Σάββας Καλεντερίδης / Η Τουρκία θα αντιδράσει στο καλώδιο – Το μεγάλο δίλημμα της Αθήνας (ηχητικό)

Η συζήτηση άνοιξε με τις αναφορές των δύο συνομιλητών στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και στις συνέπειες για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.

    Για τουρκική αντίδραση στην επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου προειδοποίησε ο διευθυντής του Naftemporiki.gr, Μιχάλης Ψύλος, στην εκπομπή «Geopolitics» με τον Σάββα Καλεντερίδη.

Στο επίκεντρο της συζήτησης, σύμφωνα με το geopolitico.gr,   βρέθηκαν η στάση της Ουάσιγκτον απέναντι σε Αθήνα και Άγκυρα, τα πραγματικά οφέλη του Κάθετου Διαδρόμου για την Ελλάδα, οι ενεργειακές συνεννοήσεις ΗΠΑ–Ρωσίας και οι ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή.

Ο Μιχάλης Ψύλος περιέγραψε ένα περιβάλλον στο οποίο οι ενεργειακές συμφωνίες, οι επιχειρηματικές επιδιώξεις και οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί διαμορφώνουν τις σχέσεις των κρατών. Για την Ελλάδα, όπως προέκυψε από τη συζήτηση, το κρίσιμο ζητούμενο είναι πώς η γεωγραφική της θέση και οι συμμαχίες της θα μετατραπούν σε συγκεκριμένα οφέλη και σε ουσιαστική προστασία των συμφερόντων της.

Το καλώδιο και η τουρκική απαίτηση για «άδεια»

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και στις κινήσεις που αναμένονται για την επανέναρξη των ερευνών. Ο Σάββας Καλεντερίδης έθεσε το ερώτημα πώς θα αντιδράσει η Άγκυρα όταν εκδοθεί η σχετική NAVTEX και κινηθεί το ερευνητικό πλοίο.

«Η Τουρκία θα αντιδράσει. Είναι σαφές», απάντησε ο Μιχάλης Ψύλος, εκτιμώντας ότι η τουρκική ηγεσία επιδιώκει να επιβάλει την αντίληψη πως η διέλευση του καλωδίου προϋποθέτει τη δική της συγκατάθεση, είτε αυτή ζητηθεί από την ελληνική πλευρά είτε από τις εμπλεκόμενες εταιρείες.

Ο ίδιος μετέφερε την εικόνα ότι πριν από την 28η Οκτωβρίου θα μπορούσαν να αρχίσουν οι σχετικές διαδικασίες. Παράλληλα, συνέδεσε την πιθανή τουρκική κλιμάκωση με το ενδεχόμενο προώθησης ρυθμίσεων για τη «Γαλάζια Πατρίδα» στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.

Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτή τη διαδικασία ως διαπραγματευτικό εργαλείο, επιδιώκοντας ανταλλάγματα γύρω από την όδευση του καλωδίου.

Ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι ενδεχόμενη μετατόπιση της διαδρομής προς νοτιότερες περιοχές θα συναντούσε σοβαρές τεχνικές και οικονομικές δυσκολίες, εξαιτίας των μεγάλων θαλάσσιων βαθών και του πρόσθετου κόστους. Έθεσε, όμως, και την πολιτική διάσταση: μια αλλαγή υπό τουρκική πίεση θα μπορούσε, όπως επισήμανε, να εκληφθεί ως αποδοχή τουρκικής δικαιοδοσίας στην περιοχή.

Ο Μιχάλης Ψύλος συμφώνησε ότι εδώ βρίσκεται το μεγάλο δίλημμα που καλείται να αντιμετωπίσει η ελληνική κυβέρνηση.

Η ανισορροπία Αθήνας–Άγκυρας στην Ουάσιγκτον

Η συζήτηση άνοιξε με τις αναφορές των δύο συνομιλητών στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και στις συνέπειες για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.

