Γιώργος Σταθάκης: «Η Αριστερά δεν χωρά στο κόμμα Κασσελάκη, Παππά, Πολάκη»

Ο πρώην υπουργός αναφέρει τους λόγους για τους οποίους πλέον ο ΣΥΡΙΖΑ έχει «τελειώσει», και πως πλέον έχει γίνει κάτι άλλο. Ως «ταφόπλακα» ορίζει την εκλογή Κασσελάκη στην ηγεσία του κόμματος, αναφέροντας πως ο ΣΥΡΙΖΑ είναι τώρα «κόμμα Κασσελάκη – Παππά – Πολάκη».

Τον ΣΥΡΙΖΑ αποχαιρετά ο πρώην υπουργός της κυβέρνησης Τσίπρα και ιστορικό στέλεχος του κόμματος Γιώργος Σταθάκης.

Ο πρώην υπουργός αναφέρει τους λόγους για τους οποίους πλέον ο ΣΥΡΙΖΑ έχει «τελειώσει», και πως πλέον έχει γίνει κάτι άλλο. Ως «ταφόπλακα» ορίζει την εκλογή Κασσελάκη στην ηγεσία του κόμματος, αναφέροντας πως ο ΣΥΡΙΖΑ είναι τώρα «κόμμα Κασσελάκη – Παππά – Πολάκη».

Όπως αναφέρει από το 2019 και μετά ακολουθήθηκε λάθος στρατηγική από το κόμμα και πως επικράτησαν τελικά οι λαϊκιστές μέσα στο κόμμα, οι οποίοι όπως λέει είχαν γίνει οι καλύτεροι προπαγανδιστές του Μητσοτάκη.

Το «ταξίδι του ΣΥΡΙΖΑ» έκλεισε οριστικά με την εκλογή Κασσελάκη.

Έτσι καταγράφεται στο διεθνή Τύπο και την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, ως «τίτλοι τέλους» του ριζοσπαστικού αριστερού ΣΥΡΙΖΑ, του μεγαλύτερου αριστερού κόμματος στην Ευρώπη (μαζί με τους Podemos). Και αν όντως πρόκειται για το «τέλος» ίσως μία συζήτηση για το τι συνέβη, τι γίνεται και τι έρχεται να είναι αναγκαία.

Στις εσωκομματικές εκλογές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ο Κασσελάκης εκπροσώπησε τη «λαϊκιστική» τάση του, την «Κίνηση Μελών» (Ν. Παπάς, Ρ. Δούρου, Π. Πολάκης, Θ. Τζάκρη, κλπ) και τους νεοεισελθέντες (Αντώναρος, κλπ). Η Αχτσιόγλου από την άλλη εκπροσώπησε την τάση των στενών συνεργατών του Αλέξη Τσίπρα («έξι συν έξι» -Αχτσιόγλου, Χαρίτσης, Ηλιόπουλος, κλπ), την «Ομπρέλα» (Τσακαλώτος, Φίλης, Σκουρλέτης) και τα ιστορικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ.

Οι πολιτικές διαφορές που εκφράστηκαν στην κάλπη των εσωκομματικών εκλογών προϋπήρχαν.

Οι λαϊκιστές είναι θιασώτες της αναβίωσης του παραδοσιακού δικομματισμού, της μετατόπισης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προς το Κέντρο και του απογαλακτισμού του από την Αριστερά, είτε ως κουλτούρα, είτε ως ιστορική παρακαταθήκη του χώρου. Είναι φιλικοί στη χρήση παραδοσιακών εργαλείων πολιτικής, όπως οι πελατειακές σχέσεις, ενώ ο πολιτικός τους λόγος είναι επικεντρωμένος στον «Αντι-Μητσοτακισμό», δηλαδή στην ανάδειξη των στοιχείων διαφθοράς, ανικανότητας, αλαζονείας, από την παρούσα κυβέρνηση και τον «ψεύτο-πατριωτισμό». Προγραμματικά είναι παντελώς ανύπαρκτοι και ως πολιτικό προσωπικό ανίκανοι να συμβάλλουν στην παραγωγή νέων ιδεών για την κατάκτηση της πλειοψηφίας ή την διακυβέρνηση.

Για την τάση της Αχτσιόγλου και εν γίνει για το αριστερό κομμάτι του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προέχει η προγραμματική αντιπολίτευση, η ριζοσπαστική ταυτότητα, ο μεταρρυθμιστικός προγραμματικός λόγος και οι θεσμικές αλλαγές. Υπό αυτήν την έννοια στις πρόσφατες εκλογές αυτό το μπλοκ αποτέλεσε τον κληρονόμο της γνώσης και της εμπειρίας που αποκτήθηκε από τη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Στο φόντο αυτό, η νίκη της «τάσης Κασσελάκη» στρέφει οριστικά το ΣΥΡΙΖΑ στο «λαϊκισμό» και την πολιτική και ιδεολογική αναβίωση ενός κόμματος που προσομοιάζει στο πάλαι ποτέ, – εκτός τόπου και χρόνου πλέον, «παραδοσιακό ΠΑΣΟΚ».

Η «νίκη των λαϊκιστών» δεν έπεσε από το ουρανό. Είναι αποτέλεσμα της απόλυτα καταστροφικής στρατηγικής που επέλεξε ο ΣΥΡΙΖΑ από το 2019 και μετά. Η στρατηγική είχε τέσσερα κομβικά σημεία.

Tην αποσιώπηση και ενίοτε την επικριτική ενοχή επί των πεπραγμένων της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.

«Tο άνοιγμα στην κοινωνία» (εκλογή Τσίπρα από τη βάση). Τα μέλη αυξήθηκαν από 40.000 σε 140.00. Το ένα τρίτο εξ αυτών εξαφανίστηκε αμέσως, ενώ δεύτερο τρίτο συμμετείχε μόνο στις εκλογικές διαδικασίες. Η πρακτική αυτή οδήγησε στην ρευστοποίηση του κόμματος καθώς πλέον σε τοπικό επίπεδο κυριάρχησαν τα προσωπικά δίκτυα των βουλευτών.

Tην διεύρυνση του πολιτικού προσωπικού πρώτης γραμμής μέσα από την ετερογενή συνάθροιση ανεπαρκών, κατά την κρίση πολλών «εντός και εκτός των τειχών», προσωπικοτήτων, με ελάχιστες ίσως σημαντικές εξαιρέσεις.

Την καθήλωση της αντιπολιτευτικής τακτικής στην αποκαθήλωση του «προσώπου του Μητσοτάκη». Εντός αυτού του πλαισίου η όποια πετυχημένη προγραμματική αντιπολίτευση χανόταν μέσα στην «ακατάσχετη πολυλογία» των λαϊκιστών που προτιμούσαν να αναδεικνύουν, συνεχώς και μόνο, την Μαρέβα, τα «πετσωμένα» ΜΜΕ, τον «άριστο» Πρωθυπουργό, τη διαφθορά, την «επικοινωνία» αντί να επικεντρώνονται στις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την επίλυση των καίριων προβλημάτων της κοινωνίας.

Η στρατηγική αυτή κατέρρευσε και ο ΣΥΡΙΖΑ ηττήθηκε κατά κράτος. Αν το 2019 ο ΣΥΡΙΖΑ πήγε από το 36% στο 32%, εξαιτίας των απωλειών που είχε κυρίως στα μεσαία στρώματα, το 2023 απώλεσε τη μεγάλη εκλογική του βάση, δηλαδή τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα και τη νεολαία. Κοινώς η ενίσχυση του «λαϊκιστικού και διευρυμένου» ΣΥΡΙΖΑ συνοδεύτηκε από την απώλεια του πολιτικού του ερείσματος των λαϊκά στρωμάτων. Το «άνοιγμα στην κοινωνία» κατέρρευσε μαζί με την αντιπολιτευτική στρατηγική του «αντι- μητσοτακικού λαϊκισμού».

Οι χαμένες εκλογές και ο μύθος της υπονόμευσης

Οι εκλογές του 2023 κρίθηκαν, ως συνήθως, στα «μεγάλα θέματα της Πολιτικής». Οι ποιοτικές έρευνες κατέγραφαν τη υπεροχή του Μητσοτάκη έναντι του Τσίπρα στα θέματα της οικονομίας και της εξωτερικής πολιτικής (40%/20%), ενώ στα θέματα του κοινωνικού κράτους και στα θεσμικά υπήρχε ισορροπία (30%/30%) ή μικρή υπεροχή του Τσίπρα. Ο ΣΥΡΙΖΑ, ωστόσο, δεν έκανε τίποτα για να κλείσει την ψαλίδα. Η εμπιστοσύνη των πολιτών και η αξιοπιστία προφανώς ήθελαν άλλη στρατηγική, πέραν της Μητσοτάκης ΑΕ και της «ψεύτο πατριωτικής» κριτικής περί ενδοτισμού της κυβέρνησης στα ελληνοτουρκικά. Το τελικό εκλογικό αποτέλεσμα, προς μεγάλη έκπληξη όλων, ήταν αυτό που κατέγραφαν οι ποιοτικές έρευνες στα θέματα της οικονομίας και της εξωτερικής πολιτικής, μήνες πριν από την ίδια την εκλογική αναμέτρηση.

Η ΝΔ κέρδισε τις εκλογές για τρεις στρατηγικούς λόγους. Πρώτον διαμόρφωσε ένα ευρύ και συμπαγές πολιτικό μπλοκ. Με αφετηρία το «Ναι» του δημοψηφίσματος, συσπείρωσε τη ΝΔ, μέρος του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ, το Ποτάμι (μετά την αποτυχία της ενοποίησης του με το ΠΑΣΟΚ) και μέρος της Ακροδεξιάς (μέσα από τη συμμετοχή στις διαδηλώσεις για το Μακεδονικό, την ενσωμάτωση προσώπων και το φλερτ κατά την άσκηση της εξουσίας με «όψεις» του ακροδεξιού ριζοσπαστισμού). Δεύτερον με κεντρικό σύνθημα την «επιστροφή στην κανονικότητα» αναβίωσε ένα εκτενές σύστημα πελατειακών σχέσεων, δομών ελεγχόμενης διακυβέρνησης και εξυπηρέτησης μικροσυμφερόντων. Τρίτον με το «αντί ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο» και συνθήματα που προέταξαν το «να τελειώνουμε με την Αριστερά», δεν συσπείρωνε μόνο την διευρυμένη εκλογική της βάση, αλλά διεμβόλισε παράλληλα το εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, συνεπικουρούμενη από την «μιντιακή» υπεροχή της.

Έτσι την περίοδο 2019-2023 οι λαϊκιστές του ΣΥΡΙΖΑ, ξεκίνησαν «πόλεμο κατά της Αριστεράς». Στο πλαίσιο της εσωκομματικής αντιπαράθεσης η Αριστερά παρουσιαζόταν ως να ήταν υπεύθυνη για την ήττα του 2019 (π.χ. 37 δισ. του Τσακαλώτου, -που τώρα πάλι έχει επανέλθει στη δημόσια σφαίρα, το Ασφαλιστικό του Κατρούγκαλου, το υποτιθέμενο «ξεζούμισμα» της μεσαίας τάξης που όλα αυτά απειχούσαν τις παραπλανητικές δοξασίες της ΝΔ). Εμφανίζονταν επίσης ως υπαίτια για τη μη ανάκαμψη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ το 2019-2023, καθώς νοούνταν ότι διευκόλυνε τη ΝΔ με την υποτονική αντιπολίτευση στον Μητσοτάκη καθώς αυτή απείχε από τον αντι-μητσοτακικό «παραλήρημα». Η μεγαλύτερη στρατηγική νίκη της ΝΔ ήταν ότι μετέφερε εντός του ΣΥΡΙΖΑ την ιδέα του «να τελειώνουμε με την Αριστερά». Οι λαϊκιστές έγιναν οι καλύτεροι προπαγανδιστές του «ιδεών του Μητσοτάκη».

Μετά την εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ το 2023 το χάσμα των δυο τάσεων έγινε μεγαλύτερο. Για την «αποτυχία του Τσίπρα» ενεργοποιήθηκε ο αρχέγονος μύθος της «κερκόπορτας», – η υπονόμευση από τις φράξιες και τις ομάδες και ο εσωτερικός εχθρός. Σε αυτό το πλαίσιο κλιμακώθηκαν οι επιθέσεις στην αριστερή πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ, στα στελέχη της και φυσικά στην αριστερή ιδεολογία και πολιτική εν γένει. Επικράτησαν ρητορικά μοτίβα που επαναλαμβάνονταν με αυτοματισμούς, για τον «ΣΥΡΙΖΑ του 3%», το «δεν χρειαζόμαστε τον Μαρξ», τις αναφορές στους «καρεκλοκένταυρους», στους «αργόσχολους του κομματικού μισθού», στους «αχάριστους αριστερούς Κατσιφάρες», στους «ανεπάγγελτους», στους «υπονομευτές του Τσίπρα», στα «sms της Αχτσιόγλου», στις «ελίτ και τα ιερατεία» και πολλές άλλες αθλιότητες. Ταυτόχρονα το βήμα της «αντί-αριστερής» υστερίας έγιναν οι life style εκπομπές (πολύ Τατιάνα, πρωινάδικα και φυσικά Ευαγγελάτος). Σύσσωμη η νέα ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, παρέλαυνε στις lifestyle εκπομπές για να δηλώνει πόσο ραδιούργα, υπονομευτική και αναχρονιστική είναι η Αριστερά.

Ενώ κανείς από τους λαϊκιστές δεν διέθετε το πολιτικό βάρος να ενώσει και να νικήσει (Παπάς, Πολάκης, Δούρου) στις εσωκομματικές εκλογές και οι μετριοπαθείς Φάμελος και Τεμπονέρας της πιο ουδέτερης ΡΕΝΕ ήταν διστακτικοί να συμμετέχουν, βρέθηκε ο Κασσελάκης να τους ενώσει. Ως να ήταν έτοιμοι από καιρό. Οι λαϊκιστές νίκησαν με τα πιο κατάπτυστα πολιτικά μέσα. Με κεντρικό σύνθημα να νικήσουμε τους «υπονομευτές του Τσίπρα». Και ο ΣΥΡΙΖΑ αποδείχθηκε ως «ευάλωτος από καιρό» σε μία «επιθετική κίνηση» «κατάληψης του κόμματος».

Η λανθασμένη πολιτική στρατηγική της περιόδου 2019-2023 είχαν προλειάνει το έδαφος. Και η βαριά εκλογική ήττα το επιτάχυνε. Κοινώς το ειδικό βάρος των λαϊκιστών διευρύνθηκε σε ένα αποτυχημένο και συρρικνωμένο ΣΥΡΙΖΑ.

Ο ακραίος λαϊκισμός ως κεντρική πολιτική

Και σήμερα μένει το πρόσωπο του νέου Προέδρου. Μία απολίτικη ρευστή φιγούρα (θαυμαστής του Μητσοτάκη, ψήφισε Παπανδρέου, αλλά τελικά είναι Αριστερός). Δεν έχει παρά θολές ιδέες για την ιστορία της χώρας, την πολιτική, την Ευρώπη, τα πολιτικά ρεύματα σκέψης, την πολιτική της ΝΔ στα «μεγάλα θέματα», την γεωπολιτική, την ίδια τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Ως μη πολιτικός δεν θα όφειλε φυσικά να γνωρίζει. Επιβάλλεται όμως εφόσον εμφανίζεται ως κάποιος που μοναδικό του προσόν, κατά το ισχυρισμό του, είναι ότι «εγώ είμαι αυτός που μπορεί να νικήσει το Μητσοτάκη» («εκεί που απέτυχε ο Τσίπρας»).

Αν η κεντρική πολιτική υπόσχεση μπορούσε να συνοψιστεί σε μία φράση είναι το «αμερικάνικο όνειρο» σε ελληνική εκδοχή, ένα όραμα δηλαδή ταυτισμένο με το κοσμοείδωλο που παραδοσιακά προβάλλει η αμερικανική Δεξιά για τον εαυτό της. Ο Κασσελάκης επενδύει στην Τραμπική φαντασίωση της αδιαμεσολάβητης σχέσης με τη μάζα, του «εγώ μιλάω με την κοινωνία απευθείας και δεν χρειάζομαι το κόμμα». Κάθε δημόσια εμφάνιση του Προέδρου έχει επαναλαμβανόμενες κοινοτυπίες περί άμεσων και πρακτικών λύσεων που «θέλει ο λαός», θα τις «λέει ο λαός» και ο Κασσελάκης «θα τις εφαρμόζει». Ο «ακραίος λαϊκισμός» είναι το νέο μοτίβο του ΣΥΡΙΖΑ και δεν χρειάζονται «πολλά λόγια» ή βαθυστόχαστες αναλύσεις.

Φυσικά το φαινόμενο είναι διεθνές. Η «κοινωνία του θεάματος» έχει παράξει λαϊκιστές πολιτικούς ηγέτες όπως ο Μπέπε Γκρίλο (κωμική εκπομπή), τον Ζελένσκι (κωμικό σήριαλ που υποδυόταν τον έντιμο πρόεδρο) και τον Τραμπ (ριάλιτι σόου). Μόνο που η Αριστερά την είχε γλιτώσει. Όχι πια. Δυστυχώς μας προέκυψε.

Η Αριστερά αναδείχθηκε σε οιονεί ηγεμονική πολιτική δύναμη την περίοδο μετά την χρηματοπιστωτική κρίση για να αλλάξει τη Ελλάδα. Να την κάνει μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα, με θεσμούς, διαφάνειας και δημοκρατικής συγκρότησης, με μειωμένες κοινωνικές, έμφυλες και περιφερειακές ανισότητες, και αλλαγή της ίδιας της πολιτικής κουλτούρας του τόπου. Πέτυχε αρκετά. Απέτυχε σε άλλα. Παρέμεινε μία «ενοχλητική» δύναμη για το παραδοσιακό ηγεμονικό μπλοκ εξουσίας και εν δυνάμει βαθιά μεταρρυθμιστική.

Η διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με την πλειάδα των αριστερών υπουργών δεν ήταν ανατρεπτική, αλλά παρέμενε αυτόνομη, ηθική και απαρέγκλιτα προσηλωμένη στο δημόσιο συμφέρον. Τώρα η επιδίωξη των λαϊκιστών είναι να πάψει να είναι «ενοχλητική». Κοινώς να αρθεί το πολιτικό διακύβευμα και να επισφραγιστεί το τέλος της «αριστερής παρένθεσης».

Ένα πικρό τέλος

Το ταξίδι τελείωσε με το χειρότερο δυνατό τρόπο. Ταυτίστηκε με τη άνοδο του Τσίπρα του «ηθικού πλεονεκτήματος» και της «αξιοσύνης» της Αριστεράς. Ταυτίστηκε δυστυχώς και με την πτώση του Τσίπρα και την ψευδαίσθηση ότι αντλώντας στοιχεία από ένα «ΠΑΣΟΚ τύπου Αντρέα», θα ήταν εφικτή η επιστροφή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στην διακυβέρνηση της χώρας.

Όμως το ΠΑΣΟΚ, όταν έκλεισε ο κύκλος του Αντρέα του 1981, ανανεώθηκε. «Άφησε τον Αντρέα στην άκρη». Άλλαξε ρότα. Το πέτυχε με τον «Εκσυγχρονισμό» του Σημίτη. Εν μια νυκτί, έδωσε ηγεμονία στο ΠΑΣΟΚ έναντι της ΝΔ στο θέμα της οικονομίας (έστω με μπόλικο νεοφιλελευθερισμό του Τρίτου Δρόμου), προέβαλλε τον έντονο φιλοευρωπαϊσμό του, σε αντίθεση με τα τριτοκοσμικά του Αντρέα και προσέλκυσε αριστερούς προβάλλοντας τις αλλαγές στους αναχρονιστικούς θεσμούς, φτιάχνοντας μια νέα εντυπωσιακή πλειοψηφία.

