Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα για ΕΕ – Ουκρανία: Το σχέδιο για "λάιτ" ένταξη του Κιέβου τρομάζει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες

Τι προβλέπει το σχέδιο "λάιτ" ένταξης; Ένταξη της Ουκρανίας στην Ένωση, αλλά με περιορισμένες δικαιοδοσίες...

    Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των FT, οι προτάσεις αφορούν κατάργηση του συστήματος ένταξης χωρών στην ΕΕ, το οποίο ισχύει από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και την αντικατάστασή του με ένα αμφιλεγόμενο μοντέλο

Σχέδιο για «λάιτ» ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ κυοφορείται στις Βρυξέλλες, πυροδοτώντας ωστόσο φόβους, ενστάσεις και αντιδράσεις στους κόλπους της Ένωσης.

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των FT, οι προτάσεις αφορούν κατάργηση του συστήματος ένταξης χωρών στην ΕΕ, το οποίο ισχύει από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και την αντικατάστασή του με ένα αμφιλεγόμενο μοντέλο δύο ταχυτήτων, το οποίο θα μπορούσε να επισπεύσει την ένταξη της Ουκρανίας στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας.

Το σχέδιο αναθεώρησης της ενταξιακής διαδικασίας βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο αλλά έχει ήδη ανησυχήσει κάποιες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που φοβούνται ότι το σκεπτικό της λάιτ ενταξης θα έχει εκτεταμένες συνέπειες για την Ένωση, σύμφωνα με όσα μεταφέρουν επτά ανώτεροι αξιωματούχοι στο βρετανικό μέσο.

Η προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ (το 2027) περιλαμβάνεται και στο προσχέδιο του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου των 20 σημείων που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση. Ωστόσο αξιωματούχοι της ΕΕ εκτιμούν ότι το Κίεβο θα χρειαζόταν ακόμη και μία δεκαετία μεταρρυθμίσεων ικανοποιήσει τα κριτήρια εισόδου.

Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα: Αξιωματούχοι της Επιτροπής αντιλαμβάνονται ότι ο Ζελένσκι δύσκολα θα μπορέσει να αποδεχθεί (και να «πουλήσει» στο εσωτερικό της χώρας) μια πιθανή συμφωνίας ειρήνη που θα μπορούσε να περιλαμβάνει παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία, εάν αν δεν μπορεί να παρουσιάσει την ένταξη στην ΕΕ ως ένα θετικό αντάλλαγμα.

Μέλος άνευ ψήφου

Τι προβλέπει το σχέδιο λάιτ ένταξης; Ένταξη της Ουκρανίας στην Ένωση, αλλά με περιορισμένες δικαιοδοσίες, βλέπε απαγόρευση ψήφου στις συνόδους κορυφής ή στις συναντήσεις υπουργών.

Το Κίεβο θα αποκτούσε σταδιακή πρόσβαση σε τμήματα της ενιαίας αγοράς, σε αγροτικές επιδοτήσεις και στα εσωτερικά αναπτυξιακά κονδύλια της ΕΕ, μόνον όταν εκπλήρωνε ορισμένα κριτήρια (ορόσημα) μετά την ένταξη.

Αυτό θα άλλαζε ριζικά τους κανόνες ένταξης που συμφωνήθηκαν το 1993 και απαιτούν από τις χώρες να συμμορφωθούν με έναν τεράστιο όγκο κανονισμών της ΕΕ σε πολλούς τομείς πολιτικής προτού γίνουν πλήρη μέλη.

Διευρύνοντας τη διεύρυνση

Προσπαθώντας να απαντήσει στις υπόρρητες αιτιάσεις για υπονόμευση της διαδικασίας ένταξης, ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ που έχει ενημερωθεί για το σχέδιο, δηλώνει: «Οι έκτακτες εποχές απαιτούν έκτακτα μέτρα… Δεν υπονομεύουμε τη διεύρυνση. Διευρύνουμε την έννοια της διεύρυνσης. (Άλλωστε) οι κανόνες γράφτηκαν πριν από περισσότερα από 30 χρόνια και χρειάζονται μεγαλύτερη ευελιξία. Πρόκειται για μια στιγμή που συμβαίνει μία φορά σε κάθε γενιά και πρέπει να ανταποκριθούμε».

