Η Αίγυπτος και η Ελλάδα υπέγραψαν τη δική τους συμφωνία στις 6 Αυγούστου 2020, οριοθετώντας εν μέρει τις αποκλειστικές οικονομικές τους ζώνες. Η συμφωνία τέθηκε σε ισχύ τον επόμενο μήνα και έχει καταχωριστεί στα Ηνωμένα Έθνη. Τα όριά της καλύπτουν μόνο ένα μέρος της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ των δύο χωρών, αφήνοντας άλλους τομείς για πιθανές μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Η Αίγυπτος βασίζει την αντίθεσή της στην ερμηνεία του διεθνούς ναυτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η τουρκική συμφωνία αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα της Κρήτης και άλλων ελληνικών νησιών που βρίσκονται μεταξύ των ακτών της Τουρκίας και της Λιβύης
Η Τουρκία ανανέωσε την προσφορά της να διαπραγματευτεί μια συμφωνία για τα θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο, ισχυριζόμενη ότι το Κάιρο θα μπορούσε να αποκτήσει δικαιοδοσία σε περισσότερα από 15.000 επιπλέον τετραγωνικά χιλιόμετρα (5.792 τετραγωνικά μίλια) της ανατολικής Μεσογείου σε σύγκριση με μια πιθανή συμφωνία με την Ελλάδα, παρά τη συνεχιζόμενη αντίθεση της Αιγύπτου σε μια αμφισβητούμενη ναυτική συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, σύμφωνα το nordicmonitor.com, επανέλαβε την πρόταση στις 28 Οκτωβρίου μετά την εβδομαδιαία ενημέρωση που παρουσίασε ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Αντιναύαρχος Ζέκι Ακτούρ. Η ανακοίνωση ήρθε οκτώ ημέρες αφότου το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης ενέκρινε μια ναυτιλιακή συμφωνία του 2019 με την Τουρκία, αντιστρέφοντας χρόνια αντιπολίτευσης και προκαλώντας διπλωματικές διαμαρτυρίες από την Αίγυπτο, την Ελλάδα και την Κύπρο.Τούρκοι αξιωματούχοι άμυνας δήλωσαν ότι μια συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων περιοχών με την Αίγυπτο θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα και των δύο χωρών και χαρακτήρισαν την επικύρωση από τη Λιβύη ως σημαντική εξέλιξη που υποστηρίζει τη θέση της Άγκυρας σχετικά με τα θαλάσσια δικαιώματα. Το υπουργείο δήλωσε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει τα συμφέροντά της στην ανατολική Μεσόγειο βάσει του διεθνούς δικαίου, συμβάλλοντας παράλληλα στην περιφερειακή ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ψήφισε ομόφωνα στις 20 Οκτωβρίου την έγκριση του ναυτιλιακού μνημονίου του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της πρώην Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης. Οι νομοθέτες ακύρωσαν επίσης δύο αποφάσεις που είχαν υιοθετηθεί το 2020, η μία που απέρριπτε συμφωνίες με την Άγκυρα και η άλλη που ζητούσε τη διακοπή των πολιτικών δεσμών με την Τουρκία.
Η ανατροπή ήταν σημαντική επειδή το κοινοβούλιο είναι σύμφωνο με τον στρατιωτικό διοικητή της ανατολικής Λιβύης, Χαλίφα Χάφτερ, οι δυνάμεις του οποίου πολέμησαν την υποστηριζόμενη από την Τουρκία κυβέρνηση στην Τρίπολη. Η Τουρκία παρείχε στρατιωτική βοήθεια στη δυτική κυβέρνηση, ενώ η Αίγυπτος υποστήριζε τον Χάφτερ. Η Λιβύη παραμένει διχασμένη μεταξύ αντίπαλων διοικήσεων παρά τις προσπάθειες επανένωσης των θεσμών της.
Η κοινοβουλευτική ψηφοφορία προσέλκυσε υποστήριξη και από τις δύο πλευρές του πολιτικού διχασμού της Λιβύης. Ο Σαντάμ Χάφτερ, γιος του ανατολικού διοικητή και ανώτερος στρατιωτικός αξιωματικός, χαιρέτισε την απόφαση ως μια απόκλιση από προηγούμενες διαμάχες, ενώ το Υπουργείο Εξωτερικών της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης στην Τρίπολη την χαρακτήρισε θετική εξέλιξη στις σχέσεις με την Τουρκία.
Η Άγκυρα είχε αφιερώσει μήνες καλλιεργώντας επαφές με την ανατολική Λιβύη, διατηρώντας παράλληλα τη συμμαχία της με την Τρίπολη. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επισκέφθηκε και τις δύο πόλεις τον Αύγουστο, συναντήθηκε με τον Χάφταρ και ανώτερους αξιωματούχους της ανατολικής Λιβύης στη Βεγγάζη μετά από συνομιλίες με τον πρωθυπουργό της Λιβύης Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα στην Τρίπολη. Οι επισκέψεις ακολούθησαν ανταλλαγές μεταξύ Τούρκων αξιωματούχων των μυστικών υπηρεσιών και του γιου του Χάφταρ.
Για την Αίγυπτο, ωστόσο, η κοινοβουλευτική ανατροπή δεν άλλαξε τη διαμάχη. Στις 21 Οκτωβρίου, το υπουργείο Εξωτερικών της απέρριψε τη συμφωνία ως νομικά άκυρη, λέγοντας ότι παραβίαζε τα κυριαρχικά δικαιώματα της Αιγύπτου επί της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και της υφαλοκρηπίδας της. Το Κάιρο δήλωσε ότι η κοινοβουλευτική έγκριση της Λιβύης δεν θα μπορούσε να δημιουργήσει νομικές υποχρεώσεις για την Αίγυπτο και προειδοποίησε για ενέργειες που συγκρούονται με τα δηλωμένα θαλάσσια σύνορά της.
Η Αίγυπτος βασίζει την αντίθεσή της στην ερμηνεία του διεθνούς ναυτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η τουρκική συμφωνία αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα της Κρήτης και άλλων ελληνικών νησιών που βρίσκονται μεταξύ των ακτών της Τουρκίας και της Λιβύης. Η Τουρκία, η οποία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης, αμφισβητεί αυτές τις θέσεις.
Η Αίγυπτος και η Ελλάδα υπέγραψαν τη δική τους συμφωνία στις 6 Αυγούστου 2020, οριοθετώντας εν μέρει τις αποκλειστικές οικονομικές τους ζώνες. Η συμφωνία τέθηκε σε ισχύ τον επόμενο μήνα και έχει καταχωριστεί στα Ηνωμένα Έθνη. Τα όριά της καλύπτουν μόνο ένα μέρος της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ των δύο χωρών, αφήνοντας άλλους τομείς για πιθανές μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Αυτές οι διαπραγματεύσεις έχουν επιστρέψει στην ημερήσια διάταξη μετά την ψηφοφορία στη Λιβύη. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, δήλωσε στις 22 Οκτωβρίου ότι η Αθήνα και το Κάιρο συζητούν την επέκταση της θαλάσσιας οριοθέτησής τους ανατολικά, προς την Κύπρο. Οι δύο κυβερνήσεις επιβεβαίωσαν την αντίθεσή τους στην τουρκική συμφωνία και δήλωσαν ότι τυχόν πρόσθετα όρια θα χαραχθούν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Η Ελλάδα καταδίκασε ξεχωριστά την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν ακτές που να αντικρίζουν ή να παρακείμενες, κάτι που να επιτρέπει τα όρια που καθόρισαν. Η Κύπρος απέρριψε επίσης την κίνηση, ενώ οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δήλωσαν ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα δικαιώματα άλλων κρατών. Η Άγκυρα απορρίπτει αυτές τις αντιρρήσεις και θεωρεί την ψήφο της Λιβύης ως περαιτέρω υποστήριξη για την υπάρχουσα συμφωνία της.
Η διαφωνία τέθηκε άμεσα κατά τη διάρκεια συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη στις 23 Οκτωβρίου μεταξύ του Αιγύπτιου υπουργού Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι και του Φιντάν. Το υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου δήλωσε ότι ο Αμπντελάτι επανέλαβε την απόρριψη του ναυτιλιακού μνημονίου και προειδοποίησε κατά της εφαρμογής μέτρων που συγκρούονται με τα δηλωμένα σύνορα της Αιγύπτου. Η αιγυπτιακή εφημερίδα ανέφερε ότι ο Φιντάν αναγνώρισε τις ανησυχίες του Καΐρου και υποστήριξε τη συνέχιση των διαβουλεύσεων για τη Λιβύη.
Ο εκπρόσωπος του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών, Ναντέρ Ζάκι, οξύνισε τη θέση του Καΐρου την επόμενη μέρα, απορρίπτοντας το ναυτικό μνημόνιο ως «μελάνι σε χαρτί». Είπε επίσης ότι η Αίγυπτος διατηρούσε άμεση επαφή με την Τουρκία και τη Λιβύη. Στη συνέχεια, το Κάιρο άρχισε να προετοιμάζει έναν νομικό φάκελο σχετικά με τη συμφωνία, ενώ παράλληλα διαβουλεύτηκε με την Ελλάδα, την Κύπρο και τους Ευρωπαίους εταίρους.
Η κυβέρνηση της Λιβύης στην Τρίπολη προσπάθησε επίσης να αντιμετωπίσει τις αντιρρήσεις της Αιγύπτου. Ο Ντμπέιμπα μίλησε με τον αρχηγό των αιγυπτιακών μυστικών υπηρεσιών Χασάν Ρασάντ στις 24 Οκτωβρίου και δήλωσε ότι η κυβέρνησή του ήταν δεσμευμένη να επιλύσει τις ανησυχίες σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα μέσω διαλόγου. Η δήλωσή του έγινε παρά το γεγονός ότι η έγκριση του λιβυκού κοινοβουλίου έγινε δεκτή με ικανοποίηση από αξιωματούχους τόσο στην ανατολική όσο και στη δυτική Λιβύη.
Η θαλάσσια διαμάχη παραμένει άλυτη, ακόμη και καθώς η Τουρκία και η Αίγυπτος έχουν ομαλοποιήσει τις διπλωματικές τους σχέσεις και έχουν επεκτείνει τη συνεργασία τους μετά από χρόνια εντάσεων. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επισκέφθηκε την Αίγυπτο τον Φεβρουάριο του 2024 και ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ ελ Σίσι ταξίδεψε στην Τουρκία τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Οι δύο ηγέτες προήδρευσαν σε μια άλλη συνάντηση στρατηγικής συνεργασίας στο Κάιρο τον Φεβρουάριο του 2026, όταν οι κυβερνήσεις τους δεσμεύτηκαν να επεκτείνουν την εμπορική και αμυντική συνεργασία.
Η Αίγυπτος βρίσκεται επίσης εκτός της Συμφωνίας Κοινής Άμυνας της Μέκκας που υπεγράφη στις 7 Αυγούστου από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, οι διατάξεις της οποίας αντιμετωπίζουν μια ένοπλη επίθεση σε ένα μέλος ως επίθεση και στα τρία. Οι χώρες έχουν συζητήσει πιθανή επέκταση, αλλά η Αίγυπτος δεν έχει ενταχθεί. Το Κάιρο, ωστόσο, συμμετέχει μαζί με τα ίδια τρία κράτη σε έναν ξεχωριστό μηχανισμό διπλωματικών διαβουλεύσεων γνωστό ως R4.
Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, επανέλαβε δημόσια την προσφορά της Τουρκίας για τη θάλασσα στις 24 Οκτωβρίου, λέγοντας ότι το Κάιρο θα μπορούσε να αποκτήσει περίπου 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα περισσότερη δικαιοδοσία από ό,τι στο πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας με την Ελλάδα. Η ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας της Τετάρτης επανέλαβε αυτόν τον υπολογισμό, αλλά η Τουρκία δεν έχει ανακοινώσει διαπραγματευμένα όρια ή χρονοδιάγραμμα για συνομιλίες με την Αίγυπτο.
Στις 28 Οκτωβρίου, ο Αμπντελάτι και ο Φιντάν είχαν μια ακόμη τηλεφωνική συνομιλία σχετικά με την περιφερειακή ασφάλεια και τον διπλωματικό συντονισμό, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου. Η συνεχιζόμενη επαφή τους και οι πρόσφατες διπλωματικές ανταλλαγές της Λιβύης δεν έχουν οδηγήσει σε αλλαγή στη δηλωμένη θέση του Καΐρου σχετικά με τη συμφωνία του 2019, ενώ η Ελλάδα και η Αίγυπτος συζητούν την περαιτέρω οριοθέτηση των δικών τους θαλάσσιων ζωνών.