Με την παραπάνω στρατηγική το «εκσυγχρονιστικό» ΠΑΣΟΚ έδωσε άλλα 15 χρόνια ζωής στο γερασμένο κίνημα. Συγκρούστηκε με την εκκλησία, έβαλε τη χώρα στο Ευρώ, την Κύπρο στην Ευρώπη και χειρίστηκε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε αντί-εθνικιστική βάση. Ταυτόχρονα κατέγραψε τρομερές αποτυχίες στα θέματα της διαπλοκής, της διαφθοράς και κυρίως της χρηματοπιστωτικής «φούσκας» που οδήγησε στην χρεοκοπία. Εντούτοις σε σχέση με τη σημερινή συζήτηση για πως «αναγεννάται ένα κόμμα» η κεντρική ιδέα μετράει, η στρατηγική σκέψη, το σχέδιο για την κατάκτηση της ηγεμονίας και η μεγάλη πολιτική σκακιέρα.

Το 2019 ο ΣΥΡΙΖΑ χρειαζόταν να μπολιαστεί με καινούργιες κεντρικές ιδέες, κάποιας μορφής ηγεμονική πολιτική στροφή, κάποιου είδους στρατηγική σύλληψη της μεγάλης εικόνας, που θα του επέτρεπε να επανεφεύρει τον εαυτό του μετά το τέλος της μνημονιακής περιόδου. Η μόνη ιδέα όμως που υλοποιήθηκε ήταν οργανωτική (αυτή της διεύρυνσης) και ουχί πολιτική. Οι προσθήκες και οι μεταγραφές ήταν μάλλον ασυνάρτητες.

Έτσι χωρίς μία μεγάλη πολιτική στρατηγική ιδέα, ο ΣΥΡΙΖΑ επένδυε πλέον στην «επόμενη καταστροφή» της διακυβέρνησης Μητσοτάκη. Πολλές ιδέες έπεσαν στο τραπέζι όπως εκείνη ενός επικείμενου «νέου Μνημονίου» που θα ερχόταν λόγω των δημοσιονομικών πιέσεων των Ευρωπαίων. Μετά ήταν η οικονομική καθίζηση με την πανδημία, η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε και μετά η έκρηξη του πληθωρισμού. με την ενεργειακή κρίση. Μόνο που αυτή η πολυαναμενόμενη κατάρρευση δεν ήρθε.

Τα 45 δισ. δανεικά, οι ευρωπαϊκοί πόροι και η δημοσιονομική και νομισματική χαλάρωση στην Ε.Ε. ήταν το όπλο της κυβέρνησης έναντι της παραπαίουσας οικονομίας, ενώ απορροφούσε χωρίς κραδασμούς τις αλλεπάλληλες θεσμικές εκτροπές της και την απερίγραπτη οικοδόμηση μηχανισμών ελέγχου της δημοκρατίας. Όσο το μπλοκ του 40% έμενε συμπαγές, τίποτα δεν άλλαζε. Έτσι ο ΣΥΡΙΖΑ έμεινε με την κριτική της «χειρότερης κυβέρνησης όλων των εποχών», το οποίο από μόνο του δεν κερδίζει εκλογές. Και χωρίς προοπτική κυβερνησιμότητας για όσο διάστημα η κεντροαριστερά παρέμενε διχοτομημένη το αποτέλεσμα ήταν δραματικό. Στις εκλογές του 2023 η Κεντροαριστερά κατέγραψε το χαμηλότερο ποσοστό δεκαετιών με άθροισμα ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ στο 30%.

Η πραγματικότητα είναι ότι στις πρόσφατες εκλογές ουδείς ήξερε τι πρεσβεύει ο ΣΥΡΙΖΑ και τι θα κάνει την επόμενη μέρα. Υπήρχαν οι «αυξήσεις μισθών και συντάξεων και η μείωση των τιμών» που θα τροφοδοτούσε η φορολόγηση των υπερκερδών. Υπήρχε και η «διαγραφή των κόκκινων δάνειων» της πανδημίας, (κατ´ουσίαν όσων δηλαδή εξαιρέθηκαν από την επιστρεπτέα προκαταβολή). Με όλα τα θετικά ή αρνητικά που είχαν οι εξαγγελίες αυτές ήταν εξόφθαλμα ανεπαρκείς. Το μέλλον επιζητούσε μεγάλες τομές, την ελπίδα για ένα νέο κύμα μεγάλων αλλαγών που χρειάζεται η οικονομία εν μέσω της κλιματικής κρίσης, της πράσινης μετάβασης, της οικονομικής υστέρησης και των κοινωνικών ανισοτήτων. Εκλογές δεν κερδίζονται χωρίς θετικό διακύβευμα και ηγεμονικό λόγο. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην κυριολεξία αλλού. Και κρίνοντας εκ του αποτελέσματος αλλού ήταν και οι λαϊκές τάξεις και οι νέοι επίσης.

Τι να κάνουμε;

Και τώρα τι πρέπει να κάνουμε; Κατ´αρχάς να αναγνωρίσουμε τη τριπλή στρατηγική νίκη της ΝΔ. Πρώτον ο Μητσοτάκης «αποδυνάμωσε» τον Τσίπρα. Οι τελευταίες μετρήσεις καταλληλότητας για πρωθυπουργό ήταν 43%/13%. Δεύτερον με την νίκη Κασσελάκη και των λαϊκιστών διαλύθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ ως αριστερό κόμμα και έκλεισε η περίφημη «αριστερή παρένθεση». Και τρίτον εξανεμίστηκε η προοπτική επιστροφής του στην κυβέρνηση, έπαψε δηλαδή ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να είναι «κόμμα εξουσίας». Μπορεί άραγες η σημερινή ομάδα πρώτης γραμμής (Παπάς, Δούρου, Γ. Τσίπρας, Τζάκρη, Αποστολάκης, κλπ) και με συντονιστή τον Πολάκη να δώσει αξιοπιστία και προοπτική κυβερνησιμότητας; Ποιός λογικός άνθρωπος θα δώσει μία δεύτερη σκέψη σε αυτό; Το πρόβλημα είναι διπλά δομικό. Είναι ταυτόχρονα έλλειμμα πολιτικής και έλλειμμα προσώπων.

Στην τελευταία εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ το 2015, το «νέο» για την ελληνική κοινωνία πολιτικό προσωπικό, του «ΣΥΡΙΖΑ του 3%», εξέπεμπε αξιοπιστία. Πρώτα από όλα αξιοπιστία εξέπεμπε το οικονομικό του επιτελείο. Και πολλοί άλλοι. Με αυτό το πολιτικό προσωπικό ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές και κυβέρνησε. Με πολλά προβλήματα, αλλά με αξιοπιστία. Και αυτό εξέπεμπε η συντριπτική πλειοψηφία των υπουργών. Αυτοί κράτησαν το ΣΥΡΙΖΑ στο 32%. Παρά το «προπατορικό αμάρτημα» της συνεργασίας με τους ΑΝΕΛ, που αποτέλεσε το μεγάλο μειονέκτημα στην ανανέωση της λαϊκής εντολής. 

Πολιτική και πρόσωπα.

Όλα αυτά δεν θα είχαν σημασία σήμερα εάν δεν επιβάρυναν το πολιτικό σύστημα της χώρας και δεν το έθεταν σε νέες επικίνδυνες ατραπούς. Η ηγεμονία του Μητσοτάκη είναι απειλητική για τη δημοκρατία και τους θεσμούς της. Και η δεύτερη θητεία ξεκίνησε με τους χειρότερους οιωνούς. Με την εκλογή Κασσελάκη το πολιτικό σύστημα χάνει κάθε προοπτική να αποκτήσει μία φερέγγυα αντιπολίτευση. Αντίθετα αυτή γίνεται ο καθρέπτης του αντιπάλου που συντηρεί τη χώρα στην παρακμή. Ακυρώνει κάθε ελπίδα για μια πολιτική στροφή μεγάλης εμβέλειας που θα βγάλει τη χώρα από τη «μόνιμη παγίδα φτώχειας», το οικονομικό στάτους κβο και την κοινωνική και περιβαλλοντική υποβάθμιση. Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στις πέντε τελευταίες χώρες των 27 χωρών της ΕΕ σε πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα. Με κίβδηλους πανηγυρισμούς για την επενδυτική βαθμίδα, την ώρα που στην πραγματικότητα η οικονομία παραμένει περιθωρειοποιημένη στον ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο και χωρίς κανένα γεωπολιτικό βάρος.

Το πολιτικό σύστημα της δημοκρατικής παράταξης βρίσκεται βραχυκυκλωμένο με δύο κόμματα του συν πλην 15%, καχεκτικά και αδύναμα με μικρή προοπτική. Στον «κεντρώο χώρο» συνωστίζονται μερίδα της ΝΔ, ένα ΠΑΣΟΚ με υποτονική ηγεσία, που ψάχνει ακόμα την πολιτική του ταυτότητα, και ένα νεόκοπο λαϊκιστικό μόρφωμα με έναν «μη πολιτικό» ηγέτη.

Ο «συνωστισμός στο Κέντρο» φυσικά θα έχει νικητές και ηττημένους. Το ΠΑΣΟΚ αρνείται επίμονα κάθε επικοινωνία ή αμοιβαία στήριξη από τον ΣΥΡΙΖΑ. Θα περιμένει. Έκανε ένα βήμα μικρό στις βουλευτικές εκλογές. Έφτιαξε μια ευπρόσωπη ομάδα νέων στελεχών με αναφορές στην ηγεσία και εσωτερική συνοχή. Έκανε ένα λίγο μεγαλύτερο βήμα στις αυτοδιοικητικές εκλογές, πάλι με νέο πρόσωπο, στην Αθήνα. Θα περιμένει την βασανιστική αποδυνάμωση του ΣΥΡΙΖΑ, προσδοκώντας να ηγεμονεύσει, έστω με χαμηλές πτήσεις, στο χώρο της Κεντροαριστεράς.

Η «πασοκοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ» είναι αδιέξοδη. Μπορεί ουκ ολίγοι να μισοαρθρώνουν την ιδέα της από κοινού καθόδου με το ΠΑΣΟΚ στις ευρωεκλογές. Μερικά στελέχη ποντάρουν στην επόμενη μέρα μετά τις ευρωεκλογές. Η προσκόλληση φαντάζει ως στρατηγική απόγνωσης. Σίγουρα υποκρύπτει την παραίτηση από το ότι «ο Κασσελάκης θα νικήσει τον Μητσοτάκη». Δυστυχώς από το 2019 και μετά όσοι επενδύουν στη διεύρυνση, στο άνοιγμα, στην κεντρώα στροφή και δεκάδες άλλες ιδέες που οδήγησαν στην «ήττα του 2023», σήμερα βρίσκονται ακόμα πιο μακριά από το να σκεφτούν την «Πολιτική, τη Στρατηγική και τις Συμμαχίες».

Η Αριστερά δεν έχει θέση στο “κόμμα Κασσελάκη-Παπά-Πολάκη”

Σέβομαι απόλυτα τους συντρόφους και συντρόφισσες που από τη Δευτέρα μετά τις εσωκομματικές εκλογές τα βρόντηξαν και παραιτήθηκαν από μέλη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ,. Σέβομαι και όσους παραμένουν να αναζητήσουν συνθέσεις, πιθανόν αναδιατάξεις, οργανωμένες αποχωρήσεις ή μελλοντικές ανατροπές. Τους σέβομαι και αυτούς. Ειδικά για ένα κόμμα που παραμένει πολύ μεγάλο σε οποιαδήποτε σύγκριση στον ευρωπαϊκό χώρο. Σέβομαι και αυτούς που ψήφισαν Κασσελάκη για Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν έχουν συναίσθηση της «πολιτικής αυτοκτονίας», όπως δεν την είχαν και οι οπαδοί του Τσοχατζόπουλου το 1996. Αλλά η δημοκρατία είναι δημοκρατία και περιλαμβάνει και την «πολιτική αυτοχειρία». Ούτε η πρώτη φορά θα είναι, ούτε και η τελευταία.

Να συμφωνήσουμε όμως ότι για την Αριστερά έφτασε η απόλυτη στιγμή. Το πολιτικό ζήτημα είναι αξεπέραστο. Η πολιτική στρατηγική της “ήττας του 2023” έγινε η κυρίαρχη πολιτική της επόμενης μέρας στο ΣΥΡΙΖΑ. Με στοιχεία «γελοιοποίησης» πλέον ο «λαϊκισμός», δηλώνει αποφασισμένος να προχωρήσει με κάθε τρόπο, με την ίδια στρατηγική του ασυμβίβαστου «αντιμητσοτακικού λαϊκισμού», των μηνύσεων, και των αιτημάτων παραίτησης των υπουργών. Κάθε διάλογος ουσίας έχει χάσει το πεδίο του. Κάθε έννοια κόκκινης γραμμής έχει ήδη καταπατηθεί, πριν την εκλογή Προέδρου και μετά. Η Αριστερά δεν έχει θέση δυστυχώς στο «κόμμα Κασσελάκη-Παπά-Πολάκη».

Το τι θα κάνει η Αριστερά στο μέλλον παραμένει άγνωστο. Το «μέλλον διαρκεί πολύ». Πρώτον για κάποια μερίδα της ελληνικής κοινωνίας ίσως είναι ακόμα απαραίτητη. Δεύτερον κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει ότι ο κίνδυνος της περιθωριοποίησης είναι υπαρκτός. Αλλά για την ίδια την Αριστερά ο ρόλος αυτός δεν την τρόμαξε ποτέ. Ήταν εκεί για τις μεγάλες στιγμές και τις μεγάλες εκπλήξεις, από το 1958 μέχρι το 2015.

Για όσο καιρό απέφευγε την περιχαράκωση και επικεντρωνόταν σε αυτό που ξέρει να κάνει καλά. Να ασκεί δηλαδή την ιδεολογική ηγεμονία για τη δημοκρατία, τους θεσμούς, την εργασία, την παιδεία, τον πολιτισμό, την οικονομία, από ένα σημείο και μετά, για το φεμινισμό, την οικολογία. Αυτό θα κάνει και τώρα. Μπορεί να επιχειρήσει και πιο απτά πολιτικά εγχειρήματα; Ίσως. Το αριστερό κοινό που εγκατέλειψε το ΣΥΡΙΖΑ το 2023 είναι μεγάλο, σίγουρα η πλειοψηφία των 15 μονάδων που απώλεσε. Και η τάση συνεχίζεται. Οι Αριστεροί και Αριστερές θα κρίνουν και είμαστε πολλοί.


* Ο Γιώργος Σταθάκης διετέλεσε διαδοχικά μέλος του ΚΚΕ, του Συνασπισμού και του ΣΥΡΙΖΑ (1975-2023), πρόεδρος της εφημερίδας «Η Αυγή» (2004-2010), βουλευτής Χανίων (2012-2019), Υπουργός Ανάπτυξης και Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας (2015-2019), Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης (1988-2021) και Αντιπρύτανης (2011-2012).

Ριζοσπαστική Αριστερά και ΣΥΡΙΖΑ: Οι προκλήσεις των καιρών και οι τοποθετήσεις στο "Τριανόν" - (vid)

Εκατοντάδες μέλη και φίλοι του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. έδωσαν χθες το «παρών» στο Τριανόν, στην εκδήλωση που διοργάνωσε η εφημερίδα Εποχή για την «Ανανεωτική και Ριζοσπαστική Αριστερά απέναντι στις προκλήσεις των καιρών». Ομιλητές ήταν ο βουλευτής Ευκλείδης Τσακαλώτος, η βουλεύτρια Σία Αναγνωστοπούλου, ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Αντώνης Τζανακόπουλος, ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Κωστής Παπαϊωάννου και ο δικηγόρος Βασίλης Παπαστεργίου.

Υπενθυμίζεται πως η εκδήλωση έλαβε χώρα μόλις λίγες ημέρες πριν την κρίσιμη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ερχόμενου σαββατοκύριακου. Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν αρκετά στελέχη προερχόμενα από τη λεγόμενη μειοψηφία του κόμματος, μεταξύ αυτών ο πρώην πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης, ο πρώην υπουργός Πολιτισμού Αριστείδης Μπαλτάς, ο Γιώργος Σταθάκης, ο Νίκος Φίλης, η Μερόπη Τζούφη, ο Κώστας Δουζίνας, ο Δημήτρης Βίτσας, ο Πάνος Σκουρλέτης, ο Κώστας Πουλάκης κ.ά.

Παραγωγική και ενδιαφέρουσα εξελίχθηκε η εκδήλωση της Εποχής στο Τριανόν με θέμα «Η ανανεωτική και ριζοσπαστική Αριστερά απέναντι στις προκλήσεις των καιρών» και ομιλητές τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ευκλείδη Τσακαλώτο, Σία Αναγνωστόπουλου, τον εκπαιδευτικό και συγγραφέα Κωστή Παπαϊωάννου, τον δικηγόρο Βασίλη Παπαστεργίου και τον Αντώνη Τζανακόπουλο, καθηγητή Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου, Παν. Οξφόρδης.

Ο κ. Τσακαλώτος υποστήριξε πως «είναι δύσκολο να επιστρέψει η υπερηφάνεια στον κόσμο της Αριστεράς σε αυτό το κόμμα» η κ. Σία Αναγνωστόπουλου τόνισε πως «όποιος αποφασίσει να πετάξει το έρμα του πλοίου -το 3%- θα βυθίσει το καράβι» κι έκανε λόγο για «πολιτισμική κατρακύλα» ο κ. Παπαϊωάννου υποστήριξε πως «Η επανοικειοποίηση της ασφάλειας είναι το πιο προοδευτικό σήμερα», ο κ. Τζανακόπουλος πως «Η Αριστερά πρέπει να πείσει κι όχι να καβαλήσει ένα κύμα δυσαρέσκειας με όρους απολιτικούς και λαϊκιστικούς, ενώ ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε πως «Μόνο μια Αριστερά με αυτονομία μπορεί να συνεργαστεί με τη σοσιαλδημοκρατία». 

Ευκλείδης Τσακαλώτος: Είναι δύσκολο να επιστρέψει η υπερηφάνεια στον κόσμο της Αριστεράς σε αυτό το κόμμα

«Κατέβηκα ως υποψήφιος πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και στο τέλος της ομιλίας μου είπα: είτε χάσω είτε κερδίσω, θέλω να φέρω πίσω την υπερηφάνεια στον κόσμο της Αριστεράς για όλους τους αγώνες που έχουμε δώσει. Λυπάμαι, αλλά θεωρώ δύσκολο να υπάρχει η υπερηφάνεια αυτή, σε αυτό το κόμμα». Με αυτή τη φράση έκλεισε την ομιλία του στην εκδήλωση της «Εποχής» στο Τριανόν ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, απαντώντας στο ερώτημα που έθεσε ο ίδιος νωρίτερα – αν με αυτή τη ρευστοποίηση, το τοξικό κλίμα και τον αρχηγισμό, υπάρχει χώρος εντός του κόμματος για τις ιδέες και τις πρακτικές της Ριζοσπαστικής και Ανανεωτικής Αριστεράς.

«Κανένας και καμία από εδώ μέσα, δεν θέλει να είναι σε ένα κόμμα που έχει τις ιδέες τις δικές μας μόνο. Θέλουμε πλουραλιστικό κόμμα. Μακριά από εμάς απόψεις όπως εκείνες που λένε πως δεν μας αρέσει το κόμμα γιατί δεν έχει τις δικές μας ιδέες» είπε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και πρώην υπουργός ο οποίος δήλωσε «…αλληλεγγύη για τους ανθρώπους που ζουν κάτω από τη σκιά της διαγραφής».

