Τους πρώτους 20 που διεκδικούν το χρίσμα του υποψηφίου ευρωβουλευτή παρουσίασε ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

     Ομιλία του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Στέφανου Κασσελάκη, στη Ν. Ιωνία ​στην παρουσίαση υποψήφιων της περιφέρειας Αττικής στις προκριματικές εκλογές του κόμματος.

Από εσωκομματική διαδικασία η ανάδειξη των υποψηφίων ευρωβουλευτών

Επίθεση στον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, εξαπέλυσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Στέφανος Κασσελάκης μιλώντας στην εκδήλωση όπου παρουσίασε τα πρώτα 20 πρόσωπα που θα διεκδικήσουν το χρίσμα των υποψηφίων ευρωβουλευτών μέσα από την κομματική διαδικασία.

Μεταξύ των 20 είναι ο ηθοποιός Μάριος Αθανασίου, ο μπασκετμπολίστας Νίκος Παππάς και ο καθηγητής και σύμβουλος του προέδρου για ευρωπαϊκά θέματα, Νίκος Φαραντούρης.

Μιλώντας στην εκδήλωση στη Νέα Ιωνία ο Στέφανος Κασσελάκης υπογράμμισε ότι στις ευρωεκλογές δεν ζητά μόνο ψήφο τιμωρίας για την κυβέρνηση, αλλά ψήφο εμπιστοσύνης για τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ο κ. Κασσελάκης υποστήριξε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει "στήσει μηχανή προπαγάνδας εναντίον του και εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ με τις συμβουλές του Σταν Γκρίνμπεργκ". "Μας κατηγορούν για λεφτόδεντρα, για λαϊκισμό για τραμπισμό. Έφθασαν να μας λένε ότι είμαστε λαϊκιστές ακόμη και για την Γαύδο". Θύμισε ότι το ευρωκοινοβούλιο καταδίκασε την χώρα μας για παραβιάσεις του κράτους δικαίου και για της ελευθεροτυπίας. Σημείωσε ότι ακόμη και η μητέρα ενός θύματος στο δυστύχημα των Τεμπών δεν μπορεί να προσφύγει στην Δικαιοσύνη, ενώ 157 βουλευτές χειροκροτούσαν τον Κώστα Καραμανλή.

Ακολούθως απευθύνθηκε στον πρωθυπουργό διαβάζοντας κάποια αποσπάσματα από το άρθρο του στην Καθημερινή και ρωτώντας: "Είναι ψεύδος ότι η Ελλάδα είναι η δεύτερη φτωχότερη χώρα στην ΕΕ, πάνω μόνο από την Βουλγαρία; Είναι ψεύδος ότι η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στις 5 πρώτες σε πληθωρισμό χώρες; Είναι ψεύδος ότι οι τιμές έχουν διπλάσια αύξηση από το μέσο όρο της ΕΕ; Είναι ψεύδος ότι οι τράπεζες δεν παρέχουν καμία ρευστότητα στην αγορά, δεν δίνουν τίποτε στις καταθέσεις, ενώ στις χορηγήσεις γδέρνουν τους πολίτες; Είναι δυνατόν σε ένα έγκλημα με 57 νεκρούς να μην έχει γνώση το Μέγαρο Μαξίμου για το μπάζωμα; Είχε γνώση για το λάθος του σταθμάρχη, αλλά όχι για το μπάζωμα; Λέει ο κ. Μητσοτάκης ‘δεν ντρέπεστε να λέτε ότι παρακολουθούσα τους υπουργούς μου; Δεν ντρέπεστε να λέτε ότι γνώριζα για το μπάζωμα; Ε όχι εμείς δεν ντρεπόμαστε, εσείς δεν ντρέπεστε; Δεν ντρέπεστε να μην λέτε πώς πληρώνετε τον κ. Γκρίνμπεργκ όταν αυξάνεται το χρέος του κόμματος σας;". Γενικεύοντας είπε: "Εμείς δεν θα απαντήσουμε μόνο με ψήφο τιμωρίας στις ευρωεκλογές, αλλά με ψήφο εμπιστοσύνης σε ένα νέο ΣΥΡΙΖΑ που προωθεί αξιοκρατικά νέους ανθρώπους στην πολιτική σκηνή. Ο Έλληνας αξίζει καλύτερα".

Βίντεο από την εκδήλωση στη Νέα Ιωνία

Ακολούθως η εκπρόσωπος του κόμματος Βούλα Κεχαγιά παρουσίασε τους 20 υποψηφίους που θα μετέχουν στην εσωκομματική διαδικασία για την ανάδειξη των υποψηφίων ευρωβουλευτών:

1. Μάριος Αθανασίου,
2. Ανδρέας Αυλωνίτης,
3. Ελένη Αυλωνίτου,
4. Αθανάσιος Βουτσάς,
5. Σοφία-Μαρία Γιαννούλη,
6. Μυρτώ Κοροβέση,
7. Νικόλας Κουλάκογλου,
8. Αντώνιος Μανδήλας,
9. Κωνσταντίνος Μαρκάκης,
10. Κωνσταντίνος Μπίτσιος,
11. Αλεξάνδρα Παλαιού,
12. Σοφία Παπανίκου,
13. Νίκος Παππάς,
14. Νίκη Σιούτα,
15. Νίκος Φαραντούρης,
16. Αριστείδης Μαρίνης,
17. Γιώργος Μίχαλος,
18. Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης,
19. Γρηγόρης Μωραΐτης
20. Θανάσης Σακελλαριάδης.

Κλείνοντας την εκδήλωση ο Στέφανος Κασσελάκης είπε: "Αυτό το πρώτο βήμα είναι η καλύτερη απάντηση στα παπαγαλάκια που λένε ότι ο ‘Συριζα ανεβαίνει λόγω ενός απολιτίκ κοινού'. Όμως ο κόσμος δεν είναι απολιτίκ, είναι απογοητευμένος από την πολιτική. Κι εδώ βλέπει ένα κόμμα που δεν φοβάται την ανανέωση και λέει ξεκάθαρες αλήθειες. Στις περυσινές εκλογές ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δίκιο σε ένα πράγμα ότι η κάλπη είναι άδεια, είναι στο χέρι σας ο ΣΥΡΙΖΑ να είναι πρώτο κόμμα".

Θα είναι οι ευρωεκλογές άλλη μια χαμένη ευκαιρία για την Ευρώπη;

     Με λίγα λόγια οι ευρωπαϊκές ηγεσίες παρασύρονται στη δίνη των γεγονότων που δημιουργούν άλλοι: οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα!!!

Το ενδιαφέρον, αλλά και ανησυχητικό, είναι ότι παρόλο που η Ε.Ε. οδεύει προς τις ευρωεκλογές, ο πολιτικός διάλογος δεν αναδεικνύει τα μεγάλα ευρωπαϊκά θέματα, ούτε ζητήματα και πολιτικές που θα μπορούσαν να αλλάξουν την πορεία των πραγμάτων προς όφελος της χειραφέτησης της Ε.Ε. στο διεθνές περιβάλλον αλλά και της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου των ανθρώπων...

Γιώργος Χ. Παπαγεωργίου *

Στα εναλλακτικά σενάρια για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και όλου του κόσμου, επικρατεί η δυστοπία, με προβλέψεις για συγκρούσεις οικονομικές, γεωπολιτικές αλλά και πολεμικές.

Οι κεντρικοί θεσμοί εμφανίζονται να παρασύρονται από υπόγειες δυναμικές οι οποίες δημιουργούνται από φαινομενικά απροσδόκητα γεγονότα αλλά και από τη δύναμη της αδράνειας.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πυροδότησε τον πόλεμο, την ενεργειακή κρίση και τον πληθωρισμό με αποτέλεσμα η Ε.Ε. να βάλει σε δεύτερη μοίρα τα σχέδια για πράσινη μετάβαση και ύστερα και από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή να δίνει πλέον προτεραιότητα στις αμυντικές δαπάνες και τους εξοπλισμούς.

Τα σχέδια επί χάρτου για Κοινή Άμυνα και κοινά εξοπλιστικά προγράμματα, τα οποία αναμασούσαν οι ευρωπαϊκές ηγεσίες επί δεκαετίες, εγκαταλείφθηκαν εν μια νυκτί ύστερα από το ξέσπασμα του πολέμου, προς όφελος του ΝΑΤΟ όπου τον πρώτο και τελευταίο λόγο έχουν οι ΗΠΑ. Η ευρωπαϊκή άμυνα και οι ευρωπαϊκοί εξοπλισμοί επανήλθαν στο προσκήνιο το ίδιο απότομα ύστερα από μια δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ -ο οποίος προηγείται οριακά στις δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ- ότι το ΝΑΤΟ δεν πρέπει να υπερασπίζεται όσα μέλη δεν πληρώνουν αρκετά.

Με λίγα λόγια οι ευρωπαϊκές ηγεσίες παρασύρονται στη δίνη των γεγονότων που δημιουργούν άλλοι: οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα.

Το ενδιαφέρον, αλλά και ανησυχητικό, είναι ότι παρόλο που η Ε.Ε. οδεύει προς τις ευρωεκλογές, ο πολιτικός διάλογος δεν αναδεικνύει τα μεγάλα ευρωπαϊκά θέματα, ούτε ζητήματα και πολιτικές που θα μπορούσαν να αλλάξουν την πορεία των πραγμάτων προς όφελος της χειραφέτησης της Ε.Ε. στο διεθνές περιβάλλον αλλά και της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου των ανθρώπων.

Η κατάσταση αυτή είναι μέχρις ενός σημείου εξηγήσιμη, αφού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει πολύ περιορισμένες νομοθετικές αρμοδιότητες, για μικρό αριθμό πεδίων και σε κάθε περίπτωση οι πρωτοβουλίες του υπόκεινται στην κύρωση από το Συμβούλιο Κορυφής, ήτοι από τις εθνικές κυβερνήσεις.

Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν παύει να είναι ένας εν δυνάμει χώρος οραματισμού, ανάδειξης πολιτικών και σχεδιασμού μεταρρυθμίσεων.

Διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σήμερα ο μόνος «παίκτης» που διαθέτει το ικανό και αναγκαίο οικονομικό, πολιτικό και διπλωματικό μέγεθος για να επηρεάσει τα πράγματα στο διεθνές περιβάλλον στην κατεύθυνση της Ειρήνης, του Διεθνούς Δικαίου αλλά και των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Η Ενωμένη Ευρώπη θα μπορούσε να προωθήσει και να υποστηρίξει μια ειρηνευτική πρωτοβουλία στη Μέση Ανατολή ώστε να αναβιώσουν οι συζητήσεις για ειρηνική διευθέτηση και μακροχρόνια συνύπαρξη δύο κρατών, με κατοχύρωση των δικαιωμάτων του Ισραήλ και των Παλαιστινίων.

