσκεια αυξάνεται στις αραβικές πρωτεύουσες του Κόλπου για τον πόλεμο που ούτε ξεκίνησαν ούτε ενέκριναν αλλά τώρα πληρώνουν οικονομικά και στρατιωτικά, με αεροδρόμια, ξενοδοχεία, λιμάνια και στρατιωτικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να πλήττονται από ιρανικές επιδρομές, δήλωσαν τρεις περιφερειακές πηγές, οι οποίες αρνήθηκαν να κατονομαστούν καθώς δεν είχαν εξουσιοδότηση να μιλήσουν δημόσια.

«Δεν είναι δικός μας πόλεμος. Δεν θέλαμε αυτή τη σύγκρουση, ωστόσο πληρώνουμε το τίμημα για την ασφάλεια και την οικονομία μας», δήλωσε στο Reuters ο Ebtesam Al-Ketbi, Πρόεδρος του Emirates Policy Center.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν είναι «αθώο», είπε. Οι κυβερνήσεις του Κόλπου είχαν διαβεβαιώσει την Τεχεράνη ότι δεν θα επέτρεπαν να χρησιμοποιηθούν τα εδάφη ή ο εναέριος χώρος τους από την Ουάσιγκτον στον πόλεμο. Ωστόσο, το Ιράν έχει εξαπολύσει κύματα επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους σε όλη την περιοχή παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, πλήττοντας την επιχειρηματική εμπιστοσύνη στη διαδικασία.

Το μεταοιλεμικό σενάριο του «τραυματισμένου λιονταριού» είναι μεγάλη ανησυχία για τον κόλπο.

Ενώ η ανησυχία για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αυξάνεται για μια σύγκρουση που πολλοί πιστεύουν ότι ξεκίνησε χωρίς διαβούλευση, ορισμένες περιφερειακές πηγές υποστηρίζουν ότι έχοντας ξεκινήσει τον πόλεμο, η Ουάσιγκτον θα πρέπει τώρα να τον δει για να εξαλείψει αυτό που βλέπουν ως επίμονη ιρανική απειλή στο κατώφλι τους.

«Εάν η Αμερική εγκαταλείψει τον πόλεμο τώρα χωρίς να πετύχει τη νίκη, θα είναι σαν να εγκαταλείπει ένα τραυματισμένο λιοντάρι», είπε ο Κέτμπι. «Το Ιράν θα παραμείνει απειλή για την περιοχή, ικανό να χτυπήσει ξανά. Και αν το καθεστώς καταρρεύσει, αφήνοντας ένα κενό εξουσίας, τα γειτονικά κράτη θα υποστούν τις συνέπειες».

Ερωτηθείς για σχόλιο, ο Λευκός Οίκος είπε ότι τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ μείωσαν τις πυραυλικές επιθέσεις αντιποίνων του Ιράν κατά 90%, «συνθλίβοντας την ικανότητά τους να πυροβολούν αυτά τα όπλα ή να παράγουν περισσότερα».
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι πρόσθεσε ότι ο Τραμπ ήταν σε στενή επαφή με εταίρους στη Μέση Ανατολή και ότι οι επιθέσεις του Ιράν στους γείτονές του υπογραμμίζουν γιατί η απειλή έπρεπε να εξαλειφθεί.

Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από τα κράτη του Κόλπου σε αιτήματα για σχολιασμό.

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου. Η Τεχεράνη απάντησε χτυπώντας το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ, σταματώντας ουσιαστικά τις αποστολές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ -- έναν αγωγό για περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG.

Σε ολόκληρη την περιοχή, το κλείσιμο του εναέριου χώρου είχε ως αποτέλεσμα οι αεροπορικές εταιρείες να ακυρώσουν περίπου 40.000 πτήσεις, τη μεγαλύτερη αναστάτωση στα παγκόσμια αεροπορικά ταξίδια από την πανδημία COVID-19. Εν τω μεταξύ, ο τουρισμός του Κόλπου δέχεται επίσης πλήγμα, θέτοντας σε κίνδυνο την προσεκτικά σχεδιασμένη εικόνα της περιοχής ως ασφαλούς και υψηλού επιπέδου hotspot διακοπών.