«Όσο καιρό είμαι στην Αριστερά δεν το έχω ξανασυναντήσει αυτό το τοξικό κλίμα. Έχει ουσία η πολιτική συζήτηση εντός του κόμματος; Θα σας απαντήσω με ένα παράδειγμα.

Στην πολιτική γραμματεία 17 μέλη κάνανε καλές εισηγήσεις κριτικής στον πρόεδρο. Ουδείς από την άλλη μεριά απάντησε. Τι μάθημα παίρνω εγώ; Ότι η πολιτική συζήτηση δεν τους αφορά. Ούτε το πρόγραμμα του συνεδρίου. Τους αφορά ένας μηχανισμός. Θεωρούν ότι έχουν πλειοψηφία. Άρα δεν θα έχουμε σοβαρή συζήτηση για το γιατί χάσαμε, ποια είναι τα μεγάλα επίδικα για τα επόμενα χρόνια».
«Δεν κερδίζεις εκλογές με τον λαϊκισμό, είναι αναξιόπιστος»

Ο κ. Τσακαλώτος προηγουμένως εξήγησε γιατί κατά τη γνώμη του η κρίση στο κόμμα ξεκίνησε πριν το 2022, αποδίδοντας την στον «κυβερνητισμό» και τον «λαϊκισμό»

«Ποτέ αρχίζει το κακό; Το ’15; Το ’19; Καμία απάντηση δεν είναι ουδέτερη. Πάντως ήταν μια σταδιακή μετάλλαξη, όπου κυριάρχησαν δύο φαινόμενα. Κυβερνητισμός και Αρχηγισμός.

»Κυβερνητισμός είναι να λες ό,τι νομίζεις ότι ο κόσμος θέλει να ακούσει, γιατί πιστεύεις ότι έτσι θα φτάσεις πιο γρήγορα στην εξουσία. Επειδή ο κόσμος θέλει και λέει διαφορετικά πράγματα, ο κυβερνητισμός είναι αδερφάκι του λαϊκισμού. Έτσι είχαμε μια σειρά από αντιφάσεις. “Συνεχίστε τις εξορύξεις γιατί έχουμε τους Τούρκους απέναντι” από τη μία, “σταματήστε τις εξορύξεις γιατί έχουμε κλιματική αλλαγή”, από την άλλη.

»Δεν κερδίζεις εκλογές έτσι, γιατί ο λαϊκισμός είναι αναξιόπιστος. Και ξέρουμε από το 2017, ότι είχαμε τεράστιο έλλειμμα αξιοπιστίας. Και παρά τις φωνές στα όργανα που ζητούσαν να αντιμετωπιστεί αυτό το έλλειμμα, δεν κάναμε ποτέ σχέδιο.

»Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Στην έκθεση της Θεσσαλονίκης, ο Αλέξης Τσίπρας είπε ότι θα αυξηθούν οι δαπάνες στην Παιδεία στο 5% και στην υγεία στο 5,6% σε βάθος χρόνου. Στο κυβερνητικό πρόγραμμα έλεγε πως θα γίνει σε βάθος 4ετίας. Είπε θα μειώσουμε κάποιους φόρους, όσο υπάρχει ενεργειακή κρίση. Στο εκλογικό πρόγραμμα δεν υπάρχει η φράση “όσο κρατάει η ενεργειακή κρίση”.

»Δεν χρειάζεται να είσαι οικονομολόγος για να καταλάβεις, ότι είναι διαφορετική κοστολόγηση ανάμεσα στις πρώτες και τις δεύτερες εκδοχές. Δεν μπορείς έτσι να είσαι αξιόπιστο αριστερό κόμμα.

»Άλλο παράδειγμα. Ο Τομέας Δικαιωμάτων μιλάει για το δικαίωμα στο άσυλο μεταναστών, αλλά άλλος τομέας λέει ότι είναι δικαίωμα της χώρας το τείχος (σ.σ. στον Έβρο).

»Κάναμε επιθέσεις στον Μητσοτάκη, χωρίς να μελετάμε πως φτιάχνει την κοινωνική του βάση και μιλήσαμε για τα σκάνδαλα, χωρίς να λέμε πως θα θωρακίσουμε τη χώρα.

»Κοντά στον κυβερνητισμό, ο αρχηγισμός, Αυτός που θα μιλάει με τον κόσμο, θα κάνει εκπλήξεις για να δυσκολέψει τον εχθρό. Αλλά και η ρευστοποίηση του κόμματος, η έλλειψη πολιτικής και ιδεολογικής συζήτησης, η απώλεια του εκπαιδευτικού ρόλου του κόμματος. Όλα αυτά πριν το ’22, πριν αποφασίσουμε ότι όποιος περάσει και δώσει δύο ευρώ αποφασίζει για τον αρχηγό μας και γίνεται μέλος του κόμματος».

Σε αυτό το σημείο ο Ευκλείδης Τσακαλώτος ευχαρίστησε τη Σία Αναγνωστόπουλου η οποία λίγο νωρίτερα, έκανε αυτοκριτική λέγοντας πως ήταν μία από εκείνες που υπερψήφισαν αυτόν τον τρόπο εκλογής προέδρου.

Εκτός από το ερώτημα αν υπάρχει χώρος στον ΣΥΡΙΖΑ για τις ιδέες και τις πρακτικές της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος έθεσε το ερώτημα αν υπάρχει τέτοιος χώρος στην Ευρώπη και την Ελλάδα γενικότερα και έτσι ξεκίνησε την ομιλία του.

«Η δική μας Αριστερά μιλάει για τα κυρίαρχα προβλήματα μέσα από ταξική ανάλυση. ΗΠΑ και Βραζιλία είναι διχασμένες χώρες. Έχουμε άλλες που προσπαθούν νεοφιλελεύθερα και αποτυγχάνουν όπως πχ Βρετανία. Έχουμε συμμαχίες κεντρώες που έχουν πρόβλημα όπως στη Γερμανία. Άρα θα έλεγα δεν είναι ηγεμονικός ο νεοφιλελελευθερισμός. Διαχωρίζουμε την κυριαρχία από την ηγεμονία

»Είναι η Ελλάδα εξαίρεση; Είναι. Έχουμε ηγεμονία της ΝΔ και μια αντιπολίτευση κατακερματισμένη και δεν φαίνεται να μπορεί να κάνει καν αντιπολίτευση. Υπάρχουν λόγοι να είναι κάποιος αισιόδοξος; Ναι.

»Οι πιο πολλοί από εδώ, αν θέλαμε να σκιαγραφήσουμε ποια είναι η απάντηση της Αριστεράς στην ηγεμονία του Νεοφιλελευθερισμού θα μπορούσαμε να απαντήσουμε με το τρίπτυχο δημοκρατία – άμβλυνση ανισοτήτων – πράσινη μετάβαση. Μα θα μου πείτε δεν μιλάει ο Μητσοτάκης για θεσμικά προβλήματα και ο Ανδρουλάκης για πράσινη μετάβαση; Ναι και όχι.

»Ποια είναι η δική μας θέση. Σε σχέση με τις ανισότητες, αυτό που η ανανεωτική αριστερά ήθελε να αλλάξει δεν ήταν η ταξική ανάλυση. Ένα παιδί σήμερα τι προοπτική έχει να πάει σε καλό σχολείο και πανεπιστήμιο και να έχει μια καλή θέση εργασίας μετά; Όλα αυτά εξαρτώνται από την ταξική θέση της οικογένειας σε μεγάλο βαθμό. Η ταξική θέση επηρεάζει τι λέμε για την παιδεία την εκπαιδευτική πολιτική …. τα πάντα.

»Το ίδιο και στην κλιματική αλλαγή. Όλοι μιλάνε για αυτήν. Μόνο η Αριστερά και ιδιαίτερα η δίκη μας μαζί με τους Πράσινους, μιλάει για το παραγωγικό και καταναλωτικό μοντέλο. Κατανοούμε ότι δεν θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την κρίση χωρίς μέτρα που αγγίζουν την πηγή του καπιταλισμού. Ποιος παράγει τι παράγει κλπ.

»Το ίδιο ισχύει για τους θεσμούς. Κατανοούμε ότι αυτή η πορεία εξαέρωσης δημοκρατίας χρειάζεται αντιμετώπιση πέρα από τη στήριξη των ανεξάρτητων αρχών, πέρα από την καταγγελία πελατειακού συστήματος και διαφθοράς. Να βρούμε νέους θεσμούς -πράγμα που το έκανε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ σε έναν βαθμό-. Και μιλάμε για το λαϊκό στοιχείο και τι σημαίνει στην ισχυροποίηση της δημοκρατίας. Υπάρχει χώρος για μια τέτοια Αριστερά εντός του ΣΥΡΙΖΑ; Μπορούμε να το αμφισβητήσουμε και τα προβλήματα αρχίζουν πριν την έλευση Κασσελάκη» δήλωσε.

Στη συζήτηση που ακολούθησε, επισήμανε μεταξύ άλλων πως «…δεν πρέπει να κάνουμε πίσω στην υποστήριξη της Απλής Αναλογικής. Άλλο να πούμε δεν μας βγήκε, άλλο να την απαρνηθούμε».

Σε σχέση με τις συμμαχίες υπογράμμισε πως έχει σημασία κάτω από ποιες συνθήκες επιδιώκονται «Άλλες προτάσεις έχεις όταν έχεις ηγεμονία δεξιάς κι άλλο όταν δεν έχεις». Σε σχέση με το ΠΑΣΟΚ είπε:

«Με αρχηγό τον Ανδρουλάκη όλα είναι τακτική δεν υπάρχει στρατηγική. Το στρατηγικό που είχε πάντα η σοσιαλδημοκρατία, δεν υπάρχει στο ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο κρίνω πως υπάρχει χώρος ανάμεσα στο ΚΙΝΑΛ και το ΚΚΕ»

Τέλος μίλησε για το λάθος Λαφαζάνη – Βαρουφάκη «…που θεώρησαν ότι το πρόβλημα ήταν ο Τσίπρας. Δεν πρέπει να πέσουμε στην παγίδα «ο κακός Τσίπρας, ο κακός Κασσελάκης». Να μιλήσουμε για πρακτικές να μιλήσουμε με τρόπο που θα καταλάβει ο κόσμος χωρίς λαϊκισμό».
Κωστής Παπαϊωάννου: Η επανοικειοποίηση της ασφάλειας είναι το πιο προοδευτικό

«Eίχα αμηχανία για το τι θα πω σήμερα. Θα αρχίσω με αυτό λοιπόν που ακούω πως νιώθουν κι άλλοι. Αμηχανία, θλίψη, αδυναμία, ντροπή,. Δεν είναι κακό να τα παραδέχεσαι αυτά» είπε ο Κωστής Παπαϊωάννου στην αρχή της ομιλίας του. Μίλησε για το ιστορικό βάρος των όρων Ριζοσπαστική και Ανανεωτική Αριστερά χρησιμοποιώντας τη φράση: Η κληρονομιά του πρώτου στον χαρακτήρα του δεύτερου.

Έκανε λόγο όμως και «…για κάποιες αποσκευές ασήκωτες όπως η συνύπαρξη με τον εθνολαϊκισμό και η διαχείριση του τραύματος του ’15» αλλά και για την ηγεμονική κίνηση στο Μακεδονικό.

Όσο για την ανάγκη των καιρών: «Σίγουρα όχι μια ατέρμονη συζήτηση για το φύλο των αγγέλων. Ούτε καν για τα πρόσφατα λάθη. Υπάρχουν ερωτήματα πολιτικά κρίσιμα που πρέπει να συζητούνται, όπως αν σε έναν κόσμο που πάει δεξιά πας και εσύ δεξιά ή αν επιθυμούμε την επιστροφή στα χρόνια της ριζοσπαστικής αθωότητας».

Απαντώντας στο παραπάνω ερώτημα σχολίασε πως «Μπορεί σε κλειστούς κύκλους να μιλάμε γι αυτό όταν στην Ευρώπη βρίσκεται στα χέρια της Ακροδεξιάς; Και τι αλήθεια είναι ριζοσπαστικό σήμερα;».

Μιλώντας για τον ΣΥΡΙΖΑ υπογράμμισε πως:

«Η ηγετική ομάδα και ο πρώην αρχηγός, έπασχαν από άρνηση της πραγματικότητας. Ο ίδιος κίνδυνος υπάρχει αν τα αποδώσει κανείς όλα στην προηγούμενη ηγεσία και να ξεμπερδέψει….

Η απάντηση όμως στο γιατί ψηφίστηκε το ανήκουστο είναι πως ακόμα κι αν έφταιγε για όλα η προηγούμενη ηγεσία, δεν έφταιγε για όλα μόνη της.»

Συμπυκνώνοντας την πρόκληση των καιρών, ο Κ. Παπαϊωάννου μίλησε για την πρωτοφανή δεξιά ηγεμονία. «Η επανοικειοποίηση της ασφάλειας είναι το πιο προοδευτικό. Να πάρουμε την ασφάλεια από τη δεξιά, να της βγάλουμε το πηλίκιο. Να δείξουμε πως η δεξιά είναι φορέας διακινδύνευσης». Επισήμανε πως «τα θέματα που έπιασε η αριστερά και τα άφησε, δεν βρήκε νέους επιστήμονες αριστερούς τεχνοκράτες, δεν βρήκε σχέδιο την ώρα που υπάρχει κόσμος που ασφυκτιά…. Εκεί που το προσπάθησε η αριστερά κέρδισε εκεί που δεν το προσπάθησε έχασε».

Και πρότεινε το τρίπτυχο: κοινωνικό, κλιματικό, πολιτικό

«…να βρούμε ποια πράγματα ένωσαν στο παρελθόν. Τι έχουμε να προτείνουμε για το σχολείο το νοσοκομείο τον δημόσιο χώρο, τι σημαίνει ασφάλεια στη στέγη, πώς θα βρούμε νέα εργαλεία να μιλήσουμε για εργασία στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Να βρούμε καλά κώδικες με τις γενιές που λείπουν σήμερα απ’την αίθουσα. Να βάλουμε ατζέντα αντί να περιμένουμε τη νέα ακροδεξιά αντίδραση να σπρώξουμε όσο μπορούμε τον άξονα της συζήτησης. Χρειαζόμαστε νέα μίνιμουμ κοινωνική συμφωνία, νέους δύσκολους συνομιλητές. Θα τα καταφέρουμε; Δύσκολα. ο συσχετισμός συντριπτικός. αλλά δεν έχουμε άλλο δρόμο. Δεν είναι δρόμος οι παλιές συνταγές, ούτε νέα πρόσωπα ως ηχεία.».
Αντώνης Τζανακόπουλος: ΣΥΡΙΖΑ, φορέας που έχει το όνομα δεν έχει πια τη χάρη. Το θέμα δεν είναι αν θα κερδίσουμε τον Μητσοτάκη, αλλά από ποια μεριά

«Δεν πρέπει να μας κάνουν εντύπωση οι επιθέσεις και τα «κουράσατε» που ακούμε. Αυτή είναι δημοκρατία και γι’αυτό έχουμε ανάγκη τη Ριζοσπαστική και Ανανεωτική Αριστερά» είπε ο Αντώνης Τζανακόπουλος, καθηγητής Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου, Παν. Οξφόρδης τονίζοντας ότι «… φορέας που έχει το όνομα (ριζοσπαστική αριστερά) δεν έχει πια τη χάρη».

Συνέχισε με αυτοκριτική «Δεν έχω πρόβλημα να πάρω την ευθύνη. Δεν αντισταθήκαμε σε θεωρίες περί υπονόμευσης όσο έπρεπε. Δεχτήκαμε να μην στεναχωρήσουμε κανέναν και να αγκαλιάσουμε την Παναγία βρεφοκρατούσα, τον εθνικολαϊκισμό κλπ. Όμως η ριζοσπαστική αριστερά δεν μπορεί να εξαντλείτε σε αντί. Αντι-Σόιμπλε, αντι-Μητσοτάκης. Πως να μη γίνουμε μέρος του προβλήματος όταν εταιροοκαθοριστήκαμε;»

Τόνισε ότι ο όρος «Κεντροαριστερά» δεν βοηθάει σήμερα αλλά μίλησε για τη δυνατότητα συμμαχιών με άλλες δυνάμεις. «Το θέμα δεν είναι αν θα κερδίσουμε τον Μητσοτάκη, αλλά από ποια μεριά» υπογράμμισε.

Υπογράμμισε την αναγκαιότητα σύνδεσης με το κίνημα της κλιματικής κρίσης. «Η πιο έντονη κριτική στον καπιταλισμό σήμερα γίνεται από το οικολογικό κίνημα» είπε και πρόσθεσε πως:

«…πρέπει να μη φοβόμαστε να διαμορφώσουμε δύσκολες ίσως και αντιδημοφιλής προτάσεις. Δεν μπορούμε να μένουμε στο εύκολο για να βγάλουμε γραμμή. Δουλειά της ριζοσπαστικής Αριστεράς είναι να προσπαθήσει να ζυμώσει την κοινωνία προς πιο προοδευτικές διαδικασίες.

Απελευθέρωση από εκμετάλλευση, αυτή είναι η δουλειά μας. Να ξαναβρούμε αυτά τα προτάγματα. Όχι μόνο η προοπτική εξουσίας. Το θέμα δεν είναι να βάλουμε τα καλά μας και να κάνουμε τον Κασσελάκη. Χρειάζεται ζύμωση στους χώρους δουλειάς στην κοινωνία. Όχι να εγκολπώνει την κοινωνία η Αριστερά με ψηφοθηρικούς όρους. Έχουμε άλλους πολιτικούς χώρους για τη συστημική διαχείριση»

Υπογράμμισε επίσης πως:

«Η εποχή μας έχει πολλές κρίσεις: κλιματική, ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι κλπ. Η Αριστερά πρέπει να πείσει κι όχι να καβαλήσει ένα κύμα δυσαρέσκειας. Με όρους απολιτικούς και λαϊκίστικους .

Η ριζοσπαστική αριστερά έχει τα δικά της εργαλεία και όπλα. Αλλιώς θα δίνουμε μάχες με όπλα που θα εκπυρσοκροτήσουν στα μούτρα μας».
Βασίλης Παπαστεργίου: Μόνο μια Αριστερά με αυτονομία μπορεί να συνεργαστεί με τη σοσιαλδημοκρατία

Ο δικηγόρος Βασίλης Παπαστεργίου, ονόμασε το 2015 «χρονιά απομάγευσης» και είπε πως πρέπει να συζητηθεί η περίοδος και να βγουν συμπεράσματα όπως έγινε και το 2019.

«Δεν έχει νόημα να επιχειρήσεις να συγχωνευτείς με τη σοσιαλδημοκρατία αλλά αντιθέτως αυτό που χρειάζεται είναι να παραμείνεις Αριστερά και να θέσεις όρους συνεργασίας από τη θέση σου. Μόνο μια στάση αυτονομίας της Αριστεράς -όχι σεχταρισμός- είναι ο καλύτερος τρόπος να κάνεις συνεργασία μαζί τους» είπε δίνοντας παραδείγματα συνεργασιών Αριστεράς – Σοσιαλδημοκρατίας σε άλλες χώρες της Ευρώπης».

