BBC / Ο Έλληνας πρωθυπουργός καλεί τον Μπέρναμ να επιστρέψει οριστικά τα Ελγίνεια Μάρμαρα

Η θέση του Βρετανικού Μουσείου - και της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου - είναι ότι ο νόμος εμποδίζει την μόνιμη επιστροφή αντικειμένων που τηρούνται στη συλλογή του, αν και οι δανειακές συμβάσεις είναι συνηθισμένες.

    Τα σχόλιά του έρχονται μετά την υπόδειξη του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, ότι η πρόσφατη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, μετά από δεκαετίες απορριφθέντων αιτημάτων δανεισμού του μεσαιωνικού κεντήματος, προσέφερε ελπίδα για μια συμφωνία με την Ελλάδα σχετικά με τα Ελγίνεια Μάρμαρα.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός κάλεσε τον Άντι Μπέρναμ να βρει την «πολιτική βούληση» για να στείλει τα γλυπτά του Παρθενώνα πίσω στην Ελλάδα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έγραψε στην εφημερίδα Guardian ότι η επιστροφή των κλασικών θησαυρών, γνωστών και ως Ελγίνεια Μάρμαρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, θα «έστελνε ένα ισχυρό μήνυμα» αλλά θα απαιτούσε «θάρρος».

Τα γλυπτά εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο από τον 19ο αιώνα, αν και η Ελλάδα αμφισβητεί εδώ και καιρό τη νομιμότητα της αφαίρεσής τους.

Ο Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του έχουν προηγουμένως πραγματοποιήσει συνομιλίες με το Βρετανικό Μουσείο σχετικά με τα γλυπτά, αλλά μέχρι στιγμής οι δύο πλευρές δεν έχουν καταφέρει να καταλήξουν σε συμφωνία, με τις ελληνικές αρχές να επιδιώκουν την μόνιμη επιστροφή τους.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός χρησιμοποίησε την πρόσφατη φανφάρα που προκλήθηκε από τον δανεισμό της ταπισερί Bayeux στο Βρετανικό Μουσείο για να επαναβεβαιώσει την αξίωση της χώρας του στα Ελγίνεια Μάρμαρα.

«Κανείς δεν θα σκεφτόταν σοβαρά να κόψει στα δύο ό,τι έχει απομείνει από την ταπισερί και να εκθέσει τη μισή στο Λονδίνο και τη μισή στο Μπαγιέ, ισχυριζόμενος ότι αυτός ήταν ένας επαρκής τρόπος για να το κατανοήσει», έγραψε την Πέμπτη .

«Ωστόσο, αυτό ακριβώς συνέβη με τα γλυπτά του Παρθενώνα.»

Τα σχόλιά του έρχονται μετά την υπόδειξη του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, ότι η πρόσφατη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, μετά από δεκαετίες απορριφθέντων αιτημάτων δανεισμού του μεσαιωνικού κεντήματος, προσέφερε ελπίδα για μια συμφωνία με την Ελλάδα σχετικά με τα Ελγίνεια Μάρμαρα.

Ο Μητσοτάκης δήλωσε ότι «εξεπλάγην από την πρόσφατη υπόδειξη του μουσείου ότι το δάνειο για την ταπισερί Bayeux θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για μια συμφωνία σχετικά με τα γλυπτά του Παρθενώνα», προσθέτοντας: «Δεν πιστεύω ότι το κάνει».

«Η Ελλάδα δεν μπορεί να δεχτεί καμία ρύθμιση που θα την υποχρεώνει να αναγνωρίσει την ιδιοκτησία των γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο ή ένα σχέδιο που θα σήμαινε ότι θα «δανειζόμαστε» τμήματα του δικού μας μνημείου», έγραψε.

Αντ' αυτού, προέτρεψε τον Μπέρναμ να επιμείνει στα προηγούμενα σχόλιά του για τα γλυπτά και να βρει έναν τρόπο να τα επιστρέψει οριστικά.

Αυτό θα ήταν ένα «αποφασιστικό βήμα», είπε ο Μητσοτάκης, που θα «επανενώσει τα γλυπτά και θα μετατρέψει μια ιστορική διαμάχη σε μια μοναδική πράξη πολιτιστικής φιλίας».

Το 2023, αρκετά χρόνια πριν επιστρέψει στην κυβέρνηση και γίνει πρωθυπουργός, ο Μπέρναμ είχε δηλώσει ότι τα γλυπτά θα έπρεπε να επιστραφούν στην Ελλάδα «χωρίς δεσμεύσεις».

Επί χρόνια, υποστήριζε μια αλλαγή στη νομοθεσία που θα επέτρεπε κάτι τέτοιο. Αλλά τον περασμένο μήνα, δήλωσε στους Financial Times ότι «τελικά πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά το Βρετανικό Μουσείο», προσθέτοντας ότι «νομικά εκεί έγκειται το ζήτημα».

Ο Βρετανός πρέσβης Λόρδος Έλγιν έλαβε άδεια από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, την τότε κυβερνώσα αρχή στην Αθήνα, να αφαιρέσει ορισμένα από τα μαρμάρινα αγάλματα στις αρχές του 19ου αιώνα.

Δημιουργήθηκαν μεταξύ 447 π.Χ. και 432 π.Χ. για να διακοσμήσουν τον Ναό της Αθηνάς - αυτό που είναι τώρα γνωστός ως Παρθενώνας, στην Ακρόπολη των Αθηνών.

Αφού μια κοινοβουλευτική επιτροπή του 1816 έκρινε τις ενέργειες του Έλγιν νόμιμες, τα γλυπτά εισήλθαν στη συλλογή του Βρετανικού Μουσείου με πράξη του Κοινοβουλίου.

Οι Έλληνες αμφισβητούν ότι η αφαίρεσή τους ήταν νόμιμη και οι απαιτήσεις για την επιστροφή των αγαλμάτων είναι έντονες.

Η αίθουσα του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης στην ελληνική πρωτεύουσα σχεδιάστηκε σκόπιμα με χώρους που άφησε για τα γλυπτά στο Βρετανικό Μουσείο.

Το 2023, ο Τζορτζ Όσμπορν, τότε πρόεδρος του μουσείου, δήλωσε στο BBC ότι αναζητούσε μια «πιο συνεργατική συμφωνία» μετά από «μια αρκετά πικρή διαφωνία» με τους Έλληνες για περισσότερα από 200 χρόνια.

Τα τελευταία σχόλια του Μητσοτάκη φαίνεται να υποδηλώνουν μια κλιμάκωση της ρητορικής γύρω από το ακανθώδες ζήτημα για άλλη μια φορά.

Τον περασμένο μήνα, ο υπουργός Υγείας της Ελλάδας δήλωσε στο Breitbart News ότι θα ήθελε να δει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να πιέζει τους Βρετανούς να επιστρέψουν τα κομμάτια του Παρθενώνα.

Η θέση του Βρετανικού Μουσείου - και της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου - είναι ότι ο νόμος εμποδίζει την μόνιμη επιστροφή αντικειμένων που τηρούνται στη συλλογή του, αν και οι δανειακές συμβάσεις είναι συνηθισμένες.

Οι ακτιβιστές επισημαίνουν ότι ο νόμος για τα Βρετανικά Μουσεία θα μπορούσε να τροποποιηθεί. Ωστόσο, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δεν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι αυτό αποτελεί προτεραιότητα.

πηγή: bbc.com

επιμέλεια Σπύρος Γκανής