Τα κράτη του κόλπου σχεδιάζουν να επιλυφθούν, επανεκτιμήσουν την ασφάλειά τους

Εν μέσω της αναταραχής, τα κράτη του Κόλπου προσπάθησαν να προβάλουν ηρεμία και αποφασιστικότητα. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, δήλωσε την Παρασκευή ότι το έθνος του βρίσκεται σε περίοδο πολέμου, αλλά είναι καλά και είπε στους εχθρούς του ότι δεν είναι εύκολη λεία, στα πρώτα δημόσια σχόλιά του από τότε που το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους στα ΗΑΕ.

Την ίδια στιγμή, οι αναλυτές λένε ότι ο πόλεμος έχει αφήσει τα κράτη του Κόλπου να επανεκτιμήσουν τόσο την εξάρτησή τους από την Ουάσιγκτον όσο και την προοπτική να δεσμεύσουν τελικά την Τεχεράνη σε νέες περιφερειακές ρυθμίσεις ασφαλείας -- ακόμη και όταν η εμπιστοσύνη στο Ιράν έχει καταρρεύσει.

Για δεκαετίες, οι σχέσεις μεταξύ της Ουάσινγκτον και των κρατών του Κόλπου βασίζονταν σε έναν έμμεσο συμβιβασμό: την ενέργεια και το κεφάλαιο του Κόλπου - συμπεριλαμβανομένων εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που δαπανήθηκαν για αμερικανικά όπλα, προηγμένη τεχνολογία και αγαθά και υπηρεσίες - σε αντάλλαγμα για την προστασία των ΗΠΑ, δήλωσε ο Fawaz Gerges του London School of Economics.

Ο Gerges είπε ότι ο πόλεμος είχε κλονίσει αυτές τις υποθέσεις. Τώρα, είπε, τα κράτη του Κόλπου θα επιταχύνουν τις προσπάθειες διαφοροποίησης των εταιρικών σχέσεων τους στο εξωτερικό και την ασφάλεια, συνειδητοποιώντας ότι «δεν μπορούν πραγματικά να βασίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες για την προστασία της ενέργειας, του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του λαού τους και της κυριαρχίας τους».

Οι τελευταίες ανησυχίες του Κόλπου για την Ουάσινγκτον απηχούν την ανησυχία που αισθάνεται η Σαουδική Αραβία για την αποτυχία των ΗΠΑ να ανταποδώσουν το Ιράν μετά την επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους το 2019 στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις Abqaiq και Khurais του βασιλείου. Η Ουάσιγκτον και το Ριάντ κατηγόρησαν την Τεχεράνη για τις επιθέσεις, η οποία αρνήθηκε την ευθύνη.

Ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Κέντρου Ερευνών του Κόλπου με έδρα τη Σαουδική Αραβία, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον απέτυχε να προετοιμάσει διασφαλίσεις για τους περιφερειακούς συμμάχους της ή να διασφαλίσει τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του πολέμου, λέγοντας ότι το κόστος για τις οικονομίες των κρατών του Κόλπου είναι «φρικτό».

Επιχειρηματίας αποδοκιμάζει το «σέρνοντας τον κόλπο σε σύγκρουση»

Ο Σάγκερ είπε ότι ο πόλεμος είχε δείξει τα όρια του να βασίζεσαι αποκλειστικά σε εξωτερικές εγγυήσεις ασφαλείας, ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, προσθέτοντας ότι οι χώρες του Κόλπου πρέπει να ενισχύσουν τις δικές τους αμυντικές δυνατότητες και να προετοιμαστούν για μελλοντικές κρίσεις.

«Οι εξωτερικές δυνάμεις τείνουν επίσης να λαμβάνουν αποφάσεις με βάση τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα και όχι αυτά του Κόλπου. Ως αποτέλεσμα, τα κράτη του Κόλπου πιθανότατα θα ακολουθήσουν μια πιο προσεκτική και ισορροπημένη προσέγγιση στις σχέσεις τους τόσο με το Ιράν όσο και με σημαντικούς διεθνείς εταίρους», πρόσθεσε ο Sager.

Σε μια σπάνια δημόσια επίπληξη, ο εξέχων επιχειρηματίας των Εμιράτων Khalaf Al Habtoor αμφισβήτησε τους στόχους του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου στο Ιράν.

«Εάν τα χτυπήματα είχαν ως στόχο τον περιορισμό του Ιράν, έλαβαν υπόψη τις περιφερειακές συνέπειες -- ή απλώς αγνοήθηκε το κόστος της εμπλοκής του Κόλπου σε μια σύγκρουση στην οποία δεν συμμετείχε απλώς αγνοήθηκε;» δήλωσε ο Al Habtoor, ιδρυτής του Al Habtoor Group.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, προειδοποίησε την Τρίτη ότι η συνεχιζόμενη διακοπή της ναυτιλίας μέσω του Ορμούζ θα έχει «καταστροφικές συνέπειες» για τις αγορές πετρελαίου.