Για τις αγωνίες των μελών του ΣΥΡΙΖΑ που δεν εκφράζονται είπε:

«Το επόμενο διάστημα, τα πράγματα θα είναι δύσκολα. Και γι’αυτούς που θέλουν να φύγουν τώρα από τον ΣΥΡΙΖΑ και για εκείνους που έφυγαν το 2015. Για όσους φύγουν τώρα τα πράγματα θα είναι ακόμα πιο δύσκολα, γιατί η αποχώρηση τους δεν συνοδεύεται από μια τομή όπως ήταν η ψήφιση του μνημονίου το 2015. Αλλά από μια ήττα σε εσωκομματική ψηφοφορία. Θα πρέπει να αποφύγουν τον πειρασμό των προηγούμενων, μιαν εμμονική επίθεση δηλαδή στο παλιό τους κόμμα. Αντίθετα θα πρέπει να ασκεί εποικοδομητική κριτική εκεί που ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε το προηγούμενο διάστημα. Στο πεδίο της γείωσης με την κοινωνία και της προγραμματικής δουλειάς».

Ο κ. Παπαστεργίου υποστήριξε ότι «…η κυβερνητική θητεία του ΣΥΡΙΖΑ προετοίμασε την κατάσταση την οποία ζουν σήμερα τα μέλη του. Παρά τις κάποιες σημαντικές προσπάθειες υπήρξε κυνισμός που εκφράστηκε με πράξεις όπως η στρατηγική συμμαχία Νετανιάχου, η Μόρια κ.α.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχασε γι’αυτούς τους λόγους το ’19. Ήταν πρακτικές όμως κυνισμού που προετοίμαζαν για την επόμενη μέρα. Τον Μάιο του ’23 άλλαξε η διαδικασία ψήφισης προέδρου. Να σημειώσουμε ότι συνεδρίασε ελάχιστες φορές η κεντρική επιτροπή. Ατόνισε η διαδικασία διαλόγου και ανταλλαγής απόψεων» είπε και τόνισε ότι «σήμερα στην Ισπανία και στην Πολωνία συγκυβερνούν κυβερνήσεις των ηττημένων» κάνοντας άμεση αναφορά στη δήλωση Τσίπρα «δεν θέλουμε κυβέρνηση των ηττημένων».

Μίλησε ακόμα για το ζήτημα της στέγης « είναι κεντρικό θέμα πανευρωπαϊκά κι έχουν ληφθεί μέτρα σε χώρες . Εδώ η εγχώρια Αριστερά τη μελέτησε αυτή την εμπειρία; Δούλεψε; Προπαγάνδισε; Αφωνία».

Τέλος κατέληξε πως «…είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε τη συζήτηση εν κινήσει. Γιατί έχουμε μια κυβέρνηση Ακροδεξιάς και Νεοφιλελευθερισμού».
Σία Αναγνωστόπουλου: Όποιος αποφασίσει να πετάξει το έρμα του καραβιού, το 3% θα βυθίσει το πλοίο

Η κ. Αναγνωστοπουλου έκανε λόγο για την «πολιτισμική κατρακύλα που ζούμε τον τελευταίο καιρό» και ξεκίνησε λέγοντας πως «… η ανανεωτική αριστερά ήταν πιο επιδραστική από τα ποσοστά της. Η πορεία προς τη συγκρότηση ΣΥΡΙΖΑ και μετά προς κυβέρνηση ήταν η έκφανση της λαϊκότητας με τα πολιτισμικά της χαρακτηριστικά και με προσδοκίες. Ο ΣΥΡΙΖΑ συνομίλησε με το όραμα για μια καλύτερη ζωή. Το προσκύνημα του Τσίπρα στην Καισαριανή ήταν η αναβάπτιση.

Δεν θα ασχοληθώ με το τραύμα του 15 που πρέπει να δούμε ως μια προσπάθεια της αριστεράς να ανταποκριθεί σε μια πρόσκληση που ίσως δεν της αναλογούσε κι όμως την ανέλαβε με το οποίο κόστος, ούτε με την περίοδο της διακυβέρνησης.

Ήμουν εισηγήτρια στη συμφωνία Πρεσπών εκεί για πρώτη φορά αισθάνθηκα περηφάνια για την προσπάθεια που δίναμε ως ανανεωτική αριστερά ενάντια στον εθνικισμό. Ανέβαινα στο βήμα και ήμουν τρομοκρατημένη. Μας έβριζαν απ’όλες τις πλευρές. Όπως ανέβαινα στο βήμα είπα μια έκφραση: Όχι, είναι της αριστεράς η ώρα τώρα. Εκεί η Αριστερά έδωσε μάχη και την κέρδισε. Το θεωρώ παράσημο και δεν το χαρίζω».

Επισήμανε ότι πρέπει να γίνει αποτίμηση για μεγάλες στιγμές και τις μεγάλες υποχωρήσεις.

Ερχόμενη στο σήμερα επισήμανε πως ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να πει τα πράγματα με το όνομά τους και έφερε σαν παράδειγμα το Παλαιστινιακό.

«Η Ελλάδα με την ΕΕ που ακολουθεί την Αμερική. Μια Ελλάδα στα όρια του οπαδού. Αν δεν ειπωθούν από εμάς τα πράγματα με το όνομα τους ποιος θα τα πει; Ότι η επίθεση της Χαμάς είχε τρομοκρατικά χαρακτηριστικά και ότι η κατοχή υπήρξε έγκλημα που γεννά εγκλήματα.

Το πρόβλημα της δικής μας αριστεράς. Ηττημένη να μην έχει αντανακλαστικά να αντιδράσει. Η πρώτη δήλωση μονομερής και συγχισμένη και στα όρια του φόβου. Δεν αντανακλούσε καμία πορεία αυτής της Αριστεράς που έχουμε μάθει»

Μίλησε για το φλερτ με τις γκρίζες ζώνες «…για να υποστηρίξουμε την πατριωτική αριστερά, λες και ήταν ποτέ η αριστερά μη πατριωτική! Η εσωτερίκευση του πατριωτισμού της αριστεράς είναι παγίδα. Είναι επικίνδυνο».

Σε σχέση με τις προτάσεις της είπε:

«Το κρίσιμο είναι να βρούμε όχι μόνο πολιτική ταυτότητα, πρόγραμμα προτάσεις αλλά και εργαλεία. Γείωση στην κοινωνία με την έννοια της κινητοποίησης και χειραφέτησης της κοινωνίας» και έκανε αυτοκριτική αναφερόμενη στην ψηφοφορία του τελευταίου συνεδρίου σχετικά με τον τρόπο εκλογής προέδρου.

«Είμαι από αυτές που στο συνέδριο ψήφισα αυτό που πέρασε, έχω ιστορική ευθύνη και την αναλαμβάνω ενώπιόν σας. Έχει σημασία γιατί άνθρωποι σαν κι εμένα το έκαναν. Γιατί έλλειπε αυτή η εγρήγορση στις κρίσιμες στιγμές; Σκεφτήκαμε την υπεράσπιση του κόμματος. Το κόμμα όμως χρειαζόταν κι άλλα. Εκπροσώπηση σε ανώτερο επίπεδο κινημάτων και με τεχνοκρατικό κόσμο μέσα στα όργανα. Αν η ταυτότητα δεν μεταφράζεται σε προτάσεις καταντάει αριστερός βερμπαλισμός που οδηγεί στην αποξένωση της κοινωνίας».

Σε σχέση με το τι πρόκειται η ίδια να πράξει στη νέα κατάσταση ξεκαθάρισε πως:

«Όσο ο σύριζα έχει στον τίτλο ριζοσπαστική αριστερά, αυτή τη μάχη θα τη δώσω στους κύκλους του. Τα περί διαγραφών θα με βρίσκουν αντίθετη. Αλλά η μάχη είναι ζήτημα επιβίωσης του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν διεκδικώ τίτλο . Όποιος αποφασίσει να πετάξει το έρμα του καραβιού, το 3% θα βυθίσει το πλοίο. Αν θες να το επικαιροποιήσεις ναι, αλλά να το πετάξεις, βύθιση όχι. Σε αυτή τη βύθιση θα αντισταθώ με νύχια και με δόντια»

Φωτεινή Λαμπρίδη
πηγή: TVXS

Για τον όρο «Μεταπολιτική»

 

Βασίλης Λιόσης*

Στις εσωκομματικές εκλογές του ΣΥΡΙΖΑ και κατόπιν του ποσοστού που έλαβε ο Κασσελάκης, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος δήλωσε: «Είμαι αναγκασμένος να πω ότι η μεταπολιτική —η έμφαση στο πρόσωπο και την εικόνα— έχουν διεισδύσει εκεί που δεν το περιμένει κανείς». Ας αντιπαρέλθουμε την έλλειψη αυτοκριτικής και το πλαίσιο λειτουργίας το οποίο είχαν όλοι αποδεχτεί και μέσα στο οποίο λειτούργησε και αναδείχθηκε ο Κασσελάκης και ας σταθούμε στον όρο μεταπολιτική ο οποίος μετά τη δήλωση του Τσακαλώτου χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στην αρθρογραφία.

Στο κείμενο που ακολουθεί θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε:

α) Τι περιεχόμενο έχει ο όρος μεταπολιτική από όσους τον χρησιμοποιούνε;

β) Τι αποτελέσματα έχει η χρήση του στην κοινωνία;

γ) Ποια είναι η φιλοσοφική βάση των νεοπαγών εννοιών που εμπεριέχουν το πρόθημα μετά-;

δ) Είναι ενιαία η στάση της αστικής τάξης απέναντι στη χρήση της λέξης μεταπολιτική;

ε) Πώς πρέπει να στέκεται η Αριστερά απέναντι στο ζήτημα της εικόνας;

Για την έννοια της Πολιτικής

Δεν είναι η πρώτη λέξη στην οποία χρησιμοποιείται το πρόθημα μετά-. Ακούμε συνέχεια για το μετανεωτερικό, τον μεταφορντισμό, τη μεταβιομηχανική κοινωνία, τη μεταδημοκρατία, τα μετακόμματα και τον μετακαπιταλισμό. Τι ακριβώς είναι αυτό που δηλώνει το μετά-;

Το μετά- υποδηλώνει προφανώς τη μετάβαση σε κάτι νέο. Την υπέρβαση του παλιού και το πέρασμα σε νέες καταστάσεις. Αλλά το ερώτημα είναι «ποιες νέες καταστάσεις»; Μορφολογικά ή ποιοτικά διαφορετικές; Και αν μιλάμε μόνο για τη μορφολογική διαφοροποίηση, τότε μήπως το «μεταπολιτική» δημιουργεί συγχύσεις στο πώς εκλαμβάνεται αυτός ο όρος από τους κάτω; Μήπως δημιουργεί μία (νέα) ιδεολογική θολούρα εντός της οποίας αδυνατούμε εν τέλει να κατανοήσουμε το νέο με ή χωρίς εισαγωγικά; Και μήπως μιλώντας για πέρασμα από την πολιτική στη μεταπολιτική συμβάλλουμε στον υπαρκτό ιδεολογικό χυλό;

Αλιεύοντας έναν ορισμό βρίσκουμε ότι μεταπολιτική «[…] είναι η φιλοσοφική μελέτη της πολιτειακής συνθέσεως των κοινωνιών και γενικότερα η θεωρητική πολιτική μελέτη, αλλά και μέθοδος που αναλύει τις πολιτικές ιδεολογίες στη δομική τους μορφή. Η έννοια αναφέρεται σε μορφές μη πολιτικών δραστηριοτήτων, οι οποίες λειτουργούν προς την κατεύθυνση της διαδόσεως ορισμένων ιδεών και αξιών, που συνθέτουν μία “κοσμοθεωρία”. Επηρεάζει την πολιτική και τους ανθρώπους όχι μέσα από την πολιτική δραστηριότητα, δηλαδή τα κόμματα, τις πολιτικές εκστρατείες και τις εκλογές, καθώς συνδέεται με την πνευματική και φιλοσοφική θεώρηση και δραστηριότητα που υποστηρίζει μία ιδεολογία ή κοσμοθεωρία. Περιλαμβάνει επιπλέον, τη διάδοση των ιδεών και των αξιών με μέσα, όπως η δημοσιογραφία, οι ομιλίες, τα τηλεοπτικά προγράμματα, τα προγράμματα εργασίας και διάφορες μορφές προπαγάνδας».1

Για να έχουμε όμως μια βάση συζήτησης θα πρέπει να δούμε πώς ορίζεται η ίδια η πολιτική. Θα ανατρέξουμε για αυτόν τον λόγο στις πηγές. Τον 19 αιώνα οι κλασικοί του μαρξισμού αντιμετώπισαν διάφορες αντιλήψεις για την πολιτική οι οποίες στέκονταν εμπόδιο στη μετατροπή του προλεταριάτου από «τάξη καθ’ εαυτήν» σε «τάξη για τον εαυτό της» και που μάλιστα θα δούμε ότι έχουν μεγάλη ομοιότητα με το σήμερα. Η πλειονότητα των εργατών αντιλαμβανόταν με τον όρο πολιτική, τις δολοπλοκίες, τους διαγκωνισμούς των αστών για την κατάκτηση εκείνης ή της άλλης υπουργικής καρέκλας, το μυστικό αλισβερίσι και τις βρόμικες συναλλαγές. Οι κλασικοί μελετώντας την ιστορική εξέλιξη των κοινωνιών και ειδικά του καπιταλισμού αποκωδικοποίησαν την ίδια τη διαδικασία της πολιτικής και κατέληξαν ότι πίσω από αυτήν δεν κρύβεται τίποτα άλλο παρά η σύγκρουση ταξικών συμφερόντων ανεξάρτητα από τη μορφή με την οποία εκδηλώνεται. Τα κόμματα ήταν (και είναι) συμπύκνωση της ταξικής πάλης και ιστορικά δημιουργήματα της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας εκφράζοντας συμφέροντα. Όσον αφορά τη σχέση πολιτικής και οικονομίας συμπέραναν ότι η πολιτική ακολουθεί σε γενικές γραμμές την οικονομική κίνηση και ότι όλες οι κυβερνήσεις είναι εκτελεστές των οικονομικών αναγκαιοτήτων. Ωστόσο, η πολιτική έχει και τη σχετική της αυτοτέλεια πράγμα που σημαίνει ότι η μορφή της μπορεί να καθορίζεται σε ένα βαθμό και από άλλα στοιχεία εκτός από την οικονομία π.χ. πολιτισμικά στοιχεία.2

Κασσελάκης και Μεταπολιτική

Η ελληνική κοινωνία των τελευταίων ετών βρίθει από εκφυλιστικά φαινόμενα στη σφαίρα της αστικής πολιτικής. Ως ένα βαθμό αποφεύγει να βάζει στο τραπέζι ως θέμα συζήτησης τα κεντρικά πολιτικά ζητήματα και τα αντικαθιστά με μη ουσιώδη ζητήματα. Ειδικά στη σφαίρα της τοπικής αυτοδιοίκησης αυτό είναι πολύ έντονο. Ας θυμηθούμε τον Ψωμιάδη ντυμένο ως Ζορό αναβατώντας σε άλογο, τη λουμπενοποιημένη τηλεπερσόνα που ακούει στο όνομα Ηλίας Ψινάκης ως εκλεγμένο δήμαρχο της Νέας Μάκρης, τον Μπέο που με λεκτικούς και σωματικούς τραμπουκισμούς καταφέρνει να εκλέγεται δήμαρχος Βόλου κ.λπ.. Μέσω της προβολής επουσιωδών ζητημάτων βρίσκεται ο τρόπος να υλοποιηθούν ουσιώδεις πολιτικές αλλά το ερώτημα που πάντα τίθεται είναι «ουσιώδεις για ποιον»;

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε μόλις σε μία εβδομάδα από τα ΜΜΕ, συγκροτήθηκε το προφίλ του μέσα από ρεπορτάζ για την οικογένειά του, τον σύντροφό του, τον σκύλο του, το παρελθόν του, τη διαδρομή του στην Αμερική, την ενασχόλησή του με το γυμναστήριο κ.λπ.. Η επιχείρηση αυτή είχε πολλαπλές στοχεύσεις:

α) την άμβλυνση των κριτηρίων για το τι σημαίνει πολιτική·

β) την απευθείας τοποθέτηση ενός ανθρώπου στην ελληνική πολιτική σκηνή που ολοφάνερα είναι επιλογή των ΗΠΑ και όπως όλα δείχνουν των Δημοκρατικών·

γ) την εξυπηρέτηση ενός μελλοντικού στρατηγικού σχεδίου για τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού σχηματισμού που θα προκύψει από τη συνένωση ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ·

δ) την εξαφάνιση των όποιων αριστερών ψηγμάτων σε επίπεδο ρητορικής στον ΣΥΡΙΖΑ. Οι τελευταίες δηλώσεις του Κασσελάκη με την προτροπή του «να μην δαιμονοποιούμε το κεφάλαιο» είναι χαρακτηριστικές καθώς και η κεντρική ανακοίνωση υποστήριξης στο Ισραήλ.

Όμως όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι πίσω από την επιχείρηση φιλοτέχνησης ενός πορτραίτου που εκτυλίχθηκε από το ΜΜΕ δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ένας τρόπος για να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένες πολιτικές και οικονομικές στοχεύσεις. Οικονομικές με την έννοια ότι οι παραπάνω πολιτικοί σχεδιασμοί στο τέλος και στο βάθος κοιτάνε πάντα την οικονομία. Για παράδειγμα η επιδιωκόμενη σταθερότητα του συστήματος με την εναλλαγή δύο αστικών κομμάτων με τριτεύουσες διαφορές είναι ανάγκη για την απρόσκοπτη εξασφάλιση των κερδών και την αναπαραγωγή του εκμεταλλευτικού συστήματος.

Η αυτοτέλεια της πολιτικής στο συγκεκριμένο παράδειγμα του Κασσελάκη έγκειται στο ότι επιλέχθηκε μια μορφή προώθησης πολιτικών στοχεύσεων και από τα ΜΜΕ και από τον ίδιο τον Κασσελάκη που έφερε πολιτισμικά στοιχεία της αμερικανικής πολιτικής και τις ιδιαιτερότητες ενός ανθρώπου που έχει μεγαλώσει στις ΗΠΑ.

Τα προβλήματα του Μετα-

Το πρόθημα μετά- χρησιμοποιείται για να περιγράψει «εργαλεία» με τα οποία αναλύουμε ένα αντικείμενο μελέτης. Για παράδειγμα, η μεταγλώσσα είναι «λέξεις, όροι, σύμβολα που χρησιμοποιούνται στη γλώσσα για να μιλήσουμε, να περιγράψουμε ή να αναφερθούμε στην ίδια τη γλώσσα» ή ακόμη είναι «η χρήση μιας γλώσσας (ορολογίας) ή διαφόρων συμβόλων για την περιγραφή μιας επιστήμης και του αντικειμένου της».3 Ωστόσο, το συγκεκριμένο πρόθημα —όπως ήδη έχουμε πει— έχει και άλλη μια χρήση δηλώνοντας τη μετάβαση σε μια νέα κατάσταση (ή υποτίθεται ότι κάνει κάτι τέτοιο). Κατά την ταπεινή μας άποψη η χρήση του στις κοινωνικές επιστήμες και στην πολιτική ορολογία δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που λύνει (αν λύνει).