Η Ενωμένη Ευρώπη θα μπορούσε να αναμορφώσει το σύστημα οικονομικής διακυβέρνησης, ώστε να ξαναστήσει στα πόδια της την Κοινωνική Ευρώπη, τα δικαιώματα της εργασίας και το Κράτος Πρόνοιας.

Η Ενωμένη Ευρώπη θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση μέσω ευρωομολόγων και να διευρύνει την αποστολή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ώστε να επιδιώκει συνθήκες πλήρους απασχόλησης στην οικονομία, πέρα από το στόχο του πληθωρισμού.

Η Ενωμένη Ευρώπη θα μπορούσε να προωθήσει το υπόδειγμα της λελογισμένης οικονομικής ανάπτυξης, της αειφορίας και του σεβασμού στην Φύση και στην βιοποικιλότητα.

Και τούτο διότι μόνο ένας μεγάλος διεθνής παίκτης θα μπορούσε να ανταπεξέλθει στις πιέσεις που θα προκαλέσουν οι όποιες μεταρρυθμιστικές τάσεις εμφανιστούν στο διεθνές περιβάλλον όπου, δυστυχώς, έχουν πάρει το πάνω χέρι οι δυνάμεις της κοινωνικής αντίδρασης, της αλόγιστης εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων και -πρόσφατα- και εκείνες της πολεμικής καταστροφής.

Οι ευρωεκλογές είναι μια μεγάλη ευκαιρία για να αναδειχθούν τα ζητήματα αυτά και να τροφοδοτηθεί ένας πολιτικός διάλογος και μια κουλτούρα αλλαγής.

Αυτό προϋποθέτει, βέβαια, ότι οι πολίτες, αλλά και οι πολιτικές ηγεσίες θα πρέπει να ξεφύγουν από το γνωστό πλαίσιο, όπου η εσωτερική πολιτική διαμάχη μεταφέρεται στις Βρυξέλλες, με υποψήφιους – σελέμπριτι να διαγκωνίζονται για τις ακριβοπληρωμένες θέσεις του ευρωβουλευτή.

Χρειαζόμαστε τώρα στο προσκήνιο πολιτικά πρόσωπα και ηγεσίες με όραμα, πνοή, αλλά και με σχέδιο και πυγμή.

πηγή: politicus.gr

___________________________________________

(*) Ο Γιώργος Παπαγεωργίου, είναι αρθρογράφος / ερευνητής του προγράμματος ODECO με αντικείμενο την χρήση των ανοιχτών δεδομένων στην δημοσιογραφία. Έχει σπουδάσει επιστήμη τον υπολογιστών στην Ελλάδα και το Ηνωμένο βασίλειο και έχει εργαστεί ως προγραμματιστής στην  Ελλάδα και την Ολλανδία.

Δημοσκόπηση ALCO για τον Alpha: Συσπειρώσεις των κομμάτων, Δημοφιλέστεροι υπουργοί

     «Αντίπαλος» της κυβέρνησης αναδεικνύεται το θέμα της ακρίβειας με τους περισσότερους από όσους απάντησαν, ήτοι ποσοστό 72%, να κάνουν λόγο για επιδείνωση τιμών. Στην κορυφή της λίστας των πιο επιτυχημένων υπουργών της κυβέρνησης παραμένει ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Alco για τον Alpha.

Όπως προκύπτει από τα ευρήματα, η κοινωνία δεν αντιλαμβάνεται κανένα κόμμα ως αναγνωρίσιμη δύναμη προκειμένου να σταθεί ως ισχυρή αντιπολίτευση απέναντι στην ΝΔ.

Έτσι λοιπόν κανένα κόμμα δεν αποτελεί αξιόπιστη αντιπολίτευση σύμφωνα με το δεύτερο μέρος της δημοσκόπησης της Alco για τον Alpha με το ποσοστό του ΚΑΝΕΝΑ να φτάνει το 44%. Ωστόσο υπάρχει μια ερώτηση σύμφωνα με την οποία ζητήθηκε η γνώμη των πολιτών σχετικά με τις κατηγορίες κατά της κυβέρνησης περί αλαζονείας. Σε αυτό συμφώνησε ένα σημαντικό ποσοστό της τάξης του 63%.

Ωστόσο «αντίπαλος» της κυβέρνησης αναδεικνύεται το θέμα της ακρίβειας με τους περισσότερους από όσους απάντησαν, ήτοι ποσοστό 72%, να κάνουν λόγο για επιδείνωση τιμών.

Στην κορυφή της λίστας των πιο επιτυχημένων υπουργών της κυβέρνησης παραμένει ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Alco για τον Alpha.

Στην ίδια έρευνα καταγράφονται οι συσπειρώσεις και οι διαρροές των κομμάτων, αλλά και η κομματική προέλευση όσων δηλώνουν αναποφάσιστοι ενόψει Ευρωεκλογών.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι πιο επιτυχημένοι υπουργοί της κυβέρνησης, όπως προέκυψαν από αυθόρμητες απαντήσεις είναι: 

• Νίκος Δένδιας 35%
• Κυριάκος Πιερρακάκης 14%
• Άδωνις Γεωργιάδης 8%
• Μάκης Βορίδης 6%
• Κωστής Χατζηδάκης 6%
• Κανένας 37%
• Δεν Ξέρω/Δεν απαντώ: 13%

Τα αντίστοιχα ποσοστά στους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας έχουν ως εξής: 

• Νίκος Δένδιας 55%
• Κυριάκος Πιερρακάκης 31%
• Άδωνις Γεωργιάδης 23%
• Κωστής Χατζηδάκης 15%
• Μάκης Βορίδης 15%
• Κανένας 5%
• ΔΞ/ΔΑ 9%

Στην ερώτηση «ποιο κόμμα της αντιπολίτευσης μπορεί να προσφέρει αξιόπιστη εναλλακτική διακυβέρνησης» το ΠΑΣΟΚ έρχεται πρώτο με 13% και ακολουθεί ο ΣΥΡΙΖΑ με 12%. Ακολουθούν η Ελληνική Λύση με 6%, το ΚΚΕ με 4%, «ΔΞ/ΔΑ» δηλώνει το 13% ενώ το 44% δηλώνει «Κανένα».

Σε ό,τι αφορά στις συσπειρώσεις των κομμάτων, η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στο 61% και φαίνεται να χάνει: Προς την Ελληνική Λύση 7%, προς τη Νίκη 4%, στην αποχή 4%, σε άλλο κόμμα 3%, προς τους Δημοκράτες 3%, προς το ΠΑΣΟΚ 2%, ενώ 15% των ψηφοφόρων της δηλώνει αναποφάσιστο.

Πιο χαμηλά κινείται η συσπείρωση του ΣΥΡΙΖΑ και συγκεκριμένα στο 58%. Η Κουμουνδούρου χάνει το 11% της δύναμής της προς τη Νέα Αριστερά, το 10% δηλώνει αναποφάσιστο, το 7% κατευθύνεται προς το ΠΑΣΟΚ, το 5% προς το ΚΚΕ, το 3% προς άλλο κόμμα, άλλο ένα 3% προς την Πλεύση Ελευθερίας, το 2% προς τον σχηματισμό «Κόσμος» και το 1% στην αποχή.

Το ΠΑΣΟΚ καταγράφει συσπείρωση 76%. Αναποφάσιστο δηλώνει το 12% των ψηφοφόρων του, ενώ το 5% φαίνεται να μετακινείται προς του Δημοκράτες, το 3% προς την αποχή, το 2% προς άλλο κόμμα, το 1% προς τον ΣΥΡΙΖΑ και το 1% προς τη Νέα Δημοκρατία.

Από όσους δηλώνουν αναποφάσιστοι στην έρευνα, το 41% είχε ψηφίσει στις τελευταίες εκλογές Νέα Δημοκρατία. ΣΥΡΙΖΑ είχε ψηφίσει το 12%, ΠΑΣΟΚ το 9%, Σπαρτιάτες 8%, Άλλο κόμμα το 5%, δεν ψήφισε το 4% και δεν απαντά το 21%.

πηγή: Alpha 

Στους δρόμους οι συνταξιούχοι ενάντια στην ακρίβεια και την εμπορευματοποίηση της υγείας

     Οι συνταξιούχοι διεκδικούν ουσιαστικές αυξήσεις σε όλες τις συντάξεις, κατώτατη σύνταξη στο 80% του κατώτατου μισθού, άμεση καταβολή των αναδρομικών σε όλους τους συνταξιούχους, χωρίς δικαστήρια και προαπαιτούμενα, για το 11μηνο 2015 – 2016, ενσωμάτωση της «προσωπικής διαφοράς» στις καταβαλλόμενες συντάξεις σε όλους τους συνταξιούχους...

Στους δρόμους ξανά οι συνταξιούχοι αντιδρώντας στην ακρίβεια που τους γονατίζει και στην εμπορευματοποίηση της υγείας από την κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Οι συνεργαζόμενες συνταξιουχικές οργανώσεις προχώρησαν σε παναττική κινητοποίηση στην πλατεία Εθνικής Αντίστασης (πρώην Κοτζιά), ενώ θα ακολουθήσει πορεία στο υπουργείο Εργασίας.

«Είμαστε ξανά στον δρόμο του αγώνα. Δεν αντέχουμε τη θανατηφόρα ακρίβεια, τον πληθωρισμό, τις εξοντωτικές περικοπές που επέβαλαν στις πληρωμένες συντάξεις μας, που τις κατέστησαν προνοιακά βοηθήματα» τονίζουν στο κάλεσμά τους οι συνεργαζόμενες συνταξιουχικές οργανώσεις.

«Απορρίπτουμε την εμπορευματοποίηση της Υγείας, των φαρμάκων, τις δραματικές ελλείψεις σε γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό στα νοσοκομεία. Πληρώσαμε και πληρώνουμε για όλα αυτά, για να τα έχουμε δωρεάν. Δεν ανεχόμαστε τις αντιλαϊκές πολιτικές που επιβάλλουν η σημερινή και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, την εγκληματική λογική ότι “όποιος έχει χρήματα θα ζει, όποιος όχι θα πεθαίνει”!» σημειώνουν.