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν, ωστόσο, δήλωσαν ότι δεν θα επιτρέψουν την αποστολή «ενός λίτρου πετρελαίου» από τη Μέση Ανατολή εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι η Ουάσινγκτον θα χτυπήσει το Ιράν σκληρότερα εάν μπλοκάρει τις εξαγωγές πετρελαίου.

Πηγές κοντά σε αραβικούς κυβερνητικούς κύκλους του Κόλπου λένε ότι η απογοήτευση με τον Τραμπ είναι βαθιά σε όλη την περιοχή. Πολλοί πιστεύουν ότι έσυρε τον Κόλπο σε έναν πόλεμο που διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από το Ισραήλ, χωρίς να μοιραστεί ένα σχέδιο και να ενεργήσει βιαστικά και χωρίς να σταθμίσει πλήρως τις πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις για τους συμμάχους.

Μια πηγή του Κόλπου που γνωρίζει τη χάραξη πολιτικής των ΗΠΑ είπε ότι οι βασικές αποφάσεις ελήφθησαν από έναν μικρό εσωτερικό κύκλο γύρω από τον Τραμπ που λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός των παραδοσιακών καναλιών πολιτικής των ΗΠΑ.

«Είναι επιχειρηματίες και διαπραγματευτές, όχι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καριέρας», είπε η πηγή, προσθέτοντας ότι αυτή η προσέγγιση άφησε τους εταίρους του Κόλπου εκτεθειμένους στις 
συνέπειες των αποφάσεων αυτού του κύκλου.

Samia Nakhoul / Reuters

German Foreign Policy: / Η Γερμανία, η κύρια κινητήρια δύναμη στις προμήθειες όπλων

Η Γερμανία, από την πλευρά της, αύξησε τον στρατιωτικό της προϋπολογισμό κατά ένα τεράστιο 18%, με την μέση παγκόσμια αύξηση ήταν 2,5%..

    Οικονομικοί εμπειρογνώμονες έχουν επισημάνει ότι ο στόχος της δημιουργίας μιας μεγάλης βιομηχανίας όπλων που θα δημιουργούσε οικονομική άνθηση είναι καταδικασμένος σε αποτυχία. Ένα βιώσιμο οικονομικό μέλλον θα απαιτούσε πολύ υψηλότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση. Ωστόσο, ο τομέας αυτός παραμένει δραματικά υποχρηματοδοτούμενος.

Η Ευρώπη είναι αυτή τη στιγμή ο ισχυρότερος μοχλός δαπανών για όπλα παγκοσμίως – και η Γερμανία ο μεγαλύτερος μοχλός στρατιωτικών προμηθειών στην Ευρώπη. Αυτή η εξέλιξη καταγράφεται σε πρόσφατη ανάλυση του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS), μιας δεξαμενής σκέψης με έδρα το Λονδίνο. Η έκθεση του IISS δείχνει ότι, πέρυσι, η Ευρώπη αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 12,6%. 

Η Γερμανία, από την πλευρά της, αύξησε τον στρατιωτικό της προϋπολογισμό κατά ένα τεράστιο 18%. Η μέση παγκόσμια αύξηση ήταν 2,5%. Κατά συνέπεια, η Ευρώπη αντιπροσωπεύει πλέον το 21% όλων των στρατιωτικών δαπανών παγκοσμίως. Εάν το Βερολίνο αυξήσει τον αμυντικό του προϋπολογισμό στα 150 δισεκατομμύρια ευρώ το 2029, όπως έχει προγραμματιστεί, η Γερμανία από μόνη της θα αντιπροσωπεύει σχεδόν το έξι τοις εκατό των δαπανών για όπλα, ενώ θα έχει μόνο το ένα τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού. Το IISS σημειώνει μια ισχυρή τάση στις προμήθειες: οι ευρωπαϊκές χώρες παράγουν όλο και περισσότερο τα όπλα τους από εγχώριους κατασκευαστές, καθώς επιδιώκουν να αποφύγουν την εξάρτηση από τους αμερικανούς αμυντικούς εργολάβους. Εξαιρέσεις στον εξευρωπαϊσμό των προμηθειών όπλων αποτελούν τα προϊόντα της στρατιωτικής αεροδιαστημικής βιομηχανίας, όπως τα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη F-35, αν και πρόκειται, φυσικά, για ιδιαίτερα δαπανηρές προμήθειες. Οικονομικοί εμπειρογνώμονες έχουν επισημάνει ότι ο στόχος της δημιουργίας μιας μεγάλης βιομηχανίας όπλων που θα δημιουργούσε οικονομική άνθηση είναι καταδικασμένος σε αποτυχία. Ένα βιώσιμο οικονομικό μέλλον θα απαιτούσε πολύ υψηλότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση. Ωστόσο, ο τομέας αυτός παραμένει δραματικά υποχρηματοδοτούμενος.