Η χρήση όρων με το πρόθημα μετά-, απορρυθμίζουν, επιβραδύνουν και σε κάθε περίπτωση δυσχεραίνουν την ταξική πάλη. Και αυτό γιατί η συζήτηση μεταφέρεται από το είναι στο φαίνεσθαι. Για παράδειγμα, ο όρος μεταβιομηχανική κοινωνία υπονοεί το τέλος της βιομηχανίας και την αντικατάσταση της βιομηχανικής κοινωνίας από «την κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας». Εντυπωσιάζει, μάλιστα, η ρηχότητα και η προχειρότητα μιας τέτοιας προσέγγισης. Προφανώς όχι μόνο η βιομηχανία δεν καταργείται αλλά εξακολουθεί και είναι ο πυρήνας της καπιταλιστικής οικονομικής κίνησης. Άλλωστε ό,τι «παράγει» πληροφορία, όπως οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, τα κινητά τηλέφωνα, οι τηλεοράσεις, δεν είναι άυλα αντικείμενα αλλά απολύτως υλικά που παράγονται σε εργοστασιακές μονάδες όπως και κάθε αντικείμενο που μας περιβάλλει. Τέτοιες απόψεις αποκρύβουν τον μηχανισμό της υπεραξίας είτε στην υλική σφαίρα είτε στην «άυλη» (πληροφορία). Μάλιστα, πρέπει να διευκρινίσουμε ότι αυτές οι ιδέες καθόλου φρέσκες δεν είναι αφού διατυπώθηκαν μισό και πλέον αιώνα πριν. Ας δούμε μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις.

Ο Daniel Bell4 άνοιξε τον δρόμο υποστηρίζοντας ότι λιγοστεύουν οι χειρωνακτικές βιομηχανικές εργασίες και ότι αυξάνονται οι δουλειές του λευκού κολάρου που συνοδεύεται από την εμφάνιση μιας νέας ελίτ διαφοροποιημένης από την κλασική αστική τάξη. O Andre Gorz5 θεωρούσε ότι οι νέες τεχνολογίες μετασχηματίζουν τη δομή της απασχόλησης, κάτι που οδηγεί σε μία νέα κοινωνική διαίρεση. Από τη μία έχουμε μια εργατική αριστοκρατία που απολαμβάνει υψηλά εισοδήματα και από την άλλη μια διογκούμενη μάζα ανέργων. Ή κάποιοι σήμερα μιλάνε για μετακαπιταλισμό περιγράφοντας, όπως ο Πολ Μέισον, μια μελλοντική κοινωνία υπέρβασης του καπιταλισμού βασιζόμενοι στις νέες πραγματικότητες που μας περιβάλλουν.6

Παρά το γεγονός ότι μπορεί κάποιος να βρει ενδιαφέρουσες σκέψεις και συμπεράσματα σε σχετικές μελέτες αυτό δεν σημαίνει ότι η ίδια η ουσία του καπιταλισμού αναιρείται. Ούτε οι τάξεις εξαφανίζονται, ούτε η εκμετάλλευση μέσω του μηχανισμού της υπεραξίας, ούτε η ταξική πάλη με εκείνη ή την άλλη μορφή. Ο πυρήνας και τα δομικά χαρακτηριστικά του καπιταλισμού παραμένουν. Είτε η προσπάθεια περιγραφής μιας νέας πραγματικότητας εδράζεται σε ιδεολογικές αδυναμίες ή στρεβλώσεις, είτε είναι απόρροια μιας μικροαστικής επιθυμίας να ειπωθεί κάτι νέο, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: η σύγχυση. Αν δεχτούμε πως «ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής είναι ο τρόπος παραγωγής υλικών αγαθών που βασίζεται στην ατομική καπιταλιστική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και στην εκμετάλλευση της μισθωτής εργασίας»,7 τότε παρά τις αλλαγές που υφίστανται στον καπιταλισμό π.χ. μερική άρση του φορντισμού και υιοθέτηση του τογιοτισμού, ειδική βαρύτητα της πληροφορίας στην παραγωγή, την κυκλοφορία και τη διανομή του κεφαλαίου κ.λπ., δεν μπορούμε στα σοβαρά να υποστηρίξουμε ότι αναιρείται αυτός ο τρόπος παραγωγής.

Ομοίως προβληματική είναι η χρήση της λέξης μεταδημοκρατία που θέλει να περιγράψει μια νέα πραγματικότητα. Αδυνατούμε να κατανοήσουμε τη χρήση αυτής της λέξης αφού θα μπορούσαμε άνετα να αναφερθούμε πρώτον, σε δραματική συρρίκνωση της αστικής δημοκρατίας και δεύτερον, σε στρατηγική επιλογή του κεφαλαίου, σε πολλές περιπτώσεις, της ακροδεξιάς ή ακόμη και του νεοναζισμού ως εναλλακτική.

Η χρήση του όρου μεταπολιτική, αν και σωστά υπογραμμίζει τη μετατόπιση του βάρους στην εικόνα, υπονοεί πως η πολιτική αλλάζει περιεχόμενο ή μπορεί έτσι να εκλαμβάνεται. Με τι έχουμε να κάνουμε στην πραγματικότητα; Με την τροποποίηση των τρόπων προπαγάνδας και των μεθόδων χειραγώγησης των συνειδήσεων. Το αποτέλεσμα είναι η άμβλυνση των κριτηρίων όσον αφορά την προσέγγιση της έννοιας πολιτική, η μετατόπιση της συζήτησης σε ακίνδυνα επίπεδα, η καταστολή των επιθυμιών για αντίσταση. Από αυτή την άποψη ο όρος μεταπολιτική δεν βοηθάει ούτε να ξεκαθαριστούν οι νέες καταστάσεις ούτε πολύ περισσότερο να δημιουργηθούν αντισυστημικές σκέψεις και δράσεις στους υποτελείς.

Η λεγόμενη μεταπολιτική είναι, όμως, και αυτή μια εκδοχή αστικής πολιτικής. Μπορεί να μετατοπίζει το κέντρο βάρους στην εικόνα και σε δευτερεύουσες ή ανούσιες πλευρές της κοινωνικής ζωής, ωστόσο εξακολουθεί να είναι πολιτική. Οι μέθοδοι κοινωνικής αποχαύνωσης είναι πολιτική. Για την ακρίβεια όσοι χρησιμοποιούν τον εν λόγω όρο, ηθελημένα ή όχι, αναφέρονται στον τρόπο πολιτικής επικοινωνίας που ασφαλώς είναι ένα τμήμα της πολιτικής αλλά δεν ταυτίζεται με αυτήν. Με λίγα λόγια η «μεταπολιτική» είναι βαθιά πολιτική πράξη όπως βαθιά πολιτική πράξη είναι και η απολιτίκ στάση ή η ουδετερότητα. Ο απολιτικός πολίτης μπορεί να μην συμμετέχει στα κοινά, να μην έχει κοινωνική δράση, να είναι αδιάφορος αλλά ακριβώς αυτή η αδιαφορία είναι που διευκολύνει τους εξουσιαστές και το κεφάλαιο να εφαρμόζει αδιαλείπτως την πολιτική του. Επομένως πρόκειται για μία πολιτική πράξη έστω και εξ αντανακλάσεως.

Τέλος, θα πρέπει να υπογραμμιστεί το αδιέξοδο της χρήσης του μετά- αφού δεν προσδιορίζει με ακρίβεια το πώς και το τι αλλά απλώς δηλώνει την εγκατάλειψη του παλιού. Όμως, όταν η ίδια η πραγματικότητα υπερβεί και αυτό το μετά-, τότε η νέα κατάσταση θα εμπεριέχει δύο προθήματα; Δηλαδή, θα μιλάμε για μεταμεταδημοκρταία, για μεταμεταμοντέρνο, για μεταμεταπολιτική και πάει λέγοντας;

Πως ο αντίπαλος μιλάει καθαρά

Μπορεί η εκδοχή της «ανάλαφρης» πολιτικής να αποτελεί ένα ρεύμα πολιτικής επικοινωνίας εισαγόμενο από το εξωτερικό (αν και ο Τραμπ έχει δώσει πλούσια δείγματα γραφής σε αυτόν τον τομέα παράλληλα εξέφραζε με καθαρότητα τις επιδιώξεις μερίδας των αμερικανικών μονοπωλίων), εντούτοις δεν είναι η μοναδική μορφή πολιτικής επικοινωνίας. Λαμβάνοντας υπόψη την εγχώρια ολιγαρχία μπορούμε να παραδειγματιστούμε από τον καθαρό ταξικό λόγο στελεχών της κυβέρνησης. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στην 82 ΔΕΘ είπε πως «η ανισότητα είναι στη φύση του ανθρώπου, ενώ η ισότητα είναι ενάντια στη δημοκρατία και τα ατομικά δικαιώματα». Ο γνωστός ακροδεξιός Άδωνις Γεωργιάδης εμφανιζόμενος το Σεπτέμβριο του 2021 στο κανάλι της βουλής είπε ότι «ο καπιταλισμός είναι μακράν το πιο επιτυχημένο οικονομικό σύστημα στην ιστορία της ανθρωπότητας». Ο επίσης ακροδεξιός Μάκης Βορίδης έχει δηλώσει πώς «πρέπει να υπάρξει στρατηγική ήττα των ιδεών της αριστεράς για να μην ξαναβρεθεί στην εξουσία σε οποιαδήποτε μορφή της».

Άλλωστε, ο Κασσελάκης, όπως αποδείχτηκε από την έρευνα του Δημήτρη Ψαρρά, πριν την είσοδό του στη «μεταπολιτική» έγραφε εν μέσω μνημονίων για την ανάγκη να εφαρμοστεί στην Ελλάδα το οικονομικό μοντέλο Ρέιγκαν, πως η μείωση των μισθών στην Ελλάδα είναι αναγκαία, πως απαιτούνται κι άλλες απολύσεις στο δημόσιο κ.ά..8

Όλα τα παραπάνω είναι απολύτως διαυγή και δεν γειτνιάζουν στο ελάχιστο με την έννοια της μεταπολιτικής όπως αυτή περιγράφεται από τους διάφορους αναλυτές.

Η λογική του μεταμορντένου

Η εφαρμογή των μεθόδων της «μεταπολιτικής» είναι ενταγμένη στη λογική του μεταμοντέρνου την οποία και ανατροφοδοτεί. Στο μεταμοντέρνο παύουν να ισχύουν, όπως λένε οι εκπρόσωποί του οι μεγάλες αφηγήσεις (βλέπε μαρξισμός), παύουν να υπάρχουν σταθερές, ζούμε εντός μιας ρευστότητας ιδεών και πράξεων· με λίγα λόγια δεν υπάρχει πουθενά αρχή, μέση και τέλος. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναιρείται η αξία του διαχωρισμού αριστεράς-δεξιάς, οι άνθρωποι μετατρέπονται σε σεξουαλικές πολλαπλότητες και η σεξουαλική ταυτότητα γίνεται κυρίαρχο ζήτημα της κοινωνίας (φυσικά τα εργασιακά δικαιώματα πετιόνται στον κάλαθο των αχρήστων και ολοφάνερα οι ευαισθησίες είναι εντελώς επιλεκτικές). Οι ερμηνευτικές θεωρίες για την ιστορία, οι απόπειρες μιας ολικής σύλληψης της πραγματικότητας και εξαγωγής νόμων, στερούνται νοήματος κατά τους μεταμοντέρνους. Κατά τους ίδιους δεν υπάρχει πρόβλεψη, όλα είναι πιθανά και απεμπολούν από πάνω τους την ιδιότητα του «προφήτη». Αντίθετα μετατρέπονται σε μη προφήτες, δηλαδή δεν βρίσκουν νόημα στην πρόβλεψη αλλά στη μη πρόβλεψη.9 Έτσι, δεν υπάρχει αντικειμενικότητα της ιστορικής γνώσης. Επομένως, οι μεταμοντέρνοι προσφέρουν εύφορο έδαφος σε τερατώδεις αναθεωρήσεις της ιστορίας, όπως αυτή που έχουν επιχειρήσει οι αρνητές του Ολοκαυτώματος και προπαντός προσφέρουν ένα πλαίσιο σκέψης που για τον καθημερινό άνθρωπο όλα είναι δυνατά να έχουν συμβεί ή να μην έχουν συμβεί.10

Σε αυτό το σημείο πρέπει να τονιστεί ότι προκαλούν εντύπωση δύο στοιχεία. Το ένα είναι η απολογητική και η φτώχεια της αστικής σκέψης και αστικής φιλοσοφίας. Το δεύτερο είναι ότι παρά τη μεγάλη ήττα των λαϊκών κινημάτων, το κοινωνικό πισωγύρισμα που σημειώνεται με τη βαθιά συντηρητικοποίηση μεγάλων στρωμάτων των πληθυσμών ανά τον κόσμο, τη μεγάλη κρίση του κομμουνιστικού κινήματος, υπάρχει μια διάχυτη αγωνία να τσιμενταριστούν ιδεολογικά οι λαοί. Αυτό δεν είναι μόνο προνοητικότητα από την πλευρά των κρατούντων αλλά και μια εκδήλωση άγχους και αβεβαιότητας.

Μεταπολιτική και ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Η εφαρμογή νέων μεθόδων επικοινωνίας, η αξιοποίηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η μελέτη των κοινωνικών συμπεριφορών κ.ά. χρησιμοποιούνται πλέον επιστημονικά από το κεφάλαιο. Η αποτελεσματικότητά τους εμπεριέχει ένα κίνδυνο, όχι για το κεφάλαιο αλλά για τις αντισυστημικές δυνάμεις. Και ο κίνδυνος αυτός είναι η μίμηση. Όχι ότι δεν πρέπει να βελτιωθούν οι τρόποι με τους οποίους κοινωνούνται οι αριστερές ιδέες. Είναι σαφές ότι η κομμουνιστική αριστερά έχει μείνει πολύ πίσω σε αυτό το πεδίο. Άλλο τόσο όμως σαφές είναι πως η μονομερής συζήτηση για αυτήν την αδυναμία μπορεί να οδηγήσει μια αριστερά να μάχεται και αυτή στο επίπεδο της εικόνας. Αν η αριστερά ξεχάσει τους κλασικούς τρόπους της ταξικής πάλης, το πώς δημιουργείται ένα σωματείο, το πώς πείθονται οι εργαζόμενοι να απεργήσουν ή εν γένει να κινητοποιηθούν, το πώς εντάσσεται ένας εργαζόμενος ή ένας νεολαίος σε μια οργανωμένη συλλογικότητα, τότε η ψυχή της θα έχει χαθεί και καμία επικοινωνιακή βελτίωση δεν πρόκειται να τη φέρει πίσω. Ακόμη χειρότερο είναι να υιοθετούνται μέθοδοι αστικής προπαγάνδας π.χ. το θέαμα με τον Γενικό Γραμματέα του ΚΚΕ να δίνει τούρτες σε εορτάζοντες ή η φωτογράφισή του με τη Στικούδη δεν μπορούν να μας χαροποιούν ή να τα θεωρούμε προχώρημα σε ένα άλλο επίπεδο της (κομμουνιστικής) προπαγάνδας. Καταληκτικά, θα λέγαμε πως απαιτείται ένας συνδυασμός των παλιών μεθόδων οικονομικής, πολιτικής και ιδεολογικής διαπάλης και ταυτόχρονα μια σοβαρή μελέτη στο πώς η διάδοση των ριζοσπαστικών ιδεών μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική.

* * * *

Ακόμη κι αν υπάρχουν ενστάσεις με τα γραφόμενα τούτου του κειμένου, οφείλουμε όλοι μας να είμαστε επιφυλακτικοί με κάθε τι καινούριο που με ευκολία εισάγεται στον δημόσιο λόγο. Μπορεί οι λέξεις να μην είναι σωστό να χαρακτηρίζονται ως αθώες ή ένοχες, η χρήση τους, εντούτοις, μπορεί να δείχνει είτε άγνοια είτε και πρόθεση.

___________________________________

* Ο Βασίλης Λιόσης είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας, μέλος του Συλλόγου διάδοσης μαρξιστικής σκέψης “Γιάννης Κορδάτος”.

1. https://el.metapedia.org/wiki/Μεταπολιτική
2. Για την προσέγγιση των Μαρξ και Ένγκελς σχετικά με την έννοια της πολιτικής βλέπε αναλυτικότερα Χουάρ Ούλριχ-Φέχνερ Γκούντρουν, Ο Μαρξ και ο Ένγκελς για την πολιτική, εκδ. σύγχρονη εποχή, 1988.
3. Μπαμπινιώτη Γ., Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, λήμμα μεταγλώσσα.
4. The Coming of Post-Industrial Society, Basic Books, 1973.
5. Αντίο Προλεταριάτο, εκδ. Νέα Σκέψη, 1986.
6. Βλέπε αναλυτικότερα Μέισον Πολ, Μετακαπιταλισμός. Ένα οδηγός για το μέλλον μας, εκδ. Καστανιώτη, 2016.
7. Συλλογικό, Λεξικό Πολιτικής Οικονομίας, σελ.253 , εκδ. Gutenberg, 1983.
8. ΕΦΣΥΝ, 21-22/10/23
9. Βλέπε αναλυτικότερα Baudrillard Jean, Ο καθρέφτης της παραγωγής ή η κριτική αυταπάτη του ιστορικού υλισμού, εκδ. Αλεξάνδρεια, 1990.
10. Βλέπε αναλυτικότερα Λιόσης Βασίλης, Ναζισμός. Τα αίτια γέννησης και γιγάντωσής του, εκδ. ΚΨΜ, 2020.

Συνέντευξη πρωθυπουργού στην ΔΕΘ: «Το επιτελικό κράτος λειτούργησε», τα κύρια σημεία της συνέντευξης (vid)

Ο Πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τόσο τη χρησιμότητα και λειτουργία του επιτελικού κράτους, γενικά, όσο και στη διαχείριση των συνεπειών από τις καταστροφικές πλημμύρες στη Θεσσαλία και τις πυρκαγιές του καλοκαιριού...

Οι απαντήσεις του Πρωθυπουργού στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων

Με απανωτές ερωτήσεις των εκπροσώπων του Τύπου για τις πρόσφατες καταστροφές σε Θεσσαλία και Έβρο ξεκίνησε η ετήσια συνέντευξη του πρωθυπουργού Στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

«Το καιρικό φαινόμενο το οποίο κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε στη Θεσσαλία ήταν πρωτοφανές και έξω από τα μοντέλα και τα δεδομένα που κρίνουν με γνώμονα προηγούμενα περιστατικά», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Επεσήμανε ότι οι μετεωρολόγοι προέβλεψαν έντονο καιρικό φαινόμενο χωρίς ωστόσο κανείς να μπορεί να προβλέψει την πραγματική έκτασή του.

Σχετικά με το πρωτόκολλο που ακολουθείται για την ενεργοποίηση του 112, είπε ότι είναι διαφορετικό στις πλημμύρες από εκείνο που ακολουθείται στις πυρκαγιές.

Για την ανάμειξη του Στρατού επεσήμανε ότι ήταν ο ίδιος στο κέντρο επιχειρήσεων την Πέμπτη το πρωί όταν ακόμη ήταν σε εξέλιξη το φαινόμενο και αποφασίστηκε ότι τα ελικόπτερα θα πετούσαν ακριβώς τη στιγμή που θα ήταν εφικτό και ασφαλές, και έτσι και έγινε. «Σώσαμε πάρα πολλές ανθρώπινες ζωές επειδή ακριβώς δράσαμε συντονισμένα και με αυτοθυσία» τόνισε.

Και πρόσθεσε πως η παραγωγική ανάπτυξη της Θεσσαλίας περνά μέσα από την ορθολογική διαχείριση των υδάτων της. «Η αποκατάσταση της Θεσσαλίας θα μας στοιχίσει και χρήματα θα έρθουν και από ευρωπαϊκούς αλλά και από εθνικούς πόρους», είπε ακόμα ο κ. Μητσοτάκης και δήλωσε ότι δεν θέλει να σκέφτεται τι θα γινόταν αν μια τέτοια καταστροφή συνέβαινε πέντε χρόνια πριν.

