ΧΑΛΚΙΔΑ ΚΑΙΡΟΣ

Καζακστάν: Τι κρύβεται πίσω από τις διαδηλώσεις που συγκλονίζουν τη χώρα αυτή της κεντρικής Ασίας


  • Η αστυνομία λέει ότι σκότωσε δεκάδες ταραχοποιούς στο Αλμάτι
  • Σκοτώθηκαν 18 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας - κρατική τηλεόραση
  • Συνελήφθησαν 2.000 διαδηλωτές, λέει η κυβέρνηση
  • Μειωμένη παραγωγή πετρελαίου στο κορυφαίο κοίτασμα Tengiz - Chevron

Νέα βία ξέσπασε, σύμφωνα με το Reuters, στην πόλη Αλμάτι του Καζακστάν, σήμερα Πέμπτη, αφού η Ρωσία έστειλε αλεξιπτωτιστές τη νύχτα για να καταπνίξει την εξέγερση σε ολόκληρη τη χώρα σε έναν από τους στενότερους πρώην σοβιετικούς συμμάχους της Μόσχας.

Η αστυνομία στην πόλη Αλμάτι είπε ότι σκότωσε δεκάδες διαδηλωτές κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι αρχές ανέφεραν ότι τουλάχιστον 18 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχασαν τη ζωή τους, μεταξύ των οποίων δύο βρέθηκαν αποκεφαλισμένα. Πάνω από 2.000 άτομα είχαν συλληφθεί.

Μετά από μια νύχτα έντονων συγκρούσεων μεταξύ διαδηλωτών και στρατιωτών στους δρόμους, μια προεδρική κατοικία στην πόλη και το γραφείο του δημάρχου κάηκαν και οι δύο, καμένα αυτοκίνητα γέμισαν την πόλη, ανέφεραν δημοσιογράφοι του Reuters.

Στρατιωτικό προσωπικό ανέκτησε τον έλεγχο του κεντρικού αεροδρομίου, το οποίο κατέλαβαν νωρίτερα οι διαδηλωτές. Το απόγευμα της Πέμπτης σημειώθηκαν ανανεωμένες μάχες στην κεντρική πλατεία του Αλμάτι, που καταλήφθηκαν εναλλάξ από στρατεύματα και εκατοντάδες διαδηλωτές καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Η ανάπτυξη της Ρωσίας ήταν ένα στοίχημα του Κρεμλίνου ότι η ταχεία στρατιωτική δύναμη θα μπορούσε να διασφαλίσει τα συμφέροντά του στο πετρέλαιο και το ουράνιο που παράγει έθνος της Κεντρικής Ασίας, καταπνίγοντας γρήγορα τη μεγαλύτερη εξέγερση διαδηλωτών  στα 30 χρόνια ανεξαρτησίας του Καζακστάν.

Οι δημοσιογράφοι του Reuters άκουσαν εκρήξεις και πυροβολισμούς καθώς στρατιωτικά οχήματα και δεκάδες στρατιώτες προχωρούσαν, αν και οι πυροβολισμοί σταμάτησαν ξανά μετά το βράδυ. Το πρακτορείο ειδήσεων TASS, επικαλούμενο μάρτυρες, ανέφερε ότι άνθρωποι σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν από τους νέους πυροβολισμούς.

Η παραγωγή πετρελαίου στο κορυφαίο κοίτασμα Tengiz του Καζακστάν μειώθηκε την Πέμπτη, δήλωσε ο χειριστής της Chevron, καθώς ορισμένοι εργολάβοι διέκοψαν τις γραμμές τρένων για να υποστηρίξουν τις διαδηλώσεις.

Το Διαδίκτυο έκλεισε σε όλη τη χώρα, καθιστώντας αδύνατο να μετρηθεί η έκταση της αναταραχής. Όμως η βία ήταν άνευ προηγουμένου σε ένα κράτος που διοικείται σταθερά από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης από τον ηγέτη Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ , 81 ετών, ο οποίος κράτησε τα ηνία παρόλο που παραιτήθηκε πριν από τρία χρόνια από την προεδρία.

«Επίθεση στους πολίτες μας»

Ο επιλεγμένος διάδοχος του Nazarbayev, Πρόεδρος Kassym-Jomart Tokayev, κάλεσε τις ρωσικές δυνάμεις στη διάρκεια της νύχτας ως μέρος μιας στρατιωτικής συμμαχίας πρώην σοβιετικών κρατών υπό την ηγεσία της Μόσχας. Κατηγόρησε την αναταραχή σε τρομοκράτες που είχαν εκπαιδευτεί σε ξένες χώρες, οι οποίοι, όπως είπε, είχαν καταλάβει κτίρια και όπλα.

«Είναι υπονόμευση της ακεραιότητας του κράτους και το σημαντικότερο είναι επίθεση στους πολίτες μας που μου ζητούν... να τους βοηθήσω επειγόντως», είπε.

Η Μόσχα είπε ότι θα διαβουλευτεί με το Καζακστάν και τους συμμάχους για μέτρα υποστήριξης της «αντιτρομοκρατικής επιχείρησης» του Καζακστάν και επανέλαβε τον ισχυρισμό του Τοκάγιεφ ότι η εξέγερση ήταν ξένης έμπνευσης. Ούτε το Καζακστάν ούτε η Ρωσία παρείχαν στοιχεία που να το υποστηρίζουν.

Η Μόσχα δεν αποκάλυψε πόσα στρατεύματα έστελνε ή ποιον ρόλο έπαιζαν και δεν ήταν δυνατό να προσδιοριστεί ο βαθμός στον οποίο οι Ρώσοι μπορεί να είχαν εμπλακεί στις ταραχές της Πέμπτης.