Αύξηση 18% στις στρατιωτικές δαπάνες

Πέρυσι, οι ευρωπαϊκές χώρες ήταν για άλλη μια φορά η κύρια κινητήρια δύναμη πίσω από την παγκόσμια επέκταση των στρατιωτικών δαπανών. Αυτό φαίνεται από τα τελευταία στατιστικά στοιχεία που συγκέντρωσε το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) και δημοσιεύθηκαν στα τέλη Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με το think tank με έδρα το Λονδίνο, οι στρατιωτικοί προϋπολογισμοί το 2025 αυξήθηκαν παγκοσμίως κατά 2,5% σε πραγματικούς όρους στα 2,63 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.[1] Για να κατανοήσουμε την κλίμακα, το ποσό αυτό είναι περισσότερο από τέσσερις φορές μεγαλύτερο από τον συνολικό ομοσπονδιακό προϋπολογισμό της Γερμανίας, ο οποίος έχει οριστεί στα 525 δισεκατομμύρια ευρώ (περίπου 610 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) για το 2026. Οι ευρωπαϊκές χώρες αύξησαν και πάλι τις δαπάνες για τους στρατούς τους, αυξάνοντας κατά 12,6% στα 563 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ πέρυσι. Αυτά τα κράτη μαζί αντιπροσωπεύουν πλέον το 21% των παγκόσμιων αμυντικών δαπανών, αυξημένα και πάλι από το ποσοστό του 17% του 2022. Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το επτά% του παγκόσμιου πληθυσμού.[2] Τα στοιχεία του IISS δείχνουν ότι η κύρια κινητήρια δύναμη του ευρωπαϊκού επανεξοπλισμού ήταν η Γερμανία, η οποία αύξησε την αμυντική της κατανομή κατά 18% στα 95 δισεκατομμύρια ευρώ (107 δισεκατομμύρια δολάρια) το 2025. Εάν το Βερολίνο αυξήσει τον αμυντικό του προϋπολογισμό στα 150 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2029, όπως προβλέπεται, η Γερμανία θα αντιπροσωπεύει σχεδόν το έξι τοις εκατό όλων των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών. Η Γερμανία, παρεμπιπτόντως, έχει μόνο το ένα τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού.

Τα δύο τρίτα από την Ευρώπη

Το IISS έχει εντοπίσει ανανεωμένες προσπάθειες στην Ευρώπη για την αγορά στρατιωτικού υλικού από εργολάβους στην ήπειρό της και όχι από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του think-tank, τα δύο τρίτα όλων των αγορών όπλων πραγματοποιούνταν ήδη στην Ευρώπη από τις αρχές του 2022 έως τα μέσα του 2025. Οι μόνες σημαντικές εξαιρέσεις ήταν στον τομέα της στρατιωτικής αεροδιαστημικής.[3] Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, με τις αγορές των αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F-35, τα οποία προμηθεύονται από την Lockheed Martin πολλές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας. Αρκετές κυβερνήσεις στην Ευρώπη έχουν, ωστόσο, αρχίσει να επενδύουν μεγάλα ποσά σε δορυφορικά προγράμματα. Η Γερμανία είναι σημαντικός παράγοντας εδώ, παρέχοντας 35 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με το IISS. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των στρατιωτικών επενδύσεων πηγαίνει τώρα σε γερμανικές εταιρείες.[4] Η μελέτη του IISS θεωρεί ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει δικά της επιχειρηματικά κεφάλαια ως πρόβλημα. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα αισθητό, πιστεύεται, στη φάση που οι επιτυχημένες νεοσύστατες επιχειρήσεις πρέπει να συνεχίσουν να αναπτύσσονται και να αυξάνουν την παραγωγή τους.[5] Οι εταιρείες τείνουν στη συνέχεια να αντλούν επιχειρηματικά κεφάλαια από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, βλέπουμε πλέον περισσότερες ευρωπαϊκές τράπεζες και επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων να χαλαρώνουν ή να εγκαταλείπουν τα κριτήρια ESG (περιβαλλοντικά, κοινωνικά, διακυβέρνησης), ώστε τίποτα να μην μπορεί να σταθεί εμπόδιο στην επέκταση της παραγωγής όπλων. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερο μερίδιο της χρηματοδότησης όπλων που προέρχεται από την Ευρώπη.