«Καμία πρόθεση για ανασχηματισμό»

Για το αν υπήρξαν λάθη στους κυβερνητικούς χειρισμούς ο πρωθυπουργός τόνισε ότι έχει την απαίτηση πρώτα απ' όλα από τον εαυτό του για μια σκληρή αυτοκριτική και τόνισε πως ποτέ δεν είπε ότι δεν έγιναν λάθη.

Υπογράμμισε όμως ότι θα σταθεί στο τι πρέπει να κάνουμε καλύτερα για να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί. «_Είναι βαθιά νυχτωμένος όποιος νομίζει ότι άλλη χώρα θα αντιμετώπιζε καλύτερα τη θεομηνία με βάση τον όγκο νερού που έπεσε. Το παραδέχθηκαν όλοι οι ειδικοί και δεν καταλαβαίνω πως φταίει το επιτελικό κράτος_» είπε ακόμα και τόνισε πως δεν έχει καμία πρόθεση να κάνει ανασχηματισμό.

Ο πρωθυπουργός ερωτηθείς αν ήταν αποτελεσματικό το rotation στην κυβέρνηση το καλοκαίρι απάντησε: «Είμαι περίεργος τι ερώτηση θα μου κάνατε αν δεν έκανα αλλαγές. Το rotation δεν έγινε στην τύχη. Έκρινα και σκέφτηκα ποιος μπορεί να υπηρετήσει συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο. Αμετακίνητοι υπουργοί δεν υπάρχουν, αμετακίνητες πολιτικές υπάρχουν. Αξιολογούνται σε δύο επίπεδα. Μπορούν να υλοποιήσουν την πολιτική; Το ένα ζήτημα είναι η αποτελεσματικότητα. Δεν μπορεί σε δύο μήνες να κρίνω και ξέρετε ότι αποφεύγω τους συχνούς ανασχηματισμούς. Το δεύτερο κριτήριο έχει να κάνει με τη συμπεριφορά. Αν κρίνω ότι κάποια συμπεριφορά δικαιολογεί την απομάκρυνση ενός υπουργού δεν θα διστάσω να το κάνω».

Ο Κυρ. Μητσοτάκης συμπλήρωσε: «Σε όσους ισχυρίζονται ότι δεν ξεκινήσαμε καλά, το ακούω αλλά κληθήκαμε να διαχειριστούμε δύο καταστροφές. Αλλά πρέπει να πω ότι μέσα σε 3 μήνες πήραμε επενδυτική βαθμίδα. Είχα δεσμευτεί ότι θα την πάρουμε σε 3 μήνες και την πήραμε. Κλείνουμε ένα πολύ τραυματικό κύκλο. Η κυβέρνηση υλοποίησε ήδη το μισό της κυβερνητικό πρόγραμμα. Λύσαμε ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη λειτουργία του ΕΚΑΒ. Άρα καλή η κριτική, ναι, βλέπω τη δυσθυμία αλλά μια κυβέρνηση κρίνεται στο σύνολό της. Λογικό να μας ασκείτε κριτική επιμέρους αλλά μια κυβέρνηση κρίνεται συνολικά. Και η προηγούμενη κυβέρνηση κρίθηκε συνολικά και αυξήσαμε το ποσοστό μας από το 40% στο 41%».

«_Το Ταμείο Ανάκαμψης πραγματικά το διαπραγματεύτηκα και έφερα στη χώρα 31 δισεκ. ευρώ και είναι μια καλή ευκαιρία να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες που μας δίνει με ευελιξία, όπως και τους αδιάθετους πόρους του ΕΣΠΑ_», είπε επίσης αναφορικά με τους ευρωπαϊκούς πόρους. «_Δεν θα ησυχάσω αν δεν πείσω τους συναδέλφους μου στην ΕΕ για την ενίσχυση του Ταμείου Αλληλεγγύης_», πρόσθεσε.

Για την φωτιά στον Έβρο, επανέλαβε ότι όταν επισκέφθηκε την περιοχή διαπίστωσε ότι το μέγεθος της καταστροφής δεν ήταν τόσο μεγάλο όσο στην αρχή είχαμε φοβηθεί, κάτι που αν και διαστρεβλώθηκε όπως είπε, όταν το διατύπωσε για πρώτη φορά, το επιβεβαιώνουν και οι ειδικοί.

Οι αναφορές για εθνικά θέματα

Ερωτώμενος για τα εθνικά θέματα και τη συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν και το αν προτίθεται να πάει τη Χάγη με τον ένα ή άλλο τρόπο, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι η Χάγη είναι πολύ μακριά ακόμη, προσθέτοντας ότι είναι εξαιρετικά θετικό το γεγονός της αποκατάστασης των διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία, μέσω των συνομιλιών των υπουργών, και των ΜΟΕ, και την προώθηση μιας θετικής ατζέντας σε πολλά επίπεδα.

"Η Ελλάδα δεν άλλαξε στρατηγική απέναντι στην Τουρκία, αλλά η βούληση μου ήταν να συνομιλούμε με την Τουρκία και τα ζητήματα μας να επιλύονται με βάση το διεθνές δίκαιο, και όταν διαφωνούμε να μην οδηγούνται τα πράγματα στα άκρα" είπε. Τόνισε με έμφαση ότι θέματα κυριαρχίας δεν πρόκειται να μπουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ούτε ζητήματα που αφορούν τα νησιά τού ανατολικού Αιγαίου, και ο ίδιος δεν είναι διατεθειμένος να τα συζητήσει με την Τουρκία.

"Η Τουρκία έχει συμφέρον να προσεγγίσει τη Δύση, και γνωρίζει ότι η προσέγγιση με την Ευρώπη περνά μέσα από τις καλές σχέσεις με την Ελλάδα. Κι αυτό είναι ένα όπλο που έχουμε στα χέρια μας για την εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Να μην περιμένουμε όμως να λυθούν από τη μια στιγμή στην άλλη θέματα που έρχονται από το παρελθόν, αλλά να συμφωνούμε ότι όταν διαφωνούμε τα πράγματα δεν πρέπει να οδηγούνται σε ακραία ρητορική" τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.

Ερωτώμενος για τα ελληνοτουρκικά και το εάν υπάρχει προοπτική υποχωρήσεων για χάρη των διαπραγματεύσεων, και σε ποια ζητήματα, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι όλοι αντιλαμβάνονται πως σε καμία διαπραγμάτευση καμία πλευρά δεν μπορεί να πετύχει το 100% των απαιτήσεών του. Ο όρος "υποχωρήσεις" δεν είναι δόκιμος είπε, και προσέθεσε ότι πρέπει να αντικατασταθεί από τον όρο "μετακινήσεις", αλλά ξεκαθάρισε ότι τα ζητήματα που συζητά με την Τουρκία "δεν είναι άλλα από την οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας με την Τουρκία. Δεν υπάρχει καμία περίπτωση να συζητήσουμε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, για το καθεστώς των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, και από τα δικαιώματα που απορρέουν από την άσκηση της κυριαρχίας στα νησιά".

Τόνισε επίσης ότι επί σαράντα χρόνια συζητάμε με την Τουρκία για το ζήτημα αυτό, και ο ίδιος ξέρει ότι οι πολιτικές δεν αλλάζουν από τη μια στιγμή στην άλλη, αλλά όπως είπε "και να μη μπορέσουμε να συμφωνήσουμε αυτό δεν μας υποχρεώνει να είμαστε μονίμως στα κόκκινα και στην ένταση που βιώσαμε τα τελευταία 4 χρόνια. Τα ζητήματα αυτά δεν λύθηκαν 40 χρόνια αλλά δεν υπήρχε πάντα ένταση. Η κανονικοποίηση των διαύλων επικοινωνίας είναι καλοδεχούμενη για δυο χώρες".

Ερωτώμενος για την φυλάκιση του Φρέντυ Μπελέρη, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι σκιάζει τις σχέσεις με την Αλβανία και ανατρέπει την πρόοδο που πετύχαμε την προηγούμενη τετραετία. "Με προβληματίζει το γεγονός όχι μόνο της φυλάκισης αλλά ότι ακόμη και σήμερα αρνείται η Αλβανία το δικαίωμα να ορκιστεί δήμαρχος. Το έχω αναφέρει στην ηγεσία της Αλβανίας, και δεν υπεισέρχομαι στη αλβανική δικαιοσύνη, αλλά αυτό αποτελεί παραβίαση του κράτος δικαίου και δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στις διμερείς σχέσεις που θα έχουν ευρύτερες επιπτώσεις στην προσπάθεια Αλβανίας να προσεγγίσει την ΕΕ" είπε ο κ. Μητσοτάκης. Τόνισε επίσης ότι η μειονότητα πρέπει να αισθάνεται ότι στο πρόσωπο της Ελλάδας έχει έναν σύμμαχο στα αυτονόητα, δηλαδή το σεβασμό σε όλα τα δικαιώματα της. "Δεν θα σταματήσω να εγείρω αυτό το θέμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στον ίδιο τον Ράμα" είπε ο κ. Μητσοτάκης.

Οι αναφορές για την οικονομία

Ερωτηθείς για την επενδυτική βαθμίδα και τι σημαίνει στη ζωή των πολιτών αλλά και σχετικά με το μετρό της Θεσσαλονίκης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε τα εξής: «Φαίνεται ότι θα πάμε στο β' εξάμηνο του επόμενου έτους για να εγκαινιάσουμε το Μετρό. Πιστεύω ότι το έργο θα αποζημιώσει τους Θεσσαλονικείς και με το παραπάνω.

Είναι σημαντική η επενδυτική βαθμίδα γιατί ανοίγει για τη χώρα νέες πηγές χρηματοδότησης και για τη μείωση του κόστους δανεισμού σε ένα περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων. Το επιτόκιο αναφοράς έχει τη σημασία του αλλά έχει και το σπρέντ. Σήμερα η Ελλάδα έχει πετύχει να δανείζεται πιο φτηνά από τη Γαλλία. Όσο θα μειώνεται το κόστος δανεισμού, τόσο μεγαλύτερο όφελος θα έχουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το ζήτημα είναι η ακρίβεια και ο πληθωρισμός. Δεν κρυβόμαστε πίσω από την επενδυτική βαθμίδα. Το κύριό μας μέλημα για τους επόμενους μήνες είναι να περιορίσουμε τις επιπτώσεις από την παγκόσμια έκρηξη τιμών».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε ερώτηση σχετικά με την ακρίβεια δήλωσε τα εξής: «Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το ελληνικό νοικοκυριό είναι η ακρίβεια. Η αλήθεια είναι ότι το σούπερ μάρκετ είναι πολύ ακριβό. Η ακρίβεια είναι παγκόσμιο φαινόμενο. Ούτε αυτό είναι δικαιολογία. Αντιμετωπίζεται με τρεις τρόπος. Ο πρώτος είναι επιδερμικός και έχει να κάνει με τα διάφορα επιδόματα. Η δομική απάντηση στο πρόβλημα της ακρίβειας είναι η σταθερή και μόνιμη αύξηση του εισοδήματος. Τώρα γίνεται με την αύξηση των μισθών, των συντάξεων. Το ξεπάγωμα των τριετιών θα αρχίσει από 1.1.2024. Όλα αυτά είναι σημαντικές παρεμβάσεις. Κάποια στιγμή η ακρίβεια θα υποχωρήσει αλλά οι αυξήσεις των μισθών θα είναι εδώ. Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση έχει να κάνει με τη λειτουργία της αγοράς. Γίνονται πολύ συστηματικοί έλεγχοι. Θα πολεμήσουμε την αισχροκέρδεια με τη μέγιστη δυνατή αυστηρότητα. Έχουμε τη δυνατότητα να μπορούμε να ερευνούμε αν αυξήσεις οι οποίες γίνονται είναι δικαιολογημένες. Θα ζητάμε εξηγήσεις από τις εταιρείες γιατί αυξάνουν τις τιμές των προϊόντων τους. Δεν είναι εύκολος ο αγώνας. Απαιτεί συγκρούσεις τις οποίες είμαι αποφασισμένος να κάνω. Έχουμε ήδη επιβάλλει πρόστιμα. Είμαι αποφασισμένος να δώσω αυτή τη μάχη, δεν είναι εύκολο να την κερδίσουμε αλλά θα τη δώσουμε με όλα τα εργαλεία».

Ο κ. Μητσοτάκης σε ερώτηση για τα μέτρα που αφορούν την πάταξη της φοροδιαφυγής και πότε θα δούμε αποτελέσματα απάντησε τα εξής: «Ήδη έχουμε δει αποτελέσματα. Την προηγούμενη τετραετία κάναμε βήματα, τώρα θα κάνουμε άλματα. Τα μέτρα ήταν πολύ συγκεκριμένα και θα αποδώσουν. Δεν δυσκολεύτηκα να δώσω παραδείγματα συμπολιτών μας που δηλώνουν εισοδήματα και γεννώνται ερωτήματα πως ζουν. Η τεχνολογία μας βοηθά πολύ ώστε να κάνουμε διασταυρώσεις στοιχείων».

Ερωτώμενος για τους μισθούς, και το εάν αντέχει η Οικονομία τις αυξήσεις και για τους κατώτατους μισθούς, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι δεν έχει να πει κάτι για το ποσοστό αύξησης στον κατώτατο μισθό το οποίο θα υλοποιηθεί τον ερχόμενο Απρίλιο, ενώ προσέθεσε ότι έθεσε δυο στόχους γι’ αυτή την τετραετία: Πρώτον ο μέσος όρος των μισθών να φτάσει στα 1500 ευρώ και ο κατώτατος μισθός στα 980, τονίζοντας ότι ο καθορισμός του μισθού είναι ζήτημα της αγοράς.

Είπε ότι οι μισθοί στη χώρα μας αυξήθηκαν επειδή μειώνεται η ανεργία και οι επιχειρήσεις αναζητούν προσωπικό και πληρώνουν περισσότερο. Σημείωσε ότι ευνοήθηκαν οι επιχειρήσεις από την κυβέρνηση με την μείωση της φορολογίας και ως εκ τούτου μπορούν να δώσουν αυξήσεις. Προσέθεσε ότι "παρατηρούμε σύννεφα στην παγκόσμια οικονομία αλλά η ελληνική οικονομία έχει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, η ανάπτυξη είναι μεγαλύτερη από το μέσο ευρωπαϊκό όρο. Είμαι πολύ αισιόδοξος για τις προοπτικές της οικονομίας και λέω στους επιχειρηματίες "πληρώστε περισσότερα για να βρείτε καλούς εργαζόμενους". Σημείωσε επίσης ότι θα γίνουν λελογισμένες παρεμβάσεις που θα προστατεύουν τα δικαιώματα των εργαζομένων και θα δίνουν δυνατότητα ευελιξίας στις επιχειρήσεις.

Ερωτώμενος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τη στήριξη τους, και νέο φορολογικό πλαίσιο για αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες, ο πρωθυπουργός ξεκίνησε από το δεύτερο και παρέπεμψε στο υπουργείο Οικονομικών λέγοντας ότι "όλα είναι στο τραπέζι". Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις είπε ότι πράγματι είναι περιορισμένη η πρόσβαση τους στο τραπεζικό σύστημα, τόνισε ότι "θέλουμε να δώσουμε τη δυνατότητα και σε μη τραπεζικά ιδρύματα να χορηγούν δάνεια σε ΜΜε" και ανέφερε ότι η Αναπτυξιακή Τράπεζα έδωσε έως τώρα δάνεια σε 60 χιλιάδες επιχειρήσεις. Το επόμενο διάστημα θα είναι διάστημα σημαντικών εξαγγελιών για το ΕΣΠΑ και την στήριξη των ΜΜε είπε και αναφέρθηκε στον ψηφιακό μετασχηματισμό, τον πράσινο μετασχηματισμό και την κατάρτιση δεξιοτήτων των εργαζομένων. "Να ενθαρρύνουμε συγχωνεύσεις ΜΜε για να βοηθηθεί η ανταγωνιστικότητα" είπε και κατέληξε: "Είναι καλύτερο να έχεις ένα μικρό μερίδιο σε μια μεγάλη εταιρεία παρά ένα μεγάλο σε μια μικρή".

Σε ερώτηση για την έναρξη δημοσίου διαλόγου για την υποχρεωτική ασφάλιση από φυσικές καταστροφές, ο πρωθυπουργός απάντησε ότι ο προϋπολογισμός είναι πάρα πολύ δύσκολο να καλύψει όλες τις ζημιές που μπορεί να προκύψουν από μία πάρα πολύ έντονη κλιματική κρίση. Άρα θα πρέπει να μας απασχολήσει ποια είναι η ευθύνη του φυσικού προσώπου και της επιχείρησης να ασφαλίσει την περιουσία του απέναντι σε κάτι που μπορεί να συμβεί. «Πιστεύω τελικά ότι αφού μπορεί να περάσουμε από στάδια αλλά θα καταλήξουμε μετά από συνομιλία και με την ασφαλιστική αγορά στην υποχρεωτική ασφάλιση», είπε. «Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα να ανοίξουμε αυτή τη συζήτηση, αλλά και σε μια χώρα που αντιμετωπίζει φωτιές, πλημμύρες και σεισμούς είναι αναπόφευκτη», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.

Οι αναφορές σε πολιτικά ζητήματα

Σε ερώτηση για τις μεγάλες αλλαγές στο κράτος και σε σχέση με τη συνταγματική αναθεώρηση και αν προτίθεται να συναντηθεί με το νέο ή τη νέα αρχηγό του ΣΥΡΙΖΑ, ανέφερε τα εξής: «Η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα, προφανώς είμαι πάντα διαθέσιμος. Το ίδιο ίσχυε για τον κ. Ανδρουλάκη αλλά ακόμα περιμένω στο ακουστικό. Για τη συνταγματική αναθεώρηση όταν έρθει η ώρα θα ανοίξουμε τα χαρτιά μας. Το Σύνταγμα και η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι προϋπόθεση για τις μεγάλες αλλαγές στο κράτος. Τίποτα από όσα έχω εξαγγείλει δεν χρειάζεται συνταγματική αναθεώρηση. Οι αλλαγές στο κράτος προχωρούν. Δεν θέλω να τοποθετηθώ για ένα θέμα που θα ανοίξει το 2025. Θα επιδιώξω την αναθεώρηση του άρθρου 16».

Για τις εσωκομματικές εκλογές στο ΣΥΡΙΖΑ και τον ποιον θέλει ως αντίπαλό του, αλλά και για το ενδεχόμενο comeback του κ. Τσίπρα, ο πρωθυπουργός είπε ότι θα μπορούσε να επικαλεστεί μια φράση του Μάο «Μεγάλη αναταραχή, θαυμάσια κατάσταση» αλλά δεν μπορεί να κάνει καμία τοποθέτηση όταν μια διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη.

Είπε ότι «προσβλέπει σε μία αξιωματική αντιπολίτευση η οποία θα έχει μάθει από τα λάθη της και η οποία θα δώσει έμφαση στην ουσία και όχι στην επικοινωνία και στον ποιοτικό λόγο και όχι στην τοξικότητα. Αλλά από κει και πέρα, το θέμα αυτό δεν αφορά εμένα ούτε μπορώ να κάνω καμία κρίση για τον κ. Τσίπρα. Αυτά νομίζω ότι θα τα απαντήσει μόνο η ίδια η ζωή».

