Συμφωνία Τραμπ - Πούτιν: «Άμεσα 300.000 τόνοι ρωσικού ντίζελ στην παγκόσμια αγορά» - Τι λέει η Ε.Ε.;

Οι συμφωνία μεταξύ Τραμπ και Πούτιν έρχεται λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Οι αντιδράσεις του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

    Η τηλε-συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ προκαλεί ερωτήματα για την ευρωπαϊκή πολιτική κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Το βασικό ζήτημα είναι αν η προσπάθεια να μειωθούν οι τιμές των καυσίμων δικαιολογεί τη χαλάρωση της οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα.

 

Ο Ντόναλντ Τραμπ κατέληξε σε συμφωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν για την κυκλοφορία ντίζελ από τη Ρωσία στον κόσμο, προκαλώντας την αντίδραση της Ουκρανίας, καθώς η Ουάσινγκτον επιδιώκει να μειώσει τις τιμές των καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με το Reuters, στις 9 Οκτωβρίου 2026 ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία θα διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ στην αμερικανική και παγκόσμια αγορά. Ανέφερε επίσης πρόσθετες ποσότητες για τους επόμενους μήνες. Η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε παράλληλα σε προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων που αφορούν τις εισαγωγές ρωσικού καυσίμου στις ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε την Παρασκευή ότι η Μόσχα συμφώνησε να διαθέσει «άμεσα» 300.000 τόνους καυσίμου «στην αμερικανική και παγκόσμια αγορά», ακολουθούμενους από άλλους 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και επιπλέον 1 εκατομμύριο τόνους «αμέσως μετά».

Επιπλέον 3 εκατομμύρια τόνοι θα παραδοθούν «ανάλογα με την κατάσταση» των διυλιστηρίων της Ρωσίας, δήλωσε ο Τραμπ.

«Μεταξύ του ΑΠΟΛΥΤΩΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ των Στενών του Ορμούζ και αυτής της σπουδαίας ανακοίνωσης για τη ρωσική ενέργεια, οι τιμές του ντίζελ για τους Αμερικανούς και, μάλιστα, για τον κόσμο, θα ΜΕΙΩΘΟΥΝ, ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΡΕΚΟΡ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΑ!»,  έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα του Truth Social.

Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε τη συμφωνία σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στο Telegram, στην οποία ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι ήταν «βεβαιωμένος ότι αυτό θα έχει θετικό αντίκτυπο σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία».

Η τιμή χονδρικής του ντίζελ για παράδοση στο λιμάνι της Νέας Υόρκης μειώθηκε κατά περίπου 4,5% στα 4,67 δολάρια το γαλόνι μετά την ανακοίνωση την Παρασκευή, ακόμη και όταν οι αναλυτές προειδοποίησαν ότι η ποσότητα καυσίμου που συμφώνησε να απελευθερώσει η Ρωσία θα ήταν ανεπαρκής για να σταματήσει την παγκόσμια κρίση εφοδιασμού.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι επέκρινε την απόφαση του Τραμπ μετά τη συνάντησή του με αντιπροσωπεία του Κογκρέσου που επισκέπτεται το Κίεβο.

«Τα δώρα στον Πούτιν δεν θα φέρουν ειρήνη ούτε κανένα όφελος στον πολιτισμένο κόσμο», είπε. Αργότερα χαρακτήρισε την κίνηση «μια αδύναμη απόφαση» που θα βοηθούσε στη χρηματοδότηση του πολέμου του Κρεμλίνου κατά της Ουκρανίας και θα ενθάρρυνε τον Ρώσο ηγέτη.

Όπως σημειώνουν οι FT, η συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας έρχεται καθώς η τιμή του ντίζελ — ενός ζωτικού εισροής για τη βιομηχανία και τη γεωργία — εκτοξεύεται παγκοσμίως, καθώς οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία καταστρέφουν τις υποδομές και πιέζουν τον παγκόσμιο εφοδιασμό.

Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ στα πρατήρια βενζίνης έφτασαν στο επίπεδο ρεκόρ των 6,53 δολαρίων τις τελευταίες εβδομάδες, πιέζοντας τους αγρότες και τους οδηγούς φορτηγών και ασκώντας πιέσεις στον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου μήνα .