Οι συνταξιούχοι διεκδικούν:

• Ουσιαστικές αυξήσεις σε όλες τις συντάξεις, κατώτατη σύνταξη στο 80% του κατώτατου μισθού, 
• Άμεση καταβολή των αναδρομικών σε όλους τους συνταξιούχους, χωρίς δικαστήρια και προαπαιτούμενα, για το 11μηνο 2015 – 2016, 
• Ενσωμάτωση της «προσωπικής διαφοράς» στις καταβαλλόμενες συντάξεις σε όλους τους συνταξιούχους, 
• Κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης (ΑΚΑΓΕ), 
• Η σύνταξη χηρείας να αποδίδεται στο 70% της σύνταξης του αποθανόντος, χωρίς άλλη περικοπή, και ο επιζών να έχει το δικαίωμα επιλογής σύνταξης, 
• Η «εθνική σύνταξη» να αποδίδεται σε όλες τις συντάξεις

Παράλληλα, σε ό,τι αφορά την υγεία, απαιτούν:

• Άμεση πρόσληψη γιατρών και νοσηλευτών, δημιουργία Μονάδων Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) και κατάργηση κάθε πληρωμής στις δημόσιες δομές Υγείας.
• Ουσιαστικά μέτρα προστασίας της δημόσιας Υγείας, που να συνδέονται με όλες τις βαθμίδες του δημόσιου συστήματος Υγείας και να παρέχονται δωρεάν.
• Να ανοίξουν όλες οι δομές Υγείας που παραμένουν κλειστές και να δημιουργηθούν δημόσιες δομές οίκων ευγηρίας.
• Τέλος, να προσληφθεί προσωπικό στον ΕΦΚΑ και να εξασφαλιστούν όλα τα αναγκαία τεχνικά μέσα για την άμεση έκδοση των συντάξεων.

Γιάνης Βαρουφάκης: «Κατεβαίνουμε με την ενωτική πρωτοβουλία ΜέΡΑ25 | Ανατρεπτική Οικολογική Αριστερά» (vid)

     Κατεβαίνουμε στις Ευρωεκλογές, όπως προσπαθούμε να κάνουμε πάντα, ενωτικά, και εδώ και στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα κατεβαίνουμε στο πλαίσιο της ενωτικής μας πρωτοβουλίας «ΜέΡΑ25 – Ανατρεπτική Οικολογική Αριστερά», μιας πρωτοβουλίας που θέλει να συσπειρώσει τους ανθρώπους που δεν υπέκυψαν μετά το 2015.

Ο Γραμματέας του ΜέΡΑ25 στο κεντρικό Αποκαλυπτικό Δελτίο του Epsilon TV Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης σχολίασε την πολιτική επικαιρότητα της χώρας μας αλλά και διεθνώς και ανακοίνωσε το όνομα του ενωτικού ψηφοδελτίου ΜέΡΑ25 | Ανατρεπτική Οικολογική Αριστερά για τις Ευρωεκλογές του Ιουνίου.

Απαντώντας σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων ο Γιάνης Βαρουφάκης σχολίασε:

Για την απόφαση του ΣτΕ σχετικά με το σκάνδαλο των υποκλοπών:

«Είναι ντροπή το ότι ο κ. Μητσοτάκης παραμένει πρωθυπουργός της χώρας μετά την αποκάλυψη ότι παρακολουθούσε στελέχη της αντιπολίτευσης. Έπρεπε οι ίδιοι οι βουλευτές της ΝΔ να τον έχουν αποπέμψει. Είναι καλό που το ΣτΕ επανέκτησε ένα μικρό κομμάτι της αξιοπιστίας του με την αυταπόδεικτη απόφαση που πήρε. Όμως φοβάμαι ότι ο κ. Μητσοτάκης, όπως έχει κάνει πολλάκις στο παρελθόν, απλά θα αγνοήσει την απόφαση του ΣτΕ».

Για την έλλειψη αντιπολίτευσης στο συγκεκριμένο θέμα από ΣΥΡΙΖΑ-ΚΙΝΑΛ:

«Έχουμε όλοι υποχρέωση, να αφήσουμε στην άκρη τις υπαρκτές και μεγάλες διαφορές μας, και στο συγκεκριμένο θέμα να επικεντρώσουμε τα πυρά μας στον Μητσοτάκη. Ο Μητσοτάκης γελάει με την αντιπολίτευση, και πετάει το μπαλάκι από το ένα σκάνδαλο στο άλλο, για να κάνει την κοινωνία να χάσει την μπάλα και να θολώσει τα νερά σχετικά με το άλλο μεγάλο και πρόσφατο σκάνδαλο, αυτό των Τεμπών με τους 57 νεκρούς».

Για την κατάσταση στην Κεντροαριστερά.

«Αν και εμείς ως ΜέΡΑ25 είμαστε στην Αριστερά και όχι την Κεντροαριστερά, αναγνωρίζουμε ότι κάποτε η Κεντροαριστερά έπαιξε ρόλο στα ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης. Τώρα όμως, η Κεντροαριστερά και στις τρεις εκδοχές της, αυτό που ονομάζουμε τρία ΠΑΣΟΚ (δηλαδή ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ, Νέα Αριστερά) δεν μπορεί να παίξει αυτό το ρόλο. Κι αυτό γιατί δεν είναι διατεθειμένοι να έρθουν σε σύγκρουση με τα μεγάλα συμφέροντα».

Πως κατεβαίνει το ΜέΡΑ25 στις ευρωεκλογές

«Κατεβαίνουμε όπως προσπαθούμε να κάνουμε πάντα, ενωτικά, και εδώ και στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα κατεβαίνουμε στο πλαίσιο της ενωτικής μας πρωτοβουλίας «ΜέΡΑ25 – Ανατρεπτική Οικολογική Αριστερά», μιας πρωτοβουλίας που θέλει να συσπειρώσει τους ανθρώπους που δεν υπέκυψαν μετά το 2015. Αν ο κόσμος μας τιμήσει με την ψήφο του στις ευρωεκλογές, θέλω να βρεθώ απέναντι στην Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και να αντιπαρατεθώ μαζί της για τα θέματα του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία, της γενοκτονίας της Παλαιστίνης και γενικά για την κατάντια της Ευρώπης. Όμως έχουμε δεσμευτεί ότι θα υπάρξει εναλλαγή, δεν θα κάτσουμε πάνω στα αξιώματα, αλλά θα διδάξουμε τη συλλογικότητα.

Κατεβαίνουμε ακόμα, μετά από μεγάλη προσπάθεια, με το γερμανικό ΜέΡΑ25 στη Γερμανία, στα πλαίσια μιας συμμαχίας με την Κομμουνιστική Αναγέννηση στην Ιταλία και στην Ιρλανδία μαζί με τη σπουδαία μαχητική ευρωβουλεύτρια Clare Daley. Αν οι φασίστες και οι τραπεζίτες ενώνονται, είναι απαραίτητο και εμείς να ενωθούμε για να τους αντιμετωπίσουμε».

Για την ακρίβεια

«Tα super market, τα funds και οι εταιρείες ενέργειας είναι οι μόνοι που κερδίζουν. Αυτά τα κέρδη δείχνουν μια μαγική εικόνα ανάπτυξης, για την οποία πανηγυρίζει ο Μητσοτάκης.
Στ’ αλήθεια όμως αυτά τα κέρδη είναι η ζημία των μικρών και των μεσαίων. Είναι αυτά που καταπίνουν, μαζί με τη φορολογία, την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Άμεσες κινήσεις που θα μπορούσαν να γίνουν για την αντιμετώπιση της ακρίβειας: κατάργηση Χρηματιστηρίου Ενέργειας και επιβολή πλαφόν στην ενέργεια, λουκέτο στα super market που αισχροκερδούν και μείωση ΦΠΑ από 24 στο 15, από το 13 στο 7 και στα τρόφιμα, τα βιβλία και το θέατρο μηδέν.

Αν κάποιοι μας λένε ότι αυτά δεν γίνονται, παραδέχονται ότι δεν είμαστε μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα, ενώ κατά τα άλλα μας παραμύθιαζαν ότι βγήκαμε από τα μνημόνια».

Για τις τράπεζες

«Πρόκειται για καρτέλ αρπακτικών. Δεν είναι μόνο οι ληστρικές προμήθειες. Είναι και ότι πήραν εν μέσω πανδημίας 55 δισ απο την ΕΚΤ για να τα δανείσουν στους μικρομεσαίους, και αντί να τα δανείσουν, κερδοσκόπησαν με το επιτόκιο και τα ξαναγύρισαν πίσω».

Η Γερμανία θέλει να κάνει ετοιμοπόλεμο τον στρατό της

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους

     Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους εξήγησε ότι η νέα αμυντική δομή προετοιμάζεται επίσης για πιθανή επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. Το πρόβλημα είναι ότι λείπουν νεοσύλλεκτοι. Τέλος Φεβρουαρίου ήταν λίγο πάνω από 180.000 και η τάση βαίνει μειούμενη. Στόχος του Πιστόριους είναι να τους αυξήσει στους 200.000 μέχρι το 2031...

Ο υπουργός Άμυνας προχωρά σε αναδιάρθρωση της Μπούντεσβερ για το ενδεχόμενο πολέμου και εξετάζει την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. Επανενεργοποίηση εφέδρων;

Από τον Ιανουάριο του 2023 ο Μπόρις Πιστόριους ανέλαβε το υπουργείο Άμυνας από τα χέρια της άτυχης Κριστίνε Λάμπρεχτ, και σύμφωνα μάλιστα με τις σφυγμομετρήσεις είναι ο πιο δημοφιλής υπουργός της κυβέρνησης Σολτς. Κρατά στενή επαφή με τον στρατό και το επιτελείο του, τελευταία επισκέφθηκε τη Νορβηγία, τη Σουηδία και την Φινλανδία, χώρα του ΝΑΤΟ πλέον με τα μακρύτερα σύνορα με τη Ρωσία, για να ενημερωθεί γύρω από την Total Defence, την ολική άμυνα απέναντι σε νέες απειλές. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία σηματοδότησε μια „Zeitenwende“, μια στροφή και στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις, που δεν θα μπορούσαν να μείνουν με την παλαιά τους μορφή. Γι' αυτό τις προάλλες ο Πιστόριους παρουσίασε στο Βερολίνο τα βασικά σημεία μιας “δικής” του Μπούντεσβερ.

