Αφιέρωμα / 74 χρόνια η Αυγή της Αριστεράς και της ενημέρωσης

Στις 24 Αυγούστου του 1952 κυκλοφόρησε η εφημερίδα ΑΥΓΗ, περίπου έναν χρόνο μετά την ίδρυση της ΕΔΑ, για να εκφράσει αγώνες λαϊκούς, για να εκφράσει την Αριστερά, στις συνθήκες του κράτους που στήθηκε μετά τον Εμφύλιο.

    Το 1956 τη διεύθυνση της εφημερίδας αναλαμβάνει ο Μανώλης Γλέζος για να τον αντικαταστήσει το 1958 ο Λεωνίδας Κύρκος και μετά ο Πότης Παρασκευόπουλος. Τον Απρίλιο του 1967 η ΑΥΓΗ έκλεισε βίαια (όπως και άλλες δημοκρατικές εφημερίδες), για να κυκλοφορήσει και πάλι το 1974. - Μεταξύ των πρώτων συντακτών οι Τάσος Βουρνάς, Κωστής Βάρναλης, Γιάννης Αγγελόπουλος, Ηρακλής Τζάθας, Νίκος Παπαπερικής, Ασημάκης Γιαλαμάς, Κώστας Σταματίου, Χαρ. Μάνος, Μιχ. Μπιωτάκης, Γερ. Σταύρου, Στάθης Δρομάζος και πλήθος άλλων.

Σπύρος Σουρμελίδης *

Τον τίτλο ΑΥΓΗ σκέφτηκε ο πρόεδρος της ΕΔΑ Γιάννης Πασαλίδης. «Θα σηματοδοτεί ένα καινούργιο ξεκίνημα» έλεγε. Στις 24 Αυγούστου του 1952 η ΑΥΓΗ κυκλοφόρησε ως εβδομαδιαία, και ως καθημερινή στις 19 Οκτωβρίου του ίδιου έτους.

Τα παλιά γραφεία της ΑΥΓΗΣ, Ακαδημίας 52

Μεταξύ των πρώτων συντακτών οι Τάσος Βουρνάς, Κωστής Βάρναλης, Γιάννης Αγγελόπουλος, Ηρακλής Τζάθας, Νίκος Παπαπερικής, Ασημάκης Γιαλαμάς, Κώστας Σταματίου, Χαρ. Μάνος, Μιχ. Μπιωτάκης, Γερ. Σταύρου, Στάθης Δρομάζος και πλήθος άλλων.

Το 1956 τη διεύθυνση της εφημερίδας αναλαμβάνει ο Μανώλης Γλέζος για να τον αντικαταστήσει το 1958 ο Λεωνίδας Κύρκος και μετά ο Πότης Παρασκευόπουλος. Τον Απρίλιο του 1967 η ΑΥΓΗ έκλεισε βίαια (όπως και άλλες δημοκρατικές εφημερίδες), για να κυκλοφορήσει και πάλι το 1974.

Έχουν περάσει 74 χρόνια από τον Αύγουστο του 1952. Η ΑΥΓΗ στάθηκε όλες τις προηγούμενες δεκαετίες στις επάλξεις της δημοσιογραφικής ενημέρωσης, ήταν η άλλη φωνή, απέναντι σε καθεστώτα αυταρχικά.

Η ΑΥΓΗ υπάρχει και στον 21ο αιώνα· συνεχίζει να δίνει τη μάχη της ενημέρωσης μακριά από τα ισχυρά οικονομικά κατεστημένα, παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει. Συνεχίζει να εξελίσσεται στις συνθήκες του διαδικτύου με την ιστοσελίδα avgi.gr και στο περιβάλλον που δημιουργήθηκε με τα λεγόμενα κοινωνικά δίκτυα. 

Η ΑΥΓΗ σε πείσμα των καιρών θα είναι παρούσα στις εξελίξεις που έρχονται, πάντα στην πλευρά των πολλών, της προόδου και της Αριστεράς. 

Νικήτας Κακλαμάνης, πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων

Η δημοκρατία μας έχει ανάγκη την πολυφωνική ενημέρωση

Η συμπλήρωση 74 χρόνων από την έκδοση της εφημερίδας ΑΥΓΗ αποτελεί έναν σημαντικό σταθμό για την ελληνική δημοσιογραφία και τον δημόσιο διάλογο, ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή, που η πολυποίκιλη διαδικτυακή ενημέρωση παραμορφώνει πολλές φορές την αλήθεια.

Από το 1952, η ΑΥΓΗ έχει διανύσει μια μακρά και ιδιαίτερη διαδρομή, σε σημαντικές στιγμές της σύγχρονης πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας της χώρας. Μέσα από τις σελίδες της εκφράστηκαν απόψεις, προβληματισμοί και πολιτικές θέσεις που συνέβαλαν στον πλουραλισμό και στην αντιπαράθεση των ιδεών.

Η δημοκρατία μας έχει ανάγκη από ελεύθερη, ανεξάρτητη και πολυφωνική ενημέρωση. Η διαφορετική άποψη, ακόμη και όταν είναι έντονα κριτική, αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του δημοκρατικού διαλόγου. Είναι και κάτι που προσωπικά έχω υπερασπιστεί πολλάκις στην πολύχρονη πολιτική μου πορεία. 

Με αφορμή τη συμπλήρωση 74 ετών, εύχομαι στην ΑΥΓΗ και στους ανθρώπους της δύναμη, δημιουργικότητα και συνέχιση της δημοσιογραφικής τους πορείας, ξεπερνώντας τις όποιες πρόσφατες αντιξοότητες συνάντησαν. Πάντοτε όμως με σεβασμό στην ενημέρωση των πολιτών, στις αρχές της δημοκρατίας και της ελευθερίας του Τύπου.

Ρένα Δούρου, πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

Η ιστορία και η ψυχή της προοδευτικής παράταξης

Για την ΑΥΓΗ μας... Τα 74 χρόνια ζωής έκλεισε η ΑΥΓΗ που κάθε Κυριακή και καθημερινά με την ιστοσελίδα της, παραμένει, παρά τις δυσκολίες και τα προβλήματα, στις επάλξεις. Για την υπεράσπιση «των λαϊκών συμφερόντων, της Δημοκρατίας, της Ειρήνης και της προκοπής του τόπου», όπως σημείωνε χαρακτηριστικά, στις 24 Αυγούστου του 1952, το πρωτοσέλιδο του πρώτου φύλλου της εβδομαδιαίας ΑΥΓΗΣ. Ένα εκδοτικό εγχείρημα στους δύσκολους για την Αριστερά και τους ανθρώπους της μετεμφυλιακούς και ψυχροπολεμικούς καιρούς. Ήταν η εποχή που Δεξιά, παλάτι και παρακράτος έβαζαν με αντιδημοκρατικό και βίαιο τρόπο τη σφραγίδα τους στη χώρα, σε βάρος του λαϊκού κινήματος, των αναγκών της κοινωνίας, της εθνικής ανεξαρτησίας.

Εβδομήντα τέσσερα χρόνια μετά, τα ίδια διακυβεύματα παραμένουν επίκαιρα με μια Δεξιά κυβέρνηση, με στυλοβάτες υπουργούς προερχόμενους από την Ακροδεξιά, να εφαρμόζει, σε συνθήκες βαθιάς σήψης και διαφθοράς, νεοφιλελεύθερες πολιτικές - από την επιβολή εργασιακού Μεσαίωνα έως την ιδιωτικοποίηση, κατά παράβαση του Συντάγματος, της ανώτατης εκπαίδευσης, την εμπορευματοποίηση της υγείας, του πολιτισμού, του νερού. Υπονομεύοντας παράλληλα το Κράτος Δικαίου και την ελευθερία του Τύπου. «Συνηθισμένα τα βουνά στα χιόνια» για την εφημερίδα που η ύπαρξή της έχει συνδεθεί άρρηκτα με την Ιστορία, τις διώξεις και τους αγώνες της ανανεωτικής, ριζοσπαστικής Αριστεράς. Με τους αγώνες κατά κάθε απόπειρας χειραγώγησης της ενημέρωσης. Τους αγώνες για κοινωνική δικαιοσύνη, ισότητα, αλληλεγγύη. Τους αγώνες για τον πολιτισμό και τους ανθρώπους του. Τους αγώνες για να πάψει η Μεσόγειος να είναι νεκροταφείο ψυχών. Τους αγώνες για το περιβάλλον σε μια συγκυρία που οι πολίτες της Ευρώπης βιώνουν την κλιματική κρίση και την υπερθέρμανση του πλανήτη - θέματα που πραγματεύομαι κάθε Κυριακή στη στήλη «Πράσινα και Αριστερά», ένα τιμητικό μετερίζι που κρατώ από τον Μάιο του 2020. Αυτοί οι αγώνες της ΑΥΓΗΣ του σήμερα φέρνουν πάνω τους τη σφραγίδα εκείνων που προηγήθηκαν. Και στους οποίους πρωταγωνίστησαν από την πρώτη στιγμή της έκδοσής της άνθρωποι του Τύπου, διανοητές, αγωνιστές όπως ο Μανώλης Γλέζος, ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Γρηγόρης Γιάνναρος, ο Λευτέρης Βουτσάς, ο Κώστας Φιλίνης, ο Σοφιανός Χρυσοστομίδης, ο Βασίλης Κωνσταντινίδης, ο Δημήτρης Αλεξόπουλος, ο Άγγελος Ελεφάντης, ο Φίλιππος Ηλιού, ο Κώστας Κάρης... Κάποιους τους γνώρισα μέσα από τις ιστορικές σελίδες της εφημερίδας. Άλλοι, όπως ο Μανώλης Γλέζος ή ο Άγγελος Ελεφάντης, με τίμησαν με τη φιλία τους. Όλοι τους άφησαν το δικό τους αποτύπωμα στην εφημερίδα μας. Που είναι κάτι παραπάνω από ένα έντυπο ή μια ιστοσελίδα. Γιατί η ΑΥΓΗ είναι η ιστορία και η ψυχή της προοδευτικής παράταξης, πυξίδα σε καιρούς εικονικής πραγματικότητας, «εναλλακτικών γεγονότων» και deep fake news. Ένας τόπος όπου η Αριστερά συναντά τον πολιτισμό, τη σκέψη και την αμφισβήτηση· όπου οι βεβαιότητες δοκιμάζονται και οι νέες ιδέες βρίσκουν χώρο να γεννηθούν. Γιατί η αληθινή παράδοση της ΑΥΓΗΣ δεν είναι η ακινησία ούτε οι αγκυλώσεις. Είναι η πίστη στο πνεύμα μιας Αριστεράς που αναζητά, αμφισβητεί, εξελίσσεται και ξανακοιτάζει τον κόσμο με τα μάτια στραμμένα πάντοτε στον άνθρωπο. Κι ίσως γι’ αυτό, ύστερα από 74 χρόνια, το όνομά της εξακολουθεί να κουβαλά τον ίδιο συμβολισμό, το φως που έρχεται ύστερα από τη νύχτα. Είναι η υπόσχεση πως ακόμη και στους πιο δύσκολους καιρούς υπάρχει ένας καινούργιος ορίζοντας που αξίζει να αναζητήσουμε.

Η ΑΥΓΗ κουβάλησε στις λέξεις της τις ήττες και τις νίκες μιας ολόκληρης Αριστεράς, τους διωγμούς, τις εξορίες, τις μικρές και μεγάλες κατακτήσεις· κι έγινε το χαρτί πάνω στο οποίο γράφτηκε, με πόνο και ελπίδα, η αδιάκοπη πίστη πως κανένας αγώνας για ελευθερία, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη δεν πηγαίνει πραγματικά χαμένος. 

Νίκος Παππάς, γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. 

Ποιος μπορεί να φανταστεί τις μάχες που έρχονται χωρίς την ΑΥΓΗ

74 χρόνια ΑΥΓΗ. Από τις 24 Αυγούστου 1952, στα δύσκολα μετεμφυλιακά χρόνια, η ΑΥΓΗ έγινε φωνή των αγώνων της Αριστεράς, της Δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Της έδωσαν ανάσα, δύναμη και τεράστια πολιτική και πνευματική ακτινοβολία προσωπικότητες όπως ο Βασίλης Εφραιμίδης, ο Μανώλης Γλέζος, ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Κώστας Βάρναλης, η Έλλη Αλεξίου, ο Τάσος Λειβαδίτης, ο Τίτος Πατρίκιος, ο Άρης Αλεξάνδρου.

Την έβαλε στον γύψο η Χούντα. Επέστρεψε μαζί με τη Δημοκρατία και πορεύτηκε μέσα από τις μεγάλες μάχες, τις αναζητήσεις, τις ανανεώσεις και τις αντιφάσεις της Αριστεράς.

Δεν υπήρξε ποτέ απλώς μια εφημερίδα. Είναι μνήμη, ιδέες, πολιτισμός, συλλογικότητα. Είναι το νήμα που ενώνει διαφορετικές γενιές και διαφορετικές εκδοχές της Αριστεράς. Ένα νήμα που απλώνεται στο κοινό μας μέλλον.

Ποιος μπορεί να φανταστεί τις μάχες που έρχονται, για δικαιοσύνη, δημόσια αγαθά, Δημοκρατία και αξιοπρέπεια, χωρίς την ΑΥΓΗ μας;

Την ΑΥΓΗ της Αριστεράς.

Γιάννης Μπουλέκος, οργανωτικός γραμματέας της Κ.Ε., υπεύθυνος για τα ΜΜΕ του ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ.

74 χρόνια: Η ιστορία συνεχίζεται

Υπάρχουν εφημερίδες που καταγράφουν την Ιστορία. Και υπάρχουν εφημερίδες που γίνονται μέρος της. Η ΑΥΓΗ, 74 χρόνια μετά την πρώτη της έκδοση, ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.

Μία από τις ιστορικότερες εφημερίδες της Ελλάδας, έζησε διώξεις, λογοκρισία, δικτατορία, μεγάλες κοινωνικές και πολιτικές αναμετρήσεις. Έμεινε όμως σταθερή στις αξίες της και στη δική της φωνή.

Για εμάς, ανεξαρτησία του Τύπου δεν σημαίνει απουσία ιδεών. Η ΑΥΓΗ είναι και παραμένει εφημερίδα της Αριστεράς και του προοδευτικού κόσμου. Ανεξαρτησία σημαίνει δημοσιογραφία που δεν υποτάσσεται σε οικονομικά συμφέροντα, προσωπικές στρατηγικές ή κέντρα εξουσίας. Που ελέγχει την εξουσία, αντί να την υπηρετεί.

Τα τελευταία χρόνια περάσαμε μία δύσκολη περίοδο. Αντέξαμε, σταθήκαμε όρθιοι και σήμερα κοιτάζουμε ξανά μπροστά.

Με σεβασμό στην ιστορία μας, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, η ΑΥΓΗ φιλοδοξεί να είναι ξανά εκεί όπου επιβάλλει η ιστορία της: στην καρδιά της Αριστεράς και της προοδευτικής ενημέρωσης.

74 χρόνια ΑΥΓΗ. Δεν είναι μόνο Ιστορία. Είναι ευθύνη. Είναι συνέχεια. Είναι υπόσχεση για το μέλλον.

 

Νίκος Βούτσης πρώην πρόεδρος της Βουλής 

Ευχές και προβληματισμοί για την ΑΥΓΗ και την Αριστερά

Εύχομαι, από καρδιάς, μακροημέρευση για την κυριακάτικη πλέον ΑΥΓΗ, όπως βεβαίως και για την Εποχή, τις ιστοσελίδες των δύο εφημερίδων και για όλες -τις λίγες πλέον- εκδοτικές προσπάθειες στον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας.

Η ΑΥΓΗ, με την ιδιαίτερη προσπάθεια των συντακτών της, προσπάθησε κατά το δυνατόν μετά την εκλογική ήττα του ’23 να μείνει αλώβητη μέσα στο δραματικό κλίμα πολυδιάσπασης του χώρου μας, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα ως αποτέλεσμα λαθεμένων στρατηγικών και πολιτικών επιλογών. Μέσα σε ένα κλίμα γεγονότων και φαινομένων, ξένων για τη δικιά μας αριστερή ανανεωτική παράδοση, πολιτικής τοξικότητας, προσωπικής και πολιτικής απαξίωσης, θεσμικής «γελοιοποίησης».

