Εμπορικές σχέσεις Ευρώπης-Ιράν: Ποιες χώρες έχουν τις περισσότερες συναλλαγές με την Τεχεράνη;

Οι εξαγωγές της ΕΕ προς το Ιραν κυριαρχούνται από μηχανήματα και εξοπλισμό μεταφορών ένώ οι εισαγωγές της ΕΕ από το Ιράν περιοριορίζονται σε τρόφιμα και ζώντα ζώα.

    Συνολικά, το Ιράν παραμένει ένας μικρός εμπορικός εταίρος της ΕΕ. Το 2025, αντιπροσώπευε μόλις το 0,1% των εξαγωγών της ΕΕ, ενώ το μερίδιό του στις εισαγωγές ήταν σχεδόν μηδενικό. Στα μέσα της δεκαετίας του 2000, και τα δύο μερίδια ήταν υψηλότερα, γύρω στο 1% ή και λίγο περισσότερο.

Το εμπόριο ΕΕ-Ιράν μειώθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών το 2025 λόγω των κυρώσεων. Το εμπόριο συνεχίζεται σε περιορισμένη κλίμακα, με τη Γερμανία να κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο

Οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται απότομα, καθώς οι αγορές πετρελαίου αντιδρούν στον συνεχιζόμενο πόλεμο στο Ιράν, όπου έχουν στοχοποιηθεί ενεργειακές εγκαταστάσεις σε χώρες του Κόλπου, εγείροντας ανησυχίες για διακοπή του εφοδιασμού.

Όσον αφορά τις οικονομικές σχέσεις ΕΕ-Ιράν, αυτό σηματοδοτεί το τελευταίο στάδιο μιας δεκαετούς και πλέον περιόδου σταδιακής επιδείνωσης των οικονομικών δεσμών λόγω των κυρώσεων.

Στα τέλη Ιανουαρίου 2026, η ΕΕ ενέκρινε νέες κυρώσεις λόγω σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της συνεχιζόμενης υποστήριξης του Ιράν στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Παρόλα αυτά, το εμπόριο συνεχίζεται, αν και σε πολύ μικρότερη κλίμακα από ό,τι στο παρελθόν.

Το 2025, το συνολικό εμπόριο αγαθών μεταξύ της ΕΕ και του Ιράν ανήλθε σε 3,72 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τη Eurostat. Οι εισαγωγές της ΕΕ ήταν αξίας 0,76 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές ανήλθαν σε 2,97 δισ. ευρώ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα εμπορικό πλεόνασμα ύψους περίπου 2,2 δισ. ευρώ υπέρ της ΕΕ.

Το αμφίδρομο εμπόριο υπηρεσιών ανήλθε σε 1,56 δισ. ευρώ το 2024. Οι εισαγωγές υπηρεσιών της ΕΕ ήταν 0,69 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές έφθασαν τα 0,87 δισ. ευρώ.

Συνολικά, το Ιράν παραμένει ένας μικρός εμπορικός εταίρος της ΕΕ. Το 2025, αντιπροσώπευε μόλις το 0,1% των εξαγωγών της ΕΕ, ενώ το μερίδιό του στις εισαγωγές ήταν σχεδόν μηδενικό. Στα μέσα της δεκαετίας του 2000, και τα δύο μερίδια ήταν υψηλότερα, γύρω στο 1% ή και λίγο περισσότερο.

Όγκος εμπορικών συναλλαγών ΕΕ-Ιράν σε αγαθά (2005-2025)

Η απότομη πτώση είναι ιδιαίτερα σαφής στο εμπόριο αγαθών. Το εμπόριο ΕΕ-Ιράν έφθασε τα 23,8 δισ. ευρώ το 2005. Το 2011 έφθασε στο μέγιστο επίπεδο των 27 δισ. ευρώ.