 Ο Λευκός Οίκος έχει εφαρμόσει μια σειρά από μέτρα πολιτικής για την αντιμετώπιση της κρίσης των τιμών των καυσίμων, στηριζόμενος στους Ευρωπαίους συμμάχους να απελευθερώσουν περισσότερα αποθέματα, πιέζοντας την Ουκρανία να σταματήσει τις απεργίες στα ρωσικά διυλιστήρια και χαλαρώνοντας τους περιορισμούς στη χρήση του αφορολόγητου κόκκινου ντίζελ στους δημόσιους δρόμους. Ωστόσο, οι τιμές παρέμειναν υψηλές.

Η συμφωνία της Παρασκευής θα επιστρέψει το ρωσικό ντίζελ στην παγκόσμια αγορά, μετά την αναστολή των εξαγωγών φέτος, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις έπληξαν πολλά από τα διυλιστήρια της χώρας.

Ο Μπομπ ΜακΝάλι, πρώην σύμβουλος ενέργειας του Τζορτζ Μπους και πρόεδρος της Rapidan Energy, δήλωσε ότι η Ρωσία είχε ήδη «κλίνει προς μια μικρή χαλάρωση της απαγόρευσης εξαγωγής ντίζελ για λόγους υλικοτεχνικής υποστήριξης».

«Αυτό συνέπιπτε με την πίεση της κυβέρνησης Τραμπ να αντιδράσει στις αυξανόμενες τιμές του ντίζελ», είπε.

Ένας ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Κίεβο θα συνεχίσει τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας στις ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ρωσίας. «Θα κάψουμε [ρωσικά] διυλιστήρια», είπε ο αξιωματούχος.

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι η Υπηρεσία Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του Εξωτερικού «εξέδωσε αμέσως προσωρινή γενική άδεια που θα επιτρέψει την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στην παγκόσμια αγορά».

Δεν ήταν άμεσα σαφές πόση ποσότητα ντίζελ θα παρασχεθεί στις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν εισαγάγει ελάχιστες ποσότητες καυσίμου από τη Ρωσία την τελευταία δεκαετία.

Η ανακοίνωση έγινε δεκτή με χλιαρή υποδοχή από τους συμμάχους των ΗΠΑ, οι οποίοι έχουν επιδιώξει να στερήσουν από τη Μόσχα τα ενεργειακά έσοδα. Ένας εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι η Βρετανία θα «συνεχίσει την πίεση στη Ρωσία μέσω του αυστηρότερου καθεστώτος κυρώσεων που έχει επιβληθεί ποτέ».

Οι αναλυτές ανέφεραν ότι η Ρωσία — η οποία λειτουργεί τα διυλιστήρια της στο περίπου 60% της χωρητικότητάς της εν μέσω διακοπών που προκλήθηκαν από τις ουκρανικές απεργίες — θα δυσκολευτεί να παράσχει σημαντικούς πρόσθετους όγκους στην παγκόσμια αγορά.

«Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι: από πού θα προέρχεται το ντίζελ;» ρώτησε η Μισέλ Μπρούχαρντ, επικεφαλής πολιτικής και γεωπολιτικού κινδύνου στην Kpler. «Η Ρωσία δεν έχει πρόβλημα εξαγωγών. Έχει πρόβλημα με τα διυλιστήρια».

Ο Αλεξάντερ Νόβακ, αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ρωσίας αρμόδιος για τον ενεργειακό τομέα, δήλωσε στα ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων την Παρασκευή ότι η Ρωσία θα αρχίσει να αίρει αμέσως όλους τους περιορισμούς.

Στα χρόνια που προηγήθηκαν του 2025, η Ρωσία εξήγαγε κατά μέσο όρο 2,6 εκατομμύρια τόνους μηνιαίως δια θαλάσσης, σύμφωνα με στοιχεία του Kpler. Το 2026, ο αριθμός αυτός άρχισε να μειώνεται απότομα εν μέσω των ρωσικών περιορισμών στις εξαγωγές και το ντίζελ πλέον, με σπάνιες εξαιρέσεις, δεν εξάγεται πλέον καθόλου δια θαλάσσης.  

Οι ΗΠΑ δεν ήταν ποτέ σημαντικός αγοραστής ρωσικού ντίζελ, με τις τελευταίες αγορές τους να χρονολογούνται από τον Ιούλιο του 2022. Τους μήνες που οι ΗΠΑ αγόρασαν ρωσικό ντίζελ, οι όγκοι ανήλθαν σε περίπου 77.000 τόνους ανά μήνα, φτάνοντας στο μέγιστο των 210.000 τόνων τον Ιανουάριο του 2022.

 Οι αναλυτές προειδοποίησαν ότι η ανακοίνωση θα μπορούσε τελικά να απομακρύνει τα καύσιμα από την αγορά, καθώς προκάλεσε πτώση των τιμών του ντίζελ σε σχέση με το αργό πετρέλαιο, ασκώντας μεγαλύτερη πίεση στα διυλιστήρια που αγωνίζονται με το αυξανόμενο κόστος μεταφοράς.

 «Τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων είναι πλέον αρνητικά, πράγμα που σημαίνει ότι η λειτουργία των διυλιστηρίων στην Ασία πιθανότατα θα αποτύχει... πράγμα που σημαίνει ότι θα χάσουμε λίγο ντίζελ», δήλωσε ο Μπράουχαρντ.

Η ανακοίνωση του Κρεμλίνου για την συμφωνία

Κείμενο της ανακοίνωσης του Κρεμλίνου σχετικά με την τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, από την ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στο Telegram

«Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις 9 Οκτωβρίου, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στις προοπτικές επίλυσης της ουκρανικής κρίσης, ενώ θίχτηκαν επίσης η κατάσταση γύρω από το Ιράν και διάφορες πτυχές των διμερών σχέσεων.

Κατά τη συζήτηση της κατάστασης στον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα, η ρωσική πλευρά επιβεβαίωσε την ετοιμότητά της να προμηθεύσει πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου στις αμερικανικές και παγκόσμιες αγορές. Είμαι βέβαιος ότι αυτό θα έχει θετικό αντίκτυπο σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.

Επιβεβαιώθηκε η συμφωνία για τη συνέχιση των προσωπικών επαφών μεταξύ των προέδρων των δύο χωρών, καθώς και η συνεργασία μέσω των προεδρικών διοικήσεων, των ειδικών υπηρεσιών και άλλων υπηρεσιών».

Τι λέει η Ευρωπαϊκή Ένωση; 

Μέχρι την ώρα που γράφεται αυτό το άρθρο δεν εντόπισα επίσημη δημόσια δήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που να απαντά ειδικά στη συμφωνία Τραμπ–Πούτιν. Υπάρχουν, ωστόσο, σαφείς ενδείξεις για την ευρύτερη ευρωπαϊκή στάση:

• Διατήρηση της πίεσης στη Ρωσία: Η Επιτροπή έχει υποστηρίξει την ενίσχυση των κυρώσεων, με το 21ο πακέτο μέτρων που εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2026 να περιλαμβάνει πρόσθετους περιορισμούς στον ενεργειακό τομέα.
• Προτεραιότητα στην ενεργειακή ασφάλεια: Στις 2 Οκτωβρίου, η Επιτροπή ανέφερε ότι ο εφοδιασμός της ΕΕ με ντίζελ παρέμενε σταθερός, παρά τις υψηλές τιμές.
• Καμία επιβεβαιωμένη ευρωπαϊκή απόφαση αλλαγής πολιτικής: Η αμερικανική εξαίρεση από τις κυρώσεις δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αλλάζουν οι ευρωπαϊκοί περιορισμοί.

Ένας εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι η Βρετανία θα «συνεχίσει την πίεση στη Ρωσία μέσω του αυστηρότερου καθεστώτος κυρώσεων που έχει επιβληθεί ποτέ».

Θα επηρεαστούν οι τιμές του ντίζελ στην Ευρώπη;

Η συμφωνία ενδέχεται να επηρεάσει τις διεθνείς τιμές, αλλά δεν εγγυάται φθηνότερο πετρέλαιο κίνησης στην Ελλάδα ή στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Η S&P Global επισημαίνει ότι οι ρωσικές εξαγωγές περιορίζονται από προβλήματα στα διυλιστήρια και από τους περιορισμούς στις εξαγωγές. Συνεπώς, ακόμη και αν οι ανακοινωθείσες ποσότητες διατεθούν, η επίδρασή τους στις τιμές μπορεί να είναι περιορισμένη.

Το κρίσιμο ερώτημα για τις Βρυξέλλες είναι αν η αύξηση της προσφοράς καυσίμων θα προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στους καταναλωτές χωρίς να αποδυναμώσει την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Για την ώρα, χρειάζεται να διαχωρίζουμε την επίσημη θέση της ΕΕ από τις αντιδράσεις άλλων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και της Ουκρανίας. Δεν έχει τεκμηριωθεί ακόμη ειδική, επίσημη απάντηση της Επιτροπής στη συγκεκριμένη συμφωνία.

επιμέλεια σύνταξης: Σπύρος Γκανής