Η Ελλάδα θα αποκτήσει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ◾️ Τρία συμπληρωματικά συστήματα Spyder AiO, Barak MX και David's Sling

η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν είναι ένα συγκεκριμένο όπλο αλλά ένα δικτυωμένο, πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας. Ο πυρήνας της ισραηλινής προμήθειας αποτελείται από τρία συστήματα: SPYDER, Barak MX και David’s Sling

    Η Ελλάδα θα αποκτήσει τρία συμπληρωματικά ισραηλινά συστήματα. Το Spyder AiO θα είναι υπεύθυνο για απειλές μικρής εμβέλειας, το Barak MX θα καλύπτει το ενδιάμεσο επίπεδο, ενώ το David's Sling θα παρέχει προστασία από πυραύλους μεγαλύτερου βεληνεκούς. Ολόκληρη η δομή πρόκειται να συνδεθεί μέσω ενός νέου συστήματος διοίκησης και ελέγχου που υποστηρίζεται από τεχνητή νοημοσύνη και σύγχρονα ραντάρ.

Αύριο, Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026, Ελλάδα και Ισραήλ αναμένεται να υπογράψουν στο Τελ Αβίβ τις συμφωνίες για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», το νέο ελληνικό πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας.

Και μια σημαντική διευκρίνιση: το ακριβές πακέτο των επιμέρους ισραηλινών συστημάτων και η τελική διαμόρφωση δεν έχουν δημοσιοποιηθεί πλήρως, οπότε αρκετές λίστες που κυκλοφορούν στα ΜΜΕ πρέπει να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη.

Η Ελλάδα δεν αγοράζει πλέον μεμονωμένα συστήματα ως απάντηση σε ξεχωριστές απαιτήσεις. Η Αθήνα κατασκευάζει μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική αεράμυνας και πυραυλικής άμυνας σχεδιασμένη για ένα πεδίο μάχης που κυριαρχείται από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όπλα ακριβείας και επιθέσεις κορεσμού. Η έγκριση άνω των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ασπίδα του Αχιλλέα επιβεβαιώνει ότι αυτός ο μετασχηματισμός έχει περάσει από τις πολιτικές διακηρύξεις στην εφαρμογή.

Το Ελληνικό Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας ενέκρινε εξοπλιστικά προγράμματα συνολικής αξίας 4,2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πάνω από 3 δισεκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» η οποία προορίζεται να αποτελέσει το νέο θεμέλιο της ελληνικής αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας.

Η Ελλάδα θα αποκτήσει τρία συμπληρωματικά ισραηλινά συστήματα. Το Spyder AiO θα είναι υπεύθυνο για απειλές μικρής εμβέλειας, το Barak MX θα καλύπτει το ενδιάμεσο επίπεδο, ενώ το David's Sling θα παρέχει προστασία από πυραύλους μεγαλύτερου βεληνεκούς. Ολόκληρη η δομή πρόκειται να συνδεθεί μέσω ενός νέου συστήματος διοίκησης και ελέγχου που υποστηρίζεται από τεχνητή νοημοσύνη και σύγχρονα ραντάρ.

Η σημασία αυτής της απόφασης δεν έγκειται μόνο στα ίδια τα συστήματα. Η Ελλάδα θέλει να συνδέσει αισθητήρες, αναχαιτιστικά συστήματα και δομές διοίκησης σε μία αρχιτεκτονική ικανή να συλλέγει πληροφορίες, να αναλύει απειλές και να επιλέγει την κατάλληλη αντίδραση. Στον σύγχρονο πόλεμο, η αποτελεσματικότητα της αεράμυνας εξαρτάται όχι μόνο από τον πύραυλο, αλλά και από το πόσο γρήγορα ολόκληρο το σύστημα μπορεί να ανιχνεύσει και να εμπλέξει τον στόχο.

Υπάρχει επίσης ένας πρακτικός λόγος για την αγορά. Η Ελλάδα εξακολουθεί να χρησιμοποιεί ρωσικής κατασκευής συστήματα Tor-M1 και Osa-AK, αλλά η συντήρησή τους έχει γίνει ολοένα και πιο δύσκολη από την έναρξη του πλήρους πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η πρόσβαση σε ανταλλακτικά είναι περιορισμένη, η συνεργασία με τη Μόσχα έχει ουσιαστικά τερματιστεί και τα υπάρχοντα συστήματα γερνούν. Ως εκ τούτου, η Αθήνα έπρεπε να λάβει μια απόφαση και επέλεξε ισραηλινές λύσεις.

Η συνεργασία με το Ισραήλ είναι διαρθρωτική και όχι συναλλακτική. Οι δύο χώρες εμβαθύνουν τους στρατιωτικούς δεσμούς, διεξάγουν κοινές ασκήσεις και αναπτύσσουν βιομηχανικά προγράμματα. Το Ισραήλ συμμετέχει επίσης στην εκπαίδευση Ελλήνων πιλότων στην Καλαμάτα. Επιπλέον, η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ συζητούν τη δημιουργία μιας μονάδας ταχείας αντίδρασης που θα έχει ως στόχο την προστασία ευαίσθητων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων εγκαταστάσεων φυσικού αερίου.

Τα ισραηλινά συστήματα είναι ελκυστικά για την Αθήνα επειδή έχουν δοκιμαστεί σε μάχη, μπορούν πιθανώς να παραδοθούν ταχύτερα και μπορεί να είναι φθηνότερα από ορισμένες ευρωπαϊκές εναλλακτικές λύσεις. Από την άλλη πλευρά, η εξάρτηση από το Ισραήλ δημιουργεί επίσης εξάρτηση από ξένη τεχνολογία, πυρομαχικά και τεχνική υποστήριξη. Αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη, ιδίως σε μια εποχή που η ισραηλινή βιομηχανία βρίσκεται ήδη υπό πίεση από την αυξανόμενη ζήτηση και τις συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η Ελλάδα υποστηρίζει επίσημα ότι η συνεργασία της με το Ισραήλ δεν στρέφεται εναντίον οποιασδήποτε τρίτης χώρας. Ωστόσο, η Τουρκία παραμένει ένα προφανές στοιχείο του υπολογισμού. Η Άγκυρα επεκτείνει ραγδαία τις πυραυλικές, μη επανδρωμένες και αμυντικές βιομηχανικές της δυνατότητες, ενώ οι διαφωνίες για τα θαλάσσια σύνορα, την Κύπρο και τη στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών δεν έχουν εξαφανιστεί.

Η προσέγγιση μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ επιταχύνθηκε μετά τη συμφωνία του 2019 μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, την οποία η Αθήνα θεώρησε ως άμεση πρόκληση για τα ελληνικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο. Έκτοτε, η συνεργασία με το Ισραήλ έχει γίνει ολοένα και περισσότερο μέρος της ελληνικής αντίδρασης στην αύξηση της τουρκικής στρατιωτικής ισχύος.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ελληνική εξαγορά θα πρέπει να ερμηνεύεται μόνο μέσω της αντιπαλότητας με την Άγκυρα. Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έχουν καταδείξει ότι τα ευρωπαϊκά κράτη χρειάζονται ισχυρότερη προστασία από drones, πυραύλους κρουζ και βαλλιστικές απειλές. Παρ' όλα αυτά, στην ελληνική περίπτωση, η ανάπτυξη των τουρκικών δυνατοτήτων επιταχύνει σαφώς τη λήψη αποφάσεων που διαφορετικά θα χρειάζονταν πολύ περισσότερο χρόνο.

Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος μιας περιφερειακής κούρσας εξοπλισμών. Μια ισχυρότερη ελληνική ασπίδα αεράμυνας μπορεί να αυξήσει την αποτροπή, αλλά μπορεί επίσης να ενθαρρύνει την Τουρκία να αναπτύξει νέα συστήματα που προορίζονται για τη διείσδυσή της. Η Άγκυρα επενδύει ήδη σε μεγάλο βαθμό σε βαλλιστικούς πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και όπλα ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς. Ο αμυντικός εκσυγχρονισμός της μίας πλευράς μπορεί επομένως να γίνει η δικαιολογία για την επιθετική επέκταση της άλλης πλευράς.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι μόνο ένα μέρος ενός πολύ ευρύτερου προγράμματος. Η Ελλάδα έχει επίσης εγκρίνει την αγορά τριών μεταγωγικών αεροσκαφών C-390 Millennium, πυραύλων Hellfire για ελικόπτερα Apache και συστημάτων σόναρ για φρεγάτες. Συνολικά, η Αθήνα σχεδιάζει να δαπανήσει σχεδόν 28 δισεκατομμύρια ευρώ για τον εκσυγχρονισμό του στρατού έως το 2036 και επί του παρόντος διαθέτει περίπου το 3,5% του ΑΕΠ στην άμυνα.

Βλέπουμε ότι η Ελλάδα δεν προετοιμάζεται μόνο για μια παραδοσιακή σύγκρουση που θα περιλαμβάνει αεροσκάφη, πλοία και τεθωρακισμένες μονάδες. Προετοιμάζεται για ένα πεδίο μάχης υψηλής έντασης στο οποίο τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι πύραυλοι, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και η ταχύτητα επεξεργασίας δεδομένων θα καθορίσουν την αποτελεσματικότητα των ενόπλων δυνάμεων. Η συμφωνία PULS ήταν το επιθετικό στοιχείο αυτού του μετασχηματισμού.