Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι διπλωμάτες των ΗΠΑ που συμμετείχαν στην διευρυμένη διμερή συνάντηση στη "Μεγάλη Αίθουσα του Λαού" στο Πεκίνο...
Ο Τραμπ επιθυμεί να εξασφαλίσει την υποστήριξη της Κίνας για να τερματίσει έναν πόλεμο που έχει γίνει εκλογικό μειονέκτημα καθώς οδεύει προς τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο. Ωστόσο, οι αναλυτές αμφιβάλλουν ότι ο Σι θα είναι πρόθυμος να πιέσει σκληρά το Ιράν ή να τερματίσει την υποστήριξη προς τον στρατό του, δεδομένης της αξίας του ως στρατηγικού αντίβαρου στις ΗΠΑ.
_______________________________
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η υπομονή του με το Ιράν εξαντλείται, αφού συζήτησε τον δαπανηρό και αντιδημοφιλή πόλεμο με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ την Πέμπτη και αναφέρθηκε ότι ένα πλοίο κατασχέθηκε από ιρανικό προσωπικό στα ανοικτά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι ο Τραμπ και ο Σι συμφώνησαν κατά τη διάρκεια συνομιλιών στο Πεκίνο σχετικά με την ανάγκη να διατηρηθεί ανοιχτή η ναυτιλιακή οδός του Στενού του Ορμούζ. Το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε την πλωτή οδό σε απάντηση στις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας μια άνευ προηγουμένου διαταραχή στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό. Η Κίνα βρίσκεται κοντά στο Ιράν και είναι ο κύριος αγοραστής του πετρελαίου του.
Οι ΗΠΑ σταμάτησαν τις επιθέσεις τους στο Ιράν τον περασμένο μήνα, αλλά ξεκίνησαν τον αποκλεισμό των λιμανιών της χώρας. Οι συνομιλίες που αποσκοπούσαν στον τερματισμό της σύγκρουσης έχουν βαλτώσει, καθώς το Ιράν αρνείται να τερματίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα ή να παραιτηθεί από το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του.«Δεν πρόκειται να είμαι πολύ πιο υπομονετικός», δήλωσε ο Τραμπ σε συνέντευξη που προβλήθηκε την Πέμπτη το βράδυ στην εκπομπή «Hannity» του Fox News. «Θα πρέπει να κάνουν μια συμφωνία».
Σχετικά με το βασικό ζήτημα του κρυμμένου αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι χρειάζεται να ασφαλιστεί από τις ΗΠΑ μόνο για σκοπούς δημοσίων σχέσεων.
«Δεν νομίζω ότι είναι απαραίτητο, εκτός από την άποψη των δημοσίων σχέσεων», είπε ο Τραμπ στη συνέντευξη.
«Απλώς νιώθω καλύτερα αν το πήρα, στην πραγματικότητα. Αλλά, νομίζω, είναι περισσότερο για τις δημόσιες σχέσεις παρά για οτιδήποτε άλλο».
Στα τελευταία περιστατικά στην εμπορική διαδρομή, ένα ινδικό φορτηγό πλοίο που μετέφερε ζώα από την Αφρική στα ΗΑΕ βυθίστηκε την Τετάρτη στα ανοικτά των ακτών του Ομάν.
Η Ινδία καταδίκασε την επίθεση και δήλωσε ότι και τα 14 μέλη του πληρώματος διασώθηκαν από την ακτοφυλακή του Ομάν. Η Vanguard, μια βρετανική εταιρεία συμβούλων για τη ναυτική ασφάλεια, δήλωσε ότι το πλοίο πιστεύεται ότι χτυπήθηκε από πύραυλο ή drone που προκάλεσε έκρηξη. Ξεχωριστά, η βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO ανέφερε την Πέμπτη ότι «μη εξουσιοδοτημένο προσωπικό» επιβιβάστηκε σε πλοίο αγκυροβολημένο στα ανοικτά των ακτών του λιμανιού Φουτζέιρα των ΗΑΕ και το κατεύθυνε προς το Ιράν.
Η Vanguard δήλωσε ότι ένας αξιωματικός ασφαλείας της εταιρείας ανέφερε ότι «το πλοίο παραλήφθηκε από ιρανικό προσωπικό ενώ ήταν αγκυροβολημένο». Μετά από συνομιλίες μεταξύ Τραμπ και Σι την Πέμπτη, ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι οι ηγέτες συμφώνησαν ότι το στενό πρέπει να είναι ανοιχτό και ότι ο Σι κατέστησε σαφή την αντίθεση της Κίνας στη στρατιωτικοποίηση του στενού και σε οποιαδήποτε προσπάθεια επιβολής διοδίων για τη χρήση του.
Ο Τραμπ είπε ότι ο Σι υποσχέθηκε επίσης να μην στείλει στο Ιράν στρατιωτικό εξοπλισμό. «Είπε ότι δεν πρόκειται να δώσει στρατιωτικό εξοπλισμό, αυτή είναι μια σημαντική δήλωση», δήλωσε ο Τραμπ στην εκπομπή «Hannity».
Ο Σι εξέφρασε επίσης ενδιαφέρον για την αγορά περισσότερου αμερικανικού πετρελαίου για να μειώσει τη μελλοντική εξάρτηση της Κίνας από το στενό και οι ηγέτες συμφώνησαν ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ανέφερε η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου. Η Τεχεράνη αρνήθηκε ότι επιδιώκει τέτοια όπλα.
Η διπλωματία σε ανοστολή
Ο Τραμπ επιθυμεί να εξασφαλίσει την υποστήριξη της Κίνας για να τερματίσει έναν πόλεμο που έχει γίνει εκλογικό μειονέκτημα καθώς οδεύει προς τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο. Ωστόσο, οι αναλυτές αμφιβάλλουν ότι ο Σι θα είναι πρόθυμος να πιέσει σκληρά το Ιράν ή να τερματίσει την υποστήριξη προς τον στρατό του, δεδομένης της αξίας του ως στρατηγικού αντίβαρου στις ΗΠΑ.
Σε συνέντευξή του στο CNBC από το Πεκίνο, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι πιστεύει πως η Κίνα θα «κάνει ό,τι μπορεί» για να βοηθήσει στο άνοιγμα του στενού, κάτι «που είναι πολύ προς το συμφέρον της». Πριν από τον πόλεμο, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου περνούσε μέσω της πλωτής οδού.
Αλλά η διπλωματία έχει ανασταλεί από την περασμένη εβδομάδα, όταν το Ιράν και οι ΗΠΑ απέρριψαν τις πιο πρόσφατες προτάσεις της άλλης.
Η Φουτζέιρα είναι το μοναδικό λιμάνι πετρελαίου των ΗΑΕ, στον Κόλπο του Ομάν, ακριβώς έξω από το Στενό του Ορμούζ, και επιτρέπει σε ορισμένες αποστολές να φτάνουν στις αγορές χωρίς να περνούν από το σημείο συμφόρησης.
Το Ιράν φαίνεται να κάνει περισσότερες συμφωνίες με χώρες για να επιτρέψει σε ορισμένα πλοία να περάσουν από το στενό - εάν αποδεχτούν τους όρους της Τεχεράνης. Ένα ιαπωνικό δεξαμενόπλοιο διέσχισε το στενό την Τετάρτη, αφού η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας ανακοίνωσε ότι ζήτησε βοήθεια από τον Ιρανό πρόεδρο. Ένα τεράστιο κινεζικό δεξαμενόπλοιο διέσχισε επίσης την Τετάρτη, και το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars ανέφερε την Πέμπτη ότι επιτεύχθηκε συμφωνία για να επιτραπεί η διέλευση ορισμένων κινεζικών πλοίων.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν ότι 30 πλοία έχουν περάσει από το στενό από το βράδυ της Τετάρτης, πολύ λιγότερα από τα 140 που υπήρχαν σε μια τυπική ημέρα πριν από τον πόλεμο, αλλά μια σημαντική αύξηση εάν επιβεβαιωθεί.
Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης ναυτιλιακών υπηρεσιών Kpler, περίπου 10 πλοία έχουν διασχίσει το στενό τις τελευταίες 24 ώρες, έναντι πέντε έως επτά που έχουν διασχίσει καθημερινά τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι συνομιλίες μεταξύ Λιβανέζων και Ισραηλινών αξιωματούχων την Πέμπτη στην Ουάσινγκτον ήταν παραγωγικές και θετικές, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος δήλωσε ότι πρόκειται να συνεχιστούν την Παρασκευή.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι στόχοι του με την έναρξη του πολέμου ήταν να καταστρέψει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, να τερματίσει την ικανότητά του να επιτίθεται σε γείτονες και να διευκολύνει τους Ιρανούς να ανατρέψουν την κυβέρνησή τους.
Ένας ανώτερος Αμερικανός ναύαρχος δήλωσε σε επιτροπή της Γερουσίας των ΗΠΑ την Πέμπτη ότι η ικανότητα του Ιράν να απειλεί τους γείτονές του και τα περιφερειακά συμφέροντα των ΗΠΑ είχε «υποβαθμιστεί σημαντικά». «Δεν απειλούν πλέον τους περιφερειακούς εταίρους ή τις Ηνωμένες Πολιτείες με τρόπους που μπορούσαν να κάνουν πριν, σε κάθε τομέα», δήλωσε ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ.
Αλλά ο Κούπερ αρνήθηκε να αναφερθεί άμεσα σε αναφορές του Reuters και άλλων ειδησεογραφικών οργανισμών ότι το Ιράν είχε διατηρήσει σημαντικές δυνατότητες πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Οι ηγέτες του Ιράν, οι οποίοι χρησιμοποίησαν βία για να καταστείλουν τις αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες στις αρχές του έτους, δεν έχουν αντιμετωπίσει οργανωμένη αντιπολίτευση από την έναρξη του πολέμου. Και το κλείσιμο του στενού τους έχει δώσει πρόσθετο πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις. Η Ουάσιγκτον θέλει η Τεχεράνη να παραδώσει το ουράνιο και να παραιτηθεί από τον περαιτέρω εμπλουτισμό. Το Ιράν επιδιώκει την άρση των κυρώσεων, αποζημιώσεις για τις ζημιές του πολέμου και αναγνώριση του ελέγχου του επί του στενού.