Γεγονότα, πρακτικές και πρόσωπα που ενέτειναν το κλίμα αφερεγγυότητας και έλλειψης αξιοπιστίας μέσα στην κοινωνία. Προσωπικές στρατηγικές και τακτικισμοί που τραυματίζουν τις σχέσεις εμπιστοσύνης αλλά και τις προσδοκίες και ελπίδες ενός μεγάλου μέρους της κοινωνίας μας, που αισθάνονται αριστερές και αριστεροί, για κοινωνικούς αγώνες και πολιτική αλλαγή.

Δεν υπάρχει συνταγή για να ζήσει καλύτερες μέρες η Αριστερά της ανανεωτικής ριζοσπαστικής παράδοσης όσο επιβιώνουν ακόμη και προτάσσονται απόψεις εναντίον της ενότητας και της προγραμματικής σύγκλισης στα κινήματα και στην πολιτική. Λογικές ξένες με τη στρατηγική και την κουλτούρα της δικιάς μας Αριστεράς.

Η ΑΥΓΗ όμως μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στην ανάδειξη μεγάλων κοινωνικών προβλημάτων και τη διεκδίκηση της λύσης τους μέσα από την ήττα επιμέρους πολιτικών και της συνολικής καθεστωτικής κυβερνητικής πολιτικής Μητσοτάκη. Επίσης, μπορεί και πρέπει να συμβάλλει στην καλλιέργεια προγραμματικών αναζητήσεων και συγκλίσεων με ριζοσπαστικό πρόσημο ως προϋπόθεση για μια εναλλακτική κυβερνητική προοπτική.

Πάνω σε μια τέτοια ατζέντα μπορούν να συνεισφέρουν με αλληλοσεβασμό για τον διακριτό τους ρόλο δυνάμεις της Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας.

Η προσπάθεια αυτή θα πρέπει να είναι ανοικτή σε απόψεις και προτάσεις πλειάδας προσωπικοτήτων που έχουν τα τελευταία χρόνια δημόσια παρουσία και ενεργητική συμμετοχή στην αποκάλυψη ακραίων νεοφιλελεύθερων και άθλιων πρακτικών της κυβέρνησης. Σε όλους και όλες επίσης που αφουγκράζονται τις νέες ανάγκες και τους κώδικες για τις αναζητήσεις των νέων και της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Η ανάκτηση του κύρους και της αξιοπιστίας θα διαμορφώσει μια νέα σχέση με αναγνώστες, άντρες και γυναίκες, μια νέα πνοή για στράτευση στις ημέρες μας που μπορεί να δώσει νόημα με προοπτική σε συνεργασίες με αριστερό πρόγραμμα, συλλογικές αποφάσεις, δράσεις και εκπροσωπήσεις με ενσωματωμένη διακριτή και αυτούσια την πολιτική οικολογική προβληματική.

Η αυτονομία και η αυτοτέλεια των εντύπων της Αριστεράς και της προσπάθειας αναθεμελίωσής της προϋποθέτει μεν σαφείς οριοθετήσεις με όσες δυνάμεις δεν διατίθενται να κινηθούν σ’ αυτή την κατεύθυνση αλλά δεν συστήνεται στην κοινωνία της Αριστεράς εξαντλούμενη σε μετωπική αντιπαράθεση με αυτές.

Δράττομαι της ευκαιρίας μέσω αυτής της, επετειακής, επικοινωνίας με τους αναγνώστες της εφημερίδας για να σημειώσω ως προσωπική πεποίθηση, όχι απαραίτητα με την ιδιότητα του μέλους της Νέας Αριστεράς, δύο απόψεις που νομίζω ότι βρίσκονται στον πυρήνα της συζήτησης για την αναθεμελίωση της Αριστεράς της δικιάς μας παράδοσης. Δεν συμφωνώ με την ορολογία, που έχει και ουσία, περί κυβερνητικής και κυβερνώσας Αριστεράς, πόσο μάλλον όταν αυτή αντιδιαστέλλεται με την Αριστερά δήθεν της διαμαρτυρίας. Είναι άποψη ανοικτή σε μια συστημική ερμηνεία για τη διακυβέρνηση πάση θυσία και με το πιο ισχνό αριστερό πρόσημο.

Επίσης, σημειώνω την αυτονόητη για άλλες εποχές ανάδειξη και δημόσια παρουσία αριστερών πολιτικών που συνομολογούν αριστερές θεωρήσεις και δράσεις για τη λύση κοινωνικών προβλημάτων και την αλλαγή της κοινωνίας. Όχι με τη μεταπολιτική άποψη για «πολιτικούς της Αριστεράς» που απλά μελετούν και προτείνουν λύσεις για τα προβλήματα της κοινωνίας και τις ανάγκες όλων των κοινωνικών ομάδων συλλήβδην αναλογιζόμενοι και αποφεύγοντας συνειδητά «ό,τι δεν φέρνει ψήφους» και ό,τι προσκρούει σε κατεστημένα κοινωνικά στερεότυπα. Δηλαδή χωρίς μάχη στο επίπεδο των ιδεών.

Εύχομαι και πάλι μακροημέρευση της σημερινής ΑΥΓΗΣ και ασφαλή και απρόσκοπτη εργασιακή συνθήκη για τους συντάκτες και όλο το προσωπικό της εφημερίδας.

Νίκος Κοτζιάς, πρόεδρος Πράττω, πρώην υπουργός ΥΠΕΞ

Να γίνει η εφημερίδα της πολύπλευρης κοινωνικής χειραφέτησης

Αντίκρυσα για πρώτη φορά την ΑΥΓΗ τυλιγμένη σφιχτά από τον θείο μου τον Τάσσο, παλιό αντάρτη, υπεύθυνος «διαφώτισης και προπαγάνδας» του Καπετάν Διαμαντή που είχε καταδικαστεί σε θάνατο, αλλά είχε βγει με αμνηστία και χωρίς υποχώρηση. Μέσα από αυτήν κατάλαβα ως μαθητής για τους δημοκρατικούς αγώνες και τη μάχη ενάντια στο Παλάτι, για τον Πατριωτισμό και τη μάχη του Κυπριακού λαού για ανεξαρτησία χωρίς δεσμεύσεις και χωρίς εγγυήσεις. Εύχομαι και ελπίζω, ότι η ΑΥΓΗ θα ξαναγίνει το αγαπημένο έντυπο των νέων ανθρώπων, όπως και των παλιών αγωνιστών. Θα ξεδιπλωθεί και πάλι ως η εφημερίδα της πολύπλευρης κοινωνικής χειραφέτησης, του διεθνισμού και του πατριωτισμού, όπως εκείνα τα χρόνια που την ανακάλυψα ως μαθητής. Ότι θα γίνει εφημερίδα όλου του κινήματος, μοχλός βοήθειας για τις απαραίτητες συμμαχίες, για την αναγκαία συμπόρευση, για το κτίσιμο της εναλλακτικής πολιτικής λύσης. Ελπίζω να προβάλλει ακόμα περισσότερα ζητήματα πολιτισμού και να μας «εκπολιτίζει» καθημερινά. Να δεθεί πιο άμεσα με τους τόπους δουλειάς και μόρφωσης, με τις γειτονιές και τα κινήματα χειραφέτησης και προστασίας του περιβάλλοντος. Οι καιροί είναι απαιτητικοί για το κίνημα και έντυπα όπως η ΑΥΓΗ χρειάζονται τη συμπαράστασή μας στη διάδοσή της και στα οικονομικά της, ώστε να μπορεί να μας ενημερώνει με αλήθειες, να μας διαφωτίζει στα δύσκολα που συναντάμε, να μας δίνει πνοή, ελπίδα και προσμονές. Να συμβάλλει στην οργάνωση των αγώνων. Εύχομαι στους ανθρώπους που εργάζονται σε αυτήν δύναμη, παρρησία και σθένος.

Φώτης Κουβέλης, πρόεδρος της Επιτροπής Δεοντολογίας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

Η ΑΥΓΗ με την Ανανεωτική Αριστερά και την Κοινωνία

Η μακρά πορεία των εβδομηντατεσσάρων χρόνων της ΑΥΓΗΣ καταγράφεται με αδιαμφισβήτητη εγκυρότητα, από φίλους και αντιπάλους.

Μια πορεία, με συνέπεια, στην υπεράσπιση της ελευθερίας, της εθνικής ανεξαρτησίας, της Δημοκρατίας, των δικαιωμάτων των πολιτών. Μια πορεία στην ανάδειξη των ιδεών και της πολιτικής της ανανεωτικής Αριστεράς.

Η ΑΥΓΗ μπόρεσε και στάθηκε όρθια, με τους σημαντικούς ανθρώπους που διαχρονικά τη στελέχωναν, παρά τις διώξεις και τους περιορισμούς που της επέβαλε το κράτος της Δεξιάς. Άντεξε η ΑΥΓΗ, αντλώντας τη δύναμη και την αντοχή της από τις ιδέες και τις αξίες ενός βαθύτατου πολιτικού ανθρωπισμού της Αριστεράς. Στις πιο δύσκολες στιγμές της Αριστεράς, η ΑΥΓΗ κατάφερε να μεταδίδει το πολιτικό της μήνυμα, να μην σιωπήσει και να συνεχίσει την επικοινωνία της με τους πολίτες.

Η ΑΥΓΗ έγινε φωνή της δημοκρατικής κοινωνίας και της ανανεωτικής Αριστεράς. Η αναφορά στο δημοσιογραφικό δυναμικό της είναι ουσιαστική υποχρέωση. Διακεκριμένοι και άξιοι δημοσιογράφοι με αυταπάρνηση εργάσθηκαν για την ΑΥΓΗ. Το αναμφισβήτητο κύρος τους το αναγνώριζαν εχθροί και φίλοι. Αναγνώριζαν και το πάθος των ανθρώπων της Αριστεράς, που τους έβλεπαν να διακινούν την εφημερίδα τους ως άμισθοι πωλητές. Αυτούς τους ιδιότυπους «εφημεριδοπώλες», σεμνοί και αταλάντευτοι αγωνιστές, τιμούμε και σήμερα. Και η πολιτική υπόσχεσή μας είναι αναγκαία και υποχρεωτική: η ΑΥΓΗ πρέπει να δυναμώσει και να προχωρήσει την πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ και η κοινωνία όλων των δυνάμεων της ανανεωτικής Αριστεράς τη χρειάζεται.

Ένας «εφημεριδοπώλης» από τους πολλούς της ΑΥΓΗΣ.

Γαβριήλ Σακελλαρίδης, γραμματέας της Κ.Ε. της Νέας Αριστεράς 

Χώρος πολιτικής αντιπαράθεσης, ιδεών και πολιτισμού

Μέσα σε 74 χρόνια, η ιστορία της ΑΥΓΗΣ έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της ελληνικής Αριστεράς. Από την ΕΔΑ και τους δύσκολους μετεμφυλιακούς αγώνες, μέχρι την απαγόρευση της έκδοσής της από τη δικτατορία και την επανέκδοσή της με τη Μεταπολίτευση, η εφημερίδα υπήρξε χώρος πολιτικής αντιπαράθεσης, ιδεών και πολιτισμού.

Η «ΑΥΓΗ», εκτός από εφημερίδα, αποτέλεσε το συλλογικό αποτύπωμα των αναζητήσεων, των αγώνων, των επιτυχιών αλλά και των αντιφάσεων της Αριστεράς. Στις σελίδες της γράφτηκαν σημαντικές στιγμές της πολιτικής και πνευματικής ζωής του τόπου και φιλοξενήθηκαν διαφορετικά ρεύματα της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής σκέψης.

Πρώτη φορά αγόρασα την ΑΥΓΗ από ένα περίπτερο στη Νέα Σμύρνη, το 1998, πριν ακόμα οργανωθώ στη Νεολαία Συνασπισμού και θυμάμαι ότι το θεώρησα τότε μια σημαντική πολιτική πράξη. Μέσα από τα «Ενθέματα» του Ελεφάντη και του Μπουρνάζου εμβαθύναμε στις ιδέες και στις αναζητήσεις της Αριστεράς. Μέσα από τις «Αναγνώσεις» περιηγηθήκαμε στον κόσμο των βιβλίων. Μέσα από τις «Συναντήσεις» στα πρωτοσέλιδα διαβάζαμε τις πολιτικές αιχμές της συγκυρίας και όχι μόνο.

Η ΑΥΓΗ άλλαξε μέσα στα χρόνια και αυτό είναι λογικό. Άλλαξαν οι εποχές, άλλαξε η Αριστερά, άλλαξαν οι πολιτικές συνθήκες και οι άνθρωποι που έγραψαν και εργάστηκαν σε αυτή. Έτσι είναι οι ζωντανές εφημερίδες άλλωστε. Υπάρχει όμως κάτι που δεν πρέπει να αλλάξει: η αιρετικότητα, η αναζήτηση της αλήθειας, η κριτική ματιά, ακόμα και απέναντι στις δικές μας βεβαιότητες.

Η επέτειος των 74 χρόνων της ΑΥΓΗΣ, ας γίνει αφορμή να θυμηθούμε πόσο αναγκαία παραμένει η μαχητική, κριτική και ανεξάρτητη δημοσιογραφία. Αλλά και πόσο αναγκαία παραμένει μια Αριστερά που δεν φοβάται τον αναστοχασμό, την αμφισβήτηση και την αναζήτηση νέων δρόμων.

Κώστας Αρβανίτης, αντιπρόεδρος της ομάδας της Αριστεράς στο Ευρωκοινοβούλιο (LEFT)

Να παραμείνει πολύχρωμη, κόκκινη και ανυπότακτη 

Χρόνια πολλά ΑΥΓΗ. Η ΑΥΓΗ ήταν και είναι η πολύχρωμη κόκκινη αντίληψη της Αριστεράς. Μια εφημερίδα που γεννήθηκε μέσα από τους αγώνες της και έγινε κομμάτι της ιστορίας της, χωρίς να φοβάται τις διαφορετικές φωνές, τις αναζητήσεις και τις μεγάλες διαφωνίες της. Από τον Γιάννη Πασαλίδη, που εμπνεύστηκε το όνομά της, μέχρι τον Κώστα Βάρναλη και τον Τάσο Λειβαδίτη, από την ιστορική φωτογραφία του Νίκου Πλουμπίδη μέχρι τον Μανώλη Γλέζο, στις σελίδες της συναντήθηκαν η πολιτική, η Αντίσταση, οι κοινωνικοί αγώνες, ο πολιτισμός και το ανυπότακτο πνεύμα της Αριστεράς. Και μαζί, γενιές δημοσιογράφων. Γιατί η ΑΥΓΗ υπήρξε δημοσιογραφικό σχολείο για γενιές και γενιές. Δεν ήταν ποτέ μόνο ένα θεωρητικό ή κομματικό έντυπο. Βασίστηκε στην είδηση, στο ρεπορτάζ, στην έρευνα, στην αποκάλυψη όσων η εξουσία θα προτιμούσε να μένουν στο σκοτάδι. Σήμερα η ευχή είναι μία. Η ΑΥΓΗ με τη στήριξη όλων μας να μείνει ζωντανή. Να παραμείνει πολύχρωμη, κόκκινη και ανυπότακτη. Γιατί η Αριστερά χρειάζεται τη φωνή της και ο λαός την ΑΥΓΗ του.

Σταύρος Καπάκος, γενικός γραμματέας Δ.Σ. ΕΣΗΕΑ 

Εφημερίδα της πληθυντικής Αριστεράς

Η ΑΥΓΗ είναι μια διακριτή φωνή για ελεύθερη και πλουραλιστική ενημέρωση με κοινωνική ευαισθησία και πολιτική αναφορά στην ιστορική Αριστερά.

Στην πολυκύμαντη πορεία της, συχνά κάτω από αντίξοες συνθήκες, που την νοηματοδότησαν, αποτέλεσε και εύχομαι να συνεχίσει, μια ιστορική εφημερίδα γνώμης της Αριστεράς, της πληθυντικής Αριστεράς, που ενοποιεί και δεν χωρίζει. Που ενημερώνει και προβληματίζει. Που αμφισβητεί αυθεντίες και «ιερά κείμενα» ανοίγοντας νέους δρόμους. Όσες φορές έγινε προσπάθεια να γίνει «όργανο» πέρασε δύσκολες στιγμές, ενώ όσες φορές ανοίχτηκε στην πληθυντική Αριστερά διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στη σύνθεση και συνεργασία των δυνάμεών της.

Και στη σημερινή ψηφιακή εποχή οι δυσκολίες είναι μεγάλες, αλλά η προσπάθεια για την υπέρβασή τους, με τη στήριξη και της Πολιτείας, δίνει νόημα στο παρόν και προετοιμάζει το μέλλον για ενημέρωση με αξιοπιστία, πλουραλισμό και δικαιώματα.

Νίκος Φίλης, πρώην διευθυντής της ΑΥΓΗΣ 

Η ΑΥΓΗ και η ανασύνθεση της Αριστεράς

Η εφημερίδα είναι ένα σύνθετο, συλλογικό, πολιτισμικό προϊόν. Ειδικότερα στον χώρο της Αριστεράς (από τότε που απομακρυνθήκαμε από τη λενινιστική αρχή πως η εφημερίδα είναι κομματικό όργανο διαφώτισης και οργάνωσης των μαζών) διαμορφώθηκαν οι συνθήκες για την Αριστερή εφημερίδα γνώμης. Ανοιχτή, με δημοσιογραφική ανεξαρτησία, με σεβασμό στον αναγνώστη, έντιμη στην πληροφόρηση και την αντιπαράθεση.

Δεν συνέβη πάντοτε έτσι. Ακόμη και η ΑΥΓΗ, μέσα στην πορεία της, είχε και κακές στιγμές που αντανακλούσαν αδιέξοδα του εκάστοτε κομματικού φορέα. Σήμερα η ΑΥΓΗ βρίσκεται σε μεταβατική φάση, αντιμέτωπη με τους κινδύνους επιβίωσης που αντιμετωπίζει η ανανεωτική και ριζοσπαστική Αριστερά. Το ζήτημα δεν είναι να γαντζωθεί γύρω από μια ηγεσία, μακριά από τις αγωνίες του απλού αριστερού πολίτη.

Η ΑΥΓΗ έχει μέλλον, αρκεί να πρωτοπορήσει. Να ανοίξει με θάρρος τη συζήτηση και τις αναζητήσεις για την ανασύνθεση της ριζοσπαστικής και ανανεωτικής Αριστεράς, με συνείδηση ότι ο σοσιαλισμός ή θα είναι πράσινος και δημοκρατικός ή δεν θα υπάρξει. Η κλιματική κρίση απειλεί τη ζωή και τον πλανήτη, η διάχυση του πολέμου διαλύει το μέλλον των κοινωνιών, περιβαλλοντική κρίση και πόλεμοι δημιουργούν νέες μεγάλες κοινωνικές ανισότητες, παροξύνουν το μεταναστευτικό πρόβλημα, εσωτερικεύουν αντιδημοκρατικές πρακτικές στις κοινωνίες στο όνομα της αντιμετώπισης του «εχθρού».

Η κλιματική κρίση δείχνει τα όρια ανάμεσα στην ανάπτυξη και το περιβάλλον, όπως χαρακτηριστικά μας είχε προειδοποιήσει στην τελευταία ομιλία του στην Ακαδημία Αθηνών ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς που προχθές χάσαμε. Η κλιματική κρίση θέτει επιτακτικά το ιστορικό αίτημα της υπέρβασης του καπιταλισμού, της αναζήτησης λύσεων που θα βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων με ορίζοντα τον σοσιαλισμό με δημοκρατία. Αυτή τη μάχη ιδεών και αξιών καλούμαστε να δώσουμε με πνεύμα ενότητας, μακριά από αντιλήψεις άνευ όρων κυβερνητισμού (η περιβόητη καραμέλα για την «κυβερνώσα Αριστερά») καθώς και περιχαρακώσεις και μάλιστα δογματικού τύπου. Η ανασύνθεση της Αριστεράς οφείλει να έχει ως στόχο να αναδειχθεί σε δύναμη διακυβέρνησης και αγώνα. Τίποτα λιγότερο!

Η ΑΥΓΗ καλείται να ανοίξει αυτόν τον διάλογο, να αφουγκραστεί κινηματικές πρακτικές, να αναδείξει τις αγωνίες ιδιαίτερα των νέων γενιών, να συμπεριφερθεί χωρίς πατερναλισμό ως δύναμη κοινωνικής αλλαγής.

Άννα Φιλίνη, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. 

Να πρωταγωνιστεί ξανά στην ενημέρωση

24 Αυγούστου: Γενέθλια της εφημερίδας μας, της ΑΥΓΗΣ. Φωνή και ενωτικός ιστός στην αγωνιστική μας προσπάθεια. Η ύπαρξη της ΑΥΓΗΣ είναι δεμένη με τη ζωή των ανθρώπων της Αριστεράς, συχνά με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τις πολιτικές περιόδους αλλά και ανάλογα με τις διαφορετικές ηλικίες. Ως παιδί θυμάμαι τις εκλογές μέσα σε συνθήκες βίας και φόβου, όταν δεν είχαμε τις τηλεοράσεις κι ακούγαμε -οι παρέες αριστερών- το ραδιόφωνο στα σπίτια μας όλη τη νύχτα της Κυριακής κι ύστερα τρέχαμε την επόμενη μέρα με λαχτάρα στο περίπτερο για να δούμε γραμμένα τα πρώτα έγκυρα αποτελέσματα στην ΑΥΓΗ, με την ελπίδα να έχουμε κερδίσει το ποσοστό που θα σπάσει την τρομοκρατία στις ζωές μας. Ο Γιάννης Φιλίνης, χημικός αλλά και μαθηματικό κεφάλι, μετά την επιστροφή του από την εξορία στον Άη Στράτη στα τέλη του ΄50, έκανε για χρόνια μέχρι τον ερχομό της Χούντας τις προεκλογικές εκτιμήσεις και μετά τις αναλύσεις των εκλογικών αποτελεσμάτων στην ΑΥΓΗ. Η Χούντα τον έστειλε στο Λακί της Λέρου· πέθανε κάτω από άγριες συνθήκες κατά τη σύλληψή του από το καθεστώς Ιωαννίδη στις 25 Νοεμβρίου του 1973. Το όνομά του βρίσκεται κάθε χρόνο μέσα στην ανάγνωση των νεκρών του Πολυτεχνείου.

Στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, όταν η όξυνση της ιδεολογικής αντιπαράθεσης ήταν στο ψηλότερο σημείο της, για πολλούς από εμάς που βρισκόμασταν σε διαφορετικό αριστερό μετερίζι, η ΑΥΓΗ, ως εφημερίδα της ανανεωτικής Αριστεράς, ήταν αναφορά για δημοκρατική ενημέρωση, αλλά και για την προώθηση ενωτικών πρωτοβουλιών σε θέματα αυτοδιοίκησης, ανεξάρτητου συνδικαλισμού, όπως για τα εργοστασιακά σωματεία, σε θέματα ειρήνης, εναντίον όλων των πυρηνικών όπλων. Μετά την ένταξή μου στον Συνασπισμό το 1989, η αγορά και ανάγνωση της ΑΥΓΗΣ έγινε καθημερινή συνήθεια, πολύτιμη σε θέματα πολιτικής επικαιρότητας και σε αναλύσεις για ζητήματα περιβάλλοντος, πολιτισμού, όπου κάθε τόσο συνέβαλα με άρθρα κι εγώ. Με μεγάλο κόπο, ιδιαίτερα με τις θυσίες των εργαζόμενων, στην ΑΥΓΗ, στάθηκε δυνατό να σωθεί η εφημερίδα μας στη διάρκεια της τελευταίας κομματικής κρίσης, με συγκίνηση και νέα πνοή αισιοδοξίας στην πολιτική μας γραμμή διαβάζουμε τώρα κάθε Κυριακή τις ειδήσεις και τις αναλύσεις της.

Μας λείπει ακόμη η καθημερινή ΑΥΓΗ, αλλά θα το πετύχουμε κι αυτό, να έχουμε ξανά αυτό το καθημερινό στήριγμα για τον κόσμο της Αριστεράς, τη φωνή που αποτελεί ενοποιητικό ιστό στην κοινή προσπάθεια. Δεν ξεχνώ όταν στην εφηβεία αγόρασα για πρώτη φορά τη δική μου ΑΥΓΗ και τη διάβασα στο πλοίο πηγαίνοντας στην Αίγινα. Το είπα στον πατέρα μου Κώστα Φιλίνη με υπερηφάνεια στο επισκεπτήριο, στη φυλακή του παλιού καποδιστριακού ορφανοτροφείου, όταν τον είδα. Η ύπαρξη της διπλωμένης ΑΥΓΗΣ μέσα στις ελαφρές αποσκευές μου ήταν για μένα σ’ εκείνη την ηλικία κάτι πέρα από τις γραμμένες λέξεις, ήταν το απτό στοιχείο πως ήμουν κομμάτι όλου αυτού του κόσμου που αγαπούσε την ΑΥΓΗ, που αυτή μιλούσε μαζί του· η εφημερίδα μου ήταν το χέρι και η φωνή που με κρατούσε. Αυτό το συναίσθημα δεν μπορώ να το ξεχάσω ούτε να το αποχωριστώ μέχρι σήμερα. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ είμαστε έτοιμοι όλοι να δούμε την ΑΥΓΗ να πρωταγωνιστεί ξανά στην ενημέρωση και στην πολιτική ζύμωση του κόσμου της Αριστεράς. 

Πάνος Σκουρλέτης, μέλος Π.Γ. της Νέας Αριστεράς

Η φωνή των αδικημένων

74 χρόνια η ΑΥΓΗ ήταν το φυτώριο των ιδεών και των αναζητήσεων της Ανανεωτικής αλλά και της ευρύτερης Αριστεράς. Φιλοξένησε κορυφαίες προσωπικότητες, ανέδειξε πρόσωπα, υπήρξε ένα ζωντανό εργαστήρι ιδεών από την μεριά αυτής της Αριστεράς, ήταν η φωνή των αδικημένων. Μέσα από τα φύλλα της παρακολούθησε όλη την περιπέτεια της Αριστεράς του τόπου μας. Τις ηρωικές της στιγμές, τις ήττες και τις δυσκολίες, αλλά και τις σαφώς λιγότερες νίκες.

Η ΑΥΓΗ παρά τη σαφή υποστήριξή της στον χώρο της Ανανεωτικής Αριστεράς και στα κόμματα που την εξέφραζαν διατήρησε σε πολύ μεγάλο βαθμό μια σχετική αυτονομία από τους αντίστοιχους πολιτικούς σχηματισμούς και αυτό της προσέδωσε κύρος και την κατέστησε σημείο αναφοράς για δυνάμεις έξω από τα όρια του χώρου της ανανέωσης. Όσες στιγμές υποχωρούσε αυτό το χαρακτηριστικό της, μειωνόταν το ειδικό της βάρος και η επιδραστικότητα της.

Τα τελευταία χρόνια ο χώρος της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς βιώνει μια βαθιά και πολύπλευρη κρίση. Λάθος επιλογές, αμφισβήτηση της αναγκαιότητας διατήρησης της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς ως αυτοτελούς και διακριτού ιδεολογικοπολιτικού ρεύματος, υιοθέτηση της κουλτούρας του μεσσιανισμού, αποϊδεολογικοποίηση και στροφή προς το κέντρο. Όλα αυτά μαζί απαξίωσαν τον χώρο, τον συρρίκνωσαν, με αποτέλεσμα σήμερα να τίθεται θέμα ύπαρξής του. Είμαι πεισμένος πως τα πράγματα δεν ήταν νομοτελειακό να γίνουν έτσι. Η ανάκτηση της αξιοπιστίας του χώρου και η αναστροφή της διαλυτικής πορείας περνάει μέσα από την κατανόηση των αιτιών που τον οδήγησαν ως εδώ, άλλα και από μια ειλικρινή διάθεση ανασύνθεσης της Αριστεράς.

Η επιβίωση της ΑΥΓΗΣ είναι συνυφασμένη με την επιβίωση και την ανάκαμψη του ρεύματος της Ανανεωτικής Αριστεράς και Ριζοσπαστικής Αριστεράς και αυτό εξαρτάται πρωτίστως από τους ανθρώπους της.
Η ΑΥΓΗ

                                ____________________________________________

(*) Ο Σπύρος Σουρμελίδης είναι δημοσιογράφος δ/ντής της ΑΥΓΗΣ, ξεκίνησε την καριέρα του το 1985 στην εφημερίδα "Το ποντίκι" και μεταξύ άλλων έχει εργαστεί στο "Έθνος", την "Ημερησία", την ΕΡΑ, το "Seven X" και το "Star". Υπήρξε διευθυντής της Κυριακάτικης kontranews, ενώ είχε και εκπομπή στον τηλεοπτικό σταθμό Kontra.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής 

Νίκος Κοτζιάς: «Είναι ώρα ευθύνης, σοβαρότητας, ενσυναίσθησης, κοινής δράσης», «η αριστερά οφείλει να γίνει ο αναγεννητής του».

«Αγανάκτηση για τους κυβερνώντες. Θαυμασμό για τους πυροσβέστες και πιλότους μας», επεσήμανε στην ανάρτησή του..

    Ο Νίκος Κοτζιάς, επίσης, σημείωσε πως «είναι ώρα ευθύνης, σοβαρότητας, ενσυναίσθησης, κοινής δράσης», και επεσήμανε πως «η αριστερά οφείλει να γίνει ο αναγεννητής του».

Ο Νίκος Κοτζιάς προχώρησε σε μία ανάρτηση με  αφορμή τις φωτιές που κατακαίουν τη χώρα μας και τις απώλειες που επιφέρουν, αφήνοντας σαφείς αιχμές για την κυβέρνηση,

«Αγανάκτηση για τους κυβερνώντες. Θαυμασμό για τους πυροσβέστες και πιλότους μας», επεσήμανε στην ανάρτησή του.

Ο Νίκος Κοτζιάς, επίσης, σημείωσε πως «είναι ώρα ευθύνης, σοβαρότητας, ενσυναίσθησης, κοινής δράσης», και επεσήμανε πως «η αριστερά οφείλει να γίνει ο αναγεννητής του».

"Τρικυμία" στον ΣΥΡΙΖΑ: Μάχη επιβίωσης και "κλειστές πόρτες" στην ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα - Στα έδρανα των "ανεξάρτητων" οι αποχωρούντες!

Η διάλυση των δύο κοινοβουλευτικών ομάδων της Αριστεράς - ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ και ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ - θα αφήσουν έλέυθερο το πεδίο στην κυβέρνηση Μητσοτάκη για το υπόλοιπο της κοινοβουλευτικής περιόδου...

Πολλοί βουλευτές και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στρέφουν ανοιχτά το βλέμμα τους προς τις κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα, δημιουργώντας τάσεις φυγής ή εσωκομματικής διαφοροποίησης.

____________________________

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και η ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ όπως και αναμένονταν είναι οι δεξαμενές της νέας «συμπαταξης», οδηγώντας σε διάλυση τους δύο εναπομείναντες σχηματισμούς της Αριστεράς στο Κοινοβούλιο. Δεξαμενές από τις οποίες θα "αντληθούν" οι αρεστοί προς την ΕΛ.Α.Σ., αλλά ταυτόχρονα θα διαλυθούν δύο κοινοβουλευτικές ομάδες της Αριστεράς, αφήνοντας έλέυθερο το πεδίο στην κυβέρνηση Μητσοτάκη για το υπόλοιπο της κοινοβουλευτικής περιόδου.

Αν στη ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ το τοπίο φαίνεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, να ξεκαθαρίζει την  ερχόμενη Τρίτη, στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ το μεγάλο «ξεκαθάρισμα λογαριασμών» μετατίθεται τέσσερις ημέρες αργότερα, το Σάββατο, στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής, με το κόμμα να δίνει πλέον ξεκάθαρη μάχη επιβίωσης.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, αναζητά δίαυλο επικοινωνίας και τρόπο συνεννόησης με τον Αλέξη Τσίπρα, καθώς γνωρίζει ότι η πλειονότητα των στελεχών του επιθυμεί τη συμπόρευση με το νέο σχήμα. Ωστόσο, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολύ σκληρή πραγματικότητα, καθώς οι πόρτες της οδού Αμαλίας, όπου στεγάζεται το κόμμα Τσίπρα, παραμένουν κλειστές!

Όπως ξεκαθάρισε και ο αναπληρωτής εκπρόσωπος του κόμματος «ΕΛ.Α.Σ», το μήνυμα προς τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είναι σαφές: «Ελάτε ένας ένας, χωρίς να περιμένετε αξιώματα». Στο πλαίσιο αυτό, όσοι βλέπουν ότι δύσκολα θα γίνονταν αποδεκτοί ως ομάδα, πιέζουν για μια συντεταγμένη συμπόρευση που προς το παρόν δεν υφίσταται, ενώ άλλοι προκρίνουν τη μεμονωμένη προσχώρηση.

ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Το εσωτερικό μέτωπο και ο κίνδυνος «εξαΰλωσης»

Ο Σωκράτης Φάμελλος καλείται να πάρει κρίσιμες αποφάσεις, γνωρίζοντας ότι στη συνεδρίαση του Σαββάτου θα βρει απέναντί του μια ισχυρή ομάδα βουλευτών και στελεχών, όπως η Ρένα Δούρου, ο Νίκος Παππάς και ο Παύλος Πολάκης.

Τα στελέχη αυτά απορρίπτουν το σενάριο της προσχώρησης στον Αλέξη Τσίπρα και προκρίνουν την αυτόνομη κάθοδο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στις εκλογές, ή εναλλακτικά, τη συνεργασία με άλλες παραδοσιακές δυνάμεις και προσωπικότητες της Αριστεράς, αναφέροντας ενδεικτικά ονόματα όπως ο Νίκος Κοτζιάς και η Λούκα Κατσέλη. Η συγκεκριμένη τάση εκτιμά ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ μπορεί να διατηρήσει δυνάμεις άνω του 3% και να εξασφαλίσει την είσοδό του στη Βουλή.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Χρήστου Τσιγουρή για το OPEN, η εβδομάδα που ξεκινά θεωρείται η πιο κρίσιμη των τελευταίων ετών, καθώς ο κίνδυνος της εξαΰλωσης για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι πλέον υπαρκτός.

Οι ανεξάρτητοι της Αριστεράς στη Βουλής

Το κοινοβουλευτικό σκηνικό μεταβάλλεται συνεχώς, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει ήδη υποστεί διαδοχικές απώλειες βουλευτών από προηγούμενες εσωκομματικές κρίσεις. Η εμφάνιση της ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα αναμένεται να λειτουργήσει ως πόλος έλξης για επιπλέον βουλευτές που επιθυμούν να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο, ενωτικό σχήμα της Κεντροαριστεράς, αυξάνοντας τον συνολικό αριθμό στον "σάκο" των ανεξάρτητων της Βουλής από τον οποίον ο ηγέτης της ΕΛ.Α.Σ. θα επιλέξει τους αρεστούς!

επιμέ,εια αύνταξης Σπύρος Γκανής

Νίκος Κοτζιάς / Υπάρχει αριστερά χωρίς ηθική;

Στην αριστερά το συναίσθημα και ηθική είναι τμήμα της ίδιας της ταυτότητάς της....

Στην αριστερά το συναίσθημα και ηθική είναι τμήμα της ίδιας της ταυτότητάς της. Αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους στήριξης της εμπιστοσύνης της κοινωνίας σε αυτήν καθώς και πηγή άντλησης δύναμης για τους αγώνες της.

Νίκος Κοτζιάς*

Νοιώθω την ανάγκη να μιλήσω. Νοιώθω να το έχω υποχρέωση. Και εξηγούμαι:

Στην αριστερά το συναίσθημα και ηθική είναι τμήμα της ίδιας της ταυτότητάς της. Αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους στήριξης της εμπιστοσύνης της κοινωνίας σε αυτήν καθώς και πηγή άντλησης δύναμης για τους αγώνες της. Αποτελεί μεγάλο πρόβλημα για όλους μας το ότι όλο και περισσότερο στην μη κομμουνιστική αριστερά εμφανίζονται φαινόμενα που δεν συνάδουν με τους ηρωισμούς και τις θυσίες στην ιστορία της, που κάθε άλλο παρά συντελούν στην αναγέννηση της ελπίδας στην κοινωνία.

Ασφαλώς το πρόβλημά δεν προκύπτει από όσους θέλουν να μετακομίσουν από έναν πολιτικό χώρο σε έναν άλλο, καθότι αυτό συνιστά αποτελεί δικαίωμα και ευθύνη τους και αν χρειαστεί θα το υπερασπιστώ. Δεν είναι, όμως, δικαίωμα τους να επιδιώκουν να αφήσουν πίσω τους συντρίμμια. Αναφέρομαι, όμως, σε αυτούς που πρώτα θέλουν να διασφαλίσουν την καρέκλα τους και μετά να πράξουν μετακόμιση. Που πρώτα θέλουν να διαπραγματευτούν το προσωπικό τους μέλλον και κατόπιν να μεταγραφούν εκεί που επιθυμούν. Και το χειρότερο, πρώτα θέλουν να διαλύσουν το υπάρχον από όπου σχεδιάζουν να φύγουν.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι οι αδυναμίες είναι ίδιον της ανθρώπινης ύπαρξης. Δεν θα διαφωνήσω. Αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις φεύγεις από τον χώρο που δεν σε εκφράζει και μετά διαπραγματεύεσαι με τον χώρο που (νομίζεις ότι) σε εκφράζει ή σου διασφαλίζει «την πολυπόθητη καρέκλα», εκτός και αν είσαι γυρολόγος και πρέπει να κάνεις πολλαπλές «διαπραγματεύσεις» για να διασφαλίσεις την όποια καρέκλα. Δεν μπορεί την Πέμπτη να εμφανίζεσαι ως εκπρόσωπος του κόμματος «βήτα» στο οποίο μετακομίζεις και την Κυριακή να εμφανίζεσαι ως εκπρόσωπος του κόμματος «Άλφα» που δηλώνεις ότι πρέπει να εγκαταλειφθεί. Δεν μπορεί ούτε η ηγεσία αυτού του κόμματος να παριστάνει τον θεατή. Το παιχνίδι «των δύο ταμπλό» δεν έχει σχέση με την αριστερά και την προοδευτική σκέψη. Και όταν υπάρχει απέναντί του ανοχή, αν όχι και προτροπή, αυτό πληγώνει όλη την αριστερά, ξεφτιλίζει τον χώρο στα μάτια όλης της κοινωνίας.

Σαήμερ αντιμετωπίζουμε συμπεριφορές πρωτόγνωρες για την αριστερά από στελέχη κομμάτων της οι οποίες δεν έχουν τίποτα το αριστερό και το προοδευτικό. Είναι συμπεριφορές που κριτήριό τους δεν είναι το τι ωφελεί την κοινωνία, την νεολαία, τους ανθρώπους του μόχθου, την πάλη για την χειραφέτηση της γυναίκας. Η πρακτική τους είναι να προτάσσουν με τρόπο παλαιοκομματικό τον εαυτό τους των αναγκών του τόπου. Και το κάνουν αυτό, μάλιστα, στο όνομα του καινούργιου και του σύγχρονου. Στην πραγματικότητα αυτά που πράττουν δεν έχουν σχέση με δημοκρατικές διαδικασίες, με την αριστερή αντίληψη για την διαφάνεια, με συλλογικότητα και αίσθηση ευθύνης πέρα του «για πάρτι μου».

Αυτά που βλέπουν τα μάτιά μου ουδέποτε τα αντίκρυσα στις πάνω από έξι δεκαετίες που είμαι οργανωμένος στην αριστερά. Δεν τα συνάντησα ποτέ στους πνευματικούς μου «περιπάτους» στην ιστορία των προοδευτικών κομμάτων. Για να εξηγούμαι ο λόγος γίνεται για στελέχη που ανήκουν στο κόμμα «άλφα» (όπως ο ΣΥΡΙΖΑ ή η ΝΑΡ) και θέλουν να πάνε στο κόμμα «βήτα» (όπως είναι το ΠΑΣΟΚ και ο χώρος «Τσίπρα»). Ασφαλώς δικαίωμά τους. Μόνο που ενώ θέλουν να πάνε στο κόμμα βήτα και το δηλώνουν δημόσια δεν φεύγουν ακόμα από το κόμμα «άλφα».

Κανονικά άπαξ και αποκτούν την επιθυμία πολιτικής μετακόμισης οφείλουν να σηκωθούν να φύγουν από τον χώρο που ακόμα βρίσκονται και να πάνε με καθαρές εξηγήσεις στον χώρο που επιθυμούν. Αυτό, όμως, που συμβαίνει αποτελεί στην πραγματικότητα το αποκορύφωμα μιας πρακτικής κατάπτωσης των ηθών. Θα μου πει κάποιος, αφού το κόμμα «άλφα» η ηγεσία του το ανέχεται αυτό «τότε καλά κάνουν». Πράγματι έτσι είναι για αυτό αποδίδω ευθύνες και στις ηγεσίες που ανέχονται ή και προωθούν αυτή την ανηθικότητα.

Αυτοί που ανακοινώνουν ότι επιθυμούν να μετακινηθούν σε άλλο φορέα (ΠΑΣΟΚ) ή σε υπό διαμόρφωση χώρο (Τσίπρας) οφείλουν να δώσουν εξηγήσεις; Ναι! Όχι στο κόμμα τους, αλλά στο εκλογικό σώμα και στους συντρόφους και στις συντρόφισσες που τους ανέδειξαν. Εξάλλου αν είναι πεισμένοι ότι πράττουν ορθά, έχουν κάθε λόγο να πείσουν και άλλους.

Μια συμπεριφορά τις διάλυσης του υπάρχοντος οδηγεί χιλιάδες προοδευτικούς ανθρώπους στην απογοήτευση και στην αποστράτευση. Τους οδηγεί να εγκαταλείπουν τα κοινωνικά τους όνειρα και τις ελπίδες τους, να νιώθουν ότι βρίσκονται μπροστά σε αδιέξοδα και να γίνονται βορρά στο κυρίαρχο σύστημα και στις πελατειακές του σχέσεις. Τους οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν αξίζει τον κόπο να παλεύει κανείς και ότι ο μόνος αποτελεσματικός δρόμος είναι να επιδιώξει ατομικά την όποια λύση των προβλημάτων του. Συνολικά και ανεξάρτητα προθέσεων η έλλειψη ηθικής ισοπεδώνει την εικόνα της αριστεράς και μειώνει την ακτινοβολία της.

Υπάρχει και κάτι χειρότερο της αποστράτευσης από την αριστερά. Απλός κόσμος που βλέπει τα όσα εδώ και χρόνια διαδραματίζονται στον ΣΥΡΙΖΑ μπορεί εύκολα να γίνει θύμα ακροδεξιού λαϊκισμού και οι συνέπειες θα είναι ακόμα πιο αρνητικές. Για αυτό προτρέπω ότι όσοι θέλουν να κάνουν κομματική μεταγραφή, επιτέλους ας αποφασίσουν. Δεν μπορεί να είσαι παίκτης της ομάδας «άλφα» και να λες κάθε μέρα ότι ο μόνος δρόμος για το καλό του αθλήματος είναι να χάσει η ομάδα σου και ότι θα φροντίσεις για αυτό με μερικά αυτογκόλ!

πηγή: Η ΑΥΓΗ

____________________________

* Ο Νίκος Κοτζιάς είναι Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων-Εξωτερικής Πολιτικής, πρώην Υπουργός Εξωτερικών

Aλέξης Τσίπρας: «Το διεθνές δίκαιο είναι ένας μεγάλος σύμμαχος της Ελλάδας - Πρέπει να πάμε στην Χάγη με προετοιμασία» (vid)

    Την άποψη ότι ως πρώην πρωθυπουργός παρεμβαίνει όταν κρίνει ότι είναι «απαραίτητο», ειδικά σε «κρίσιμα εθνικά θέματα» εξέφρασε ο Αλέξης Τσίπρας κατά τη συζήτηση που είχε με τον διευθυντή της εφημερίδας «Το Βήμα», Περικλή Δημητρολόπουλο στο πλαίσιο του συνεδρίου που διοργανώνει για τα 50 χρόνια Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής.

Είμαι εδώ, παρεμβαίνω στα πράγματα με τον δικό μου τρόπο ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας και αναφέρθηκε στην ανάγκη να διατυπωθεί μία εναλλακτική προοδευτική πρόταση

Το διεθνές δίκαιο είναι ένας μεγάλος σύμμαχος της Ελλάδας, πρέπει να πάμε στην Χάγη με προετοιμασία, με κόκκινες γραμμές τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας, ενώ εξαπέλυσε καυστικά πυρά στον Κυριάκο Μητσοτάκη ο οποίος, όπως είπε, την πάτησε από τον Αντώνη Σαμαρά στα εθνικά θέματα.

Ο πρώην πρωθυπουργός σε συζήτηση που είχε με τον διευθυντή της εφημερίδας «Το Βήμα» Περικλή Δημητρολόπουλο στο συνέδριο «Μεταπολίτευση 1974-2024: 50 Χρόνια Ελληνική Εξωτερική Πολιτική», σημείωσε ότι ο διάλογος με την Τουρκία πρέπει να διεξάγεται με όρους υπευθυνότητας, γνώσης και διαφάνειας. «Στόχος μας να μεγαλώσει η χώρα, διατηρώντας την ειρήνη και την ευημερία στη περιοχή» υπογράμμισε ο Αλέξης Τσίπρας.

«Πρέπει να πάμε στη Χάγη με τρεις κόκκινες γραμμές. Το ζήτημα της εδαφικής κυριαρχίας των νησιών. Το ζήτημα της ασφάλειας των νησιών και την ενότητα του αιγιακού χώρου, με την έννοια ότι δεν μπορεί ελληνικό νησί να βρίσκεται εγκλωβισμένο σε τουρκική υφαλοκρηπίδα».

«Πριν πάμε όμως στη Χάγη, πρέπει να ορίσουμε τα χωρικά μας ύδατα. Γιατί αν δεν τα ορίσεις, μπορεί η Χάγη να στα προσδιορίσει και να στα αφήσει στα έξι ναυτικά μίλια» επισήμανε ο Αλέξης Τσίπρας.

Η Συμφωνία των Πρεσπών κλείνει μία μεγάλη πληγή

Μιλώντας για τη Συμφωνία των Πρεσπών, σημείωσε ότι με αυτή κλείνει μία από τις τέσσερις μεγάλες πληγές των τελευταίων 50 χρόνων. «Με τη συμφωνία των Πρεσπών έληξε μια 27ετή διαμάχη. Εναπόκειται στις επόμενες κυβερνήσεις να διατηρήσουν και να ενισχύσουν αυτή τη σχέση και τη συμφωνία, η οποία δίνει τη δυνατότητα στην εξωτερική πολιτική να ασχοληθεί με σημαντικότερα προβλήματα» ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας.

Όπως είπε, η «μεταπολίτευση μας βρήκε με τρεις μεγάλες πληγές και μια ακόμη πληγή προστέθηκε με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Η Ελλάδα δεν γιορτάζει το τέλος του παγκόσμιου πολέμου, αλλά την αρχή του πολέμου, λόγω του εμφυλίου πολέμου. Η καχεκτική δημοκρατία που ακολούθησε οδήγησε σε μια αμερικανοκίνητη δικτατορία. Βγαίνοντας από τη δικτατορία, κουβαλάγαμε αυτή τη πληγή της εξάρτησης της χώρας στην εξωτερική πολιτική».

Πώς ο Μητσοτάκης την πάτησε με τον Σαμαρά

Ο πρώην πρωθυπουργός υπενθύμισε τη στάση που είχε κρατήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Συμφωνία των Πρεσπών, λέγοντας ότι «η συντηρητική παράταξη αρέσκεται επί χρόνια στο σπορ να κατηγορεί για μειοδοσίες. Είναι γεγονός ότι αυτή η παθογένεια δεν βοηθάει καθόλου τη χώρα να προχωρήσει μπροστά. Είναι απολύτως φυσιολογικό να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις στρατηγικής για το πώς η Ελλάδα θα μπορέσει προχωρήσει στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής. Αλλά είναι διαφορετικό όλοι να κατανοούμε ότι υπάρχουν διαφορές στρατηγικής αλλά δεν είναι κανείς περισσότερο πατριώτης από τον άλλον και ο άλλος που έχει διαφορετική άποψη μειοδότης, και διαφορετικό με την πρώτη ευκαιρία να επικαλούμαστε εθνική προδοσία, εθνική μειοδοσία».