Ο διευθυντής του Naftemporiki.gr υποστήριξε ότι η κατανομή ρόλων ανάμεσα στους Αμερικανούς εκπροσώπους σε Ελλάδα και Τουρκία ήταν εξαρχής άνιση. Αντιπαρέβαλε το πολιτικό βάρος και την προσωπική πρόσβαση του Τομ Μπάρακ στον Ντόναλντ Τραμπ με την ελληνική περίπτωση, επισημαίνοντας τη σημασία που αποδίδει η αμερικανική διοίκηση στον περιφερειακό ρόλο της Τουρκίας.

Έθεσε, επίσης, το ζήτημα της Ελλάδας ως δεδομένου και αξιόπιστου συμμάχου, διερωτώμενος κατά πόσο αυτή η στάση ενισχύει τη διαπραγματευτική της θέση απέναντι σε μια Τουρκία που διατηρεί περισσότερες επιλογές και διαύλους.

Ωστόσο, διαχώρισε την απουσία πρέσβη από τη λειτουργία της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής. Αναφέρθηκε θετικά στην εμπειρία του Τζόσουα Χακ, τονίζοντας ότι η διπλωματική εργασία συνεχίζεται.

Ο Σάββας Καλεντερίδης επέμεινε στη διάκριση ανάμεσα στην υπηρεσιακή συνέχεια και στην απευθείας πολιτική πρόσβαση στον Λευκό Οίκο. Στο πλαίσιο αυτό συζητήθηκε η δυνατότητα αξιοποίησης της ελληνοαμερικανικής κοινότητας και προσώπων όπως ο Γκας Μπιλιράκης.

Κάθετος Διάδρομος: Τι κερδίζει η Ελλάδα;

Για τον Κάθετο Διάδρομο, ο Μιχάλης Ψύλος εκτίμησε ότι η σημασία του ενισχύεται από την ευρωπαϊκή προσπάθεια απεξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια και την ανάγκη εξεύρεσης εναλλακτικών πηγών τροφοδοσίας.

Έθεσε, πάντως, ως κρίσιμη προϋπόθεση την ύπαρξη αγοραστών και συμβολαίων στις χώρες προς τις οποίες θα κατευθύνεται το φυσικό αέριο. Όπως προέκυψε από τη συζήτηση, η πολιτική υποστήριξη ενός ενεργειακού σχεδίου πρέπει να συνοδεύεται από εμπορική ανταπόκριση.

Στο ερώτημα για τα ελληνικά οφέλη, υποστήριξε ότι ο ρόλος του κόμβου μεταφοράς από μόνος του δεν αρκεί. Συνέδεσε την ουσιαστική αναβάθμιση της χώρας με την πρόοδο των ερευνών και των εξορύξεων στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης.

Αναφέρθηκε στις δραστηριότητες της Chevron και της ExxonMobil και μετέφερε ότι, σύμφωνα με συζήτηση που είχε με τον Σταύρο Παπασταύρου, εξεταζόταν η πραγματοποίηση πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στο Ιόνιο μέσα στην άνοιξη.

Για τις λιβυκές αντιδράσεις νότια της Κρήτης, επισήμανε τον παράγοντα της τουρκικής επιρροής. Εκτίμησε, παράλληλα, ότι βασική αμερικανική προτεραιότητα παραμένει η αποτροπή μιας ελληνοτουρκικής σύγκρουσης.

Ενέργεια, Τραμπ–Πούτιν και πιέσεις στον Ζελένσκι

Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής, ο Μιχάλης Ψύλος ανέπτυξε την εκτίμηση ότι η επιδίωξη μείωσης του ενεργειακού κόστους στις ΗΠΑ επηρεάζει τις κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Ρωσία.

Αναφέρθηκε σε πληροφορίες για χαλάρωση κυρώσεων και διάθεση ρωσικών καυσίμων, συνδέοντάς τες με τις πιέσεις που προκαλούν οι τιμές ενέργειας και μεταφορών στην αμερικανική οικονομία.

