Ο πόλεμος στο Ιράν & η επιστροφή της Pax Americana: Αναζητώντας νέες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο

Δεκάδες αεροσκάφη βρίσκονται στο αεροπλανοφόρο Gerald R. Ford, το οποίο επιχειρεί στο Ιραν από την 28η Φεβρουαρίου...

    Η προληπτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν σχετίζεται απαραίτητα με τη βιαιότητα του ιρανικού καθεστώτος, αλλά μάλλον υποκινείται και καθοδηγείται από την αίσθηση ότι η διαπραγματευτική θέση του Ιράν πρόκειται να αλλάξει και η γεωπολιτική του σημασία αυξάνεται εκθετικά.

Πέτρος Βαμβακάς*

Τριάντα πέντε χρόνια μετά το ιστορικό ερώτημα του Φράνσις Φουκουγιάμα για το αν η ιστορία έχει τελειώσει –με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την επικράτηση της φιλελεύθερης δημοκρατίας–, άρχισε μια συζήτηση που αμφισβήτησε και την παραμικρή ακόμη πιθανότητα να αληθεύει κάτι τέτοιο.

Το 2026, στην εποχή της κρίσης ηγεμονίας, δεν τίθεται πλέον ζήτημα αν η ιστορία έχει τελειώσει, αλλά αν ένα νέο κεφάλαιο της ιστορίας πρόκειται να γραφτεί. Η Μεσόγειος, μια περιοχή που για χιλιετίες βρισκόταν στο επίκεντρο ιστορικών σημείων καμπής, πρόκειται να αναδιαμορφωθεί πλήρως· αυτό δεν περιορίζεται σε κράτη όπως η Λιβύη, η Συρία και ο Λίβανος, τα οποία είναι στην καλύτερη περίπτωση ευάλωτα, αλλά και σε εδραιωμένα και φαινομενικά σταθερά κράτη, όπως η Ελλάδα, η Τουρκία και το Ισραήλ. Οι εξελίξεις στο Ιράν είναι το αποκορύφωμα μιας μακροχρόνιας αντιπαράθεσης, ενώ θα μπορούσε ενδεχομένως να θεωρηθεί ότι συνιστούν μια κυκλική διαδικασία γεωπολιτικής μετατόπισης και εξισορρόπησης. Το Ιράν ή η Περσία, πριν από το 1923, ήταν το ο βασικός δρων στο γεωπολιτικό τόξο από την Ινδία έως τη Μεσόγειο και η διαχωριστική ζώνη μεταξύ Βρετανίας και Ρωσίας. Επομένως, η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου δεν θα πρέπει να ορίζεται στενά από τα παράκτια κράτη, αλλά να θεωρείται ως άξονας μιας ευρύτερης περιοχής από την ινδική υποήπειρο έως το Γιβραλτάρ και από τη Μαύρη Θάλασσα έως το Κέρας της Αφρικής και τον Ινδικό Ωκεανό.

Η περιοχή, η οποία τους τελευταίους δύο αιώνες βρίσκεται σε κατάσταση επαναπροσδιορισμού, πρώτα κατά τον 19ο αιώνα στο πλαίσιο του «Ανατολικού Ζητήματος» και στη συνέχεια κατά τον 20ό αιώνα λόγω του ιμπεριαλιστικού κατακερματισμού και των μετα-αποικιακών κρατών, αναδιαμορφώνεται επί του παρόντος από την ρητή ηγεμονική φιλοδοξία των Ηνωμένων Πολιτειών. Ειδικά με το παρεμβατικό Δόγμα Τρούμαν, τις πολιτικές του Αϊζενχάουερ και την κρίση του Σουέζ. Χαρακτηριστικά, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, όταν αναφέρεται σε κράτη όπως η Σομαλία με υποτιμητικό τρόπο, δεν συνειδητοποιεί ότι η ανεπάρκεια της Σομαλίας δεν οφείλεται στην αδυναμία των Σομαλών να αυτοκυβερνηθούν, αλλά μάλλον αποτελεί καταγγελία της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού. Υπό αυτή την έννοια, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο οποίος, παρεμπιπτόντως, υιοθετεί τα νεοσυντηρητικά επιχειρήματα, υποστηρίζει ότι ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός θα αποφέρει καλύτερα αποτελέσματα. Ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα, ολόκληρη η περιοχή αναδιαμορφώνεται και πολλά από τα σημερινά σύνορα δεν θα παραμείνουν ανέπαφα.