Και συνέχισε ο Αλέξης Τσίπρας: «Ιδιαίτερα στην περίοδο της Συμφωνίας των Πρεσπών δέχτηκα από τον νυν πρωθυπουργό σκληρότατη και άδικη κριτική, νομίζω ότι χειρίστηκε με τον πιο ακραίο τρόπο – ούτε ο κύριος Σαμαράς μίλησε με αυτόν τον τρόπο -  στη συμφωνία των Πρεσπών. Από το βήμα της Βουλής με κατηγόρησε ότι αντάλλαξα τη Μακεδονία με τις συντάξεις. Ακόμα και όταν είχα ηττηθεί πολιτικά και ήταν δεδομένη η νίκη του, ανάμεσα στις δύο εκλογές το 2024, εργαλειοποίησε τη Θράκη ενώ υπήρχε συμφωνία των κομμάτων στην διακομματική επιτροπή».

«Τώρα έρχεται ο κύριος Σαμαράς και βλέπω τον κύριο Μητσοτάκη, ο οποίος ήταν χέρι χέρι μαζί του, αυτή την οξύτατη και λαϊκιστική στάση,  να τον κατηγορεί ότι η πατριδοκαπηλία είναι το καταφύγιο των απατεώνων. Μιας και βλέπω την κυρία Δαμανάκη στο ακροατήριο, να θυμηθώ κάτι που έλεγε ο αείμνηστος Χαρίλαος Φλωράκης. Έλεγε "όταν κατουράς στη θάλασσα, το βρίσκεις στο αλάτι". Έτσι την πάτησε ο κύριος Μητσοτάκης με τον κύριο Σαμαρά. Η ουσία είναι ότι θα πρέπει κάποια στιγμή να μπορέσουμε και αυτό θα είναι ένα επίτευγμα που θα αναδείξει την ανωτερότητα του πολιτικού συστήματος, να αντιπαρατιθέμεθα χωρίς να χρησιμοποιούμε όρους που μένουν ως πληγές στην πολιτική ζωή του κόσμου και δημιουργούν ένα κλίμα αφόρητης τοξικότητας».

Επιβεβαιώνεται αποτυχία δόγματος προκεχωρημένου φυλακίου - Επιστροφή σε πυλώνα ειρήνης/σταθερότητας

Ο Αλέξης Τσίπρας σε άλλο σημείο ανέφερε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στη μέση ενός τριγώνου αποσταθεροποίησης.

«Είναι φανερό ότι η Ελλάδα βρίσκεται στη μέση ενός τριγώνου αποσταθεροποίησης: Λιβύη, Συρία, Ουκρανία. Άρα εδώ συγκρούονται δυο αντιλήψεις, με τη μία να λέει ότι η χώρα πρέπει να παραμείνει πυλώνας σταθερότητας και η άλλη ότι επειδή είμαστε κοντά στην αστάθεια, να γίνουμε ο μεθοριακός σταθμός της Δύσης, το το προχωρημένο φυλάκιο».

Παρεμβαίνω στα πράγματα με τον δικό μου τρόπο»

Κληθείς να σχολιάσει το πώς αντιλαμβάνεται τον ρόλο που έχει ως πρώην πρωθυπουργός, είπε: «Νομίζω ότι έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να συζητήσει κανείς για τα πενήντα χρόνια της μεταπολίτευσης. Να συζητήσει κανείς για τα επιτεύγματα και τις δυνατότητες και τις αδυναμίες και τις μεγάλες χαμένες ευκαιρίες της εξωτερικής μας πολιτικής. Απαντάω στην ερώτησή σας λέγοντας ότι η επικαιρότητα σε κυνηγάει όταν υπάρχει κάποιο έλλειμμα. Τους πρώην συνήθως η επικαιρότητα τους κυνηγάει, όταν υπάρχει κάποιο έλλειμμα από τους παρόντες ενεργά δρώντες».

«Δεν αισθάνομαι καθόλου ότι με κυνήγησαν τα απομνημονεύματα της Μέρκελ, άλλοι πρέπει να αισθάνονται ότι τους κυνηγάνε. Δεν θεωρώ ότι όταν φεύγεις από την ενεργό πολιτική δράση σημαίνει ότι πρέπει να μένεις βουβός και σιωπηλός. Δεν αντιλαμβάνομαι έτσι τον ρόλο του πρώην πρωθυπουργού».

Ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ συμπλήρωσε λέγοντας:

«Δεν αποφάσισα ούτε να αποσυρθώ σε κάποιο μοναστήρι, ούτε να αποσυρθώ από την πολιτική. Είμαι εδώ, παρεμβαίνω στα πράγματα με τον δικό μου τρόπο. Δεν είμαι στην πρώτη γραμμή αλλά έχω τη δυνατότητα να καταθέτω τις απόψεις μου για τα σημαντικά θέματα που αφορούν την χώρα, τα εθνικά θέματα,. Έχοντας μία ιδιαίτερη οπτική για την πορεία του προοδευτικού χώρου κα για την ανάγκη να διατυπωθεί μία εναλλακτική προοδευτική πρόταση στην κυρίαρχη σήμερα συντηρητική ατζέντα».

Ευτελισμός του θεσμού με ευθύνη του πρωθυπουργού η συζήτηση για την προεδρολογία

Κληθείς να σχολιάσει τα σενάρια για την Προεδρία της Δημοκρατίας, ο Αλέξης Τσίπρας σχολίασε ότι η «συζήτηση για ονόματα ή χαρακτηριστικά προσώπων την ώρα που υπάρχει Πρόεδρος της Δημοκρατίας που δικαιούται ανανέωση της θητείας είναι ένας ευτελισμός του θεσμού. Όχι του προσώπου. Του θεσμού. Και αυτόν τον ευτελισμό τον αφήνει να διεξάγεται ο ίδιος ο πρωθυπουργός.

Το να εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας με 120 ψήφους από το κοινοβούλιο, ευτελίζει τον θεσμό. Αν το κυβερνών κόμμα δεν μπορεί να έχει την πλειοψηφία της κοινοβουλευτικής του ομάδας για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, δημιουργείται μείζον πολιτικό ζήτημα».

«Δεν είναι το ζητούμενο σήμερα η συναίνεση. Η αντιπολίτευση είναι το ζητούμενο»

Σχετικά με τις δυνάμεις του προοδευτικού χώρου, ο Αλέξης Τσίπρας είπε: «Το ζήτημα δεν είναι να επανασυγκολλήσεις κομμάτια. Το ζήτημα είναι να δεις ποιο είναι το μεγάλο πρόβλημα τούτη την ώρα και για τον προοδευτικό χώρο, αλλά είναι πρόβλημα και για τη χώρα, για το πολιτικό της σύστημα. Και το πρόβλημα για τη χώρα και το πολιτικό σύστημα είναι ότι υπάρχει μια ανισορροπία πρωτοφανής. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει αντιπολίτευση. Αυτό είναι το πρόβλημα. Και αυτό προφανώς είναι κάκιστο για την κοινωνία, Κάκιστο για τον προοδευτικό χώρο. Αλλά δεν είναι κακό, επαναλαμβάνω, και για τη χώρα και για το προοδευτικό σύστημα. Το πολιτικό σύστημα, ακόμα και το κυβερνών κόμμα, είναι κακό και άρα εγώ θα ξεκινούσα όχι από την ανάγκη ανασυγκρότησης, αλλά από την ανάγκη να υπάρξει μια στοιχειώδης συνεννόηση ανάμεσα σε αυτές τις κατακερματισμένες προοδευτικές δυνάμεις, τουλάχιστον σε ένα επίπεδο προγραμματικής και πολιτικής συζήτησης και σύγκλισης για τα μεγάλα θέματα της χώρας και αν είναι δυνατόν και μιας ενός συντονισμού σε κοινοβουλευτικό επίπεδο.

Δεν είναι το ζητούμενο σήμερα η συναίνεση. Η αντιπολίτευση είναι το ζητούμενο. Και στο κάτω κάτω ούτε ο Παπανδρέου είχε συναίνεση με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ούτε ο Κώστας Καραμανλής με τον Κωνσταντίνο Σημίτη, ούτε εγώ με τον κύριο Μητσοτάκη. Κάθε άλλο. Αλλά νομίζω δεν πήγε άσχημα η χώρα στα βασικά της ζητήματα. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι αντιπολίτευση. Σοβαρή, συγκροτημένη, εμπεριστατωμένη, αλλά ισχυρή αντιπολίτευση».

Αναλυτικά η συζήτηση του Αλέξη Τσίπρα με τον Περικλή Δημητρολόπουλο

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Καλημέρα και από μένα, είναι ο Περικλής Δημητρολόπουλος. Να πω εκ προοιμίου ότι όπως με ενημέρωσαν ο χρόνος έχει ξεφύγει. Δεν το λέω γιατί θα χάσουμε από τον δικό μας, αλλά διότι δεν θα ακολουθήσει διάλειμμα μετά. Θα περάσουμε κατευθείαν στην ομιλία του Υπουργού Αμύνης του κύριου Δένδια. Κύριε  Πρόεδρε, καλημέρα σας. Ευχαριστώ πολύ για την αποδοχή της πρόσκλησης.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Καλημέρα.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Στο συνέδριο που διοργανώνει το ΒΗΜΑ. To οικονομικό Forum των Δελφών και το Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων. Πρωθυπουργός την περίοδο ’15 – ’19. Σημαντικός Πρωθυπουργός όπως είπε η συνάδελφός μου η Τάνια Κοζανίνου. Πρώην Πρωθυπουργός σήμερα. Δίνω μία μικρή έμφαση σε αυτό το πρώην, διότι έχει αποκτήσει, πως να το πω, ο προσδιορισμός ιδιαίτερες δηλώσεις τώρα τελευταία. Έχουμε μία σειρά από δημόσιες παρεμβάσεις έντονες, κατά περίπτωση είχαμε και μία χθες και θα ήθελα κατά συνέπεια να μου πείτε εάν, υπάρχει βέβαια και η συζήτηση της δικής σας πιθανολογούμενης επιστροφής στην κεντρική πολιτική σκηνή και το ερώτημα εδώ είναι όχι αν κυνηγάτε εσείς ή κάποιοι την επικαιρότητα, αλλά αν σας κυνηγάει η επικαιρότητα, δεδομένου ότι μνημονεύεστε ακόμα και στα απομνημονεύματα μιας Καγκελαρίου, πρώην Καγκελαρίου.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Ναι, πρώτα απ΄ όλα να ευχαριστήσω για την πρόσκληση, νομίζω ότι έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να συζητήσει κανείς για τα 50 χρόνια της μεταπολίτευσης, να συζητήσει κανείς για τα επιτεύγματα και τις δυνατότητες και τις αδυναμίες και τις μεγάλες χαμένες ευκαιρίες της εξωτερικής μας πολιτικής. Απαντάω στην ερώτησή σας λέγοντας ότι η επικαιρότητα σε κυνηγάει όταν υπάρχει κάποιο έλλειμμα. Τους πρώην συνήθως η επικαιρότητα τους κυνηγάει όταν υπάρχει κάποιο έλλειμμα από τους παρόντες ενεργά δρώντες.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Ήμουν βέβαιος ότι θα βγάλουμε μια είδηση από την αρχή.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Σε κάθε περίπτωση δεν αισθάνθηκα καθόλου ότι με κυνήγησαν τα απομνημονεύματα της κας Μέρκελ, άλλοι μάλλον θα πρέπει να αισθάνονται ότι τους κυνηγάνε.

Κοιτάξτε, δε συμφωνώ με την άποψη ότι όταν δεν είσαι στην ενεργό πολιτική πρόσωπα που έχουν διατελέσει όπως εγώ και μάλιστα στο πιο σημαντικό αξίωμα είχα την τιμή, δεν πιστεύω και δεν θεωρώ ότι όταν φεύγεις από την ενεργό-ενεργό πολιτική δράση κατ΄ ανάγκη σημαίνει ότι πρέπει να κάθεσαι βουβός και σιωπηλός.

Τουλάχιστον εγώ δεν αντιλαμβάνομαι έτσι το ρόλο του πρώην Πρωθυπουργού και σε κάθε περίπτωση αποφάσισα να αποσυρθώ, να παραμερίσω όπως είπα από την πρώτη γραμμή, δεν αποφάσισα ούτε να αποσυρθώ από την πολιτική, ούτε να αποσυρθώ σε κανένα μοναστήρι.

Είμαι εδώ, λέω τις απόψεις μου, λέω τις θέσεις μου, παρεμβαίνω στα πράγματα με τον δικό μου τρόπο, χωρίς όμως την ίδια στιγμή να παριστάνω ότι είμαι και στην πρώτη γραμμή. Δεν είμαι στην πρώτη γραμμή, άρα έχω μια πολυτέλεια να παρεμβαίνω όποτε κρίνω απαραίτητο να παρεμβαίνω και να καταθέτω τις απόψεις και τις σκέψεις μου για τα σημαντικά θέματα που αφορούν τη χώρα, την κοινωνία, τα εθνικά θέματα, τα κρίσιμα εθνικά θέματα.

Και βεβαίως έχοντας και μία ιδιαίτερη οπτική για την πορεία του προοδευτικού χώρου και άρα για την ανάγκη να διατυπωθεί μια εναλλακτική προοδευτική πρόταση στην κυρίαρχη σήμερα συντηρητική ατζέντα.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Επιλέξατε ωστόσο μια εύλογη περίοδο σιωπής, να το πω έτσι, άρα έχει ιδιαίτερη σημασία και η σημερινή σας παρέμβαση και για ένα θέμα το οποίο νομίζω πως μας απασχολεί όλους, είναι «τα 50 χρόνια εξωτερικής πολιτικής» το θέμα του συνεδρίου στην μεταπολίτευση.

Η εξωτερική πολιτική δεν σταματά στις στρογγυλές επετείους, προσφέρονται όμως για μια αποτίμηση και για την εξαγωγή χρήσιμων θέλω να πιστεύω διδαγμάτων.

Άρα θα ήθελα την δική σας οπτική και την δική σας αποτίμηση στις καλές και στις κακές στιγμές αυτής της περιόδου. Ποιες ήταν οι επιτυχίες που εγράφησαν και οι αποτυχίες που καταγράφηκαν αυτά τα 50 χρόνια;

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Ναι.  Ας το πιάσουμε λίγο πιο σφαιρικά. Γιατί είναι πολύ ενδιαφέρον το ερώτημά σας.
Θα έλεγα ότι τα 50 αυτά χρόνια, η μεταπολίτευση μάλλον μας βρήκε, η είσοδος της χώρας στη μεταπολίτευση μας βρήκε με τρεις μεγάλες πληγές και μια ακόμα πληγή προστέθηκε με το τέλος του ψυχρού πολέμου, με την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας.

Μπήκαμε στη μεταπολίτευση με τη μεγάλη πληγή την οποία κουβαλούσαμε από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που η Ελλάδα ξέρετε η μόνη χώρα που δεν γιορτάζει το τέλος του Παγκοσμίου Πολέμου αλλά την αρχή του πολέμου ακριβώς διότι το τέλος ακολούθησε ένας εμφύλιος πόλεμος, ένας αλληλοσπαραγμός που μας οδήγησε σε ένα μετεμφυλιακό κράτος καχεκτικής δημοκρατίας και απόλυτα εξαρτημένου από τον διεθνή παράγοντα και συγκεκριμένα από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, που με τη σειρά της αυτή η καχεκτική δημοκρατία μας οδήγησε σε μια δικτατορία. Την 7χρονη ξενοκίνητη, αμερικανοκίνητη δημοκρατία.

Άρα βγαίνοντας από τη δικτατορία κουβαλάγαμε αυτή τη μεγάλη πληγή της εξάρτησης της χώρας στην εξωτερική μας πολιτική. Και ταυτόχρονα μια δεύτερη μεγάλη πληγή που ήταν η τραγωδία της Κύπρου. Η τραγωδία της εισβολής της Κύπρου που βαραίνει ακόμα και σήμερα τον ελληνισμό και βεβαίως μια τραγωδία που είχε συνέπειες στην ειρήνη και σταθερότητα σε όλη την ευρύτερη περιοχή.