Στην ίδια κατεύθυνση ενέταξε τις αναφορές σε αμερικανικό ενδιαφέρον για τους Nord Stream και για περιουσιακά στοιχεία της Lukoil. Κατά την ανάλυσή του, οι επιχειρηματικές επιδιώξεις αποτελούν βασικό παράγοντα μιας πιθανής αμερικανορωσικής συνεννόησης.

Για την Ουκρανία, υποστήριξε ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις. Ο Σάββας Καλεντερίδης ανέδειξε την εξάρτηση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων από τις αμερικανικές πληροφορίες και το Starlink, εξηγώντας τη σημασία τους για την έγκαιρη προειδοποίηση και τις επικοινωνίες στο πεδίο.

Ο Ψύλος αναφέρθηκε ακόμη στα ονόματα του Βαλέρι Ζαλούζνι και του Κίριλο Μπουντάνοφ ως προσώπων που, σύμφωνα με όσα είπε, συζητούνται σε σενάρια διαδοχής του Ουκρανού προέδρου.

Η Ευρώπη και το κόστος του επανεξοπλισμού

Αιχμηρή ήταν η κριτική του Μιχάλη Ψύλου προς την ευρωπαϊκή στρατηγική. Υποστήριξε ότι ο επανεξοπλισμός αντιμετωπίζεται και ως μέσο ενίσχυσης της οικονομίας και της αμυντικής βιομηχανίας, ιδιαίτερα στη Γερμανία.

Ο Σάββας Καλεντερίδης έθεσε το ζήτημα των κοινωνικών συνεπειών από την ακριβή ενέργεια, την αποβιομηχάνιση και την πίεση στο κράτος πρόνοιας. Συνέδεσε αυτές τις εξελίξεις με τη φτωχοποίηση και την ενίσχυση ακραίων πολιτικών δυνάμεων.

Ο Ψύλος περιέγραψε την Ευρώπη ως εγκλωβισμένη σε μια στρατηγική που δυσκολεύεται να αναθεωρήσει, ενώ αμφισβήτησε την εκτίμηση ότι η Ρωσία διαθέτει τη δυνατότητα να επεκτείνει εύκολα τον πόλεμο σε ευρωπαϊκές χώρες.

Μέση Ανατολή: Συμμαχίες με ανοιχτά μέτωπα

Η συζήτηση επεκτάθηκε στη συνεργασία Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας, στον πόλεμο κατά των Χούθι και στο ενδεχόμενο ευρύτερης περιφερειακής συνεννόησης με συμμετοχή του Ισραήλ.

Ο Μιχάλης Ψύλος εκτίμησε ότι οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις περιφερειακές ισορροπίες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας πρώτης προσέγγισης με την Τουρκία.

Ο Σάββας Καλεντερίδης επισήμανε ότι ο ανταγωνισμός των δύο χωρών στη Συρία έχει συγκεκριμένο υπόβαθρο στο πεδίο, το οποίο παραμένει ανεξάρτητα από τα πρόσωπα στην εξουσία.

Για τους Χούθι, ο Μιχάλης Ψύλος υποστήριξε ότι, παρά τη σχέση τους με την Τεχεράνη, διαθέτουν και δικές τους επιδιώξεις στην Υεμένη. Προειδοποίησε, τέλος, για παρατεταμένη ενεργειακή αβεβαιότητα, όσο η Μέση Ανατολή παραμένει εστία συγκρούσεων.

Κύπρος: Οι συμβολισμοί να αποκτήσουν συνέχεια

Η εκπομπή ολοκληρώθηκε με την Κύπρο και τη συζήτηση για την παρουσία ξένων στρατιωτικών αγημάτων στην παρέλαση της ανεξαρτησίας, καθώς και για την αναβάθμιση των στρατιωτικών υποδομών της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο Μιχάλης Ψύλος εξέφρασε την ελπίδα οι συμβολικές αυτές κινήσεις να αποκτήσουν ουσιαστική πολιτική συνέχεια. Απέρριψε τη λογική των δύο κρατών και τάχθηκε υπέρ της επανένωσης του νησιού, με διζωνική ομοσπονδία και ενιαία κυριαρχία.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής