Ο Τραμπ αμφισβητεί εδώ και χρόνια κατά πόσο οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους έναντι των ΗΠΑ. Η άρνηση ορισμένων χωρών να διαθέσουν στρατιωτικές βάσεις για τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν ή να συνδράμουν στις επιχειρήσεις για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ φαίνεται ότι επιδείνωσε περαιτέρω τις σχέσεις.
Ο Τραμπ αμφισβητεί εδώ και χρόνια κατά πόσο οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους έναντι των ΗΠΑ. Η άρνηση ορισμένων χωρών να διαθέσουν στρατιωτικές βάσεις για τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν ή να συνδράμουν στις επιχειρήσεις για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ φαίνεται ότι επιδείνωσε περαιτέρω τις σχέσεις.
Τις τελευταίες εβδομάδες ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ασκήσει δημόσια κριτική σε σειρά Ευρωπαίων ηγετών. Μεταξύ άλλων, σχολίασε ειρωνικά την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι και επέκρινε τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ για τη στάση του στο ζήτημα του Ιράν. Ούτε οι προσπάθειες του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, να αναδείξει την αύξηση των αμυντικών δαπανών των συμμάχων φαίνεται να μετρίασαν τη δυσφορία του.
«Δεν χρειαζόμαστε τα χρήματά τους. Το μόνο που θέλω είναι πίστη», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, ο οποίος είχε εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο να μην παραστεί στη Σύνοδο.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για το ενδεχόμενο περιορισμού της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Το Πεντάγωνο έχει ήδη μειώσει από τέσσερις σε τρεις τις ταξιαρχίες μάχης του αμερικανικού στρατού στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ακυρώνοντας την ανάπτυξη περίπου 4.000 στρατιωτών στην Πολωνία, ενώ έχει περιορίσει και τα διαθέσιμα αεροσκάφη και πολεμικά πλοία που μπορούν να διατεθούν στο ΝΑΤΟ σε περίπτωση κρίσης.
Παράλληλα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, έχει ανακοινώσει εξάμηνη αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, επικρίνοντας τους συμμάχους για την άρνησή τους να επιτρέψουν τη χρήση των βάσεών τους στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι εξετάζονται προσαρμογές στη διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων, χωρίς ωστόσο να βρίσκεται επί τάπητος συνολική αποχώρηση από το ΝΑΤΟ.
Στη Σύνοδο ο Τραμπ αναμένεται να ζητήσει εκ νέου από τα κράτη-μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους στο 5% του ΑΕΠ, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη και ο Καναδάς πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της ηπείρου.Στο περιθώριο των εργασιών θα συναντηθεί με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ θα πραγματοποιήσει επίσης διμερείς επαφές με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας Άχμεντ αλ Σαράα.
Η συνάντηση με τον Ζελένσκι θεωρείται από τις πλέον σημαντικές της Συνόδου. Η ουκρανική κυβέρνηση επιδιώκει να εξασφαλίσει επιπλέον συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot, καθώς και νέα αμερικανική διπλωματική πρωτοβουλία για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον εκτιμά ότι η Ουκρανία έχει αποκτήσει μεγαλύτερο πλεονέκτημα στο πεδίο των επιχειρήσεων, γεγονός που περιορίζει την πίεση για άμεση ανάληψη νέας διαμεσολαβητικής προσπάθειας.
Ο Τραμπ είχε επίσης το Σαββατοκύριακο τηλεφωνικές συνομιλίες τόσο με τον Ζελένσκι όσο και με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Δήλωσε ότι θεωρεί πως και οι δύο πλευρές επιθυμούν τον τερματισμό του πολέμου και ότι η Ουάσιγκτον συνεχίζει τις επαφές μαζί τους.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ εκτιμά πως η Ρωσία αντιμετωπίζει αυξανόμενες οικονομικές δυσκολίες και σημαντικές ανθρώπινες απώλειες, γεγονός που ενδέχεται να αυξάνει την πίεση προς το Κρεμλίνο για αναζήτηση λύσης. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενδέχεται να αξιολογεί διαφορετικά τα δεδομένα και να μην θεωρεί ότι έχει φθάσει η στιγμή για τον τερματισμό της σύγκρουσης.