Μια τρίτη πληγή που ξεκίνησε να εξελίσσεται λίγο πριν το τέλος της δικτατορίας και ακλούθησε όλη την περίοδο μέχρι σήμερα δυστυχώς, είναι η πληγή των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Της έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Όχι μόνο εξαιτίας της Κύπρου και της εισβολής στην Κύπρο αλλά γιατί άρχισε σιγά-σιγά η Τουρκία να ξεδιπλώνει την αναθεωρητική της ατζέντα και τις διεκδικήσεις της στη Μεσόγειο πριν την πτώση της δικτατορίας με τα κοιτάσματα στον Πρίνο, αργότερα με το Χώρα, το Σισμίκ, κορυφώθηκε στα Ίμια. Συνεχίστηκε αυτή η αναθεωρητική στάση με το Oruc Reis.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Μια κρίση στην δεκαετία περίπου.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Και η τέταρτη πληγή ήταν με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας η πληγή που αναδείχθηκε στα βόρεια σύνορά μας με ένα νεοσύστατο κράτος που διεκδικούσε μέρος της πολιτισμικής μας κληρονομίας, το όνομα Μακεδονία και την αποκλειστική του χρήση, με αλυτρωτικές διαθέσεις.

Και ήταν ένα μόνιμο βάρος για 27 χρόνια στην εξωτερική πολιτική της χώρας η οποία πήγαινε από ήττα σε ήττα καθώς μία σειρά από χώρες σε όλο τον κόσμο αναγνώριζαν αυτή τη χώρα με το συνταγματικό της όνομα Μακεδονία.

Άρα εγώ θα πω ότι πολλές ήταν σημαντικά καλές στιγμές αλλά οι κυριότερες θετικές στιγμές στην εξωτερική μας πολιτική αυτά τα 50 χρόνια ήταν όποιες προσπάθειες πέτυχαν όχι να κλείσουν πληγές αλλά να επουλώσουν αυτές τις πληγές.

Πρώτη, και ίσως σημαντικότερη, η ένταξη της χώρας μας στην ΕΟΚ. Γιατί; Γιατί ουσιαστικά η Ελλάδα μετατρέπεται από ένα αντικομμουνιστικό δορυφόρο της Δύσης σε μία χώρα που έχει ένα άλλο status ισότιμο με τις υπόλοιπες χώρες της τότε ΕΟΚ και αργότερα Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βεβαίως μέσα σε κάποια πλαίσια οικονομικής πολιτικής, κοινωνικής πολιτικής, γεωπολιτικής αλλά σε πλαίσια που δίνουν περιθώρια αυτονομίας.

Δεύτερη σημαντική στιγμή η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν έκλεισε την πληγή της διαίρεσης Κύπρου αλλά δημιούργησε μία σημαντική ασπίδα ασφάλειας και προστασίας της Κύπρου και του κυπριακού λαού εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Και τρίτη σημαντική στιγμή, δεν μου αρέσει να περιαυτολογώ αλλά θεωρώ ότι είναι η Συμφωνία των Πρεσπών διότι έληξε μία 27ετή διαμάχη, επούλωσε να το πω, ούτε εκεί η πληγή έκλεισε.

Και εναπόκειται στις επόμενες κυβερνήσεις να φροντίσουν να διατηρήσουν και να ενισχύσουν αυτή τη σχέση και τη συμφωνία η οποία αποκαθιστά και το ότι δεν υπάρχει αποκλειστική χρήση του ονόματος, υπάρχει βεβαίως και μία αποκατάσταση σε σχέση με την πολιτιστική κληρονομιά, κυρίως όμως δίνει την δυνατότητα η εξωτερική πολιτική να ασχοληθεί με άλλα πιο σημαντικά και βεβαίως να παίξουμε ένα σημαντικό ρόλο στα Βαλκάνια εκεί που παίζουν πιο πολύ πριν τη συμφωνία, συνεχίζουν να παίζουν ρόλο σημαντικό τρίτες χώρες, η Ρωσία, η Τουρκία. Και νομίζω ότι αυτό δεν είναι προς όφελος της χώρας.

Τώρα, η τέταρτη πληγή δεν έχει κλείσει, είναι εδώ, μας κυνηγά αλλά φαντάζομαι ότι θα είναι ένα αντικείμενο συζήτησης για την επόμενη 50ετία να δούμε να θα καταφέρουμε να την κλείσουμε.  

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Να μείνουμε, όμως, στη Συμφωνία των Πρεσπών γιατί μεταξύ άλλων, επειδή δεχθήκατε επικρίσεις και θα έλεγα ότι ένα μέρος από αυτές τουλάχιστον ξεπέρασαν τα εσκαμμένα τα γνωστά, μειοδοσίες, ενδοτικότητες, ξεπούλημα και τα λοιπά, και τα λοιπά. Ακούμε και σήμερα μία τέτοια ρητορική με αφορμή τον ελληνοτουρκικό διάλογο που εξελίσσεται.

Και το δικό μου ερώτημα είναι, εάν με τέτοιες εσωτερικές προϋποθέσεις μπορεί να γίνει το επόμενο βήμα στις εξωτερικές μας σχέσεις με όλους μας τους γείτονες.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Ναι. Κατ’ αρχάς να πω ότι…

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Εννοώ με τέτοιες συνθήκες οξύτητας στην πραγματικότητα.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Κατ’ αρχάς να μου επιτρέψετε να σας πω ότι αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο στην πολιτική ζωή της χώρας. Και χωρίς να θέλω να βγάλω λάδι την προοδευτική παράταξη και όσους την εκπροσωπούσαν κατά καιρούς, διότι ακρότητες υπήρχανε πάντες, αλλά είναι ένα σπορ στο οποίο αρέσκεται η συντηρητική παράταξη χρόνια τώρα, έτσι;

Από την εποχή που είχαν κατηγορήσει για, το Λαϊκό Κόμμα τότε για μειοδοσία τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που διπλασίασε την χώρα.
Κοιτάχτε, είναι γεγονός ότι αυτή, αυτή, αυτή η παθογένεια δεν βοηθάει καθόλου την χώρα να προχωρήσει μπροστά. Διότι είναι απολύτως φυσιολογικό να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις στρατηγικής για το πως η χώρα θα μπορέσει να προχωρήσει μπροστά στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής.

Αλλά είναι διαφορετικό όλοι να κατανοούμε ότι υπάρχουν διαφορετικές στρατηγικές αλλά δεν είναι κανένας περισσότερο πατριώτης από τον άλλον και ο άλλος που έχει διαφορετική άποψη μειοδότης. Και διαφορετικό με την πρώτη ευκαιρία να επικαλούμαστε εθνική προδοσία, μειοδοσία.

Και εγώ, πράγματι, είναι γεγονός ότι ιδιαίτερα στην περίοδο της Συμφωνίας των Πρεσπών από τον νυν πρωθυπουργό εδέχθην σκληρότατη και άδικη κριτική. Νομίζω ότι χειρίστηκε με τον πιο ακραίο τρόπο. Ούτε ο κύριος Σαμαράς που τον είχατε χτες εδώ μίλησε με αυτόν τον τρόπο, με τις γνωστές και διακηρυγμένες διαφωνίες μας.

Να θυμίσω ότι στο βήμα της Βουλής είπε ότι εγώ αντάλλαξα την Μακεδονία με τις συντάξεις. Ότι είμαι εθνική εξαίρεση. Ότι δεν ξέρω τι σημαίνει πατριωτισμός. Είναι ξένη λέξη για μένα. Και πολλά άλλα που δεν έχει νόημα να τα θυμίσω.

Ακόμα- ακόμα και όταν είχα ηττηθεί πολιτικά και ήταν δεδομένη η νίκη του ανάμεσα στις δυο εκλογές του 23, όταν εργαλειοποίησε ένα άλλο κρίσιμο εθνικό θέμα, όπως η Θράκη, με πλήρη συμφωνία των κομμάτων στην διακομματική επιτροπή που ο ίδιος είχε φτιάξει.

Τώρα έρχεται, λοιπόν, ο κύριος Σαμαράς και βλέπω τον κύριο Μητσοτάκη, ο οποίος ήτανε χέρι- χέρι με τον κύριο Σαμαρά σε αυτή την οξύτατη και λαϊκιστική στάση, γιατί δεν τα πίστευε αυτά που έλεγε. Είναι προφανές.
Και τον κατηγορεί ο κύριος Μητσοτάκης ότι η πατριδοκαπηλεία, του είπε, είναι το καταφύγιο των απατεώνων. Εγώ, μιας και βλέπω στο ακροατήριο και την κυρία Δαμανάκη, με τιμά η παρουσία της, να θυμηθώ κάτι που έλεγε ο αείμνηστος ο Χαρίλαος Φλωράκης που ήταν θυμόσοφος.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Την καλημέρα μας ασφαλώς.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Και έλεγα, «όταν κατουράς στη θάλασσα, το βρίσκεις στο αλάτι». Έτσι νομίζω ότι  την πάτησε τώρα και ο κύριος Μητσοτάκης με τον κύριο Σαμαρά.

Κοιτάχτε, η ουσία όμως είναι επαναλαμβάνω, η ουσία είναι ότι θα πρέπει κάποια στιγμή να μπορέσουμε και αυτό θα είναι ένα επίτευγμα που θα καταδείξει την ανωτερότητα του πολιτικού συστήματος, να αντιπαρατιθέμεθα στις στρατηγικές μας, στις απόψεις μας χωρίς να χρησιμοποιούμε όρους οι οποίοι μένουν ως πηγές στην πολιτική ζωή του τόπου και δημιουργούν ένα κλίμα αφόρητης πολλές φορές τοξικότητας.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Να δούμε λίγο τις τρέχουσες εξελίξεις. Έχουμε μια κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή. Έχουμε βεβαίως τον πόλεμο στην Ουκρανία. Εδώ η Κυβέρνηση έχει μια πολύ σαφή στάση.

Έχει ταχθεί υπέρ της Ουκρανίας, τονίζοντας το ζήτημα της εδαφικής της ακεραιότητας ιδιαιτέρως. Ενδεχομένως κάνοντας κάποιον παραλληλισμό αντίστοιχο και βεβαίως χαιρέτισε πολύ θερμά και την πτώση του καθεστώτος Άσαντ και θα ήθελα να μου πείτε ποια είναι η δική σας θέση .

Το λέω και επειδή η Κυβέρνηση και εσείς, νομίζω έχετε κατηγορήσει την Κυβέρνηση ότι είναι δεδομένη περίπου και ότι δεν αιφνιδιάζει τους συμμάχους της κατά έναν τρόπο που θα αποκομίσει κέρδη.

Εδώ χθες ήταν ο Υπουργός Εξωτερικών ο κύριο Γεραπετρίτης, ο οποίος είπε ότι η πολιτική της Κυβέρνησης η εξωτερική είναι μία πολιτική αρχών και όχι συναλλακτική.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Ναι, ξέρετε αυτή η διαφορετική προσέγγιση και αντίληψη σε σχέση με την εξωτερική πολιτική της χώρας, δεν είναι καινούρια. Είναι πολύ παλιά.

Θα θυμίσω τη δεκαετία του ’60, αρχικά ο Γεώργιος Παπανδρέου, μετα και ο Ανδρέας Παπανδρέου κατηγορούσαν τότε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή λέγοντάς του ότι η Ελλάδα πρέπει να είναι σύμμαχος και όχι δορυφόρος της δύσης.

Αργότερα τη δεκαετία του ’70 και του ’80 στη σύγκρουση Κωνσταντίνου Καραμανλή – Ανδρέα Παπανδρέου υπήρχε η περίφημη άποψη ότι «ανήκομεν εις τη δύση» η άλλη άποψη ότι «ανήκουμε στους Έλληνες».

Και αργότερα βεβαίως η θέση και η στάση πολλών κυβερνήσεων που θεωρούσαν συντηρητικών κυρίως, ότι πρέπει να ταυτιστούμε με την εξωτερική πολιτική και τις επιδιώξεις των Ηνωμένων Πολιτειών σε ένα μονοπολικό κόσμο τότε.

Ενώ οι δυνάμεις οι προοδευτικές αριστερές, η αριστερά κυρίως έλεγε ότι δεν πρέπει  να ταυτιστούμε με αυτά τα συμφέροντα, ιδίως σε επεμβάσεις και δικαιώθηκε η Αριστερά σε αυτό, επεμβάσεις που δεν μπορούν να καταφέρουν να εξάγουν δημοκρατία ή να αντιμετωπίσουν την τρομοκρατία. Στη Γιουγκοσλαβία, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν, στη Λιβύη, στη Συρία τώρα.

Κοιτάξτε όμως, νομίζω ότι το ερώτημά σας μας δίνει τη δυνατότητα να εμβαθύνουμε λίγο και στα μεγάλα καινούρια προβλήματα που έχουμε στην περιοχή, διότι πλέον είναι φανερό ότι η Ελλάδα βρίσκεται στη μέση ενός τριγώνου αποσταθεροποίησης, τριγώνου αστάθειας: Λιβύη, Συρία, Ουκρανία και αν λάβει κανείς υπόψιν και το τι ακριβώς γίνεται στη Μέση Ανατολή, θα δει ότι και οι πλευρές αυτού του τριγώνου είναι σε πολύ μεγάλη ένταση.

Άρα εδώ συγκρούονται δύο αντιλήψεις, η μία που λέει ότι ακριβώς επειδή είμαστε σε αυτό το τρίγωνο της αστάθειας θα πρέπει η χώρα να είναι πυλώνας σταθερότητας και ασφάλειας, Και η άλλη που λέει ότι θετικό για τη χώρα είναι να είμαστε οι πρόθυμοι της Δύσης, ο μεθοριακός σταθμός, επειδή είμαστε κοντά στην αστάθεια το προκεχωρημένο φυλάκιο.

Αυτή η άποψη το λέει αυτό διότι θεωρεί πως προς όφελός μας στη διένεξη, στην αντίθεσή μας με την Τουρκία, θα είναι να έχουμε την εύνοια της Δύσης. Κοιτάξτε όμως τώρα πως έχουν έρθει τα πράγματα. Την εύνοια της Δύσης έναντι της Τουρκίας δεν πρόκειται να την αποκτήσουμε, ότι και να κάνουμε, ακριβώς διότι η Τουρκία είναι μια δύναμη εξαιρετικά υπολογίσιμη στην περιοχή, είναι περιφερειακή δύναμη.

Οι τελευταίες εξελίξεις αυτό το επιβεβαιώνουν, ούτε απομονωμένη είναι, ούτε αδύναμη είναι, αναβαθμίζεται ο ρόλος της, ιδίως όταν για δικούς τους διαφορετικούς στρατηγικούς λόγους τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και η Ρωσία αποφασίζουν να αποσύρουν την ισχύ τους από την περιοχή και όσο η Ευρωπαϊκή Ένωση αδυνατεί να συμβάλλει και να έχει μια ενεργή παρουσία και ενεργητική εξωτερική πολιτική.

Άρα λοιπόν όταν εσύ θες να είσαι προκεχωρημένο φυλάκιο αλλά η Τουρκία έχει τη δυνατότητα να γίνεται κατά το δοκούν προκεχωρημένο εκστρατευτικό σώμα στη Λιβύη ή στη Συρία και αξιοποιώντας ας πούμε και τα συμφέροντα, κατά το δοκούν πάντα και της Δύσης, τότε προφανώς είναι πολύ πιο χρήσιμη από σένα.

Άρα κατά τη γνώμη μου η δική μας στρατηγική, η προοδευτική εν πάση περιπτώσει στρατηγική, την οποία εν μέρει ακολούθησαν και συντηρητικές κυβερνήσεις, δηλαδή ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Κώστας Καραμανλής είχανε μια άποψη πολυδιάστατης ενεργητικής πολιτικής σε σημαντικές πτυχές της εξωτερικής πολιτικής, τα ανοίγματα στη Ρωσία, στην Κίνα.

Νομίζω ότι η άποψη αυτή, η στρατηγική αυτή της ενεργητικής πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής, όχι του πρόθυμου συμμάχου, αλλά βεβαίως αξιοποιώντας, αναγνωρίζοντας ότι είμαστε κομμάτι της Δύσης, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΝΑΤΟ αλλά με τα ιδιαίτερα δικά μας χαρακτηριστικά ως μια χώρα που δεν είναι φυλάκιο αλλά γέφυρα στο γεωστρατηγικό και γεωγραφικό σταυροδρόμι τριών ηπείρων.

