Οι Γροιλανδοί δεν συναινούν να γίνουν Αμερικανοί - Ο Τραμπ απειλεί με δασμούς όσους διαφωνούν με τα σχέδια των ΗΠΑ

Οι κάτοικοι του παγωμένου νησιού, το οποίο εποφθαλμιά ο Πρόεδρος Τραμπ, τάσσονται υπέρ της ανεξαρτησίας τους.

    «Το 56% των Γροιλανδών απαντούν ότι θα ψήφιζαν ναι στην ανεξαρτησία της Γροιλανδίας εάν διεξαγόταν σήμερα δημοψήφισμα, το 28% θα ψήφιζε όχι και το 17% δεν γνωρίζει τι θα ψήφιζε»...

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, η κατάληψη της Γροιλανδίας αποτελεί αναγκαιότητα εθνικής ασφάλειας. Είναι τόσο κρίσιμο, ισχυρίζεται, που είναι πρόθυμος να πάρει το ψυχρό νησί με τον «εύκολο» ή τον «δύσκολο τρόπο». Η Δανία, η οποία κυβερνά τη Γροιλανδία, δεν είναι πρόθυμη να παραδώσει την περιοχή. Ακόμα πιο σημαντικό, οι κάτοικοι της Γροιλανδίας, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν θέλουν ιδιαίτερα να είναι Δανοί, έχουν ακόμη λιγότερο ενδιαφέρον να γίνουν Αμερικανοί. Ο ηγέτης μιας χώρας που βασίζεται σε υψηλά αισθήματα σχετικά με τη «συγκατάθεση των κυβερνωμένων» θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να το λάβει αυτό υπόψη.

Απόκτηση της Γροιλανδίας «με τον εύκολο τρόπο» ή «με τον δύσκολο τρόπο»

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους Εθνικής Ασφάλειας. Είναι ζωτικής σημασίας για τον Χρυσό Θόλο που χτίζουμε», έγραψε ο πρόεδρος στις 14 Ιανουαρίου στο Truth Social. «Το ΝΑΤΟ θα πρέπει να ηγηθεί του δρόμου για να την αποκτήσουμε. ΑΝ ΔΕΝ ΤΟ ΚΑΝΟΜΕ, ΘΑ ΤΟ ΚΑΝΟΜΕ Η ΡΩΣΙΑ Ή Η ΚΙΝΑ, ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΣΥΜΒΕΙ!»

Στον Λευκό Οίκο λίγες μέρες νωρίτερα, ο Τραμπ είχε σχολιάσει : «Θα κάνουμε κάτι στη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι, γιατί αν δεν το κάνουμε, η Ρωσία ή η Κίνα θα καταλάβουν τη Γροιλανδία και δεν θα έχουμε τη Ρωσία ή την Κίνα ως γείτονες». Στη συνέχεια, πρόσθεσε: «Αν δεν το κάνουμε με τον εύκολο τρόπο, θα το κάνουμε με τον δύσκολο».

«Ο πρόεδρος έχει ξεκαθαρίσει την άποψή του και εμείς έχουμε διαφορετική θέση», απάντησε ευγενικά ο Δανός υπουργός Εξωτερικών (και πρώην πρωθυπουργός) Λαρς Λέκε Ράσμουσεν .

Πιο αποφασιστικά, ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, η οποία απολαμβάνει αυτόνομου καθεστώτος εντός της Δανίας, δήλωσε απότομα : «Αν πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας εδώ και τώρα, τότε επιλέγουμε τη Δανία. Επιλέγουμε το ΝΑΤΟ, το Βασίλειο της Δανίας και την ΕΕ».

Αυτή ήταν στην πραγματικότητα μια αξιοσημείωτη αντίδραση, δεδομένου ότι ο Νίλσεν ηγείται ενός πολιτικού κόμματος—των Δημοκρατικών—το οποίο ήρθε πρώτο στις τελευταίες γενικές εκλογές του νησιού , τον Μάρτιο του 2025, με μια πλατφόρμα ελεύθερων αγορών και ανεξαρτησίας για τη Γροιλανδία. Ηγείται ενός συνασπισμού που τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας και κυβερνά ανθρώπους που εκφράζουν την πλειοψηφία για να σταθεί η Γροιλανδία μόνη της ως κυρίαρχο έθνος.

Οι Γροιλανδοί θέλουν να είναι Αμερικανοί ακόμα λιγότερο από ό,τι θέλουν να είναι Δανοί

«Το 56% των Γροιλανδών απαντούν ότι θα ψήφιζαν ναι στην ανεξαρτησία της Γροιλανδίας εάν διεξαγόταν σήμερα δημοψήφισμα, το 28% θα ψήφιζε όχι και το 17% δεν γνωρίζει τι θα ψήφιζε», ανακοίνωσε πριν από ένα χρόνο η Verian Group σχετικά με έρευνα που διεξήγαγε στη Γροιλανδία.