Δισεκατομμύρια για drones καμικάζι

Η τάση αυτή μπορεί να καταδειχθεί από την πρόσφατη προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών από την Bundeswehr. Στα τέλη Φεβρουαρίου, η επιτροπή προϋπολογισμού της Bundestag ενέκρινε την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών καμικάζι και ανέθεσε συμβάσεις σε δύο γερμανικές νεοσύστατες επιχειρήσεις: την Helsing και την Stark Defence. Στην περίπτωση της Helsing, η σύμβαση αφορά το μη επανδρωμένο αεροσκάφος HX-2, ένα όπλο που απαιτεί εκτοξευτή καταπέλτη. Η σύμβαση προμήθειας που ανατέθηκε στην Stark Defence αφορά το μη επανδρωμένο αεροσκάφος Virtus, το οποίο απογειώνεται κάθετα με δική του ισχύ και μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολλές φορές.[6] Η σύμβαση της Helsing έχει συνολικό όγκο περίπου 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ, ενώ η σύμβαση της Stark Defence ανέρχεται σε 2,9 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, και οι δύο συμβάσεις έχουν αρχικά περιοριστεί. Σε ένα πρώτο βήμα, η Helsing πρόκειται να προμηθεύσει περίπου 4.300 μη επανδρωμένα αεροσκάφη HX-2 και η Stark Defence περίπου 2.200 μη επανδρωμένα αεροσκάφη Virtus. Η τιμή που συμφωνήθηκε με κάθε ανάδοχο έχει οριστεί στα 270 εκατομμύρια ευρώ.[7] Σε επόμενο βήμα, και οι δύο εταιρείες έχουν αναλάβει την επέκταση των προμηθειών drones έως και τη συνολική τιμή του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ για κάθε εταιρεία. Η ιδέα ενός σταδιακού ανώτατου ορίου τιμών στις συμβάσεις προμηθειών αποτελεί απάντηση στο γεγονός ότι τα drones δεν έχουν ακόμη ωριμάσει πλήρως στην ανάπτυξή τους και η κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές αυξήσεις τιμών που είναι συνηθισμένες στη βιομηχανία όπλων. Η πρόθεση εξακολουθεί να είναι η παραλαβή του πλήρους όγκου προμηθειών, αλλά όχι χωρίς σχολαστικούς ελέγχους ποιότητας και τιμών εκ των προτέρων.

Ανησυχίες για τους Αμερικανούς χρηματοδότες

Τόσο η Helsing όσο και η Stark Defence επιδιώκουν να τονίσουν ότι είναι Ευρωπαίοι παραγωγοί με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Πέρυσι, η Stark Defence δήλωσε ότι χρησιμοποιεί μόνο εξαρτήματα από Γερμανούς προμηθευτές.[8] Η Helsing, από την πλευρά της, ειδικεύεται στην παραγωγή από «εργοστάσια ανθεκτικότητας». Πρόκειται για «εγκαταστάσεις παραγωγής υψηλής απόδοσης», όπως το θέτει η εταιρεία, «που επιτρέπουν στα έθνη-κράτη να κατασκευάζουν τοπικά και ανεξάρτητα».[9] Οι χρηματοδότες της Helsing προέρχονται κυρίως από την Ευρώπη, ενώ οι υποστηρικτές της Stark Defence περιλαμβάνουν την In-Q-Tel και την Thiel Capital. Η πρώτη είναι ο βραχίονας επιχειρηματικών κεφαλαίων της CIA, η δεύτερη είναι ένα χρηματοοικονομικό όχημα που διευθύνεται από τον Αμερικανό τεχνολογικό ολιγάρχη Peter Thiel, ο οποίος θεωρείται μέντορας του αντιπροέδρου JD Vance. Το γεγονός ότι η Stark Defence χρηματοδοτείται από ισχυρά αμερικανικά συμφέροντα προκάλεσε κάποια ανησυχία όταν η Bundeswehr ανέθεσε τη σύμβαση για το drone. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Boris Pistorius επιβεβαίωσε «ρητώς» ότι είχε «επιφυλάξεις» σχετικά με την οικονομική εμπλοκή του Peter Thiel. Στη συνέχεια, η Stark Defence έπρεπε να δεσμευτεί ότι η Thiel Capital κατέχει λιγότερο από το δέκα τοις εκατό των μετοχών και, πάνω απ' όλα, δεν έχει καμία λειτουργική επιρροή στις δραστηριότητες της εταιρείας. Όλες οι εγκαταστάσεις ανάπτυξης και παραγωγής της βρίσκονται στην Ευρώπη, ανέφερε η εταιρεία, και το εποπτικό της συμβούλιο αποτελείται εξ ολοκλήρου από άτομα από την Ευρώπη.[10]