Επιστροφή στην άμυνα της χώρας και των συμμάχων

"Ο κοινός μας στόχος είναι να την αναδιαρθρώσουμε κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να είναι σε θέση να αντιδράσει σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, σε περίπτωση άμυνας, σε περίπτωση πολέμου» τόνισε. «Για να συνοψίσω: στο μέλλον, η Μπούντεσβερ θα έχει μια επιχειρησιακή διοίκηση. Στο μέλλον, η Μπούντεσβερ θα διαθέτει τέσσερις κλάδους των ενόπλων δυνάμεων, θα έχει μια διοίκηση υποστήριξης". Κεντρική ιδέα της μεταρρύθμισης είναι η επιστροφή από εξαντλητικές αποστολές στο εξωτερικό, όπως στο Αφγανιστάν, το Μάλι, το Κοσσυφοπέδιο ή το Κέρας της Αφρικής, πίσω στην άμυνα της χώρας και των συμμάχων της. Πρόκειται για μια στροφή στην πολιτική ασφαλείας που οι προκάτοχοι του Πιστόριους δεν είχαν καταφέρει να επιτύχουν. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας θέλει να κάνει τις ένοπλες δυνάμεις και πάλι "ικανές για πόλεμο". "Πρόκειται για μετατροπή από έναν στρατό για ξένες αποστολές σε έναν στρατό για εθνική και συμμαχική άμυνα", δήλωσε στη Deutsche Welle ο στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Τόμας Βίγκολντ.

Εκτός από τον στρατό, την αεροπορία και το ναυτικό ο τομέας ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και ασφάλειας των πληροφοριών θα αποτελεί επίσης επιχειρησιακό χώρο των ενόπλων δυνάμεων. Οι τομείς της άμυνας για τα πυρηνικά, τα βιολογικά και χημικά όπλα, των ιατρικών υπηρεσιών και της διοικητικής μέριμνας θα ενταχθούν στη διοίκηση υποστήριξης. Ο Πιστόριους εξήγησε ότι η νέα αμυντική δομή προετοιμάζεται επίσης για πιθανή επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. Το πρόβλημα είναι ότι λείπουν νεοσύλλεκτοι. Τέλος Φεβρουαρίου ήταν λίγο πάνω από 180.000 και η τάση βαίνει μειούμενη. Στόχος του Πιστόριους είναι να τους αυξήσει στους 200.000 μέχρι το 2031. Ακόμη βρίσκεται στη φάση που εξετάζει την πρακτική των σκανδιναβικών χωρών. Ο Βίγκολντ πιστεύει ότι ο Πιστόριους θέλει σκόπιμα να διαχωρίσει το θέμα της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας από τη μεταρρύθμιση των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων, γιατί για την τελευταία χρειάζεται πολιτική απόφαση της κυβέρνησης και του κοινοβουλίου.

Επανενεργοποίηση των εφέδρων;

„Όλοι γνωρίζουμε ότι οι απειλές έχουν ενταθεί» προειδοποιεί ο Γερμανός υπουργός Άμυνας. «Πρέπει να γίνει σε όλους σαφές ότι δεν πρέπει καν να φτάσουν στην ιδέα να μας επιτεθούν ως νατοϊκή επικράτεια. Πρέπει να το εκπέμπουμε με αξιοπιστία και αληθινά, γι' αυτό και η Μπούντεσβερ πρέπει να οργανωθεί όπως προανέφερα”. Ο Πιστόριους δεν αναφέρει βέβαια ούτε το όνομα της Ρωσίας ούτε αυτό του Πούτιν, αλλά είναι σαφές ποιους εννοεί. Και θέλει να δώσει 6 μήνες χρόνο στα ηγετικά στελέχη του υπουργείου του για να εφαρμόσουν τις μεταρρυθμίσεις. Αλλά είναι ρεαλιστικό το χρονοδιάγραμμα; “Για τις διορθωτικές αλλαγές στην κορυφή της στρατιωτικής ηγεσίας αρκεί μισός χρόνος, αλλά η υλοποίηση στον στρατό θα διαρκέσει πολύ περισσότερο” πιστεύει ο Τόμας Βίγκολντ. Ακόμη και οι συντηρητικοί βουλευτές της αντιπολίτευσης από το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα θεωρούν τα σχέδια του Γερμανού υπουργού Άμυνας αξιέπαινα. Ο ειδικός σε θέματα άμυνας των χριστιανικών κομμάτων Ρόντεριχ Κιζβέτερ απαντώντας σε σχετικό ερώτημα της DW είπε ότι θεωρεί πολύ θετική εξέλιξη τη συγχώνευση των επιχειρησιακών διοικήσεων.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εφέδρων, συνταγματάρχης ε.α. Πάτρικ Σένσμπεργκ έκανε και μια πρόταση. Ζήτησε να γίνει συστηματικός έλεγχος όλων όσοι θήτευσαν στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις για το κατά πόσο είναι δυνατόν να ενεργοποιηθούν. Μιλώντας στην εφημερίδα Bild είπε ότι υπάρχουν περίπου 900.000 πρώην στρατιώτες ή κληρωτοί έφεδροι κάτω των 65 ετών. "Θα πρέπει πολύ γρήγορα να αξιολογήσουμε την κατάσταση της υγείας τους και τη διαθεσιμότητά τους, ώστε να μπορούμε να τους προγραμματίσουμε για την πολιτική προστασία, την άμυνα της χώρας και των συμμάχων και να τους προωθήσουμε σταδιακά στην εκπαίδευση. Αν μόνο οι μισοί εξ αυτών έχουν καλή υγεία, θα έχουμε σχεδόν τον αριθμό εφέδρων που χρειαζόμαστε".

Επιμέλεια: Ειρήνη Αναστασοπούλου / Deutsche Welle

Η Άγκυρα επέβαλε περιορισμούς εξαγωγών στο Τελ Αβίβ - Για «μονομερή παραβίαση» των εμπορικών συμφωνιών μιλάει το Ισραήλ

     Η Αγκυρα επέβαλε από σήμερα περιορισμούς στην εξαγωγή σειράς προϊόντων αντιδρώντας στον πόλεμο στην Γάζα - Το Ισραήλ προειδοποίησε σήμερα την Τουρκία ότι θα επιβληθούν εμπορικοί περιορισμοί στην Άγκυρα αφού όπως λέει υπήρξε «μονομερής παραβίαση» των εμπορικών συμφωνιών....

 

Ο ισραηλινός ΥΠΕΞ Ίσραελ Κατζ, προειδοποίησε σήμερα την Τουρκία ότι θα επιβληθούν εμπορικοί περιορισμοί στην Άγκυρα αφού όπως λέει υπήρξε «μονομερής παραβίαση» των εμπορικών συμφωνιών.

Ο Ίσραελ Κατζ δήλωσε ότι ο τούρκος πρόεδρος «θυσιάζει και πάλι τα οικονομικά συμφέροντα του λαού της Τουρκίας για να υποστηρίξει την Χαμάς και εμείς θα απαντήσουμε αναλόγως».

Η Αγκυρα επέβαλε από σήμερα περιορισμούς στην εξαγωγή σειράς προϊόντων αντιδρώντας στον πόλεμο στην Γάζα και ανταποκρινόμενη στην αυξανόμενη οργή του τουρκικού πληθυσμού για την διατήρηση των εμπορικών σχέσεων ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ.

«Η απόφαση αυτή θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι το Ισραήλ να κηρύξει άμεση κατάπαυση του πυρός και να επιτρέψει την διαρκή ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας προς την Γάζα», διευκρινίζει σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Εμπορίου της Τουρκίας.

Οι περιορισμοί αφορούν 54 προϊόντα, ανάμεσά τους κατασκευαστικά υλικά από χάλυβα, σίδηρο και αλουμίνιο, καθώς επίσης και καύσιμα αεροσκαφών.

Το υπουργείο διευκρινίζει επίσης ότι «η πώληση προϊόντων και υπηρεσιών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από το Ισραήλ για στρατιωτικούς σκοπούς» δεν επιτρέπεται «εδώ και καιρό».

Η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εμπορίου εκδίδεται αφού η Αγκυρα ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ εμπόδισε τουρκικό αίτημα για ρίψη ανθρωπιστικής βοήθειας στην Λωρίδα της Γάζας.

«Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την παρεμπόδιση από το Ισραήλ της προσπάθειάς μας να ρίξουμε βοήθεια στους πεινασμένους κατοίκους της Γάζας», δήλωσε χθες ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν προαναγγέλλοντας την επιβολή μέτρων κατά του Ισραήλ.

«Θα συνεχίσουμε την υποστήριξή μας (προς τους Παλαιστίνιους) μέχρι να σταματήσει η αιματοχυσία στην Γάζα και μέχρι οι παλαιστίνιοι αδελφοί μας αποκτήσουν ένα ελεύθερο παλαιστινιακό κράτος με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ», δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν στο μήνυμά του για την γιορτή του Έιντ αλ-Φιτρ με την οποία τερματίζεται το ραμαζάνι.

Πιέσεις στην τουρκική κυβέρνηση

Ο πόλεμος στην Γάζα έδωσε τέλος στην εξομάλυνση των τουρκοϊσραηλινών σχέσεων το 2022 έπειτα από ένταση πολλών ετών.

Ο πρόεδρος Ερντογάν, μία από τις πλέον επικριτικές φωνές του πολέμου που διεξάγει το Ισραήλ κατά της Λωρίδας της Γάζας, έχει χαρακτηρίσει επανειλημμένα το Ισραήλ «τρομοκρατικό κράτος».

Ο Ερντογάν, ο οποίος ανακάλεσε στις αρχές του Νοεμβρίου τον πρεσβευτή της Τουρκίας στο Τελ Αβίβ, είχε ωστόσο δηλώσει ότι «η πλήρης ρήξη» των σχέσεων με το Ισραήλ είναι αδύνατη.

Ομως, κατά τις τελευταίες εβδομάδες, αυξήθηκαν στην Τουρκία οι επικρίσεις για την διατήρηση των εμπορικών σχέσεων με το Ισραήλ.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, η οργή αυτή συνέβαλε στην ιστορική συντριβή του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές.

Το τουρκικό ισλαμιστικό κόμμα Yeniden Refah εκμεταλλεύθηκε το θέμα και κατόρθωσε να αποσπάσει από το AKP δύο επαρχίες: την Σανλιούρφα (νοτιοανατολικά) και το Γιόζγκατ (κέντρο).

Διαδηλώσεις κατά της διατήρησης των εμπορικών σχέσεων με το Ισραήλ πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες ημέρες σε πολλές τουρκικές πόλεις, εκ των οποίων μία μεγάλη διαδήλωση το Σάββατο στην Κωνσταντινούπολη.

Η βίαιη διάλυση αυτή της διαδήλωσης προκάλεσε οργή στην κοινή γνώμη. Η σκηνή που μεταδόθηκε από τα μέσα ενημέρωσης κατά την οποία μία αστυνομικός χαστουκίζει διαδηλώτρια επικρίθηκε έντονα από την τουρκική αντιπολίτευση.

Ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας Αλί Γερλίκαγιά ανακοίνωσε ότι έχει ξεκινήσει έρευνα, ενώ δύο αστυνομικοί έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα.

Οι τουρκικές εξαγωγές προς το Ισραήλ για τι 2023 ανήλθαν στα 5,43 δισ. δολάρια, το 2022 στα 7,03 δισ. δολάρια και το 2021 στα 6,36 δισ. δολάρια όπως αναφέρουν η Ενωση Τούρκων Εξαγωγέων η τουρκική στατιστική υπηρεσία Turkstat.

euronews

Στο στόχαστρο του ISIS οι αγώνες του Champions League - Σε επιφυλακή ξανά η Ευρώπη

     O ISIS καλεί τα μέλη της οργάνωσης της να χτυπήσουν τις έδρες των ομάδων που συμμετέχουν στα προημιτελικά της διοργάνωσης του Champions League...

Με νέες επιθέσεις στην καρδιά της Ευρώπης απειλεί ο ISIS. Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του, καλεί να γίνουν τρομοκρατικά χτυπήματα στις πόλεις όπου αναμένεται να διεξαχθούν οι αγώνες της προημιτελικής φάσης του Τσάμπιονς Λιγκ.

Στην λίστα των τζιχαντιστών είναι τα γήπεδα της Άρσεναλ στο Λονδίνο, της Παρί Σεν Ζερμέν στο Παρίσι καθώς και των Ατλέτικο και Ρεάλ στη Μαδρίτη.

Ο ISIS δημοσίευσε μια εικόνα με έναν ένοπλο και έχει λεζάντα «Σκοτώστε τους όλους».

Μετά την πρόσφατη τρομοκρατική επίθεση στο Crocus City Hall στη Ρωσία, όπου συνολικά 144 άνθρωποι έπεσαν νεκροί, οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας βρίσκονται σε επιφυλακή.

Για το χτύπημα στη Μόσχα την ευθύνη ανέλαβε η οργάνωση ISIS-K. Ωστόσο, η ρωσική κυβέρνηση «δείχνει» ότι πίσω από την επίθεση δεν είναι οι τζιχαντιστές αλλά οι ουκρανικές υπηρεσίες.

Το Κίεβο αρνείται τις κατηγορίες.

euronews

Γιάννης Στουρνάρας: «Όφελος 3,5 δις από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών για το ελληνικό δημόσιο»

     Ομιλία του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα στη Βουλή των Ελλήνων στη συζήτηση για την αποεπένδυση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας από τις ελληνικές τράπεζες

Στο πλαίσιο ομιλίας του σε συνεδρίαση των αρμόδιων κοινοβουλευτικών επιτροπών για την αποεπένδυση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ο κ. Σουρνάρας είπε ότι μια «πρώτη αποτίμηση του κόστους της ανακεφαλαιοποίησης και της αναδιάταξης του τραπεζικού τομέα σε σύγκριση με τα οφέλη που αποκόμισε το Ελληνικό Δημόσιο, λαμβάνοντας υπόψη την εθελοντική αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους (Private Sector Involvement), δείχνει ότι ο Έλληνας φορολογούμενος έχει συνολικά μέχρι τώρα ωφεληθεί με ποσό που εκτιμάται σε περίπου 3,5 δισεκ. ευρώ».

Καθαρό όφελος 3,5 δισ. ευρώ στο Ελληνικό Δημόσιο απέφερε η στήριξη του τραπεζικού συστήματος στη διάρκεια της κρίσης, όπως τόνισε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στη συζήτηση στη Βουλή για την αποεπένδυση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας από τις ελληνικές τράπεζες.

«Η ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων σημαντικών τραπεζών και η εξυγίανση λιγότερων σημαντικών τραπεζών με την πλήρη προστασία των καταθέσεων όχι μόνο διασφάλισε την χρηματοπιστωτική σταθερότητα κατά τη διάρκεια της πολυετούς δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης, αλλά και συνέβαλε αποφασιστικά στην επιστροφή της Ελλάδας σε διατηρήσιμους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Το μεγάλο αυτό επίτευγμα, υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, δεν πρέπει να αγνοείται», υπογράμμισε ο διοικητής της ΤτΕ.

Εξηγώντας τους υπολογισμούς της ΤτΕ, ο κ. Στουρνάρας ανέφερε ότι το συνολικό κόστος για τη στήριξη του τραπεζικού συστήματος υπολογίζεται σε 50,282 δισ. ευρώ. Όμως, τα συνολικά οφέλη του Δημοσίου ανήλθαν σε 53,747 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο όφελος ήταν τα 38,2 δισ. ευρώ που αποτελεί τη συμβολή του τραπεζικού συστήματος στην αναδιάρθρωση του χρέους (PSI).

Όπως υπογράμμισε ο κ. Στουρνάρας,

• Η διαδικασία αυτή απαίτησε μεν δημόσιους πόρους, αλλά διασφάλισε την προστασία των καταθέσεων πολλαπλάσιου ύψους και απέτρεψε την πλήρη κατάρρευση της οικονομίας και της κοινωνίας.
• Μια προσεκτική πρώτη αποτίμηση του κόστους της ανακεφαλαιοποίησης και της αναδιάταξης του τραπεζικού τομέα σε σύγκριση με τα οφέλη που αποκόμισε το Ελληνικό Δημόσιο, λαμβάνοντας υπόψη την εθελοντική αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους (Private Sector Involvement), δείχνει ότι ο Έλληνας φορολογούμενος έχει συνολικά μέχρι τώρα ωφεληθεί με ποσό που εκτιμάται σε περίπου 3,5 δισεκ. ευρώ.

Η ομιλία του Διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα

«Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές,

Στην παρέμβασή μου, θα αναφερθώ: α) Πρώτον, στα προβλήματα και τις προκλήσεις που αντιμετώπισε ο τραπεζικός τομέας στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, ιδιαίτερα την περίοδο 2010-2015, β) Δεύτερον, στις παρεμβάσεις των αρχών (Κυβέρνηση, Τράπεζα της Ελλάδος, Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, θεσμοί και κυβερνήσεις της ζώνης του ευρώ), προκειμένου να διαφυλαχθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, και κυρίως για να διαφυλαχθούν οι καταθέσεις ιδιωτών και επιχειρήσεων, γ) Τρίτον, στην αποτίμηση του κόστους και του οφέλους αυτών των παρεμβάσεων, και δ) Τέταρτον, στις πρόσφατες εξελίξεις στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

1. Προβλήματα και προκλήσεις που αντιμετώπισε ο τραπεζικός τομέας στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης (ιδιαίτερα την περίοδο 2010-15)

Οι προκλήσεις και τα προβλήματα που αντιμετώπισε ο ελληνικός τραπεζικός τομέας κατά τη διάρκεια των ετών της οικονομικής κρίσης ήταν χωρίς προηγούμενο και διαμόρφωσαν, ιδιαίτερα κατά το διάστημα 2010-2015, συνθήκες διαταραχής της  χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η επιδείνωση της ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων των τραπεζών, η δραματική μείωση της ρευστότητας, ο αποκλεισμός από τις διεθνείς αγορές κεφαλαίων και χρήματος και οι περιορισμοί στο καθεστώς κίνησης κεφαλαίων (για περίοδο τεσσάρων ετών περίπου) αποτέλεσαν, μεταξύ άλλων, τα κύρια ζητήματα που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν κυρίως οι Ελληνικές Αρχές και ειδικότερα η Κυβέρνηση, η Τράπεζα της Ελλάδος, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, καθώς και οι ευρωπαϊκοί και διεθνείς θεσμοί και κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ζώνης του ευρώ.

Ως γνωστόν, κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος δεν αντιμετώπισε μόνο η Ελλάδα. Από τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας μέχρι τις μέρες μας, μία σειρά ευρωπαϊκών (και όχι μόνο) χωρών βίωσαν συνθήκες χρηματοπιστωτικής αστάθειας. Είναι επίσης ευρέως αποδεκτό ότι σε αντίθεση με την εμπειρία άλλων χωρών (π.χ. Ιρλανδία, Κύπρος, Ισπανία), στη χώρα μας ο τραπεζικός κλάδος δεν ήταν το αίτιο της κρίσης.

Οι ανακεφαλαιοποιήσεις των ελληνικών τραπεζών που έγιναν κατά την περίοδο της κρίσης ήταν αναγκαίες, προέκυψαν δε σημαντικές ωφέλειες από την ολοκλήρωσή τους, τόσο για την πραγματική οικονομία όσο και για τις τράπεζες. Η πλήρης προστασία των καταθέσεων, ασχέτως εάν ανήκουν σε νοικοκυριά ή επιχειρήσεις, η σταδιακή αποκατάσταση της ρευστότητας, η ενίσχυση των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας, η διαμόρφωση συνθηκών επανόδου των ελληνικών τραπεζών στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων και χρήματος και η σημαντική συγκράτηση της απομόχλευσης των τραπεζικών χορηγήσεων αποτέλεσαν τις κυριότερες επιδιώξεις της Τράπεζας της Ελλάδος. Σε όλους αυτούς τους τομείς, τα οφέλη υπήρξαν ορατά και σημαντικά.

1.1. Αίτια για τις Φάσεις Ανακεφαλαιοποίησης στην περίοδο 2013-2015

Στα τέλη του 2009, το σύνολο των ελληνικών τραπεζών εμφάνιζε ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη. Ενδεικτικά:

• Ο μέσος δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας ήταν 12%.
• Ο συνολικός δείκτης δανείων προς καταθέσεις (Loans/Deposits ratio) ήταν 104%
• Το καθαρό εισόδημα επιτοκίου προς το σταθμισμένο για κινδύνους ενεργητικό (Net Interest Income to RWAs) ήταν 4,4%.

Οι τράπεζες (με εξαίρεση ορισμένα ιδρύματα υπό κρατικό έλεγχο) είχαν μηδενική έκθεση σε τοξικά επενδυτικά προϊόντα και η κρίση των λεγόμενων subprime προϊόντων είχε ελάχιστη επίδραση στους ισολογισμούς τους.

Οι ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών στην Ελλάδα προέκυψαν από άλλους παράγοντες, που σχετίζονταν με τις ήδη αυξανόμενες από πριν ανισορροπίες, δηλαδή τα μεγάλα δίδυμα ελλείμματα, την αύξηση δημοσίου χρέους και την επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας. Συγκεκριμένα, από τα τέλη του 2009 και αργότερα, οι τράπεζες αντιμετώπισαν μία σειρά από ιδιαίτερα αρνητικές επιδράσεις :

• Αλλεπάλληλες υποβαθμίσεις πιστοληπτικής ικανότητας (credit ratings) από διεθνείς οργανισμούς
• Μαζική εκροή καταθέσεων (37% κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου 2009-Ιουνίου 2012, €87 δισεκατομμύρια συνολικά, και 27% κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου 2014-Ιουλίου 2015, €44 δισεκατομμύρια συνολικά)
• Αποκλεισμό πρόσβασης σε αγορές κεφαλαίου και χρήματος με ταυτόχρονη υποχρέωση αποπληρωμής υποχρεώσεων άνω των €40 δισεκατομμυρίων
• Ζημίες €40 δισεκατομμυρίων περίπου από το πρόγραμμα ανταλλαγής κρατικών ομολόγων (PSI)
• Άνευ προηγουμένου αύξηση σχηματισμού προβλέψεων από την διαρκώς επιδεινούμενη ποιότητα δανείων και περιουσιακών στοιχείων (ο δείκτης καθυστερήσεων ανέβηκε από το 5% στα τέλη του 2008 στο 21,5% στα μέσα του 2012, στο 35% περίπου στα τέλη του 2014 και σχεδόν 50% στις αρχές του 2016).

2. Παρεμβάσεις αρχών

Σε αυτό το δεδομένο πλαίσιο, η Κυβέρνηση, η Τράπεζα της Ελλάδος και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας προέβησαν σε σειρά ενεργειών που αποσκοπούσαν στην θωράκιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και της ασφάλειας των καταθέσεων. Μεταξύ των ενεργειών αυτών, κρίσιμη σημασία είχαν:

• η κάλυψη των βραχυπρόθεσμων αναγκών ρευστότητας των τραπεζών, με την παροχή δυνατότητας προσφυγής στο μηχανισμό έκτακτης ενίσχυσης σε ρευστότητα (“emergency liquidity assistance – ELA”),
• η διασφάλιση της επάρκειας των “Χρηματοδοτικών Πόρων” (Financial Envelope), δηλαδή των δημόσιων πόρων που προορίζονται για την κάλυψη της απαιτούμενης ανακεφαλαιοποίησης και του κόστους αναδιάταξης του ελληνικού τραπεζικού τομέα, που ειδικότερα για την περίοδο 2012-2014 είχε εκτιμηθεί σε €50 δισεκατομμύρια και στη Σύνοδο Κορυφής του Ιουλίου 2015 σε €10-€25 δισεκατομμύρια, αν και τελικά οι ανάγκες αποδείχθηκαν πολύ λιγότερες (γύρω στα 5 δισεκ. ευρώ) κατά τη διάρκεια της κρίσης.
• η εξυγίανση αδύναμων τραπεζών, βάσει ενός διευρυμένου νομικού πλαισίου,
• η απαίτηση από όλες τις ελληνικές τράπεζες να αυξήσουν την κεφαλαιακή τους βάση σε ένα συντηρητικά εκτιμημένο επαρκές επίπεδο.

Το κύριο γενεσιουργό αίτιο των αναγκών ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών ήταν οι ζημίες στα χαρτοφυλάκια δανείων. Αναμφισβήτητα, οι ζημίες από το πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων (PSI) αποτέλεσαν κύριο προσδιοριστικό παράγοντα κατά την περίοδο 2012-2013, όμως οι ζημίες αυτές δεν ήταν επαναλαμβανόμενες και καλύφθηκαν πλήρως. Κατά συνέπεια, δυνητικές ζημίες ήταν δυνατόν να προκύψουν κατά κύριο λόγο από αρνητικές μεταβολές στην αξία των δανείων. Η αξία των δανείων με τη σειρά της εξαρτάται κυρίως από δύο παράγοντες:

• Την πιθανότητα αθέτησης (probability of default), που είναι αρνητικά συσχετισμένη με το επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας (ιδιαίτερα δε τις αρνητικές μεταβολές του ΑΕΠ και του διαθέσιμου εισοδήματος), και
• Την αξία ανάκτησης καλυμμάτων (recovery rate) που είναι επίσης συσχετισμένη με το δείκτη αξίας ακινήτων και τις τιμές εμπράγματων εξασφαλίσεων.

Οι παράγοντες αυτοί άσκησαν ισχυρές πιέσεις στη ρευστότητα και την κεφαλαιακή βάση των ελληνικών τραπεζών, απειλώντας τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής οι ελληνικές τράπεζες είχαν σχηματίσει υψηλές προβλέψεις έναντι επισφαλών απαιτήσεων προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις διαρκώς διευρυνόμενες ζημίες από τα δανειακά χαρτοφυλάκια. Ειδικότερα στην τριετία 2013-2015, οι προβλέψεις των τεσσάρων συστημικών τραπεζών σε ετήσια βάση κυμαινόταν συνήθως από 2,5% έως 6% της ονομαστικής αξίας του συνολικού χαρτοφυλακίου δανείων, με αποτέλεσμα οι ζημίες αυτές να διαβρώνουν την κεφαλαιακή τους βάση.

Η προσαρμογή των εποπτικών κεφαλαίων (μέσω των διαδικασιών ανακεφαλαιοποίησης) διατήρησε τους σχετικούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας σε επίπεδο υψηλότερο του ελάχιστου αποδεκτού, και κατά συνέπεια ικανοποιούσε τους όρους και προϋποθέσεις για παροχή ρευστότητας από το Ευρωσύστημα. Σε αυτό το πλαίσιο παροχής ρευστότητας, επιτεύχθηκε, παρά τις γενικότερες οικονομικές δυσκολίες, η διατήρηση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας όλα αυτά τα χρόνια.

Η ανακεφαλαιοποίηση του ελληνικού τραπεζικού τομέα αποτέλεσε, ως διαδοχική σειρά ασκήσεων αύξησης μετοχικού κεφαλαίου, μία από τις κυριότερες τομές που πραγματοποιήθηκαν στην ελληνική οικονομία από τις αρχές της κρίσης έως τις μέρες μας. Η εφαρμογή των διαδικασιών αυτών επέτρεψε:

• Την αναδιάταξη του τραπεζικού τομέα μέσω απάλειψης πλεονάζοντος δυναμικού των τραπεζικών δικτύων
• Τον περιορισμό της συμμετοχής του δημόσιου τομέα
• Τη διατήρηση και ενδυνάμωση του εταιρικού ελέγχου μέσω της συμμετοχής ιδιωτών

3. Προσδιορισμός των Ωφελειών από τις Ανακεφαλαιοποιήσεις

Τα οφέλη από τις επιτυχείς φάσεις ολοκλήρωσης ανακεφαλαιοποίησης ήταν ιδιαίτερα σημαντικά και καλύπτουν τόσο το χρηματοπιστωτικό χώρο όσο και τον ευρύτερο οικονομικό:

1. Εν μέσω πρωτόγνωρων συνθηκών συστημικής αστάθειας, κυρίως από πλευράς ζημιών και εκροών καταθέσεων, οι τράπεζες ανακεφαλαιοποιήθηκαν χωρίς να χαθεί ούτε ένα ευρώ από καταθέσεις, γεγονός που έχει τεράστια σημασία για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
2. Ικανοποιήθηκαν οι προϋποθέσεις του Ευρωσυστήματος και του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού για κεφαλαιακή επάρκεια και διατηρήθηκε έτσι η πρόσβαση στη ρευστότητα του Ευρωσυστήματος.
3. Με τη διαμόρφωση υψηλών δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας  κατέστη δυνατή η σταδιακή επιστροφή των τραπεζών στις πανευρωπαϊκές αγορές χρήματος και κεφαλαίων.
4. Περιορίσθηκε η απομόχλευση των ισολογισμών των τραπεζών, με ορατές επιπτώσεις στο σύνολο της οικονομίας.

Οι κινήσεις αυτές διαμόρφωσαν καλύτερες συνθήκες λειτουργίας και ανταγωνισμού στον εγχώριο τραπεζικό κλάδο, διότι:

• Μειώθηκε ο αριθμός προβληματικών και μη ανταγωνιστικών τραπεζικών μονάδων, που διαχρονικά χαρακτηρίστηκαν από αδυναμίες στη διάρθρωση του ενεργητικού τους.
• Μειώθηκε ο αριθμός τραπεζικών μονάδων καθώς οι μακροχρόνιες τάσεις της τραπεζικής αγοράς υπέδειξαν ένα μέγεθος πολύ διαφορετικό από αυτό της προηγούμενης δεκαετίας.
• Διαμορφώθηκαν οικονομίες κλίμακας και σημαντικές συνέργειες με αποτέλεσμα την βελτίωση της αποδοτικότητας των τραπεζών.

Μία κριτική που ασκείται είναι ότι οι τράπεζες έχουν κατ’ επανάληψη ανακεφαλαιοποιηθεί (με χρήματα του Δημοσίου) και παρ’ όλα αυτά δεν έχουν συμβάλει στην πιστωτική επέκταση και στις αναπτυξιακές προσπάθειες. Όμως τα πραγματικά στοιχεία υποδεικνύουν ένα διαφορετικό συμπέρασμα:

Ενώ συνήθως σε μια μεγάλη οικονομική κρίση συρρικνώνεται δραστικά ο ισολογισμός των τραπεζών, στην Ελλάδα δεν συνέβη κάτι τέτοιο. Αντίθετα, ενώ το σύνολο των καταθέσεων μειώθηκε κατά 48,4% από το 2009 έως το 2015, ποσοστό που υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να επιφέρει ταχεία απομόχλευση του τραπεζικού κλάδου και περαιτέρω υφεσιακές συνθήκες, η ετήσια πιστωτική συρρίκνωση στην Ελλάδα ουδέποτε υπερέβη το 4%. Το ποσοστό αυτό είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό εάν αναλογισθεί κανείς ότι στη διάρκεια αυτών των ετών μειώθηκε η έκθεση ξένων τραπεζών σε ελληνικές επιχειρήσεις, που με τη σειρά τους αναχρηματοδότησαν λήξεις δανείων μέσω ελληνικών τραπεζών.

Τέλος, είναι αναγκαίο να επισημανθεί ότι οι ενέργειες και οι διαδικασίες αυτές δεν ήταν ούτε ανορθόδοξες ούτε μοναδικές στον ευρωπαϊκό χώρο. Το πλαίσιο ανακεφαλαιοποίησης ακολούθησε τους κανόνες ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως προς ζητήματα κρατικής ενίσχυσης. Στο πλαίσιο αυτό, ο σχεδιασμός ενός μακροχρόνια βιώσιμου επιχειρηματικού υποδείγματος, με σταδιακή απεξάρτηση των τραπεζών από τη χρηματοδότηση της κεντρικής τράπεζας και με τη δημιουργία συνθηκών επαναλαμβανόμενης και υγιούς κερδοφορίας αποτέλεσε άμεση προτεραιότητα. Οι βασικοί άξονες δράσης που εφαρμόστηκαν και εξακολουθούν να ισχύουν, αφορούν:

(α) τον εξορθολογισμό του κόστους λειτουργίας και την εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου μέσω οργανικής κερδοφορίας,

(β) την απεμπλοκή από μη αμιγώς τραπεζικές εργασίες,

(γ) τον επανασχεδιασμό των δραστηριοτήτων στο εξωτερικό,

(δ) την ενεργό διαχείριση των προβληματικών στοιχείων του ενεργητικού, και

(ε) τη μείωση των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων ως ποσοστό των συνολικών εποπτικών κεφαλαίων.

