Στο τραπέζι της συζήτησης Μητσοτάκη-Ερντογάν υπάρχουν όλες οι τουρκικές διεκδικήσεις...
Οι δύο NAVTEX που εξέδωσε η Άγκυρα έχουν ισχύ έως την 31η Ιανουαρίου 2027, γεγονός ασυνήθιστο. Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για κάποια ειδοποίηση προς ναυτιλλομένους, λόγω ασκήσεων σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, αλλά για την παρουσίαση των τουρκικών διεκδικήσεων.
Λίγο πριν από τη συνάντηση με τον Έλληνα πρωθυπουργό, ο Ερντογάν στήνει δικό του σκηνικό με τις δύο NAVTEX, διεκδικώντας, ουσιαστικά, δικαιώματα στο μισό Αιγαίο
Σκηνικό έντασης -με όλες τις απαιτήσεις της Τουρκίας στο τραπέζι- προκαλεί ο Ερντογάν πριν από κάθε συνάντησή του με Έλληνα πρωθυπουργό. Είναι η πάγια τακτική εδώ και 20 χρόνια, η οποία επαναλαμβάνεται και τις τελευταίες μέρες.Πριν καν οριστικοποιηθεί η ακριβής ημερομηνία της επίσκεψης Μητσοτάκη στην Τουρκία, η Άγκυρα με δύο NAVTEX πυροδότησε το κλίμα, θέτοντας όλες τις τουρκικές προκλητικές απαιτήσεις στο Αιγαίο. Συμπληρωματικά, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας με ανακοίνωσή του (29.1) προειδοποιεί την Αθήνα ότι δεν θα ανεχθεί καμία κίνηση ή πράξη στο μισό Αιγαίο, το οποίο θεωρεί γκρίζα περιοχή.
Η Άγκυρα ζητά μάλιστα να ενημερώνεται για κάθε πράξη ή κίνηση, να προϋπάρχει δηλαδή συνεννόηση Ελλάδας-Τουρκίας για ο,τιδήποτε επιθυμεί η ελληνική πλευρά να πράξει ανατολικότερα του 25ου μεσημβρινού.
Η Αθήνα απαντά ότι δεν αναγνωρίζει καμία από τις τουρκικές απαιτήσεις· όμως το τουρκικό μήνυμα είναι σαφές. Στο τραπέζι της συζήτησης Μητσοτάκη-Ερντογάν υπάρχουν όλες οι τουρκικές διεκδικήσεις. Και είναι αυτό που καθιστά -για μία ακόμα φορά- την όποια διαπραγμάτευση με την Άγκυρα αδιέξοδη.
Η τουρκική κίνηση να πυροδοτήσει το κλίμα, πριν από την ελληνοτουρκική συνάντηση κορυφής, αναδεικνύει και τη συγκυρία μέσα στην οποία πραγματοποιείται τελικά η επίσκεψη Μητσοτάκη στην Τουρκία, όπως και η σύγκληση του Ανώτατου Συμβουλίου Ελλάδας-Τουρκίας με τη συμμετοχή πολλών υπουργών των δύο κυβερνήσεων.
Η πολιτική Τραμπ είναι αυτή που έχει αλλάξει τους συσχετισμούς. Η Άγκυρα αισθάνεται αναβαθμισμένη αφού πέτυχε μεγάλο μέρος των στόχων της στη Συρία, με την ανοχή των Αμερικανών αλλά και των Ρώσων. Η σταθερή επιδίωξη της Τουρκίας για περιορισμό των Κούρδων της Συρίας σε ένα μικρό τμήμα της χώρας, ώστε να μην μπορούν να δημιουργήσουν δικό τους κρατίδιο, επετεύχθη. Συγχρόνως, αναγνωρίζεται από τον Τραμπ ο ρόλος της Τουρκίας και στη διευθέτηση του προβλήματος στη Γάζα, ενώ είναι μεγάλες και οι ενεργειακές συμφωνίες ΗΠΑ-Τουρκίας, όπως και ο ρόλος της στην περιοχή του Καυκάσου.
Η Τουρκία κλείνει τα μέτωπά της· μένει ανοιχτό φυσικά το μέτωπο που έχει με την Ελλάδα. Η ελληνική απάντηση σε όλα αυτά υλοποιείται σε δύο επίπεδα: Το πρώτο επίπεδο είναι το διπλωματικό. Το δεύτερο είναι η συνεχιζόμενη προσπάθεια της Αθήνας να διευρύνει τις όποιες συμφωνίες για την ενέργεια με τις ΗΠΑ και, συγχρόνως, η αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ.
Σε ό,τι αφορά το διπλωματικό επίπεδο, το στοιχείο που ξεχωρίζει από τις δηλώσεις Μητσοτάκη, Γεραπετρίτη και Δένδια είναι η αναφορά στο casus belli. Η Αθήνα ζητά της άρση της απειλής πολέμου (σε περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ.) ώστε να προχωρήσει η όποια διευθέτηση των ελληνοτουρκικών διαφορών που για την ελληνική πλευρά είναι μόνο η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ. Είναι δε προϋπόθεση και για να μην μπλοκάρει η Ελλάδα τη συνεργασία της Τουρκίας με την Ε.Ε. στον αμυντικό τομέα.