Η εξέγερση, η οποία ξεκίνησε ως διαδηλώσεις ενάντια στην αύξηση της τιμής των καυσίμων την Πρωτοχρονιά, διογκώθηκε την Τετάρτη, όταν διαδηλωτές που φώναζαν συνθήματα κατά του Ναζαρμπάγιεφ εισέβαλαν και πυρπόλησαν δημόσια κτίρια στο Αλμάτι και σε άλλες πόλεις.

Ο Τοκάγιεφ αρχικά απάντησε απολύοντας το υπουργικό συμβούλιο του, αντιστρέφοντας την άνοδο της τιμής των καυσίμων και αποστασιοποιήθηκε από τον προκάτοχό του, μεταξύ άλλων αναλαμβάνοντας μια ισχυρή θέση ασφαλείας που είχε διατηρήσει ο Ναζαρμπάγιεφ. Όμως αυτές οι κινήσεις απέτυχαν να ηρεμήσουν τα πλήθη που κατηγορούν την οικογένεια του Ναζαρμπάγιεφ και τους συμμάχους του ότι συγκέντρωσαν τεράστια περιουσία ενώ το έθνος των 19 εκατομμυρίων παρέμενε φτωχό.

Ο Ναζαρμπάγιεφ παραιτήθηκε από την προεδρία το 2019 ως το τελευταίο αφεντικό του Κομμουνιστικού Κόμματος της σοβιετικής εποχής που εξακολουθεί να κυβερνά ένα πρώην σοβιετικό κράτος. Όμως, αυτός και η οικογένειά του διατήρησαν θέσεις επιβλέποντας τις δυνάμεις ασφαλείας και τον πολιτικό μηχανισμό στο Νουρ-Σουλτάν, την στοχευμένη πρωτεύουσα που φέρει το όνομά του. Δεν τον έχουν δει ούτε ακούσει από τότε που ξεκίνησαν οι αναταραχές.

«Μπήκαν οι... πλιατσικολόγοι»

Η ταχεία άφιξη των ρωσικών στρατευμάτων απέδειξε την προθυμία του Κρεμλίνου να διαφυλάξει την επιρροή του δυναμικά στην πρώην Σοβιετική Ένωση. Από τα τέλη του 2020, η Μόσχα στήριξε τον ηγέτη της Λευκορωσίας ενάντια σε μια λαϊκή εξέγερση, παρενέβη για να σταματήσει έναν πόλεμο μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας και, προς συναγερμό της Δύσης, συγκέντρωσε στρατεύματα ξανά κοντά στην Ουκρανία, στην οποία η Ρωσία εισέβαλε πριν από οκτώ χρόνια.

Η ανάπτυξη στο Καζακστάν εγκυμονεί κινδύνους: εκθέτοντας τις αρχές του Καζακστάν ως εξαρτώμενες από τη ρωσική δύναμη, η Μόσχα θα μπορούσε να εξάψει περαιτέρω τους διαδηλωτές.

"Είναι Καζάκοι και ο Τοκάγιεφ θα προσπαθήσει να τους καταπνίξει με τα ρωσικά στρατεύματα. Αυτό δεν θα είναι υπέροχο για τη Μόσχα", έγραψε στο Twitter ο οικονομολόγος Τιμ Ας, ο οποίος ειδικεύεται στην περιοχή.

Αλλά είναι δύσκολο να πούμε πόσο ευρεία μπορεί να είναι η υποστήριξη των διαδηλώσεων σε μια χώρα με μικρή οργανωμένη αντιπολίτευση, ειδικά εάν οι διαδηλωτές κατηγορούνται για βία.

«Δόξα τω Θεώ, ο στρατός έφτασε επιτέλους», είπε ο Άλι, διευθυντής στο ξενοδοχείο Holiday Inn κοντά στην κεντρική πλατεία του Αλμάτι, στο Reuters τηλεφωνικά. «Λιαστές μπήκαν χθες το βράδυ και έσπασαν τζάμια αυτοκινήτων κοντά μας».

Η Δύση έχει περιορίσει μέχρι στιγμής κυρίως την απάντησή της στις εκκλήσεις για ηρεμία. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν μίλησε με τον ομόλογό του από το Καζακστάν "και υποστήριξε μια ειρηνική επίλυση της κρίσης που σέβεται τα δικαιώματα", δήλωσε ο εκπρόσωπος Νεντ Πράις.

Ο κορυφαίος διπλωμάτης της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ είπε ότι η στρατιωτική επέμβαση της Ρωσίας έφερε "μνήμες καταστάσεων που πρέπει να αποφευχθούν".

Τα μακροχρόνια κρατικά ομόλογα σε δολάρια του Καζακστάν έχουν υποχωρήσει, χάνοντας περίπου 7 σεντς από την αρχή της εβδομάδας. ,

Το Καζακστάν είναι ο κορυφαίος παγκόσμιος παραγωγός ουρανίου, η τιμή του οποίου εκτινάχθηκε κατά 8% μετά τις ταραχές.

Η χώρα αυτή είναι επίσης ο δεύτερος μεγαλύτερος "παραγωγός" του κρυπτονομίσματος bitcoin στον κόσμο. Το "hashrate" του Bitcoin - η υπολογιστική ισχύς των μηχανών στο δίκτυό του - μειώθηκε κατά πάνω από 10% την Τετάρτη μετά την απενεργοποίηση του διαδικτύου του Καζακστάν, σύμφωνα με την εταιρεία παραγωγής κρυπτονομισμάτων BTC.com.
πηγή: Reuters

Δημοσίευση σχολίου

Νεότερη Παλαιότερη