Μέχρι το 2025, είχε μειωθεί στα 3,7 δισ. ευρώ, σχεδόν 1 δισ. ευρώ λιγότερο από τα 4,6 δισ. ευρώ που καταγράφηκαν το 2024.

Μετά τις κυρώσεις του 2011, το εμπόριο μειώθηκε στα 6,1 δισ. ευρώ το 2013, πριν ανακάμψει σταδιακά στα 20,7 δισ. ευρώ. Η αύξηση αυτή συνδέθηκε σε μεγάλο βαθμό με την πυρηνική συμφωνία του Ιράν στο πλαίσιο του κοινού συνολικού σχεδίου δράσης (JCPOA) του 2015.

Το εμπόριο μειώθηκε εκ νέου σε 5,1 δισ. ευρώ το 2019 και συνέχισε την πτωτική του πορεία εν μέσω νέων κυρώσεων..

Εμπόριο αγαθών ΕΕ-Ιράν (2005-2025).

Γερμανία: Ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος

Η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν εντός της ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας το 31,8% του συνολικού εμπορίου το 2025. Οι εισαγωγές από το Ιράν ήταν 218 εκατ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές ανήλθαν σε 963 εκατ. ευρώ, από 1,27 δισ. ευρώ το 2024. 

Η Ιταλία κατατάσσεται ως ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν στην ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας το 15,6% του συνολικού εμπορίου. Εισήγαγε αγαθά αξίας 132 εκατ. ευρώ και εξήγαγε 447 εκατ. ευρώ.

Η Ολλανδία κατατάσσεται στην τρίτη θέση, αντιπροσωπεύοντας το 15,5% του συνολικού εμπορίου της ΕΕ με το Ιράν. Το ποσοστό αυτό είναι αυξημένο από 13,3% το 2024. Εισήγαγε αγαθά αξίας 58 εκατ. ευρώ από το Ιράν και εξήγαγε 517 εκατ. ευρώ.

Παρά την τρίτη θέση σε όγκο εμπορίου, παρέμεινε ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας της ΕΕ προς το Ιράν το 2024.

Εμπόριο αγαθών ΕΕ-Ιράν (2025)

Μαζί, οι τρεις αυτές χώρες αντιπροσωπεύουν το 62,9% του εμπορίου ΕΕ-Ιράν, δηλαδή κάτι λιγότερο από τα δύο τρίτα. Η Γαλλία και η Ισπανία κατέγραψαν λιγότερα από 250 εκατ. ευρώ η καθεμία. 

Κύρια προϊόντα που διακινούνται μεταξύ της ΕΕ και του Ιράν

Οι εξαγωγές της ΕΕ κυριαρχούνται από μηχανήματα και εξοπλισμό μεταφορών, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το 2024, οι εξαγωγές αυτής της κατηγορίας έφθασαν τα 1,28 δισ. ευρώ, αποτελώντας το 34% των συνολικών εξαγωγών της ΕΕ προς το Ιράν.

Οι χημικές ουσίες και τα συναφή προϊόντα ήταν μια άλλη σημαντική ομάδα, με εξαγωγές ύψους περίπου 1,13 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 31%.

Εμπόριο αγαθών ΕΕ-Ιράν (2024).

Οι  εισαγωγές της ΕΕ από το Ιράν συγκεντρώνονται περισσότερο σε μερικές κατηγορίες. Τα τρόφιμα και τα ζώντα ζώα αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο, περίπου 305 εκατ. ευρώ ή 37% των εισαγωγών.

Ακολουθούν τα χημικά και συναφή προϊόντα με περίπου 188 εκατ. ευρώ (23%) και τα βιομηχανικά προϊόντα που ταξινομούνται κατά υλικό με περίπου 180 εκατ. ευρώ (22%). Τα ακατέργαστα υλικά, εξαιρουμένων των καυσίμων,αντιπροσωπεύουν μικρότερο μερίδιο, περίπου 89 
εκατ. ευρώ (11%)

πηγή: euronews