Για ενδεχόμενη αλλαγή του συστήματος εκλογής των ευρωβουλευτών, και πιθανή επαναφορά της λίστας ή διατήρησης της σταυροδοσίας αλλά και για την πιθανότητα αλλαγής του εκλογικού νόμου και για τις εθνικές εκλογές ανεβάζοντας για παράδειγμα μεταξύ άλλων το ποσοστό εισόδου ενός κόμματος στη Βουλή ή την Ευρωβουλή από το 3% στο 5%, ο πρωθυπουργός απάντησε ότι ως προς τις εθνικές εκλογές δεν είναι στις προθέσεις του να κάνει καμία αλλαγή στον εκλογικό νόμο. Ακόμα, αναφέρθηκε στην κακή εμπειρία του παρελθόντος και στην ταλαιπωρία στην οποία μπήκε η χώρα με το πείραμα της απλής αναλογικής.

Η αύξηση του ποσοστού εισόδου στο κοινοβούλιο είπε ότι θεωρεί πως δεν είναι απάντηση απέναντι στα ακραία ή πιο περιθωριακά κόμματα ή κομματίδια τα οποία εισήλθαν στη Βουλή. «Πιστεύω ότι η ίδια η ζωή θα απαντήσει κατά πόσο τα κόμματα αυτά θα έχουν διάρκεια. Έχω σοβαρές αμφιβολίες αν θα γίνει αυτό και τελικά οι πολίτες θα κρίνουν αν η επιλογή αυτή ήταν σωστή».

«Για τις ευρωεκλογές αυτό το οποίο μπορώ να σας πω είναι ότι οι εκλογές θα γίνουν με σταυρό, χωρίς να προσδιορίσω περισσότερες λεπτομέρειες», τόνισε ως προς το άλλο σκέλος της ερώτησης.

Ερωτώμενος για το εάν μπορεί να μην πάει καλά η ΝΔ στις περιφερειακές εκλογές, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι η ΝΔ έδωσε πολιτική διάσταση στις περιφερειακές εκλογές, γιατί θέλει να συνεννοείται με τους περιφερειάρχες που έχουν αναπτυξιακό έργο να υλοποιήσουν, και πρέπει να είναι συντονισμένοι με την κυβέρνηση. Το ίδιο ισχύει και για τη Θεσσαλία όπως είπε, και τόνισε ότι τον απολογισμό θα τον κάνουμε το βράδυ των εκλογών. "Σε 13 περιφερειάρχες και 3 δημάρχους δώσαμε χρίσμα και εκεί σταματά η εμπλοκή μας" είπε.

Ο κ. Μητσοτάκης σε ερώτηση για τη σχέση των Σπαρτιατών με τον Ηλία Κασιδιάρη και εάν χρειάζεται νέα νομοθετική παρέμβαση για τις αυτοδιοικητικές εκλογές απάντησε τα εξής: «Αυτές οι κομματικές δράσεις απαξιώνονται στη συνείδηση των πολιτών με μεγαλύτερη ταχύτητα. Η ΝΔ υπερασπίστηκε τη ρύθμιση που ψήφισε. Δεν κρίνουμε ότι απαιτείται μια αντίστοιχη στις αυτοδιοικητικές εκλογές γιατί δεν κρίνει ο 'Αρειος Πάγος και υπάρχει πρόβλεψη. Είμαι ανοικτός να συζητήσω στη Βουλή ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη χρηματοδότηση κομμάτων που σχετίζονται με πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί για τα εγκλήματα που όλοι μας γνωρίζουμε. Υπάρχουν και υποθέσεις στο εκλογοδικείο που αφορούν τις εκλογές του Ιουνίου 2023 και κατά πόσο ο 'Αρειος Πάγος παραπλανήθηκε».

Τέλος, σε ερώτηση σχετικά με δημοσιεύματα που τον φέρουν να θέλει να αναλάβει θέση στην Ευρώπη, ο πρωθυπουργός τόνισε: «Με αιφνιδιάζετε. Θυμάμαι ένα τραγούδι που λέει ‘δεν πάω πουθενά, εδώ θα μείνω'». Πρόσθεσε πως έχει εκλεγεί με ένα υψηλό ποσοστό πρωθυπουργός της χώρας και θα τιμήσει την ψήφο του λαού για την επόμενη τετραετία, υπογραμμίζοντας πως προτιμά να εκπροσωπεί την Ελλάδα στην Ευρώπη από το να εκπροσωπεί την Ευρώπη στην Ελλάδα. «Δεν έχω καμία πρόθεση να πάω πουθενά», τόνισε.

ΣΥΡΙΖΑ / Εκλογή προέδρου: Ξεπέρασε κάθε προσδοκία η συμμετοχή - Πολλά τα νέα μέλη του κόμματος

Ξεπερνάνε τα 130.000 τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ που έχουν ψηφίσει μέχρι τις 19:30 - Δόθηκε παράταση μίας ώρας λόγω της αυξημένης προσέλευσης

Μέχρι τις 9 ανοιχτές οι κάλπες • Ξεπέρασε τις 110.000 η συμμετοχή στην κάλπη, πάνω από 25.000 τα νέα μέλη • Τα τελευταία μηνύματα των πέντε «μονομάχων» για την προεδρία.

Δεκάδες χιλιάδες κόσμου κινητοποιήθηκε για να συμμετέχει στην εκλογική διαδικασία ανάδειξης νέου προέδρου στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, με τον αριθμό των ψηφισάντων να ξεπερνά κάθε προσδοκία.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι συμμετέχοντες ξεπερνάνε τις 130.000 λίγο μετά τις 7:00 το απόγευμα, ενώ, τελικά, αποφασίστηκε να δοθεί παράταση μίας ώρας και οι κάλπες θα μείνουν ανοιχτές έως τις 9 το βράδυ.

Σημειώνεται ότι περίπου το ένα τέταρτο όσων συμμετέχουν στις διαδικασίες είναι νέα μέλη, ενώ διευκρινίζεται ότι εάν δεν εγγραφεί κάποιος σήμερα ως νέο μέλος, δεν έχει δικαίωμα να ψηφίσει εάν υπάρξει δεύτερος γύρος.

 

Το κλίμα στα επιτελεία των υποψηφίων

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε η ΕΡΤ από το επιτελείο της Έφης Αχτσιόγλου εκφράζουν ικανοποίηση για την προσέλευση των ψηφοφόρων. Η υποψήφια πρόεδρος θα μεταβεί κάποια στιγμή, αργότερα, στην Κουμουνδούρου για τα αποτελέσματα.

Από το περιβάλλον του Στέφανου Κασσελάκη εκφράζεται συγκρατημένη αισιοδοξία για το αποτέλεσμα, ενώ εκτιμάται ότι τα νέα μέλη ήρθαν στη διαδικασία λόγω του γεγονότος ότι τους κινητοποίησε η υποψηφιότητα Κεσσαλάκη, ενώ επισημαίνουν τα πολλά οργανωτικά προβλήματα, καθώς δεν ήταν αναμενόμενη η τόσο μεγάλη συμμετοχή.

Από το επιτελείο του Νίκου Παππά επισημαίνουν ότι ξημερώνει μια νέα ημέρα για το κόμμα,ενώ δικαιώνεται η επιλογή να εκλέγεται η ηγεσία από τη βάση.

Συνεργάτες του Ευκλείδη Τσακαλώτου επισημαίνουν ότι η συμμετοχή είναι πάντα σημαντική, ενώ από την πλευρά του Στέφανος Τζουμάκας σημειώνει ότι πρέπει να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του ΣΥΡΙΖΑ ως λαϊκού κόμματος.

Πότε θα έχουμε αποτελέσματα

Οι αρχικές εκτιμήσεις ανέφεραν ότι περίπου στις 9 το βράδυ θα είναι γνωστά τα αποτελέσματα στο 50% των ψήφων, με τα τελικά να αναμένονται κατά τις 10.30 το βράδυ, ωστόσο, η παράταση που δόθηκε αναμένεται να ανατρέψει τον προγραμματισμό.

Η καταμέτρηση των ψήφων έχει θα καταγράφεται σε τάμπλετ, όμως, όπως ανέφερε λίγο μετά τις 7.30 το απόγευμα, από την Κουμουνδούρου ο πρόεδρος της εφορευτικής επιτροπής, δύσκολα θα υπάρξουν αποτελέσματα πριν από τις 11 το βράδυ και πάλι θα μιλάμε για δείγμα και όχι ολοκληρωμένη καταμέτρηση.

 

Στην Πλάκα ψήφισε ο Αλέξης Τσίπρας για τον διάδοχο του

Ο Αλέξης Τσίπρας μετέβη στην Πλάκα και άσκησε το εκλογικό του δικαίωμα για την διαδοχή του στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ.

«Σήμερα μιλάει η βάση του ΣΥΡΙΖΑ. Μιλάνε τα χιλιάδες μέλη του ΣΥΡΙΖΑ που προσέρχονται μαζικά στις κάλπες. Το δικό τους μαζικό παρών, μαζί και το δικό μου, ως ένας από τους χιλιάδες που προσέρχονται στην κάλπη, δείχνει ότι βιάστηκαν πολύ όσοι κήρυξαν τον ΣΥΡΙΖΑ απόντα. Θα είμαστε εδώ» τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας αφότου ψήφισε.

Αλέξης #Τσιπρας : Σήμερα ο κόσμος δίνει μαζικό παρών - Βιάστηκαν όσοι κήρυξαν απόντα τον #ΣΥΡΙΖΑ pic.twitter.com/wll3as0IQ6

— Η ΑΥΓΗ (@AvgiOnline) September 17, 2023

 

πηγή-πληροφορίες: efsyn..gr

Αυτοδιοικητικές εκλογές 2023: Πληροφορίες και οδηγίες για τη διενέργειά τους - Εγκύκλιοι ΥΠΕΣ

Η Ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση, μετά τις μεταρρυθμίσεις Καποδίστρια, Καλλικράτη, Κλεισθένη, συγκροτείται από 13 Περιφέρειες και 332 Δήμους. Ο αριθμός των δημοτικών συμβούλων είναι σχεδόν 10.000[2] και των περιφερειακών συμβούλων 703...

Οι ελληνικές αυτοδιοικητικές εκλογές 2023 πρόκειται να λάβουν χώρα στις 8 Οκτωβρίου 2023, ενώ προβλέπονται και επαναληπτικές εκλογές στις 15 Οκτωβρίου όπου χρειαστεί να γίνει δεύτερος γύρος εκλογών.

Η Ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση, μετά τις μεταρρυθμίσεις Καποδίστρια, Καλλικράτη, Κλεισθένη, συγκροτείται από 13 Περιφέρειες και 332 Δήμους. Ο αριθμός των δημοτικών συμβούλων είναι σχεδόν 10.000[2] και των περιφερειακών συμβούλων 703.

Για την εκλογή δημάρχου ή περιφερειάρχη απαιτείται ένας ή μία από τους υποψηφίους να λάβει το 43%+1 των ψήφων στον πρώτο γύρο. Εφόσον αυτό δεν καταστεί εφικτό στο σύνολο των υποψηφίων, διενεργείται επαναληπτική ψηφοφορία στον δεύτερο και τελικό γύρο ανάμεσα στους δύο επικρατέστερους υποψηφίους σύμφωνα με τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου, όπου απαιτείται το 50%+1 των έγκυρων ψήφων.

Σε σχετικές εγκυκλίους του το Υπουργείο Εσωτερικών παρέχει πληροφοριές σχετικά με τη διενέργεια των εκλογών της 8ης Οκτωβρίου 2023 για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών αρχών.

Αναλυτικά στις εγκυκλίους αναφέρεται: 

Ι. Δημοτικές εκλογές

Η συμμετοχή των πολιτών στις δημοτικές εκλογές αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της δημοκρατίας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στην τοπική κοινωνία. Η ανάδειξη δημοτικών αρχών, ικανών να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες σχεδιασμού και υλοποίησης πολιτικών σε τοπικό επίπεδο, συντελεί στην αναβάθμιση της κοινωνικής συμβίωσης των πολιτών.

Οι εκλογές για την ανάδειξη των αιρετών οργάνων διοίκησης των δήμων της χώρας θα διεξαχθούν την Κυριακή 8 Οκτωβρίου 20231 και οι επαναληπτικές, σε όποιους δήμους απαιτηθεί, την επόμενη Κυριακή 15 Οκτωβρίου 2023. Οι νέες αρχές θα εγκατασταθούν την 1 η Ιανουαρίου 2024 και η πενταετής θητεία τους θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2028.

Στις επικείμενες εκλογές επανέρχεται το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα ανάδειξης των αιρετών οργάνων των δήμων, μετά την εφαρμογή κατά τις προηγούμενες αυτοδιοικητικές εκλογές της 26ης Μαΐου 2019 του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής.

Σημαντική καινοτομία των επερχόμενων αυτοδιοικητικών εκλογών αποτελεί η θέση σε λειτουργία, για πρώτη φορά, της ηλεκτρονικής εφαρμογής («Πύλη Υποβολής Υποψηφιοτήτων») για τη δήλωση των συνδυασμών στις δημοτικές εκλογές, αποσκοπώντας στη διευκόλυνση των υποψηφίων και την απλούστευση της διαδικασίας υποβολής υποψηφιοτήτων.

Ακολούθως, παρατίθενται, συνοπτικά, οι βασικές αλλαγές που επιφέρει ο ν.4804/2021 (Α’ 90) και οι οποίες θα εφαρμοστούν κατά τις προσεχείς δημοτικές εκλογές:

• Υποβολή σε ενιαίο ψηφοδέλτιο υποψηφιότητας για τα αξιώματα του δημάρχου, δημοτικού συμβούλου, συμβούλου δημοτικής κοινότητας και προέδρου δημοτικής κοινότητας,


• Επιτυχών συνδυασμός, κατά την πρώτη ψηφοφορία (πρώτη Κυριακή) θεωρείται όποιος λάβει ποσοστό μεγαλύτερο του σαράντα τρία τοις εκατό (43% συν μια ψήφο) του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων,


• Δικαίωμα εκλογής δημοτικού συμβούλου6 και συμβούλου δημοτικής κοινότητας με πληθυσμό μεγαλύτερο ή ίσο των 2.001 μόνιμων κατοίκων έχει ο επιλαχών συνδυασμός αν κατά την αρχική ψηφοφορία συγκέντρωσε ποσοστό τουλάχιστον τρία τοις εκατό (3%) του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων,


• Αναπροσδιορισμός της πληθυσμιακής βάσης για τον καθορισμό του αριθμού των μελών του δημοτικού συμβουλίου, των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων και των προέδρων των δημοτικών κοινοτήτων, και αναπροσδιορισμός του αριθμού των μελών του δημοτικού συμβουλίου και των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων.


• Μη εκλογή συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων στους δήμους της Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση τους δήμους των Περιφερειακών Ενοτήτων Νήσων, Ανατολικής και Δυτικής Αττικής και τους δήμους που συγκροτούνται από τις δημοτικές κοινότητες της παρ. 4 του άρθρου 2 του ν.3852/2010 (Α’ 87),


• Εξορθολογισμός και περιορισμός των κωλυμάτων εκλογιμότητας και των ασυμβιβάστων θέσης των αιρετών των δημοτικών αρχών,


• Θέση σταυρού προτίμησης στους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους ενιαία στο ψηφοδέλτιο, ανεξαρτήτως της εκλογικής περιφέρειας που θέτουν υποψηφιότητα (κατάργηση διασταυρούμενης ψήφου).

Τέλος, οι νέες αρχές εκλέγονται σύμφωνα με τα πληθυσμιακά στοιχεία του μόνιμου πληθυσμού της απογραφής του 2021, όπως εμφανίζεται στους επίσημους πίνακες των αποτελεσμάτων της τελευταίας απογραφής πληθυσμού, που έχουν κυρωθεί και δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Δείτε αναλυτικά την εγκύκλιο στο ypes.gr

ΙΙ. Περιφερειακές εκλογές

Με το ν.4804/2021 θεσπίζεται ένα πλήρες, συστηματικό και αποτελεσματικό νομικό πλαίσιο για την εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών, που επιτρέπει την επιτυχή και παραγωγική διοίκηση των τοπικών υποθέσεων από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και διασφαλίζει την εκπλήρωση της αποστολής τους και την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο προς όφελος των τοπικών κοινωνιών, σύμφωνα με τις επιταγές του άρθρου 102 του Συντάγματος.

Οι κυριότερες αλλαγές που επήλθαν με το νέο εκλογικό νόμο για τις αυτοδιοικητικές εκλογές είναι οι εξής:

• Αλλαγή του εκλογικού συστήματος για την ανάδειξη των περιφερειακών αρχών


• Δημιουργία για πρώτη φορά ηλεκτρονικής εφαρμογής «Ηλεκτρονική Πύλη Υποβολής Υποψηφιοτήτων», για την καταχώριση των συνδυασμών και των υποψηφίων


• Επαναφορά της 5ετούς διάρκειας της περιφερειακής περιόδου


• Μείωση του αριθμού των εδρών των περιφερειακών συμβουλίων.

Οι εκλογές για την ανάδειξη των αυτοδιοικητικών αρχών της νέας περιφερειακής περιόδου θα διεξαχθούν την Κυριακή 8 Οκτωβρίου 2023, ενώ οι επαναληπτικές, όπου χρειαστεί, την ,επόμενη Κυριακή 15 Οκτωβρίου 2023. 

​Δείτε αναλυτικά την εγκύκλιο στο ypes.gr

Η Ελλάδα λιγοστεύει, για αυτό είμαστε εδώ και επιμένουμε! – Η Συνέντευξη Γιάνη Βαρουφάκη, στην 87η ΔΕΘ (vid)

Η Ελλάδα λιγοστεύει, για αυτό είμαστε εδώ και επιμένουμε! – Η Συνέντευξη Τύπου του Γραμματέα του ΜέΡΑ25, Γιάνη Βαρουφάκη, στην 87η ΔΕΘ, 11-9-2023

Συνέντευξη Τύπου πραγματοποίησε ο Γραμματέας του ΜέΡΑ25, Γιάνης Βαρουφάκης, στην 87η ΔΕΘ, τη Δευτέρα 11 Σεπτεμβρίου 2023, ώρα 12:00, στο Συνεδριακό Κέντρο «Νικόλαος Γερμανός» (Αίθουσα C), όπου τοποθετήθηκε τόσο για τα ζητήματα της Οικονομίας όσο και για τη δραματική τρέχουσα επικαιρότητα.

 

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του:

Η ΔΕΘ αφορά πρωτίστως την οικονομία. Δικαιούμαστε να μιλάμε για οικονομία μέσα στην καταστροφή, μέσα στον θρήνο των ανθρώπων; Ναι, έχουμε υποχρέωση να το κάνουμε όταν η καταστροφή οφείλεται στην υφαρπαγή της οικονομίας από την ολιγαρχία την οποία εκπροσωπεί ένας Πρωθυπουργός που δεν ήρθε στην ΔΕΘ μόνο και μόνο για να κρυφτεί για όσο χρόνο του λέει ο κ. Greenberg ότι θα κρατήσει η οργή των πολιτών.

Το στρατηγικό κρυφτούλι είναι το φόρτε του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ακόμα κι όταν παραδέχεται την κλιματική κρίση, το κάνει για να κρύψει τις ευθύνες του. Να τις αποποιηθεί. Την ώρα που μας «νουθετεί» ότι, λόγω κλιματικής κρίσης, τέλος τα ανέμελα καλοκαίρια και οι ήπιοι χειμώνες, κλείνει με νόημα το μάτι στους πετρελαιάδες να κάνουν τα πάντα για να ενισχύσουν την κλιματική καταστροφή: εξορύξεις, αγωγούς, γιγαντιαίες μη ανακυκλώσιμες δασοκτόνες ανεμογεννήτριες στις βουνοκορφές.