Αυτή λοιπόν η στρατηγική πιστεύω ότι επιβεβαιώνεται με τις εξελίξεις και είναι αυτή η οποία μπορεί α έχει σημαντικά οφέλη για τη χώρα. Αντιθέτως η άλλη στρατηγική θα μας οδηγήσει σε μεγαλύτερους κινδύνους.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Μάλιστα. Να πάμε στα ελληνοτουρκικά γιατί εκεί καταλήγουμε τελικά. Για κάθε θέμα της εξωτερικής πολιτικής που συζητάμε είτε είναι η Συρία, είτε είναι η Ουκρανία, η συζήτηση με έναν τρόπο πηγαίνει εκεί γιατί είναι και το θέμα που μας παθιάζει και καίει περισσότερο από όλα.

Έχουμε έναν διάλογο σε εξέλιξη. Ήταν εδώ εχθές ο Υπουργός σας των Εξωτερικών ο Νίκος Κοτζιάς, κατηγόρησε τον σημερινό Υπουργό για έλλειψη πείρας μεταξύ άλλων, είπε και άλλα.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Δεν είναι μεγάλη κατηγορία αυτή, εντάξει.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Όχι, δεν είναι μειοδοσία, σίγουρα.  Αλλά θα ήθελα να μου πείτε πως αξιολογείτε εσείς τα ήρεμα νερά. Πώς βλέπετε να πηγαίνει αυτός ο διάλογος, αν κρύβει κινδύνους, αν είναι μυστική διπλωματία όλο αυτό που απειλεί τα εθνικά συμφέροντα.

Και βεβαίως το ενδεχόμενο μιας προσφυγής στη Χάγη και υπό το πρίσμα των όσων είπατε πριν, εάν δηλαδή οι εσωτερικές προϋποθέσεις, αυτή η οξύτητα, μπορεί να οδηγήσει σε αυτό το βήμα.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Ε, τώρα μπαίνουμε στην ουσία της επικαιρότητας, ε;  Ναι. Κοιτάξτε, με βάση την ανάλυση που έκανα πιο πριν τις μεγάλες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η χώρα και τους μεγάλους κινδύνους σε μια περιοχή αστάθειας και με τον ολοένα και αναβαθμιζόμενο ρόλο της Τουρκίας, νομίζω ότι πρέπει από όλα να καθορίσουμε ποια είναι η στρατηγική μας.

Η στρατηγική μας λοιπόν πάνω από όλα θα πρέπει λέω εγώ να είναι διασφαλίζοντας την ειρήνη και την σταθερότητα, γιατί αλλιώς τι πυλώνας ασφάλειας και σταθερότητας να είσαι αν δεν έχεις στόχο να διασφαλίσει την ειρήνη και τη σταθερότητα, να μεγαλώνεις τη δυναμική τη γεωπολιτική, το κύρος αλλά ταυτόχρονα και την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας. Να μεγαλώνεις την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα σημαίνει να έχεις κάποια στιγμή τη δυνατότητα να μεγαλώσεις τα χωρικά σου ύδατα γιατί είσαι στα 6 μίλια και να ασκήσεις τα κυριαρχικά σου..

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Εγκλωβισμένος εδώ και 50 χρόνια ωστόσο έτσι;

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Ναι, βεβαίως. Και να ασκήσεις τα κυριαρχικά σου δικαιώματα στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και στην υφαλοκρηπίδα που με βάση το διεθνές δίκαιο σου αντιστοιχεί.

Δεν είναι μια εύκολη εξίσωση αυτή.  Αλλά νομίζω ότι αυτός πρέπει να είναι ο στόχος. Και πρέπει να το συμφωνήσουμε. Μπορεί να μην το συμφωνούμε όλοι αυτό τον στόχο γιατί ακούω και κάποιους να λένε ότι όχι πρέπει να μην συζητάμε με την Τουρκία γιατί είναι πειρατές απέναντι και πρέπει να πάμε μόνοι μας να κηρύξουμε με μια ρηματική διακοίνωση τη μέγιστη δυνατή Αποκλειστική Ζώνη που πιστεύουμε ότι μας αναλογεί.

Αυτό προφανώς υποκρύπτει το ότι θέλεις να προκαλέσεις εξελίξεις οι οποίες δεν θα είναι σταθερότητας, ενδεχομένως και ειρήνης στην περιοχή.

Και βεβαίως μπορεί να υποκρύπτει και μία υποκρισία όταν ακούγεται από αυτούς που όταν κυβέρνησαν δεν το έκαναν. Και συζητούσαν με την Τουρκία και δεν ανακήρυξαν, εξ όσων γνωρίζω, με ρηματική διακοίνωση από μόνοι τους Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη στον ΟΗΕ.

Πάμε, λοιπόν, τώρα σε αυτούς που πιστεύουν ότι αυτή πρέπει να είναι η στρατηγική μας, ο στόχος μας μάλλον, ο στρατηγικός μας στόχος. Τώρα, ανάμεσα σε αυτούς υπάρχουν επίσης τρεις, θα μου επιτρέψετε να καταχωρήσω, διαφορετικές στρατηγικές.

Η πρώτη είναι αυτή της αναβλητικότητας. Είναι αυτή που λέει ότι επειδή δεν μας παίρνει, κάνουμε ότι συζητάμε αλλά δεν ρισκάρουμε για κάποια λύση και θα περάσει ο καιρός. Νομίζω ότι αυτή η στρατηγική έχει τα όριά της, είναι μία στρατηγική η οποία ολοένα και περισσότερο διαφαίνεται ότι μάλλον δεν μας ευνοεί. Όσο περνάει ο χρόνος μάλλον γίνεται ισχυρότερη η Τουρκία έναντι ημών με μεγαλύτερη γεωπολιτική δυναμική.

Και εν τη αύτη περιπτώσει και τα ήρεμα νερά δεν είναι πάντοτε ήρεμα. Δηλαδή σε αυτά τα 50 χρόνια είχαμε σχεδόν κάθε δέκα χρόνια μεγάλες κρίσεις οι οποίες μας πάνε βήματα πιο πίσω.

Τώρα στον αντίποδα αυτής της στρατηγικής αναβλητικότητας και της σχολής της αναβλητικότητας υπάρχει και μία λογική, με την οποία εγώ δεν συμφωνώ, η οποία λέει: λύση να είναι και ό,τι να είναι, γρήγορα να πάμε σε μία λύση, να προλάβουμε, ό,τι να είναι αυτή η λύση. Και εκεί επίσης νομίζω ότι είναι τελείως λάθος γιατί αυτό μπορεί να μας οδηγήσει σε εξελίξεις οι οποίες δεν θα είναι οι επιθυμητές εξελίξεις.

Η τρίτη στρατηγική που κατά τη γνώμη μου είναι αυτή η οποία πρέπει να έχει η χώρα, είναι μία στρατηγική που έχει αρχή, μέση και τέλος. Ξέρουμε τι θέλουμε, να μεγαλώσουμε τη χώρα. Και βλέπουμε ποια είναι τα εργαλεία και τα ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα για να το πετύχουμε.

Προφανώς το διεθνές δίκαιο είναι ένα μεγάλο εργαλείο, ένας μεγάλος σύμμαχος. Τι σημαίνει το διεθνές δίκαιο; Σημαίνει ότι πρέπει να πάμε στη Χάγη για να αντιμετωπιστεί η διαφορετική εκτίμηση που έχουμε με τους γείτονές μας για την υφαλοκρηπίδα μας και την αποκλειστική μας οικονομική ζώνη.

Πρέπει να πάμε στη Χάγη χωρίς προετοιμασία; Προφανώς πρέπει να πάμε με προετοιμασία. Πρέπει να πάμε στη Χάγη με κόκκινες γραμμές. Τρεις κόκκινες γραμμές. Πρώτον, το ζήτημα της εδαφικής κυριαρχίας των νησιών μας. Αυτό δεν μπορεί να τεθεί σε συζήτηση.

Δεύτερον, το ζήτημα της ασφάλειας των νησιών μας ιδίως όταν έχουμε μία Τουρκία η οποία είναι αναθεωρητική δύναμη πια και έχει διαρκώς το casus beli, την απειλή πολέμου. Δεν μπορείς, λοιπόν, να θέσεις θέμα, να συζητήσεις αποστρατικοποίηση. Δεν μπορείς, ήρθε και ο υπουργός της Άμυνας, μια που μιλάω για την αποστρατικόποιηση.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Καλώς ήρθατε, υπουργέ.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Δεν μπορείς, λοιπόν, να θέσεις θέμα, να συζητήσεις το ζήτημα της αποστρατικοποίησης ή να στέλνεις οπλισμό, χρήσιμο και κρίσιμο, από τα ελληνικά νησιά στην Ουκρανία.

Και τρίτο θέμα ως κόκκινη γραμμή είναι η ενότητα του Αιγαικού χώρου. Δηλαδή, δεν νοείται να γίνει οποιαδήποτε συζήτηση για το ότι μπορεί κάποιο ελληνικό νησί να βρεθεί εντός, να περιτριγυρίζεται από τουρκική υφαλοκρηπίδα. Αυτά τα τρία είναι οι κόκκινες γραμμές. Τώρα, θέλω να είμαι ειλικρινής. Όταν…

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Υπάρχει κανείς που… κόκκινες γραμμές;

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Όχι, δεν λέω ότι υπάρχει κάποιος που ξεπερνά. Αλλά να μπω στο κρίσιμο σημείο. Καλά, κατ’ αρχάς αυτό να σας πω, έτσι, με απόλυτη ειλικρίνεια, όσο η συζήτηση, γιατί αυτή η συζήτηση στις διερευνητικές, είναι ο κύριος Ροζάκης εδώ, ήτανε χρόνια τώρα. Πόσα χρόνια συζητάμε;

Αλλά συζητάγαμε με τους εμπειρογνώμονες μας του υπουργείου Εξωτερικών. Και είχαμε, οι πολιτικές ηγεσίες, απόλυτη γνώση των τεκταινόμενων και της πορείας των διαπραγματεύσεων.

Τώρα δεν συζητάμε με τους εμπειρογνώμονες. Συζητάμε σε επίπεδο υπουργών. Και αυτό είναι κάτι που εμένα με προβληματίζει, αν μη τι άλλο. Άρα όταν με ρωτάτε, με απόλυτη ειλικρίνεια θα σας πω, έτσι, από ότι λέει ο υπουργός και ο πρωθυπουργός, δεν υπάρχει τέτοιο θέμα. Αλλά δεν μπορώ να βάλω και το χέρι μου στην φωτιά διότι δεν έχουμε την απόλυτη εικόνα του τι συζητάμε και πως συζητάμε. Αλλά προφανώς αυτά θα τα δούμε. Έλεγα, όμως…

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν έχουμε… εκείνων των διαπραγματεύσεων;

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Όχι, δεν καταλάβατε τι λέω. Όλα τα αρχεία τα έχουμε.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν ξέρουμε τι συζητήθηκε…

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Λέω ότι στο τελευταίο διάστημα έχουνε ανασταλεί οι διερευνητικές. Δεν διαπραγματεύεται η χώρα με τους εμπειρογνώμονες του υπουργείου Εξωτερικών αλλά γίνεται διαπραγμάτευση ανάμεσα στους δυο υπουργούς. Πάμε παρακάτω όμως.
Όταν λέμε Χάγη να είμαστε ειλικρινείς μεταξύ μας. Χάγη τι σημαίνει; Χάγη σημαίνει ότι πρέπει πριν πας εκεί να ορίσεις τα χωρικά σου ύδατα.

Γιατί αν δεν τα ορίσεις και έχεις 6 ναυτικά μίλια, μπορεί εμμέσως η Χάγη να στα προσδιορίσει και να στα αφήσει 6. Αν, για παράδειγμα, σου πει ότι υπάρχει τουρκική υφαλοκρηπίδα στα 6,1 εσύ δεν μπορείς να αυξήσεις χωρικά ύδατα.

Άρα αυτό είναι ένα κρίσιμο θέμα. Και όσοι, λοιπόν, υποστηρίζουνε την Χάγη θα πρέπει να έχουν μια στρατηγική με βάση την οποία η χώρα θα πάει στην Χάγη.

Και η στρατηγική αυτή θα πρέπει να είναι μια στρατηγική που επίσης πρέπει να έχει αρχή, μέση και τέλος. Για παράδειγμα, ναι μεν οι κόκκινες γραμμές, οι τρεις που ανέφερα. Από κει και πέρα εγώ έχω καταθέσει στον δημόσιο διάλογο προτάσεις για την αξιοποίηση των ανταγωνιστικών, των πλεονεκτημάτων της χώρας που είναι μία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρα θα πρέπει να αξιοποιήσει τη θέση της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ανάγκη τής Τουρκίας να έχει για οικονομική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, άρα να συνδέσει με έναν τρόπο τη συζήτηση για την αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας με την προσφυγή στη Χάγη.

Και βεβαίως μια στρατηγική που θα έχει να κάνει με την επέκταση των χωρικών υδάτων όπου αυτό είναι εφικτό να γίνει χωρίς προβλήματα. Ξεκινήσαμε από το Ιόνιο.

Θυμίζω όταν εμείς το προαναγγείλαμε είχε γίνει ένας αντιπολιτευτικός χαμός. Μας λέγανε ότι πάμε να διχάσουμε τη χώρα και να δώσουμε πλεονέκτημα στην Τουρκία. Το έκανε μετά η Κυβέρνηση του κυρίου Μητσοτάκη και εμείς το χαιρετίσαμε.  Δεν ακολουθήσαμε την ίδια στάση.

Παρόλα αυτά λέω λοιπόν, η επέκταση των χωρικών υδάτων στην Ανατολική Μεσόγειο πρέπει να γίνει στα 12 μίλια και ταυτόχρονα όπου είναι δυνατόν να υπάρξει διμερής συμφωνία της χώρας με την Ιταλία έγινε, και ορθώς, με την Αλβανία πρέπει να γίνει ,το στηρίζουμε, με την Αίγυπτο έγινε. Να επεκταθεί προκειμένου να έχουμε αποκλειστική οικονομική ζώνη.

Και σε ότι αφορά το κρίσιμο θέμα με την Τουρκία, αυτό βεβαίως είναι ένα θέμα όπου εκεί πρέπει να δώσουμε τη βάση της διαπραγμάτευσης για τα χωρικά μας ύδατα πριν πάμε στη Χάγη.

Μέχρι τα 12 μίλια βεβαίως αλλά αυτό σημαίνει για να είμαστε ειλικρινείς, ότι θα υπάρχουν και κάποια σημεία όπου εκεί θα έχεις, θα διεκδικήσεις μια έντιμη συμφωνία

Αυτό σημαίνει έντιμη συμφωνία. Τώρα, για να ολοκληρώσω. Κατά τη γνώμη μου αυτά είναι πολύ σοβαρά ζητήματα που πρέπει να γίνονται, ο διάλογος πρέπει να διεξάγεται με όρους σοβαρότητας.

Πρέπει να διεξάγεται με όρους υπευθυνότητας και πρέπει να διεξάγεται και με όρους διαφάνειας. Γιατί αν δεν έχουμε πλήρη γνώση των εξελίξεων και πλήρη ταύτιση σε μία εν πάση περιπτώσει, γραμμή η οποία, με τις όποιες διαφορές στρατηγικής θα συμφωνήσουμε και εκεί είναι αναγκαίο και εφικτό νομίζω, να επιτευχθεί και η μέγιστη δυνατή συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων, αν όμως προϋπάρχουνε αυτές οι προϋποθέσεις που είπα πιο πριν.

Γνώση, διαφάνεια, και κυρίως η κατάληξη ότι ο στόχος μας, η σιμωνία όλων μας ότι ο στόχος μας είναι να μεγαλώσει η χώρα, διατηρώντας όμως επαναλαμβάνω την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Θα σας πάω τώρα σε ένα θέμα το οποίο άπτεται με έναν τρόπο επί των εθνικό θεμάτων. Είναι και επίκαιρο. Είναι το θέμα της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας. Δε θα μπω στην ονοματολογία, γιατί μάλλον..

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Tώρα σας έδωσε ο κ. Δένδιας που ήρθε αυτό το έναυσμα, έτσι;

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Βεβαίως είναι εδώ, είναι μέρος της ονοματολογίας, αλλά θα την αποφύγουμε την ονοματολογία, θα ήθελα να μείνουμε στα χαρακτηριστικά του Προέδρου.