Σε συνέντευξή του στο CNBC από το Πεκίνο, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι πιστεύει πως η Κίνα θα «κάνει ό,τι μπορεί» για να βοηθήσει στο άνοιγμα του στενού, κάτι «που είναι πολύ προς το συμφέρον της». Πριν από τον πόλεμο, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου περνούσε μέσω της πλωτής οδού.
Αλλά η διπλωματία έχει ανασταλεί από την περασμένη εβδομάδα, όταν το Ιράν και οι ΗΠΑ απέρριψαν τις πιο πρόσφατες προτάσεις της άλλης.
Η Φουτζέιρα είναι το μοναδικό λιμάνι πετρελαίου των ΗΑΕ, στον Κόλπο του Ομάν, ακριβώς έξω από το Στενό του Ορμούζ, και επιτρέπει σε ορισμένες αποστολές να φτάνουν στις αγορές χωρίς να περνούν από το σημείο συμφόρησης.
Το Ιράν φαίνεται να κάνει περισσότερες συμφωνίες με χώρες για να επιτρέψει σε ορισμένα πλοία να περάσουν από το στενό - εάν αποδεχτούν τους όρους της Τεχεράνης. Ένα ιαπωνικό δεξαμενόπλοιο διέσχισε το στενό την Τετάρτη, αφού η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας ανακοίνωσε ότι ζήτησε βοήθεια από τον Ιρανό πρόεδρο. Ένα τεράστιο κινεζικό δεξαμενόπλοιο διέσχισε επίσης την Τετάρτη, και το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars ανέφερε την Πέμπτη ότι επιτεύχθηκε συμφωνία για να επιτραπεί η διέλευση ορισμένων κινεζικών πλοίων.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν ότι 30 πλοία έχουν περάσει από το στενό από το βράδυ της Τετάρτης, πολύ λιγότερα από τα 140 που υπήρχαν σε μια τυπική ημέρα πριν από τον πόλεμο, αλλά μια σημαντική αύξηση εάν επιβεβαιωθεί.
Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης ναυτιλιακών υπηρεσιών Kpler, περίπου 10 πλοία έχουν διασχίσει το στενό τις τελευταίες 24 ώρες, έναντι πέντε έως επτά που έχουν διασχίσει καθημερινά τις τελευταίες εβδομάδες.
Η απειλή του Ιραν «υποβαθισμένη σημαντικά»
Χιλιάδες Ιρανοί σκοτώθηκαν στις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, και χιλιάδες άλλοι έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο από τότε που ο πόλεμος αναζωπύρωσε τις μάχες μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης Χεζμπολάχ.Οι συνομιλίες μεταξύ Λιβανέζων και Ισραηλινών αξιωματούχων την Πέμπτη στην Ουάσινγκτον ήταν παραγωγικές και θετικές, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος δήλωσε ότι πρόκειται να συνεχιστούν την Παρασκευή.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι στόχοι του με την έναρξη του πολέμου ήταν να καταστρέψει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, να τερματίσει την ικανότητά του να επιτίθεται σε γείτονες και να διευκολύνει τους Ιρανούς να ανατρέψουν την κυβέρνησή τους.
Ένας ανώτερος Αμερικανός ναύαρχος δήλωσε σε επιτροπή της Γερουσίας των ΗΠΑ την Πέμπτη ότι η ικανότητα του Ιράν να απειλεί τους γείτονές του και τα περιφερειακά συμφέροντα των ΗΠΑ είχε «υποβαθμιστεί σημαντικά». «Δεν απειλούν πλέον τους περιφερειακούς εταίρους ή τις Ηνωμένες Πολιτείες με τρόπους που μπορούσαν να κάνουν πριν, σε κάθε τομέα», δήλωσε ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ.
Αλλά ο Κούπερ αρνήθηκε να αναφερθεί άμεσα σε αναφορές του Reuters και άλλων ειδησεογραφικών οργανισμών ότι το Ιράν είχε διατηρήσει σημαντικές δυνατότητες πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Οι ηγέτες του Ιράν, οι οποίοι χρησιμοποίησαν βία για να καταστείλουν τις αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες στις αρχές του έτους, δεν έχουν αντιμετωπίσει οργανωμένη αντιπολίτευση από την έναρξη του πολέμου. Και το κλείσιμο του στενού τους έχει δώσει πρόσθετο πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις. Η Ουάσιγκτον θέλει η Τεχεράνη να παραδώσει το ουράνιο και να παραιτηθεί από τον περαιτέρω εμπλουτισμό. Το Ιράν επιδιώκει την άρση των κυρώσεων, αποζημιώσεις για τις ζημιές του πολέμου και αναγνώριση του ελέγχου του επί του στενού.
επιμέλεια σύνταξης Σπύρος Γκανής