Ο χρόνος είναι το κλειδί. Η Ευρώπη πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να δράσει, όχι απλώς να αντιδράσει.
Υπό την καθοδήγηση της Προέδρου της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πρωτοβουλία αποτελεί απάντηση στον οικονομικό κατακερματισμό, με στόχο τη διασφάλιση της ευημερίας και του κοινωνικού μοντέλου της Ευρώπης εν μέσω έντονου παγκόσμιου ανταγωνισμού. Το σχέδιο επιδιώκει τη μετάβαση από ένα σύνολο εθνικών αγορών σε μια πραγματικά ενοποιημένη αγορά έως το τέλος του 2027.
Πλαίσιο και Στόχοι.
Η διαδρομή προς τη δέσμευση
Η διαδικασία που οδήγησε στην ανακοίνωση αυτή ξεκίνησε στις 12 Φεβρουαρίου, κατά την άτυπη Σύνοδο Κορυφής στο Alden Biesen του Βελγίου. Εκεί, η Πρόεδρος της Κομισιόν,
Πέντε Πυλώνες και οι 42 Νόμοι
παρουσίασε τη στρατηγική «One Europe, One Market», στοχεύοντας στην ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς
έως το 2027. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 20ής Μαρτίου, οι ηγέτες συμφώνησαν σε
έναν πολιτικό χάρτη με ξεκάθαρες προθεσμίες που θα παρακολουθούν οι ίδιοι.
Οι Πέντε Πυλώνες και οι 42 Νόμοι
Ο Οδικός Χάρτης «One Europe, One Market» οργανώνεται γύρω από πέντε στρατηγικούς πυλώνες:
1. Απλούστευση Κανόνων
2. Βαθύτερη Ενοποίηση
της Ενιαίας Αγοράς
3. Εμπορική Πολιτική
4. Μείωση Ενεργειακών
Τιμών
5. Ψηφιακή και
Τεχνολογική Κυριαρχία
Ακολουθεί μια
επισκόπηση των πιο φιλόδοξων προτεινόμενων μέτρων:
– Omnibus Πρωτοβουλία Απλούστευσης (Επιχειρήσεις): προγραμματισμένη για το Δ΄ τρίμηνο του
2026.
– EU Inc. (28ο Εταιρικό Καθεστώς): επίσης το Δ΄ τρίμηνο του 2026, παρέχει
στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να λειτουργούν σε όλα τα κράτη-μέλη με έναν
ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο.
– Industrial Accelerator Act: στόχος η προώθηση στρατηγικών τομέων στην ΕΕ.
– Digital Euro: προγραμματισμένος για το Δ΄ τρίμηνο του
2026, θα εισάγει την ψηφιακή έκδοση του ευρώ.
– Cloud & AI Development Act:
προγραμματισμένος για το Β΄ τρίμηνο του 2027.
Επιπλέον, το «Energy Security Package» αναμένεται να
ολοκληρωθεί το Α΄ τρίμηνο του 2027, αναδεικνύοντας τη δέσμευση της ΕΕ για
ενεργειακή ανεξαρτησία.
Διακυβέρνηση και λογοδοσία
Για να
εξασφαλιστεί η επιτυχία της στρατηγικής «One Europe, One Market», περιλαμβάνεται μηχανισμός διακυβέρνησης. Το «Steering Group», που θα απαρτίζεται από εκπροσώπους των τριών θεσμών, θα συναντάται κάθε
δύο μήνες για να παρακολουθεί την πρόοδο και να εντοπίζει πιθανά εμπόδια.
Ανεξάρτητοι
αναλυτές, όπως το think tank Friends of Europe, τονίζουν τη σημασία του τρίπτυχου της
διοργανικής δέσμευσης, του σαφούς χρονοδιαγράμματος και της προσέγγισης
πακέτου, που επιτρέπει συμβιβασμούς μεταξύ διαφορετικών θεμάτων.
Προβληματισμοί και προκλήσεις
Ωστόσο, η
διαδικασία αυτή δεν είναι χωρίς αντιδράσεις. Ευρωβουλευτές της Αριστεράς
εκφράζουν ανησυχίες για τη δημοκρατική συμβατότητα ορισμένων στοιχείων του
Χάρτη, ζητώντας μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαδικασία. Ερωτήματα παραμένουν αν οι
φιλόδοξες ημερομηνίες θα τηρηθούν, δεδομένου ότι κάθε κράτος-μέλος φέρνει
διαφορετικές προτεραιότητες στο Συμβούλιο Υπουργών.
Προγενέστερες εμπειρίες έχουν δείξει ότι ακόμα και όταν υπάρχει πολιτική βούληση, μεγάλες νομοθετικές πρωτοβουλίες συχνά χάνουν τις αρχικές τους προθεσμίες.
Απαραίτητες προϋποθέσεις
Ο Νόμος για την Ενιαία Αγορά θα πρέπει να επικεντρωθεί σε ένα περιορισμένο πακέτο πραγματικών καινοτόμων παραγόντων. Όχι σε δεκάδες αρχεία. Σε έναν μικρό αριθμό προτεραιοτήτων, που επιλέγονται επειδή αλληλοενισχύονται και χτυπούν στην καρδιά του κατακερματισμού.
Τρεις προτεραιότητες που είναι βασικές.
Το πρώτο είναι οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Οι δημόσιοι προϋπολογισμοί της Ευρώπης είναι περιορισμένοι, αλλά η Ευρώπη διαθέτει τεράστιες ιδιωτικές αποταμιεύσεις. Μια πραγματική ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να διοχετεύσουμε κεφάλαια σε ευρωπαϊκές εταιρείες, να ενισχύσουμε τη βιομηχανική μας βάση και να υποστηρίξουμε τον διεθνή ρόλο του ευρώ.
Το δεύτερο είναι η ενέργεια. Χωρίς ισχυρότερες διασυνδέσεις, η Ευρώπη θα παραμείνει εκτεθειμένη σε σημεία συμφόρησης, αστάθεια και κόστη που μπορούν να αποφευχθούν. Η ολοκλήρωση της ενεργειακής ένωσης δεν αποτελεί μόνο κλιματική προτεραιότητα. Είναι προτεραιότητα ανταγωνιστικότητας και ασφάλειας.
Το τρίτο είναι η συνδεσιμότητα. Η Ευρώπη δεν μπορεί να διεκδικήσει τεχνολογική κυριαρχία όσο ο τηλεπικοινωνιακός της τομέας παραμένει αδύναμος και κατακερματισμένος. Αυτό απαιτεί ταχεία εφαρμογή του Νόμου για τα Ψηφιακά Δίκτυα και το πολιτικό θάρρος για να καταστούν δυνατές οι επενδύσεις και η ενοποίηση σε ηπειρωτική κλίμακα.΄