Το λέω γιατί; Διότι η δική σας επιλογή ήταν ο Προκόπης Παυλόπουλος, ο οποίος έδινε έμφαση στα εθνικά θέματα κατά τις δημόσιες παρεμβάσεις του. Η κα Σακελαροπούλου την οποία στηρίξατε με την ψήφο σας άνοιξε έτσι μια κοινωνική ατζέντα που έδωσε στον θεσμό.
Άρα τα χαρακτηριστικά και άλλα όπως αν θα πρέπει να είναι πολιτικό ή μη πολιτικό πρόσωπο, έχει μπει και αυτό στη συζήτηση και κατά συνέπεια θα ήθελα έτσι τη δική σας οπτική σε αυτό το θέμα.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Ναι, η ερώτηση ποια είναι ακριβώς;

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Η ερώτηση είναι η εξής: Ποια κατά τη γνώμη σας θα πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά του Προέδρου της Δημοκρατίας; Υπό το φως και των υποδειγμάτων που έχουμε γνωρίσει έως σήμερα, έτσι;

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Ωραία, κοιτάξτε θα με αναγκάσετε να επαναλάβω κάτι που δήλωσα και πριν από μια εβδομάδα περίπου σε μία εκδήλωση που είχε κάνει ο

Οικονομικός Ταχυδρόμος.

Ότι η συζήτηση για ονόματα ή χαρακτηριστικά προσώπων, την ώρα που υπάρχει Πρόεδρος της Δημοκρατίας που με βάση το Σύνταγμα δικαιούται ανανέωση θητείας, είναι με έναν τρόπο ένας ευτελισμός όχι του προσώπου, αλλά του θεσμού.

Και είπα ότι αυτόν τον ευτελισμό τον αφήνει να διεξάγεται ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, διότι θα μπορούσε πάρα πολύ καθαρά να πει ξέρετε κάτι, σταματήστε τη συζήτηση θα ανανεώσω τη θητεία της κας Σακελαροπούλου.

Το ότι δεν το λέει, σημαίνει να μην πω ότι το έχει αποφασίσει να μην το κάνει, ότι μάλλον το σκέφτεται, έτσι; Θα πρέπει να μας εξηγήσει γιατί το σκέφτεται, θα πρέπει να μας πει αυτοκριτικά, στο βαθμό μάλιστα που το αποφασίσει, ότι έκανε λάθος που την πρότεινε και γιατί έκανε λάθος που την πρότεινε, που δεν ήταν καλή στα καθήκοντά της;

Σε κάθε περίπτωση μου δίνετε την ευκαιρία να πω δυο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι κατά τη γνώμη μου ο θεσμικός ευτελισμός, να το πω -βαριά λέξη αλλά εν πάση περιπτώσει ας μου επιτραπεί ο όρος- έχει έρθει από την ίδια την αναθεώρηση όχι του άρθρου 32, για το οποίο εγώ εισηγήθηκα την αναθεώρησή του και νομίζω ορθά με μια αίσθηση ευθύνης μετά από μια πολυετή πείρα για την ανάγκη σταθερότητας του πολιτικού συστήματος.

Αλλά εμείς είχαμε πει ο Πρόεδρος να εκλέγεται ει δυνατόν με 200, 180, αν δεν μπορεί με 151 κι αν δεν υπάρχει ούτε αυτό τότε έσχατη λύση να μην πέφτει η κυβέρνηση αλλά στην έβδομη ψηφοφορία οι δυο πλειονοψηφήσαντες υποψήφιοι να πηγαίνουν στη λαϊκή κρίση.

Η Νέα Δημοκρατία στην δεύτερη διαδικασία της αναθεώρησης το ’19 ήρθε και επέβαλε την άποψη με την πλειοψηφία της, τη θέση που είναι συνταγματική θέση σήμερα, ο Πρόεδρος να μπορεί να εκλεγεί ακόμα και με 120 ψήφους, με σχετική πλειοψηφία. Αυτό ευτελίζει το θεσμό.

Διότι εντάξει, δεν έχει τις αρμοδιότητες που είχε παλιότερα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αλλά αν μη τι άλλο είναι ρυθμιστής του πολιτεύματος, είναι εγγυητής της ενότητας του έθνους και βεβαίως της ομαλής λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, του πολιτεύματος.

Άρα οφείλουμε να έχουμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας ότι τουλάχιστον ένα πρόσωπο που θέλουμε να έχει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά δεν πρέπει να είναι ένα πρόσωπο παραταξιακό στενά, ένα πρόσωπο που θα βγαίνει με 120 ψήφους ή ένα πρόσωπο που θα το βάζουμε για μια χρήση και μετά χωρίς να εξηγούμε τον λόγο θα ταυ λέμε τελείωσες τώρα, ο επόμενος.

Δεν είναι Υπουργός Κυβέρνησης ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Αυτή είναι η θέση μου, αυτή είναι η άποψή μου και νομίζω ότι θα συμφωνήσουν μαζί μου και άνθρωποι που δεν έχουν τις ίδιες απόψεις και ιδέες σε άλλα θέματα.
Νομίζω ότι η σωστή θεσμική συμπεριφορά είναι μια συμπεριφορά σεβασμού ως προς τον θεσμό, όχι επαναλαμβάνω ως προς το πρόσωπο.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Ένα ερώτημα είναι εδώ, εάν μια εκλογή με 120 ψήφους θα δημιουργούσε θέμα δεδηλωμένης για μια Κυβέρνηση. Το άλλο ερώτημα είναι και θα ήθελα την άποψή σας λίγο..

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Δεν θα δημιουργούσε λίγο, τι λέτε εσείς;

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν ξέρω, εγώ ρωτώ εσείς απαντάτε.  

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Όχι, να το σχολιάσω αυτό ευθέως. Να σας πω ότι είναι προφανές, δεν θα δημιουργήσει με βάση το σύνταγμα τετελεσμένο γεγονός πτώσης Κυβέρνησης και ορθά, αλλά κοιτάξτε τώρα, εάν ας πούμε δεν είναι ένα νομοσχέδιο στο οποίο μπορεί κανείς να πει ότι χάνω την πλειοψηφία αλλά παίρνω από άλλους χώρους δυο-τρία νομοσχέδια για δικαιώματα όπως ήταν το νομοσχέδιο για το γάμο των ομόφυλων ζευγαριών.

Εδώ είναι ένα θέμα που έχει μια εκλογή σε ένα πρόσωπο που έχει ένα ιδιαίτερο συμβολισμό.  Εάν λοιπόν δεν μπορεί το κυβερνών κόμμα να έχει την πλειοψηφία της κοινοβουλευτικής του ομάδας σε αυτή την ψηφοφορία και ψάχνει δάνεια από ψήφους άλλων κομμάτων τίθεται μείζον πολιτικό ζήτημα κατά τη γνώμη μου.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Και να σας ρωτήσω εδώ επιπροσθέτως αν θεωρείτε πως πρέπει να μπει στην αναθεωρητική ύλη του συντάγματος το θέμα των αρμοδιοτήτων του Προέδρου. Αν πρέπει να πάμε σε μια κατεύθυνση ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων δηλαδή.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Όχι, όχι, εγώ δεν συμφωνώ με αυτό. Αλλιώς θα το έθετα και το 2018. Και πιστεύω ότι ορθώς το σύστημα είναι πρωθυπουργοκεντρικό, έχουμε προεδρευόμενη δημοκρατία αλλά με πολύ διακριτούς τους ρόλους του Προέδρου της Δημοκρατίας που δεν είναι να παρεμβαίνει στις αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας. Και έτσι πρέπει να παραμείνει. Αλλά να μην πάμε και στο άλλο άκρο του ευτελισμού, όπως σας είπα πιο πριν.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Μάλιστα. Έχουμε τρία λεπτά, κάτι παραπάνω, ίσως κλέψουμε και κανένα ακόμα, να μας κάνουν τη χάρη, να κλείσουμε με τα του οίκου σας, αυτό που ορίζετε προοδευτικό χώρο. Και θα ήθελα να μου πείτε, έχετε εκφραστεί υπέρ της ενότητας, καταρχάς, βλέπουμε όμως πολλές διαιρετικές τομές, διασπάσεις, και διαφορετικές εκδοχές. Προέκυψε τώρα τελευταία και μία πατριωτική αριστερά, δεν το είχαμε ακούσει ξανά….

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Δεν το είχα υπόψη μου αυτό.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Του κυρίου Στέφανου Κασσελάκη. Διακηρυγμένη. Και όταν είχε την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ.
Και ήθελα να μου πείτε εάν αυτές οι διαιρετικές τομές, αυτές οι διασπάσεις, οι οποίες ξεκίνησαν ήδη από το 2015, αυτά τα κομμάτια τέλος πάντων που αποκολλήθηκαν από το χώρο σας μπορούν σήμερα να επανασυγκολληθούν.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Κοιτάξτε, το ζήτημα δεν είναι να επανασυγκολλήσεις κομμάτια. Το ζήτημα είναι να δεις ποιο είναι το μεγάλο πρόβλημα τούτη την ώρα και για τον προοδευτικό χώρο αλλά είναι πρόβλημα και για τη χώρα, για το πολιτικό της σύστημα.

Και το πρόβλημα για τη χώρα και το πολιτικό σύστημα είναι ότι υπάρχει μία ανισορροπία πρωτοφανής, το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει αντιπολίτευση, αυτό είναι το πρόβλημα. Και αυτό προφανώς είναι κάκιστο για την κοινωνία, κάκιστο για τον προοδευτικό χώρο αλλά είναι κακό, επαναλαμβάνω, και για τη χώρα και για το πολιτικό σύστημα ακόμα και για το κυβερνών κόμμα είναι κακό.

Και άρα εγώ θα ξεκινούσα όχι από την ανάγκη επανασυγκόλλησης αλλά από την ανάγκη να υπάρξει μία στοιχειώδης συνεννόηση ανάμεσα σε αυτές τις κατακερματισμένες προοδευτικές δυνάμεις, τουλάχιστον σε ένα επίπεδο προγραμματικής και πολιτικής συζήτησης και σύγκλισης για τα μεγάλα θέματα της χώρας. Και αν είναι δυνατόν και ενός συντονισμού σε κοινοβουλευτικό επίπεδο.

Τούτη την ώρα αυτό το οποίο έχουμε είναι λίγο οξύμωρο. Πάντοτε και πριν τη μεταπολίτευση, πριν την δικτατορία εννοώ, και μετά τη μεταπολίτευση είχαμε κυβερνήσεις οι οποίες έπεφταν, δεν είχαμε αντιπολιτεύσεις που έπεφταν. Τώρα δεν έπεσε η Κυβέρνηση έπεσε η αντιπολίτευση στη χώρα.  
 

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Καλό είναι να πρωτοτυπούμε, κάθε τόσο να πρωτοτυπούμε.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Και έχουμε μία αντιπολίτευση η οποία Αξιωματική Αντιπολίτευση, η οποία δεν έκανε και τίποτα για να ανέβει αλλά έμεινε στάσιμη και έγινε Αξιωματική Αντιπολίτευση. Πήρε το 11,8% στις εκλογές τις εθνικές και το 12,9%-13% στις ευρωπαϊκές ύστερα από πέντε μήνες.

Άρα νομίζω ότι θα πρέπει να αναλάβουν όλοι τις ευθύνες τους απέναντι στο μείζον πρόβλημα για τη χώρα και το πολιτικό σύστημα. Με τσιγκλάτε να πω κιόλας ότι δεν είμαι και πολύ ευτυχής από την εικόνα που είδα στα μέσα ενημέρωσης της συνάντησης του Πρωθυπουργού με το νέο Αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, όπου η δήλωση ήταν ότι μόνο με την συναινέσεις πάει μπροστά η χώρα.

Ζωή να έχουμε, τόσα χρόνια, 50 χρόνια της μεταπολίτευσης το πολιτικό σύστημα και η χώρα πήγε μπροστά και με συγκρούσεις, όπου χρειάζεται.

Δεν είναι το ζητούμενο σήμερα η συναίνεση. Η αντιπολίτευση είναι το ζητούμενο. Και στο κάτω- κάτω, ούτε ο Παπανδρέου έκανε, είχε συναίνεση με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ούτε ο Κώστας Καραμανλής με τον Κωνσταντίνο Σημίτη, έτσι; Ούτε εγώ με τον κύριο Μητσοτάκη. Κάθε άλλο.

Αλλά νομίζω δεν πήγε άσχημα η χώρα στα βασικά της ζητήματα. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι αντιπολίτευση σοβαρή, συγκροτημένη, εμπεριστατωμένη αλλά ισχυρή αντιπολίτευση. Αυτό χρειάζεται η χώρα.

Και εν τοιαύτη περιπτώσει οι πολιτικές δυνάμεις του προοδευτικού χώρου, και θέλω να κλείσω με αυτό παίρνοντας λίγο από τον χρόνο σας, θα πρέπει να απαντήσουνε και σε ένα κρίσιμο ερώτημα. Τι γίνεται την επόμενη μέρα. Αργά ή γρήγορα.

Γιατί, για να μην αδικώ τον κύριο Ανδρουλάκη, είδα ότι το διόρθωσε. Αυτή την εικόνα την διόρθωσε. Είπε χτες ότι εγώ δεν θα συγκυβερνήσω με την Νέα Δημοκρατία όσο είμαι υπουργός, είμαι πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.

Αλλά ξέρετε κάτι; Δεν αρκεί να ξορκίζεις κάτι το οποίο θα έρθει στο τέλος ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία αν δεν κινηθείς σε μια άλλη κατεύθυνση.

Διότι κοιτάχτε τώρα, για την επόμενη μέρα στην χώρα υπάρχουν τρία σενάρια. Δεν υπάρχει αυτοδύναμη κυβέρνηση πια, όταν η αυτοδυναμία, και λέει ο πρωθυπουργός, ναι αλλά… εκλογικό νόμο είναι στο 38%.

Άρα τι υπάρχει; Μια εκδοχή είναι ο κύριος Μητσοτάκης να αποφασίσει να συνεργαστεί με τα κόμματα της Άκρας Δεξιάς. Βοήθεια μας. Μια δεύτερη εκδοχή είναι να αποφασίσει και να αποφασίσουν να συνεργαστούνε Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ. Το απεύχεται ο κύριος Ανδρουλάκης.

Μια τρίτη εκδοχή είναι να υπάρξει μια συνεργασία προοδευτικών δυνάμεων για να υπάρξει μια προοδευτική κυβέρνηση. Αν δεν κινηθούν από τώρα οι ηγεσίες των πολιτικών δυνάμεων του προοδευτικού χώρου σε αυτή την κατεύθυνση δεν θα γίνει πράξη ποτέ και θα πάμε σε ένα από τα δυο προηγούμενα σενάρια.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Ένα Λαϊκό Μέτωπο αλά Γκρεκ, λοιπόν.

Κος ΤΣΙΠΡΑΣ: Όχι. Δεν μιλάω για Λαϊκά Μέτωπα. Κάθε χώρα έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες και τις δικές της, αν θέλετε, έτσι, τα δικά της χαρακτηριστικά.

Αυτό το οποίο λέω, αυτό το οποίο λέω είναι ότι πρέπει πρώτα από όλα να υπάρξει μια αναζήτηση και συζήτηση για το εναλλακτικό πρόγραμμα διακυβέρνησης.

Συγκλίσεις των προοδευτικών δυνάμεων στα μεγάλα θέματα. Εξωτερική πολιτική, οικονομική πολιτική, κοινωνική πολιτική, κράτος Δικαίου. Τα μεγάλα θέματα που βασανίζουν σήμερα την χώρα.

Και από κει και πέρα βεβαίως αυτό, αν μπορεί να καταλήξει και μπορεί να καταλήξει μόνο αν υπάρχουν κάποιες συναινέσεις σε αυτά, μπορεί να δημιουργηθούνε και οι προϋποθέσεις και για μετεκλογικές ή για προεκλογικές συνεργασίες.

Αλλά αυτό που λέω πρωτίστως είναι συζήτηση πάνω στις πολιτικές, εναλλακτικές πολιτικές και αντιπολίτευση. Αυτό έχει ανάγκη η χώρα σήμερα.

Κος ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Κύριε πρόεδρε, σας ευχαριστώ θερμά.