Ωστόσο, διπλωμάτες κρατών-μελών και άλλων υποψήφιων χωρών που συμμετείχαν σε άτυπες συζητήσεις με την Κομισιόν μεταφέρουν ένα κλίμα «βαθιάς ανησυχίας» για το εγχείρημα.

Κάποιοι φοβούνται ότι θα επηρεάσει αρνητικά τη μελλοντική σταθερότητα της Ένωσης, θα υποβαθμίσει την αξία της ιδιότητας του μέλους και θα αδικήσει άλλες υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

«Είναι μια παγίδα που έστησαν ο Πούτιν και ο Τραμπ και εμείς πέφτουμε μέσα», δήλωσε έτερος διπλωμάτης της ΕΕ, αναφερόμενος στον κίνδυνο για την ενότητα της Ένωσης.

«Η ΕΕ βρίσκεται ξανά μεταξύ σφύρας και άκμονος», εκτιμά ο Μουτζτάμπα Ράχμαν, της Eurasia Group. «Δεν έχει άλλη επιλογή από το να επισπεύσει την ένταξη της Ουκρανίας, αλλά αυτό θα ανοίξει το κουτί της Πανδώρας με πολιτικούς και θεσμικούς κινδύνους που κανείς στις Βρυξέλλες δεν κατανοεί πλήρως».

Ύστερα ήρθε ο Όρμπαν

Ήδη την πρόοδο της Ουκρανίας στο υφιστάμενο σύστημα ένταξης μπλοκάρει η Ουγγαρία που εμποδίζει την απαιτούμενη ομοφωνία για να ανοίγει και να κλείνει κάθε ένα από τα 35 «κεφάλαια» της ενταξιακής διαπραγμάτευσης.

Αξιωματούχοι της ΕΕ και της Ουκρανίας πιστεύουν  πάντως ότι, εάν οι ΗΠΑ συνυπογράψουν την ειρηνευτική συμφωνία Ρωσίας – Ουκρανίας, αυτό θα αναγκάσει τη Βουδαπέστη και τον Όρμπαν να υποχωρήσει.

Υπάρχει επίσης μια μεγάλη ομάδα ήδη υφιστάμενων κρατών-μελών που παρότι επιθυμούν να στηρίξουν την Ουκρανία, αντιστέκονται σθεναρά σε οποιαδήποτε «παραθυράκια» στους κανόνες ή σε ένα σύστημα δύο ταχυτήτων υποψήφιων μελών, λένε τέσσερις διπλωμάτες.

Δεν θα το δεχτούν ποτέ

«Αν προσπαθήσουν να το επιβάλουν στα κράτη-μέλη, αυτά δεν θα το δεχτούν ποτέ», προειδοποιεί ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ, εκτιμώντας ότι αυτό θα άνοιγε επικίνδυνο ρήγμα ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τις εθνικές κυβερνήσεις.

Άλλοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οποιαδήποτε αλλαγή στη διαδικασία διεύρυνσης θα διατάρασσε και τις φιλοδοξίες άλλων υποψήφιων χωρών και θα έθετε ευρύτερα ζητήματα για τις σχέσεις της ΕΕ με στενούς της γείτονες.

Το Μαυροβούνιο και η Αλβανία είναι οι πιο κοντινές στην ένταξη χώτρς ως προς την πρόοδο στα κεφάλαια και ενδέχεται να αισθανθούν ότι τους προσφέρεται ένα λιγότερο ελκυστικό «έπαθλο», λένε τρεις από τους αξιωματούχους.

Θα εγείρονταν επίσης ερωτήματα για το αν άλλες χώρες με μικρή ή μηδενική πρόοδο τα τελευταία χρόνια – βλέπε Βοσνία και Τουρκία- θα ήταν ποτέ ικανές να λάβουν τον ίδιο ανώδυνο δρόμο ένταξης.

Δεν είναι σαφές πώς αυτό θα επηρέαζε χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, όπως η Νορβηγία, που συμμετέχουν στην ενιαία αγορά χωρίς δικαιώματα ψήφου, ή άλλους στενούς εταίρους εκτός ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο.

«Το σχέδιο θέτει τεράστια και δύσκολα ερωτήματα με πολλές απρόβλεπτες συνέπειες», καταλήγει ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ.

πηγή: naftemporiki.gr