Το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν και η σύγκρουση μεταξύ Πακιστάν και Αφγανιστάν, μόλις 48 ώρες πριν, όχι μόνο μεταδίδει τις ρεβιζιονιστικές τάσεις σε ολόκληρη την περιοχή, αλλά σηματοδοτεί και το τελευταίο κεφάλαιο μιας μεγάλης αντιπαράθεσης. Η προληπτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν σχετίζεται απαραίτητα με τη βιαιότητα του ιρανικού καθεστώτος, αλλά μάλλον υποκινείται και καθοδηγείται από την αίσθηση ότι η διαπραγματευτική θέση του Ιράν πρόκειται να αλλάξει και η γεωπολιτική του σημασία αυξάνεται εκθετικά. Επομένως, είναι αδιάφορο το ποιος είναι ο στόχος και το όραμα της τρέχουσας αμερικανικής κυβέρνησης στην εξωτερική πολιτική ή αν η εγχώρια κοινή γνώμη το υποστηρίζει. Το τρέχον γεωπολιτικό παίγνιο στην περιοχή πηγάζει από την αδυναμία των Ηνωμένων Πολιτειών, έπειτα από είκοσι χρόνια στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, την υπαρξιακή κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την απονομιμοποίηση διεθνών θεσμών όπως τα Ηνωμένα Έθνη και το ΝΑΤΟ, τη μετατόπιση της παγκόσμιας εξουσίας προς την Κίνα και την Ινδία και τις πολλαπλές κρίσεις πέρα από τις ακτές της Μεσογείου, από τα μέτωπα της Ουκρανίας και του Πακιστάν έως τη βραδεία και σταθερή σύγκρουση στο Κέρας της Αφρικής, το Μαρόκο και την Αλγερία ως τη Δυτική Σαχάρα.

Με κάθε μέρα που περνά και καθώς η αναταραχή στο Ιράν εντείνεται, είναι σαφές ότι ολόκληρη η περιοχή θα επηρεαστεί και ότι είμαστε έτοιμοι να περάσουμε από την Pax Americana (Αμερικανική Ειρήνη) στην Trump Turbulence (Αναταραχή Τραμπ), η οποία θα μπορούσε να αποβεί καταστροφική, καθώς βασίζεται στην αυξανόμενη ανασφάλεια, στη νοσταλγία του ένδοξου παρελθόντος, αλλά και στη στρατιωτική βία και την ιστορική άγνοια για να ανακτήσει την προηγούμενη ηγεμονική της θέση. Αν και πολλοί έχουν θεωρήσει τον τρέχοντα πόλεμο στο Ιράν ως πόλεμο επιλογής (war of choice), το Δόγμα Τραμπ και το Make America Great Again προέρχονται από μια αναζήτησή μιας χαμένης αίγλης και ισχύος. Πρέπει να γίνει δεκτό ότι η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τις καταστροφικές αποφάσεις πολιτικής στο Ιράκ και το Αφγανιστάν και ότι η προσπάθεια να αναβιώσει και να ανακτήσει κανείς ένα ένδοξο παρελθόν είναι πάντα χειρότερη επιλογή.

Η Ανατολική Μεσόγειος και το Ιράν έχουν, ιστορικά, σημαίνοντα ρόλο λόγω της θέσης τους σε σχέση με οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, και το να αγνοείς τα διδάγματα και τις παγίδες του παρελθόντος δεν σημαίνει ότι δημιουργείς λύσεις, αλλά ότι καθιστάς αναπόφευκτες νέες αποτυχίες. Σε ό,τι αφορά τον πολυγραφότατο Φουκουγιάμα, η ιστορία δεν περιορίζεται στις ερμηνείες του Μαρξ έναντι του Βέμπερ, αλλά πρέπει να συμπεριλαμβάνει και τις γεωπολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις οι οποίες δεν είναι μόνον θεωρητικές και στάσιμες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο βασικός παίκτης της προηγούμενης γεωπολιτικής ισορροπίας, επιδιώκουν να αντιστρέψουν τη διαδικασία.