Σε ό,τι αφορά τις ενεργειακές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, η εικόνα δεν είναι αυτή που παρουσιάζει η κυβερνητική προπαγάνδα στο εσωτερικό. Ο περίφημος κάθετος διάδρομος για τη μεταφορά αμερικανικού LNG (υγροποιημένο αέριο) από την Αλεξανδρούπολη στην Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία, δεν μοιάζει να είναι βιώσιμος αφού δεν υπάρχουν οι χρηματοδοτήσεις αλλά και το ενδιαφέρον. Το αμερικανικό LNG είναι τρεις φορές ακριβότερο από το ρώσικο αέριο ή άλλες πηγές ενέργειας.
Ο Στ. Παπασταύρου τρέχει και πάλι στις ΗΠΑ στα τέλη Φεβρουαρίου αναζητώντας λύσεις. Ουσιαστικά όμως, η Ουάσιγκτον περιμένει από τις… Βρυξέλλες να χρηματοδοτήσουν τις αναγκαίες επενδύσεις!
Σε κάθε περίπτωση, ο Ερντογάν έχει διαμορφώσει και πάλι ένα δικό του σκηνικό, εντός του οποίου επιθυμεί να γίνει ο ελληνοτουρκικός διάλογος. Βεβαίως, ο Κ. Μητσοτάκης και οι υπουργοί του θα πάνε με τις θέσεις τους. Το ερώτημα όμως αφορά τον τακτικό στόχο της ελληνικής πλευράς. Τι ακριβώς προσδοκά από την συνάντηση ο Έλληνας πρωθυπουργός; Απλώς να δείξει ότι υπάρχει διάλογος μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας;
Οι τουρκικές προκλήσεις
Οι δύο NAVTEX που εξέδωσε η Άγκυρα έχουν ισχύ έως την 31η Ιανουαρίου 2027, γεγονός ασυνήθιστο. Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για κάποια ειδοποίηση προς ναυτιλλομένους, λόγω ασκήσεων σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, αλλά για την παρουσίαση των τουρκικών διεκδικήσεων. Αναφέρονται στη συνολική «δικαιοδοσία» της Τουρκίας για τα πάντα - στο μισό Αιγαίο, ανατολικά του 25ου μεσημβρινού. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου δεν αναγνωρίζει καμία κυριαρχία ούτε και κυριαρχικά δικαιώματα.
Οι ελληνικές διπλωματικές πηγές εξηγούν ότι «οι NAVTEX συνιστούν ένα τεχνικό εργαλείο που εκδίδονται για συγκεκριμένο ζήτημα, όπως στρατιωτική άσκηση η οποία αποτελεί εν δυνάμει κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα. Δεν νοείται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο NAVTEX η οποία καταλαμβάνει τεράστια περιοχή για μακρό χρόνο και χωρίς να συναρτάται με κάποιο γεγονός. Κατά τούτο η τουρκική NAVTEX είναι απολύτως παράνομη και δεν έχει κανένα νομικό έρεισμα […] Για το ζήτημα αυτό, πέρα από τα διαβήματα διαμαρτυρίας, η Ελλάδα προβαίνει επίσης σε αναφορά στον πρόεδρο της αρμόδιας επιτροπής του ΙΜΟ που έχει την ευθύνη της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας σε διεθνές επίπεδο, ενώ στην έκθεση της ευρωπαϊκής επιτροπής για την Τουρκία το 2024 καταγράφηκε ρητά η παράνομη αυτή πρακτική. Είναι αυτονόητο ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να ασκεί τα κυριαρχικά της της δικαιώματα και δεν θα αποθαρρυνθεί από τέτοιες σπασμωδικές και παράνομες ενέργειες».
Μεταξύ Τραμπ και ΟΗΕ
Η ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ του Τραμπ και του ΟΗΕ, προσπαθώντας να μην δυσαρεστήσει τον Αμερικανό Πρόεδρο, διατηρώντας ταυτόχρονα και τις πάγιες θέσεις της για το Διεθνές Δίκαιο. Δεν είναι καθόλου εύκολη άσκηση· ουσιαστικά δεν είναι κάτι που μπορεί και πρέπει να υλοποιηθεί. Το συμφέρον της χώρας είναι με το Διεθνές Δίκαιο, τη σταθερότητα και τον ΟΗΕ. Όχι με την προσπάθεια Τραμπ να διαλυθεί κάθε έννοια διεθνούς συνεργασίας στη βάση των υπαρχόντων συμφωνιών.
Τα όσα δήλωσαν οι Μητσοτάκης και Γεραπετρίτης για το λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα τις προηγούμενες μέρες, έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τα ελληνικά συμφέροντα. Είπαν ότι η Ελλάδα μπορεί να συμμετάσχει στο λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης αλλά μόνο για τα θέματα που αφορούν τη Γάζα. Μόνο που ο Τραμπ θέλει να το χρησιμοποιήσει ως αντίπαλο του ΟΗΕ.Προχθές ο Γ. Γεραπετρίτης μιλώντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ επανέλαβε τις πάγιες ελληνικές θέσεις. «Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας εδράζεται ακλόνητα στον σεβασμό του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και των αρχών που αυτός κατοχυρώνει, ήτοι στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, στο απαραβίαστο των συνόρων και στην απαγόρευση της απειλής ή της χρήσης βίας. Οι αρχές αυτές δεν αποτελούν αφηρημένα ιδεώδη. Συνιστούν το θεμέλιο μιας σταθερής διεθνούς τάξης…»
Μένει να δούμε τι θα κάνει στην πράξη η κυβέρνηση Μητσοτάκη.
πηγή: Η ΑΥΓΗ / Σπύρος Σουρμελίδης
Δεν υπάρχουν σχόλια
Δημοσίευση σχολίου