Εμείς είμαστε εδώ επειδή η ανάληψη πολιτικής ευθύνης είναι υποχρέωση όχι μόνο της κυβέρνησης αλλά και της αντιπολίτευσης – και δεν αντικαθίσταται από περιοδείες πολιτικών στον τόπο του θρήνου ή με κροκοδείλια δάκρυα μπροστά στις κάμερες.

Εμείς είμαστε εδώ με συνέπεια. Κόντρα στις προγραμματικές δηλώσεις της πρώτης κυβέρνησης Μητσοτάκη, τον Ιούλιο του 2019, όταν κανείς άλλος πολιτικός αρχηγός δεν μίλαγε για κλιματική κρίση, έθετα επιτακτικά το μείζον ζήτημα της κλιματικής καταστροφής στη Βουλή. Ως ΜέΡΑ25 προειδοποιούσαμε την κυβέρνηση να μην κρύβεται πίσω από το «ε, και τι να κάνουμε εμείς, η μικρή Ελλάς, για το κλίμα του πλανήτη». Επιμέναμε στην Ανάδειξη Ολοκληρωμένης Στρατηγικής κατά της Κλιματικής Καταστροφής με δύο σκέλη:

Σκέλος 1ο: Πολιτική προστασία από καιρικά φαινόμενα και ανακούφιση των θυμάτων της κλιματικής κρίσης: Γνωρίζαμε ότι θα είναι ακραία τα φαινόμενα και προτείναμε μέτρα αντιμετώπισης, αντιπλημμυρικά έργα, ενίσχυση της δασοπυρόσβεσης και διαχωρισμό της από την πυροσβεστική πόλεων, την θωράκιση και μόνωση κτηρίων με τρόπο που να ενισχύει την εγχώρια βιομηχανία και βιοτεχνία. Τίποτα δεν έγινε από αυτά. Περιφερειακά προγράμματα πολιτικής προστασίας εκπονήθηκαν, ΤΕΡΝΑ και Σια εισέπραξαν τεράστια ποσά, αλλά στην πράξη τίποτα. Ανοχύρωτα δάση, βουνά, κάμποι, χωριά, πόλεις, πολίτες.

Σκέλος 2ο: Πράσινη Βιομηχανική Επανάσταση που θα δημιουργήσει νέες, καλές θέσεις εργασίας για την παραγωγή – όχι για την εισαγωγή από Γερμανία και Κίνα – πράσινων τεχνολογιών. Είμασταν το ΜΟΝΟ κόμμα που τόλμησε να πει: ΚΑΜΙΑ ΕΞΟΡΥΞΗ. ΤΕΛΟΣ ΣΤΙΣ ΧΕΡΣΑΙΕΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ. Μάλιστα, το 2020, εν μέσω κορωνοϊού, κατέθεσα εδώ στην ΔΕΘ Ολοκληρωμένο Σχέδιο για την Πράσινη Βιομηχανική Επανάσταση με έμφαση σε νέες βιομηχανίες εγχώριας παραγωγής 

• σύγχρονων μπαταριών και φωτοβολταϊκών στέγης
• ανακυκλώσιμων πλωτών ανεμογεννητριών
• του λογισμικού που απαιτούν τα νέα έξυπνα αποκεντρωμένα δίκτυα πράσινης ενέργειας
• ολοκληρωμένα μικροκυκλώματα και, βέβαια,
• πράσινου υδρογόνου για βιομηχανική χρήση π.χ. στην Λάρκο και τις Χαλυβουργίες (H2GS)

Προειδοποιούσαμε: Δεν έχουμε πολύ χρόνο! Ξεκαθαρίζαμε πως, αν χάσουμε κι αυτή την βιομηχανική επανάσταση, που θα έβαζε την Ελλάδα με αξιώσεις στον διεθνή καταμερισμό εργασίας, δύσκολα η Ελλάδα θα γίνει βιώσιμη.

Σήμερα, τρία χρόνια αργότερα, ούτε συζήτηση για όλα αυτά. Χάνουμε και αυτό το τραίνο καθώς ούτε ένα κόμμα στη Βουλή δεν πήρε αυτό το Σχέδιο μας έστω να το αντιγράψει. Να γιατί πολλοί πολίτες, ακόμα και άνθρωποι που δεν μας ψήφισαν, μιλούν για την εκκωφαντική απουσία της φωνής του ΜέΡΑ25 στη Βουλή.

Και δεν είναι βέβαια μόνο οι πλημμύρες, τα καμένα δάση, η χρησιμοποίηση της κλιματικής κρίσης ως άλλοθι, το 112 μιά να σου λέει ΕΚΚΕΝΩΣΤΕ (όταν οι δρόμοι είναι απροσπέλαστοι) μιά να σε διατάζει ΜΕΙΝΕΤΕ ΜΕΣΑ (όταν τείχος νερού έρχεται να σε πνίξει) – καθιστώντας έτσι την Πολιτική Προστασία ανέκδοτο.

Όπως με το έγκλημα των Τεμπών, με τις εκατοντάδες των πνιγμένων υπό το ψυχρό βλέμμα της Ελληνικής Ακτοφυλακής στα ανοικτά της Πύλου, έτσι και μες το καλοκαίρι είδαμε την κοινή γνώμη να παραλύει, να σηκώνει τα χέρια ψηλά, παρακολουθώντας μουδιασμένη 

• κροάτες ναζί να κυκλοφορούν και να δολοφονούν υπό το βλέμμα αστυνομικών που αντί να είναι όργανα της τάξης λειτουργούν ως ταξικά όργανα – ως υπάλληλοι των φαντς, με τις κλούβες να βάζουν πλάτη στους δικαστικούς κλητήρες που πετάνε τον κόσμο από τα σπίτια τους
• τον εκφασισμό της καθημερινότητας να δημιουργεί νέους Ζακ στις μπουκαπόρτες των πλοίων
• την ακρίβεια που είναι η Νέα Λιτότητα και συνάμα ο Νέος Ταξικός Πόλεμος
• τις συνθήκες εργασίας που δεν μας επιτρέπουν πια να μιλάμε καν για εργασιακές σχέσεις αλλά μόνο για βία κατά των εργαζόμενων
• τα δημόσια σχολειά και πανεπιστήμια να αντιμετωπίζονται ως αποθήκες ψυχών πριν ριχτούν στην αρένα της εργασιακής βίας – δείτε την αισχρή κατάσταση ΣΗΜΕΡΑ το πρωί όταν άνοιξαν τα δημόσια σχολεία, όπως κάθε χρόνο, χωρίς την στοιχειώδη προετοιμασία.

Πολλοί αναρωτιούνται: «Γιατί δεν αντιδρά ο κόσμος;» Μας ρωτούν: «Γιατί τους ξαναψήφισε κι άφησε εσάς εκτός;»

Η σύντομη απάντηση απαρτίζεται από δύο λέξεις: 

• Πανδημία και Πληθωρισμός. Η Πανδημία επέτρεψε σε ελληνική κυβέρνηση για πρώτη φορά από το 2009 να δανειστεί και να μοιράσει, χωρίς όρους, 60 δις – την μερίδα του λέοντος στο προνομιούχο 1%, αλλά και κάποια επιδόματα (εξευτελιστικά μεν αλλά απτά δε) σε αρκετούς μη προνομιούχους.

• Ο Πληθωρισμός πέτυχε μ’ ένα σμπάρο δυο τριγώνια: Από τη μία συρρίκνωσε τον λόγο Χρέους-ΑΕΠ πληθωρίζοντας τον παρονομαστή και, έτσι, δημιούργησε την ψευδαίσθηση ότι το δημόσιο χρέος έγινε βιώσιμο. Από την άλλη, για πρώτη φορά από το 2010, εκτίναξε τα ενοίκια στα ουράνια. Δεδομένου ότι 1 εκατομμύριο 700 χιλιάδες φυσικά πρόσωπα εισπράττουν κάποιο ενοίκιο, αυτό σημαίνει ότι άλλο ένα 20% με 30% του πληθυσμού είδε νέα εισοδήματα για πρώτη φορά από το 2010.

Έτσι, μπορεί η Ακρίβεια να έστειλε ακόμα πιο βαθιά στον πάτο της Ανέχειας την πλειοψηφία, πολλαπλασιάζοντας τα κόκκινα δάνεια, όμως επιδόματα και ενοίκια εξαγόρασαν την ανοχή του 24% των πολιτών οι οποίοι ψήφισαν Νέα Δημοκρατία, δηλαδή το 40% του 60% που ψηφίζει.

Προσθέστε σε αυτό το σκηνικό:

• έναν Μιντιακό Ολοκληρωτισμό – που όμοιός του μόνο στην Ουγγαρία του Ορμπάν και την Τουρκία του Ερντογάν συναντά κανείς, και
• μια ανύπαρκτη αντιπολίτευση ανίκανη να απειλήσει την ηγεμονία του Ορμπανισμού-με-ελληνικά-χαρακτηριστικά 

 κι έχετε την απάντηση στο ερώτημα: Γιατί δεν αντιδρά ο κόσμος. Γιατί τους ξαναψήφισε.

Να γιατί δεν το βάζουμε κάτω. Δεν τα παρατάμε ΕΠΕΙΔΗ στον ζόφο αυτόν που ζούμε λείπει από τη Βουλή η αντιπολίτευση που, για να είναι αποτελεσματική και επίκαιρη, πρέπει να είναι – περισσότερο από ποτέ – ουμανιστική, ενωτική, οικολογική και ορθολογικά αριστερή.

Λένε κάποιοι ότι είναι παρωχημένο το δίπολο Αριστερά-Δεξιά. Ότι σήμερα προέχει η αποτελεσματική, χωρίς ιδεολογίες, προστασία του περιβάλλοντος, των ανθρώπων, του πνεύματος και της ηθικής. Σφάλουν.

Μέχρι το 2018, σχεδόν όλοι έχαναν από την κρίση. Ακόμα κι ευκατάστατοι. Μέσα σε συνθήκες γενικευμένης καθίζησης, η ταξική πάλη έζησε κι αυτή την δική της ύφεση. Για αυτό, όταν ιδρύσαμε το ΜέΡΑ25, μιλούσαμε για ένα πλατύ μέτωπο ανυπακοής στην τρόικα – επειδή η πτώχευση άγγιζε ακόμα και πατριώτες συντηρητικούς που ψήφισαν ΟΧΙ στο Δημοψήφισμα.

Σήμερα όμως, τα Μνημόνια του ΣΥΡΙΖΑ, που εκμεταλλεύτηκε η ΝΔ, γέννησαν τεράστια νέα προσοδοφορία εν μέσω βέβαια συνεχιζόμενης Υπανάπτυξης και Χρεοδουλοπαροικίας. Η πώληση κόκκινων δανείων, το Χρηματιστήριο Ενέργειας, οι για-ένα-κομμάτι-ψωμί ιδιωτικοποιήσεις ΔΕΗ-COSMOTE-Λιμανιών-Τραίνων-Ελληνικού, τα 60 δις δανεικών που έριξε ο κ. Μητσοτάκης στις αγορές – χωρίς ίχνος παραγωγικών επενδύσεων – όλα αυτά πλούτισαν ένα 20% εις βάρος του 80% που καταβαραθρώθηκε ακόμα περισσότερο και, έτσι, αναζωπύρωσαν την Ταξική Πάλη. Αυτή η αναζωπύρωση της Ταξικής Πάλης μας έφερε το ΜέΡΑ25, την Αριστερά ολόκληρη, προ διλήμματος: 

• Να συστρατευτούμε κι εμείς με τις ταξικές επιθέσεις εναντίον των πολλών και να ενσωματωθούμε, με προοδευτικό πρόσημο και μανδύα, στο νέο καθεστώς της ανακάμπτουσας ολιγαρχίας εις βάρος των πολλών και της βιωσιμότητας της πατρίδας; 
• Ή Να συστρατευτούμε με τα θύματα του Ταξικού Πολέμου και μιλήσουμε για ρήξη τόσο με την ανακάμπτουσα ολιγαρχία όσο και την ηγεσία της κεντροαριστεράς που αποφάσισε την ενσωμάτωσή της στο νέο καθεστώς;

Η απάντηση του ΜέΡΑ25 ήταν ξεκάθαρη. Όπως ξεκάθαρο και το πολιτικό κόστος, για να μην πω το προσωπικό κόστος, που υποστήκαμε.

Να γιατί η Αριστερά είναι περισσότερο επίκαιρη από ποτέ.

Ας το σκεφτούμε λογικά: 

• Μπορεί να υπάρξει πραγματική δασοπροστασία όταν ένα δέντρο είναι πιο πολύτιμο καμένο απ’ ότι ζωντανό; Όταν ένα δάσος ανεμογεννητριών χτισμένο στα καμένα φέρνει αμύθητες προσόδους στους ολιγάρχες που καταπατούν τα καμένα;
• Μπορεί η πράσινη ενέργεια να ρίξει τις τιμές του ρεύματος και τον πληθωρισμό όταν φωτοβολταϊκά σε παροπλισμένη αγροτική γη είναι πιο επικερδή για τους ολιγάρχες από φωτοβολταϊκά στις ταράτσες των πολυκατοικιών που θα προσφέρουν φτηνό ρεύμα στους πολλούς;
• Μπορούν οι εργαζόμενοι να ωφεληθούν από τις εκπληκτικές ψηφιακές τεχνολογίες, τους αλγόριθμους, την τεχνητή νοημοσύνη, τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες πληρωμών που θα έπρεπε να ξεδοντιάζουν τις τράπεζες όταν οι έχοντες επιστρατεύουν τους αλγόριθμους για να κάνουν τους εργαζόμενους να τρέχουν σαν τον Βέγγο (eFood, Wolt), να μονοπωλούν αγορές (Skroutz) κλείνοντας τους μικρομεσαίους, να δημιουργούν το ψηφιακό ευρώ υπέρ των τραπεζιτών κι όχι, όπως θα έκανε το Δήμητρα, υπέρ του κόσμου;

Ας είμαστε ξεκάθαροι: Από τότε που αναζωπυρώθηκε ο Ταξικός Πόλεμος, λόγω Μνημονίων Τσίπρα και της έξυπνης εκμετάλλευσής τους από την Μητσοτάκης ΑΕ, κάθε πολιτική αντιμετώπισης της κλιματική κρίσης, της ακρίβειας, της εκμετάλλευσης και της υπανάπτυξης, για να είναι σοβαρή, πρέπει να είναι Αριστερή – να έρχεται σε σύγκρουση με τα ταξικά συμφέροντα των λίγων – στην πράξη, βέβαια, όχι στα λόγια. Όποιοι προσποιούνται το αντίθετο, στο όνομα κεντροαριστερών, σοσιαλδημοκρατών και πράσινων αλόγων, απλά… προσποιούνται.

Κοιτάζοντας την σημερινή Βουλή, η ανάγκη ύπαρξης, ανασύνθεσης και ενδυνάμωσης του ΜέΡΑ25 είναι εμφανής.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ολοκληρώνει την πορεία του όχι προς την σοσιαλδημοκρατία αλλά προς μια απομίμηση του Αμερικανικού Δημοκρατικού Κόμματος. Θα θέλαμε την επιστροφή του ΣΥΡΙΖΑ στην Αριστερά. Δεν το βλέπουμε όμως. Το αντίθετο παρατηρούμε: ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ να διαγκωνίζονται να κερδίσουν την εύνοια της ολιγαρχίας ως ο δεύτερος πόλος του ολιγαρχικού συστήματος σε πολιτικό σκηνικό χώρας που δεν χωρά δύο ΠΑΣΟΚ – κάτι που γνωρίζουν καλά και στον ΣΥΡΙΖΑ και στο ΠΑΣΟΚ.

Από την άλλη, το ΚΚΕ, παρά τον αντικαπιταλιστικό του προσανατολισμό, δεν απειλεί το σύστημα καθώς δεν θα γίνει ποτέ πλειοψηφικό λόγω της προσήλωσής του στο γραφειοκρατικό, υπερσυγκεντρωτικό, ιεραρχικό οικονομικό μοντέλο

• της αδυναμίας του να συνειδητοποιήσει τη φύση και το μέγεθος της κλιματικής κρίσης
• του εγγενούς κοινωνικού συντηρητισμού του
• της εχθρικής, αντι-ενωτικής του στάσης
• ενός εγγενούς αποπνικτικού αυταρχισμού

Έτσι, με την «Μητσοτάκης ΑΕ» κυρίαρχη και την Αντιπολίτευση ανίκανη να δημιουργήσει ρεύμα αντίστασης, η Ελλάδα είναι ολοένα και λιγότερο βιώσιμη.

Ακόμα και οι μετανάστες μεταναστεύουν, ακολουθώντας την αυτόχθονη νεολαία μας στο δρόμο της Νέας Ξενιτειάς, ενισχύοντας την ερημοποίηση της χώρας.

Στο φαντασιακό της διεθνούς ολιγαρχίας που δίνει εύσημα στην Ελλάδα, η Ελλάδα ολόκληρη φαντάζει ως «πεδίο βολής φθηνό», ως ένα τεράστιο ορυχείο προσόδων που, αφού εξαχθούν, θα αφήσουν πίσω τους σεληνιακό τοπίο για τους αυτόχθονες έλληνες και απλησίαστα 5στερα ξενοδοχεία στις όμορφες γωνιές που ιδιωτικοποιούνται καθημερινά.

Η χώρα μας τελειώνει, η Ελλάδα λιγοστεύει. Για αυτό είμαστε εδώ.

Στους φίλους που αγωνιούν και αναρωτιούνται

Στους αντίπαλους που ελπίζουν ότι τελειώσαμε

Στους πολίτες που μας πίστεψαν, είτε μας ψήφισαν είτε όχι

Σήμερα, από την ΔΕΘ, απαντάμε: Ναι, το ΜέΡΑ25 είμαστε εδώ!

Μετά από μια συντριπτική εκλογική ήττα για την Αριστερά στο σύνολό της, και βέβαια μια στρατηγική ήττα για το ΜέΡΑ25, όλο αυτό το δυστοπικό καλοκαίρι προβληματιστήκαμε, διαβουλευτήκαμε, στοχαστήκαμε ΚΑΙ, εν τέλει, ΤΟ ΑΠΟΦΑΣΙΣΑΜΕ:

Δεν το βάζουμε κάτω! Ανανεώσαμε την Κεντρική μας Επιτροπή και βάλαμε πλώρη για ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ του ΜέΡΑ25 & ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ της Ενωτικής Συμμαχίας μας με δυνάμεις που έχουν πλειοψηφική, ριζοσπαστική προοπτική. 

Άμεσοι στόχοι μας: 

• Το 2ο Διαβουλευτικό Συνέδριό μας στις 7,8 και 9 Δεκεμβρίου 2023
• Οι ευρωεκλογές του Ιουνίου 2024

Το γεγονός ότι, αναμφισβήτητα, κάναμε λάθη που μας οδήγησαν εκτός Βουλής δεν σημαίνει ότι οι αντίπαλοί μας είχαν δίκιο, ή ότι οι ολιγάρχες «θέλουν το καλό μας», ή ότι η ανάλυσή μας για το που πάει η Ελλάδα, η Ευρώπη, ο κόσμος ήταν λανθασμένη, ή ότι οι πολιτικές μας προτάσεις δεν ήταν σωστές.

Για αυτό έχουμε καθήκον να προσπαθήσουμε ξανά. Να αποτύχουμε καλύτερα. Έως ότου πετύχουμε εκ μέρους της πλειοψηφίας που έχει ανάγκη το ΜέΡΑ25 έξω και μέσα στη Βουλή να εκφράσει το όραμα μιας Σύγχρονης Βιώσιμης Ελλάδας κόντρα στην σημερινή εικόνα μιας Ελλάδας που συρρικνώνεται, που λιγοστεύει.