Όσον αφορά την εδώ και καιρό εκφρασμένη επιθυμία του Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Camilla Kann Fjeldsøe από το Verian πρόσθεσε: «τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το 85% των Γροιλανδών δεν θέλουν να εγκαταλείψουν το Βασίλειο και να ενταχθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ το 6% θέλει να εγκαταλείψει το Δανικό Βασίλειο και να ενταχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ το υπόλοιπο 9% είναι αναποφάσιστο».

Οι 57.000 κάτοικοι της Γροιλανδίας δεν θέλουν να είναι Δανοί, αλλά στην πραγματικότητα δεν θέλουν να είναι Αμερικανοί. Αν αναγκαστούν να επιλέξουν ανάμεσα στο να παραμείνουν παράρτημα μιας χώρας ή να ενταχθούν σε μια άλλη, πιθανότατα θα προτιμήσουν τον διάβολο που γνωρίζουν αντί για αυτόν που δεν γνωρίζουν.

Τι γίνεται με τη συναίνεση των κυβερνωμένων;

Αυτό αποτελεί πρόβλημα για τις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του Τραμπ — η προσάρτηση της Γροιλανδίας θα έπρεπε να γίνει παρά τις αντιρρήσεις των ανθρώπων που ζουν εκεί. Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να τη γλιτώσουν με κάτι τέτοιο, όταν δεν προσποιούνταν καν ότι έδινε δεκάρα για το τι ήθελαν οι Σιού και οι Τσεγιέν, και όταν αγόρασαν την Επικράτεια της Λουιζιάνα και την Αλάσκα από αυταρχικά καθεστώτα. Δεν είναι ότι ο Ναπολέων Βοναπάρτης ή ο Τσάρος Αλέξανδρος Β' επρόκειτο να προσφέρουν στους υπηκόους τους λόγο στο θέμα ούτως ή άλλως. Αλλά η Δανία είναι μια σχετικά ακίνδυνη φιλελεύθερη δημοκρατία που διεξάγει τακτικές εκλογές. Οι Γροιλανδοί έχουν συνηθίσει να επιλέγουν τους δικούς τους πολιτικούς ηγέτες και να συμμετέχουν στη μοίρα τους. Αν τους ζητηθεί, σχεδόν σίγουρα θα απορρίψουν την προσφορά.

Λοιπόν, μήπως ο Τραμπ πρόκειται όντως να επιλέξει να το κάνει «με τον δύσκολο τρόπο» και απλώς να αρπάξει το νησί;

Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφάσισαν για τη μοίρα τους πριν από 250 χρόνια, η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας έθεσε τα παράπονά τους προς το βρετανικό στέμμα, καθώς και ορισμένες βασικές αρχές για το νέο έθνος. Μεταξύ αυτών:

Θεωρούμε αυτές τις αλήθειες αυταπόδεικτες, ότι όλοι οι άνθρωποι δημιουργούνται ίσοι, ότι είναι προικισμένοι από τον Δημιουργό τους με ορισμένα αναφαίρετα Δικαιώματα, ότι μεταξύ αυτών είναι η Ζωή, η Ελευθερία και η επιδίωξη της Ευτυχίας. -- Ότι για να διασφαλιστούν αυτά τα δικαιώματα, εγκαθιδρύονται Κυβερνήσεις μεταξύ των Ανθρώπων, οι οποίες αντλούν τις δίκαιες εξουσίες τους από τη συγκατάθεση των κυβερνωμένων.

Οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν συναινούσαν πλέον να κυβερνώνται από τον Βασιλιά Γεώργιο Γ΄ ή το Βρετανικό Κοινοβούλιο και έτσι ίδρυσαν μια νέα χώρα με δική της κυβέρνηση. Ποια δικαιολογία θα είχαμε για να επιβάλουμε αμερικανική διακυβέρνηση και νόμους στους Γροιλανδούς εάν -όπως φαίνεται πιθανό- απορρίπτουν την πολιτική σχέση με τις ΗΠΑ;

Θα μπορούσαμε να επικαλεστούμε τις υπάρχουσες συμφωνίες (και να γλιτώσουμε από κάποια έξοδα κοινωνικής πρόνοιας)

Αν ο Τραμπ ανησυχεί για την ασφάλεια της Γροιλανδίας από ρωσικές ή κινεζικές εισβολές -μια ανησυχία που συμμερίζεται και η Δανία, η οποία διαθέτει μικρό στρατό και δεν είναι καλά προετοιμασμένη να υπερασπιστεί μια μεγάλη περιοχή- υπάρχουν και άλλες επιλογές. Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να βασιστούν στην υπάρχουσα συμμαχία τους με τη Δανία.

Καταρχάς, οι ΗΠΑ τοποθέτησαν για πρώτη φορά στρατεύματα στη Γροιλανδία κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και στη συνέχεια υπέγραψαν μια αμυντική συνθήκη σχετικά με το νησί το 1951. Η Διαστημική Βάση Πιτουφίκ (πρώην Θούλη) στεγάζει σήμερα περίπου 150 Αμερικανούς στρατιωτικούς στο νησί. Πρόκειται για μια μικρή παρουσία, αλλά αριθμούσε χιλιάδες κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και θα μπορούσε να αυξηθεί ξανά - αν το ζητούσαμε ευγενικά βάσει των όρων της υπάρχουσας συμφωνίας.

Η αξιοποίηση της υπάρχουσας στρατιωτικής σχέσης θα βοηθούσε τις ΗΠΑ να ξεφύγουν από μία από τις παγίδες της απόκτησης της Γροιλανδίας: Το νησί αποτελεί μια περίπτωση κοινωνικής πρόνοιας που επιδοτείται από τη Δανία. Πέρυσι, οι κυβερνήσεις της Δανίας και της Γροιλανδίας υπέγραψαν μια ακόμη συμφωνία για «πρωτοβουλίες και επενδύσεις» στη Γροιλανδία, η οποία θα κοστίσει στους Δανούς φορολογούμενους 1,6 δισεκατομμύρια κορώνες DKK (249 εκατομμύρια δολάρια). Αυτό το ποσό υπερβαίνει το υπάρχον πολύ γενναιόδωρο και ακριβό δανικό κράτος πρόνοιας. Για να πληρώσει για αυτά τα αγαθά, ο λόγος φόρων προς ΑΕΠ της Δανίας ήταν 45,2% το 2024 , σε σύγκριση με 25,6% για τις ΗΠΑ.

Στους Γροιλανδούς αρέσει έτσι. Οι προαναφερθέντες δημοσκόποι από τη Βερόνα διαπίστωσαν ότι «μια μικρή πλειοψηφία συμφωνεί ή συμφωνεί ως επί το πλείστον ότι η Δανία θα πρέπει να συνεχίσει να υποστηρίζει οικονομικά τη Γροιλανδία, ακόμη και αν η χώρα γίνει ανεξάρτητη». Γιατί να αναλάβουν οι ΗΠΑ αυτό το βάρος -ή, πιθανότατα, να απογοητεύσουν περαιτέρω τους Γροιλανδούς, και πάλι χωρίς τη συγκατάθεση των κυβερνωμένων- όταν θα μπορούσαμε απλώς να βασιστούμε στις υπάρχουσες αμυντικές σχέσεις;

Ο πρόεδρος μπορεί να θέλει τη Γροιλανδία, αλλά οι άνθρωποι που ζουν εκεί δεν θέλουν να είναι Αμερικανοί. Αυτό θα έπρεπε να είναι το τέλος του θέματος. Αν ανησυχεί για την προστασία του νησιού από επιθετικότητα ξένων δυνάμεων που δεν είναι ο ίδιος, ο Τραμπ θα μπορούσε να βασιστεί στις υπάρχουσες συμφωνίες και να αποφύγει την παραβίαση του δικαιώματος των Γροιλανδών να επιλέγουν τη δική τους κυβέρνηση - και ταυτόχρονα να αποφύγει το κόστος της επιδότησης τους.

Ο Τραμπ απειλεί με δασμούς όλους όσοι διαφωνούν με τα σχέδια των ΗΠΑ

Ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιβληθούν δασμοί στα κράτη που δεν συμφωνούν με τις αξιώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών για προσάρτηση της Γροιλανδίας άφησε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ. 

«Μπορεί να επιβάλω δασμούς σε χώρες που δεν συμφωνούν με τo θέμα της Γροιλανδίας, επειδή τη χρειαζόμαστε για λόγους εθνικής ασφαλείας», δήλωσε ο Τραμπ σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο.

Τους τελευταίους μήνες, ο Τραμπ έχει κλιμακώσει τη ρητορική του περί προσάρτησης του νησιού της Αρκτικής. Παρά τη συνάντηση αξιωματούχων των ΗΠΑ, της Δανίας και της Γροιλανδίας την Τετάρτη στον Λευκό Οίκο, φαίνεται πως ο Αμερικανός πρόεδρος παραμένει αμετακίνητος στο θέμα επικαλούμενος ρωσική και κινεζική απειλή. 

Χαρακτηριστική είναι η δήλωση της πρωθυπουργού της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, η οποία έκανε λόγο χθες για «θεμελιώδη διαφωνία» με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνοντας ότι «η αμερικανική φιλοδοξία να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας παραμένει αμετάβλητη».

Σημειώνεται ότι τόσο η Γροιλανδία όσο και η Δανία, στην οποία ανήκει το αυτόνομο νησί, έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο πώλησης, τονίζοντας ότι τα ζητήματα ασφαλείας πρέπει να επιλύονται μεταξύ συμμάχων. 

Με παρέμβασή του νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, ξεκαθάρισε ότι «δεν είναι απαραίτητο για τις ΗΠΑ να αποκτήσουν τη Γροιλανδία». Τόνισε επίσης ότι η Γροιλανδία καλύπτεται από το Αρθρο 5 του ΝΑΤΟ, ενώ πρόσθεσε ότι η Δανία θεωρεί πως η μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Γροιλανδίας διασφαλίζεται εντός του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου.

«Εξακολουθούμε να έχουμε θεμελιώδεις διαφωνίες, αλλά θα συνεχίσουμε να συνομιλούμε», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «δεν υπάρχει άμεση απειλή από την Κίνα ή τη Ρωσία που να μην μπορούμε να διαχειριστούμε».