Με τον τρόπο αυτό, οι ελληνικές τράπεζες μπόρεσαν να επαναοριοθετήσουν τη στρατηγική τους και να αναδιαρθρώσουν τη δομή τους ώστε να συμβάλουν στην αναδιάταξη της ελληνικής οικονομίας, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τις προοπτικές που διανοίγονται με την ψηφιακή τεχνολογία και τη σημαντική ροή κεφαλαίων από το ευρωπαϊκό μέσο ανάκαμψης (NGEU - RRF).

3.1. Ποιο ήταν τελικά το κόστος της κρίσης για το Ελληνικό Δημόσιο;

Η ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων σημαντικών τραπεζών και η εξυγίανση λιγότερων σημαντικών τραπεζών με την πλήρη προστασία των καταθέσεων όχι μόνο διασφάλισε την χρηματοπιστωτική σταθερότητα κατά τη διάρκεια της πολυετούς δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης, αλλά και συνέβαλε αποφασιστικά στην επιστροφή της Ελλάδας σε διατηρήσιμους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Το μεγάλο αυτό επίτευγμα, υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, δεν πρέπει να αγνοείται. 

Θα ήθελα να υπενθυμίσω για μία ακόμη φορά ότι σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι ευπάθειες του χρηματοπιστωτικού τομέα προκάλεσαν προβλήματα στο Δημόσιο (π.χ. Ιρλανδία) κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008-2009, στην Ελλάδα ήταν η δημοσιονομική κρίση που προκάλεσε την ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και αναδιάταξης του τραπεζικού τομέα μέσω της εξυγίανσης τραπεζών και δανειακών χαρτοφυλακίων και κατέστησε αναγκαία την προσφυγή μας σε μνημόνια οικονομικών και χρηματοπιστωτικών πολιτικών.

Όπως προανέφερα, η διαδικασία αυτή απαίτησε μεν δημόσιους πόρους^[1], αλλά διασφάλισε την προστασία των καταθέσεων πολλαπλάσιου ύψους και απέτρεψε την πλήρη κατάρρευση της οικονομίας και της κοινωνίας. Μια προσεκτική πρώτη αποτίμηση του κόστους της ανακεφαλαιοποίησης και της αναδιάταξης του τραπεζικού τομέα σε σύγκριση με τα οφέλη που αποκόμισε το Ελληνικό Δημόσιο, λαμβάνοντας υπόψη την εθελοντική αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους (Private Sector Involvement), δείχνει ότι ο Έλληνας φορολογούμενος έχει συνολικά μέχρι τώρα ωφεληθεί με ποσό που εκτιμάται σε περίπου 3,5  δισεκ. ευρώ^[2].

Το κυριότερο όφελος του Ελληνικού Δημοσίου προέρχεται, όπως αναμένεται, από την εθελοντική ανταλλαγή του δημόσιου χρέους (Private Sector Involvement – PSI). Οι συνολικές ακαθάριστες ζημίες του τραπεζικού τομέα στην Ελλάδα από το PSI ανήλθαν σε 38,3 δισεκ. ευρώ (λαμβάνοντας υπόψη και το debt-buy back του Δεκεμβρίου 2012). Επίσης, η Τράπεζα της Ελλάδος διέθεσε υψηλά μερίσματα στο Ελληνικό Δημόσιο, τα οποία σε μεγάλο βαθμό προέρχονταν από τα έσοδα από την παροχή έκτακτης ενίσχυσης ρευστότητας (Emergency Liquidity Assistance) προς τις τράπεζες. Επιπλέον, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) έχει εισπράξει έσοδα (αποπληρωμές και μερίσματα) από τις μετατρέψιμες ομολογίες (CoCos) που είχαν εκδοθεί, από την πρόσφατη επιτυχημένη αποεπένδυσή του από τις σημαντικές τράπεζες στο διάστημα Οκτωβρίου 2023 – Μαρτίου 2024, από τις διανομές των εκκαθαρίσεων τραπεζών που εξυγιάνθηκαν και από άλλες πηγές. Τέλος, στο συνολικό όφελος για τον Έλληνα φορολογούμενο θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη και η αποτίμηση των υφιστάμενων συμμετοχών του ΤΧΣ στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και στην Τράπεζα Αττικής, καθώς και η προσδοκώμενη ανάκτηση από τις εκκαθαρίσεις τραπεζών που εξυγιάνθηκαν (βλ. Πίνακα 1).

 

Από την άλλη, η συνεισφορά του ΤΧΣ στην πρώτη ανακεφαλαιοποίηση των συστημικών τραπεζών^[3] ανήλθε σε 25,5 δισεκ. ευρώ και η συνεισφορά του στην εξυγίανση μη συστημικών τραπεζών σε 14,4 δισεκ. ευρώ^[4]. Στη συνέχεια το ΤΧΣ συμμετείχε στην ανακεφαλαιοποίηση των σημαντικών τραπεζών του 2015 με 5,4 δισεκ. ευρώ σε μετοχές και μετατρέψιμα ομόλογα (contingent convertibles – CoCos). Στο συνολικό κόστος για το Ελληνικό Δημόσιο πρέπει να συνεκτιμηθεί η μετατροπή των οριστικών και εκκαθαρισμένων φορολογικών απαιτήσεων (deferred tax credit – DTCs της Τράπεζας Αττικής), καθώς και η συμμετοχή του ΤΧΣ στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Αττικής. Τέλος, θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη και το ύψος των DTC των σημαντικών τραπεζών που έχει ήδη αποσβεστεί (βλ. Πίνακα 2)^[5].

 

4. Πρόσφατες εξελίξεις

Ερχόμενοι στο σήμερα: Τα τελευταία έτη, έχει επιτευχθεί αναμφισβήτητα τεράστια πρόοδος στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν εξυγιάνει πλήρως τους ισολογισμούς τους και διαθέτουν πλέον επίπεδα ρευστότητας, κεφαλαιακής επάρκειας και κερδοφορίας ανάλογα με αυτά των ευρωπαϊκών τραπεζών. Ενδεικτικά, παραθέτω ορισμένα μεγέθη για το 2023:

-  Η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου των πιστωτικών ιδρυμάτων βελτιώθηκε περαιτέρω, με αποτέλεσμα στο τέλος του 2023 το συνολικό απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) να διαμορφωθεί σε 9,9 δισεκ. ευρώ, μειωμένο κατά 24,9% [ή 3.294 εκατ. ευρώ] σε σχέση με το τέλος του 2022 [13,2 δισεκ. ευρώ]. Σημειώνεται ότι η συνολική μείωση των ΜΕΔ σε σχέση με το υψηλότερο επίπεδό τους, που καταγράφηκε το Μάρτιο του 2016, έφθασε το 90,7% ή 97,2 δισεκ. ευρώ.

- Η κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζικών ομίλων ενισχύθηκε σημαντικά το 2023, λόγω της αύξησης των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων. Ο Δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 [Common Equity Tier 1 ratio] σε ενοποιημένη βάση αυξήθηκε σε 15,5% το Δεκέμβριο του 2023 από 14,5% το Δεκέμβριο του 2022 και ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαίου [Total Capital Ratio] σε 18,7% από 17,5% αντίστοιχα. Τα επίπεδα αυτά υπερβαίνουν αρκετά τα ελάχιστα απαιτούμενα από τις εποπτικές αρχές.

- Οι συνθήκες ρευστότητας και χρηματοδότησης του ελληνικού τραπεζικού τομέα παρουσίασαν βελτίωση, κυρίως λόγω της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας. Η πρόσβαση των ελληνικών τραπεζών στις αγορές κεφαλαίων βελτιώθηκε περαιτέρω, ενώ οι καταθέσεις την ίδια περίοδο συνέχισαν την ανοδική τους πορεία  [αν και με μειωμένο ρυθμό] αντικατοπτρίζοντας την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη. Η αύξηση των καταθέσεων συνετέλεσε σε μεγάλο βαθμό ώστε τα ρευστά διαθέσιμα των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων να παραμείνουν σε υψηλό επίπεδο, παρά την αποπληρωμή σημαντικών ποσών που είχαν αντληθεί μέσω των στοχευμένων πράξεων πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης TLTRO III. Ταυτόχρονα, οι τράπεζες διατήρησαν τους εποπτικούς δείκτες ρευστότητας σε επίπεδα αρκετά υψηλότερα των ελάχιστων ορίων [Ο Δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio – LCR) συνέχισε την ανοδική του πορεία και διαμορφώθηκε σε 220,3% και ο Δείκτης Καθαρής Σταθερής Χρηματοδότησης (Net Stable Funding Ratio – NSFR), διαμορφώθηκε σε 135,4% τον Δεκέμβριο του 2023, από 132,9% τον Δεκέμβριο του 2022].

- Τέλος, το 2023 οι ελληνικές τράπεζες κατέγραψαν κέρδη μετά από φόρους και διακοπτόμενες δραστηριότητες ύψους 3,8 δισεκ. ευρώ, έναντι κερδών 3,4 δισεκ. ευρώ το 2022. Θετικά συνέβαλε η σημαντική αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους ως αποτέλεσμα της αύξησης των βασικών επιτοκίων, καθώς και η διατήρηση του λειτουργικού κόστους και του κόστους πιστωτικού κινδύνου σε χαμηλά επίπεδα, ενώ αρνητικά επίδρασε η μεγάλη μείωση των εσόδων από χρηματοοικονομικές πράξεις και λοιπά έσοδα.

- Παράλληλα, είναι σε εξέλιξη ενέργειες προκειμένου να δημιουργηθεί ένας ‘πέμπτος πόλος’ στο τραπεζικό σύστημα, με τη συγχώνευση δύο λιγότερο σημαντικών ιδρυμάτων και με την ταυτόχρονη εξυγίανση του ισολογισμού τους μέσω της χρήσης του προγράμματος παροχής κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής 3».

Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί, συνεχίζουν να υπάρχουν προκλήσεις για τις ελληνικές τράπεζες, που σχετίζονται κυρίως με εξωγενείς παράγοντες. Συγκεκριμένα:

- Το μακροοικονομικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον παγκοσμίως περιβάλλεται από μεγάλη αβεβαιότητα με αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους και τάση επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας σε πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες, μεταξύ των οποίων και σε πολλές χώρες της ζώνης του ευρώ. Οι εξελίξεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν ανά πάσα στιγμή τη διάθεση ανάληψης κινδύνου των ξένων επενδυτών καθώς και τις αποτιμήσεις στα χρηματιστήρια.