Συσσώρευση όπλων και παρακμή της εκπαίδευσης

Η λογική που δίνεται συνήθως για τις προσπάθειες προμήθειας όπλων από την ευρωπαϊκή παραγωγή όσο το δυνατόν περισσότερο είναι η Ευρώπη να ξεφύγει από την εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Ένα δεύτερο επιχείρημα είναι ότι οι εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ που προορίζονται για επενδύσεις σε εξοπλισμούς τα επόμενα χρόνια θα πρέπει να ωφελήσουν τις γερμανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες και όχι την αμερικανική βιομηχανία. Οι πολιτικοί θεωρούν πλέον την άνθηση των εξοπλισμών ως έναν τρόπο τόνωσης της προβληματικής οικονομίας. Ωστόσο, πολυάριθμες μελέτες έχουν διαψεύσει αυτή την άποψη. Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, για παράδειγμα, μια μελέτη που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο του Μάνχαϊμ διαπίστωσε ότι οι αμυντικές δαπάνες πέτυχαν μόνο έναν λεγόμενο δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή 0,5. Με άλλα λόγια, κάθε ευρώ που επενδύεται αυξάνει το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν κατά μόλις 50 σεντς.[11] Η αποτελεσματικότητα των επενδύσεων είναι πολύ διαφορετική στους τομείς των υποδομών ή της εκπαίδευσης, όπου μπορεί να επιτευχθεί δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής 2 ή ακόμα και 3. Εάν ο στόχος είναι η τόνωση της οικονομίας με βιώσιμο τρόπο μακροπρόθεσμα, τότε είναι λογικό να επενδύσουμε στην εκπαίδευση. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ακολουθεί ακριβώς την αντίθετη πορεία. Εν τω μεταξύ, οι ειδικοί, οι εκπαιδευτικοί, οι λέκτορες πανεπιστημίων, αλλά και οι φοιτητές, διαμαρτύρονται εδώ και καιρό για συστηματική και σοβαρή υποχρηματοδότηση του εκπαιδευτικού συστήματος - μια υποχρηματοδότηση που στραγγαλίζει επίσης την οικονομία, όπως δείχνουν μελέτες όπως αυτή του Μάνχαϊμ.

        ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

[1] Οι παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες συνεχίζουν να αυξάνονται εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας. iiss.org 24.02.2026.

[2] Οι χώρες της ΕΕ που αναφέρονται εδώ είναι τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη του ΝΑΤΟ που δεν είναι μέλη της ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία.

[3] Berlin auf Rang vier. Frankfurter Allgemeine Zeitung 25.02.2026.

[4] Βλέπε: Auf dem Weg in die erste Rüstungsliga (II) και Das deutsche Starlink .

[5] Παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες. iiss.org 24.02.2026.

[6] Thomas Wiegold: Bundestag gibt Mittel für Loitering Munition frei – unter Auflagen (Neufassung, mit Wortlaut Maßgabebeschluss, und Korrektur). augengeradeaus.net 25.02.2026.

[7] Waldemar Geiger: Volle Beschaffung von Loitering Munition erst nach Preisprüfung möglich. hartpunkt.de 25.02.2026.

[8] Βλ.: Die Rüstungsregierung im Amt .

[9] Βλέπε: «Εργοστάσια ανθεκτικότητας» .

[10] Nadine Schimroszik, Frank Specht: Drohnenfirma weist Einflussnahme durch Peter Thiel zurück. handelsblatt.com 20.02.2026.

[11] Rüstung ohne Rendite: Warum der wirtschaftliche Effekt ausbleibt. uni-mannheim.de 30.06.2025.