- Το περιβάλλον που διαμορφώνεται από την παραμονή σε  υψηλά βασικά επιτόκια και το συνακόλουθο αυξημένο κόστος χρηματοδότησης, σε συνδυασμό με τον μειωμένο ρυθμό αύξησης της οικονομικής δραστηριότητας, το αυξημένο κόστος παραγωγής και το συμπιεσμένο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, θα εξακολουθεί να ασκεί πιέσεις στη χρηματοοικονομική κατάσταση νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Κάτι τέτοιο θα έχει ενδεχομένως δυσμενείς επιπτώσεις στην ποιότητα του χαρτοφυλακίου δανείων των ελληνικών τραπεζών. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι σημαντικές τράπεζες στοχεύουν σε περαιτέρω μείωση των ΜΕΔ την προσεχή τριετία προσεγγίζοντας ακόμα περισσότερο τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που ανέρχεται σε 1,9% με στοιχεία Δεκεμβρίου 2023.

- Η ποιότητα των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων των ελληνικών τραπεζών παραμένει χαμηλή, καθώς το Δεκέμβριο του 2023 οι οριστικές και εκκαθαρισμένες αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (DTCs) ανέρχονταν σε 12,9 δισεκ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 54% των Κεφαλαίων Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 [CET1].

- Τέλος, εμφανίζονται νέοι κίνδυνοι για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως η κλιματική αλλαγή και οι κυβερνοεπιθέσεις (cyber attacks).

Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να επισημάνω και μία γενικότερη πρόκληση που επηρεάζει εμμέσως τις τράπεζες και αφορά το ιδιωτικό χρέος.

- Όπως γνωρίζετε, η μεταφορά των ΜΕΔ εκτός τραπεζικού τομέα δεν σημαίνει αυτόματα και την οριστική εξάλειψη του χρέους από την οικονομία. Το χρέος παραμένει, με τη διαχείρισή του πλέον να πραγματοποιείται από τις Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις [ΕΔΑΔΠ]. Το Δεκέμβριο 2023 η συνολική αξία των ανοιγμάτων που διαχειρίζονται οι ΕΔΑΔΠ για λογαριασμό των Εταιριών Απόκτησης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις ανήλθε σε σχεδόν 70 δισεκ. ευρώ.

- Συνεπώς, η εύρυθμη λειτουργία της εν λόγω αγοράς για την επίτευξη της οριστικής εκκαθάρισης του ιδιωτικού χρέους είναι σημαντική παράμετρος και η αξιοποίηση του συνόλου των διαθέσιμων εργαλείων και επιλογών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση. Η εξέταση των δυνατοτήτων επανένταξης σε καθεστώς ενημερότητας πιστούχων οι οποίοι έχουν αξιόλογα βιώσιμα επενδυτικά σχέδια που μπορούν να χρηματοδοτηθούν θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται και να αναδεικνύεται ως μία επιλογή η οποία θα συμβάλει καθοριστικά στην εκκαθάριση του ιδιωτικού χρέους, αλλά και στην ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας.

4.1. Αποεπένδυση από το ΤΧΣ

Οι πρόσφατες επιτυχείς συναλλαγές αποεπένδυσης του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) από τις συμμετοχές του στις ελληνικές σημαντικές τράπεζες αποδεικνύουν ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει επανέλθει πλήρως στην κανονικότητα, παρά τις προκλήσεις που προανέφερα. Συγκεκριμένα:

• To 2023 η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας για το αξιόχρεο της Ελλάδας σε συνδυασμό με τα ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη των ελληνικών επιχειρήσεων και τραπεζών είχαν ως αποτέλεσμα ο Γενικός Δείκτης Τιμών του Χρηματιστηρίου Αθηνών και ο κλαδικός Δείκτης Τιμών FTSE Τραπεζών του Χρηματιστήριου Αθηνών να αυξηθούν σημαντικά [κατά 39,1% και 65,7% αντίστοιχα], σημειώνοντας σε ετήσια βάση μια από τις καλύτερες επιδόσεις διεθνώς, γεγονός που δημιούργησε μια ευνοϊκή συγκυρία για τη διάθεση της συμμετοχής του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο των σημαντικών ελληνικών τραπεζών. [Διαφαίνεται ότι οι προσδοκίες για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και την ενίσχυση των τραπεζικών μεγεθών έχουν σε μεγάλο βαθμό προεξοφληθεί και ενσωματωθεί στις τρέχουσες αποτιμήσεις].
• Στο πλαίσιο αυτό, το ΤΧΣ προέβη το δ΄ τρίμηνο του 2023 και το α΄ τρίμηνο του 2024 σε τέσσερις συναλλαγές αποεπένδυσης διαθέτοντας το σύνολο της συμμετοχής του στην Eurobank Ergasias Υπηρεσιών και Συμμετοχών ΑΕ, στην Alpha Υπηρεσιών και Συμμετοχών ΑΕ και στην Πειραιώς Financial Holdings AE, καθώς και το 22% του μετοχικού κεφαλαίου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος ΑΕ (στην οποία το ΤΧΣ διατήρησε το 18,39% του μετοχικού της κεφαλαίου).
• Οι συναλλαγές αυτές έγιναν με ευνοϊκούς όρους για το ΤΧΣ. Ειδικότερα, η πρώτη συναλλαγή διενεργήθηκε με αυξημένη τιμή (premium) 18,4% έναντι της τιμής κλεισίματος της μετοχής στο ΧΑ στις 22 Σεπτεμβρίου 2023 (ημερομηνία αρχικής δεσμευτικής προσφοράς) και η δεύτερη συναλλαγή σε αυξημένη τιμή 9,4% σε σχέση με την ανεπηρέαστη (undisturbed) τιμή κλεισίματος της μετοχής στο ΧΑ στις 20 Οκτωβρίου 2023, η οποία ήταν η τελευταία εργάσιμη ημέρα πριν από τη λήψη της προσφοράς.
• Μάλιστα, η είσοδος στο μετοχικό κεφάλαιο της Alpha Υπηρεσιών και Συμμετοχών ΑΕ ενός από τους μεγαλύτερους τραπεζικούς ομίλους στη ζώνη του ευρώ, της UniCredit Group, επιφέρει πρόσθετα οφέλη, καθώς συνοδεύτηκε από την σύναψη συμφωνιών στρατηγικής συνεργασίας σε συγκεκριμένους τομείς και ισχυροποιεί τη μετοχική και κεφαλαιακή της βάση.

Όμως, όπως προανάφερα, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις τόσο για τις ελληνικές όσο και για τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Κατά συνέπεια, η δυνατότητα για επιτυχημένη αποεπένδυση του ΤΧΣ σε ελκυστικές αποτιμήσεις δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως δεδομένη, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη τον χρονικό περιορισμό που έχει για διάθεση των συμμετοχών του μέχρι το τέλος του 2025. 

5. Επίλογος

Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές,

Στη σημερινή μου παρέμβαση ανέδειξα τα αίτια της τραπεζικής κρίσης στη χώρα μας και πως τα μέτρα που ελήφθησαν από τις αρχές στην Ελλάδα και το εξωτερικό διασφάλισαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, που είναι ανεκτίμητης αξίας. Έδειξα επίσης πως η ανακεφαλαιοποίηση και η αναδιάταξη του τραπεζικού τομέα έχει έως τώρα θετικό όφελος για τον Έλληνα φορολογούμενο.

Έχοντας ιδιωτικοποιηθεί πλήρως και με υγιή θεμελιώδη μεγέθη, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα μπορεί να ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία. Οι τράπεζες έχουν επανεκκινήσει τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, ενώ οι ρυθμοί πιστωτικής επέκτασης θα τονωθούν και από τις εκταμιεύσεις των επιχειρηματικών δανείων που συνδέονται με το Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Επίσης, οι τράπεζες επενδύουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό (digitalisation) των εργασιών τους προκειμένου να βελτιώσουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους πελάτες τους, αλλά και να μειώσουν το λειτουργικό κόστος. 

Ταυτόχρονα, οι τράπεζες αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις τις οποίες προανέφερα. Εν μέσω αυτών των προκλήσεων, ο τραπεζικός τομέας έχει να επιτελέσει ένα σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια ανάκαμψης της οικονομίας μετά την πανδημία, στην αποτελεσματική κατανομή των παραγωγικών πόρων και στη διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού προτύπου που θα βασίζεται στην εξωστρέφεια και την καινοτομία.

Ο ρόλος αυτός γίνεται πιο σημαντικός σε μία μικρή και ανοικτή οικονομία, όπως η ελληνική, όπου η ραχοκοκαλιά της είναι οι μικρομεσαίες και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες στηρίζονται σχεδόν εξολοκλήρου στο τραπεζικό σύστημα προκειμένου να αντλήσουν τα απαιτούμενα κεφάλαια για τη λειτουργία τους και τη διενέργεια νέων επενδύσεων. Με άλλα λόγια, η ελληνική οικονομία εξαρτάται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τις τράπεζες της σε σχέση με την ευρωπαϊκή οικονομία.

Σας ευχαριστώ.»

[1] Οι δημόσιοι πόροι που διατέθηκαν για τον τραπεζικό τομέα αντιπροσώπευαν περίπου το 16% του συνολικού ύψους των διατεθέντων πόρων μέσω προγραμμάτων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών πολιτικών στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της κρίσης.

[2] Για τον υπολογισμό του ποσού αυτού έχουν γίνει παραδοχές ως προς τους παράγοντες που συνεκτιμώνται και ως προς την ποσοτικοποίησή τους, οπότε πρέπει να εκλαμβάνεται ως μια εκτίμηση. 

[3] Λαμβάνοντας υπόψη το ποσό που διατέθηκε στον ανάδοχο για την κάλυψη κεφαλαιακών αναγκών της Αγροτικής Τράπεζας, των υποκαταστημάτων των κυπριακών τραπεζών και του νέου Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου.

[4] Περιλαμβάνεται το ποσό που διατέθηκε ως μετοχικό κεφάλαιο στη Νέα Proton Bank.

[5] Η παραπάνω ανάλυση δεν λαμβάνει υπόψη τις οριστικές και εκκαθαρισμένες αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (DTCs) που προσμετρούνται στα εποπτικά ίδια κεφάλαιά τους και τις εγγυήσεις που έχουν δοθεί στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής».

πηγή: bankofgreece.gr