* Πέτρος Βαμβακάς είναι Διεθνολόγος, Ααπληρωτής καθηγητής Τμήματος Πολιτικών Επιστημών & Διεθνών Σχέσεων, Emmanuel College, Διευθυντής στο Ινστιτούτο Μελετών Ανατολικής Μεσογείου, μέλος Γνωμοδοτικού Συμβουλίου ΕΝΑ

πηγή: enainstitute

Τραμπ: «Καταστρέφουμε ολοκληρωτικά το τρομοκρατικό καθεστώς του Ιράν, στρατιωτικά, οικονομικά και με οποιονδήποτε άλλο τρόπο»

Ο Τραμπ έχει ορκιστεί δημόσια να καταστρέψει ολοσχερώς το καθεστώς του Ιράν στρατιωτικά και οικονομικά!

    Το Axios αναφέρει ότι ο Τραμπ είπε στους ηγέτες της G7 ότι το Ιράν ήταν έτοιμο να παραδοθεί. Το IRGC του Ιράν εξαπολύει νέα φάση πυραύλων καθώς ο Τραμπ υπόσχεται να καταστρέψει το καθεστώς.

Ένα ρεπορτάζ του Axios αποκαλύπτει ότι ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε στους ηγέτες της G7 σε τηλεφωνική επικοινωνία ότι το Ιράν ήταν έτοιμο να παραδοθεί. Ταυτόχρονα, το IRGC του Ιράν ξεκίνησε μια νέα φάση πυραυλικών επιθέσεων που στοχεύουν ισραηλινές και αμερικανικές θέσεις στην περιοχή. 

Ο Τραμπ έχει ορκιστεί δημόσια να καταστρέψει ολοσχερώς το καθεστώς του Ιράν στρατιωτικά και οικονομικά. Εν τω μεταξύ, ένα ρεπορτάζ του CNN υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ υποτίμησε την πιθανότητα το Ιράν να προχωρήσει στο κλείσιμο του στρατηγικού Στενού του Ορμούζ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ, σύμφωνα με το axions, δήλωσε στην Ομάδα των Επτά χωρών σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν την Τετάρτη ότι το Ιράν ήταν έτοιμο να παραδοθεί, ανέφερε το Axios, επικαλούμενο αξιωματούχους τριών χωρών της G7 που συμμετείχαν στην τηλεφωνική επικοινωνία.

Το τηλεφώνημα έγινε προτού ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ορκιστεί εκδίκηση και παροτρύνει τους πολίτες να συνεχίσουν τον αγώνα τους ενάντια στις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Το ρεπορτάζ του Axios ανέφερε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ ήταν εξίσου σίγουρος για την έκβαση του πολέμου κατ' ιδίαν όσο και δημόσια.

Ωστόσο, σήμερα, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ προτίθενται να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια στην εκστρατεία τους κατά του ισλαμικού καθεστώτος του Ιράν, προειδοποιώντας το Ιράν να προσέχει τι θα συμβεί σήμερα και λέγοντας ότι οι ΗΠΑ κέρδιζαν τη σύγκρουση παρά τα όσα ισχυρίζονταν οι αναφορές.

«Καταστρέφουμε ολοκληρωτικά το τρομοκρατικό καθεστώς του Ιράν, στρατιωτικά, οικονομικά και με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, ωστόσο, αν διαβάσετε τους αποτυχημένους New York Times, θα νομίζετε λανθασμένα ότι δεν κερδίζουμε. Το Ναυτικό του Ιράν έχει εξαφανιστεί, η Πολεμική Αεροπορία τους δεν υπάρχει πια, οι πύραυλοι, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και όλα τα άλλα αποδεκατίζονται και οι ηγέτες τους έχουν εξαφανιστεί από προσώπου γης. Έχουμε απαράμιλλη ισχύ πυρός, απεριόριστα πυρομαχικά και άφθονο χρόνο - Παρακολουθήστε τι συμβαίνει σε αυτούς τους διαταραγμένους καθάρματα σήμερα. Σκοτώνουν αθώους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο εδώ και 47 χρόνια και τώρα εγώ, ως ο 47ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, τους σκοτώνω. Τι μεγάλη τιμή είναι να το κάνω αυτό», δήλωσε ο Τραμπ σε μια ανάρτηση στο Truth Social.

Εν τω μεταξύ, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε την 44η φάση της Επιχείρησης True Promise 4, στοχεύοντας μια σειρά από βασικές στρατιωτικές τοποθεσίες σε ισραηλινά κατεχόμενα εδάφη και αμερικανικές βάσεις σε όλη τη Δυτική Ασία.

Το IRGC δήλωσε ότι η επιχείρηση ξεκίνησε με ένα ισχυρό μπαράζ πυραύλων Kheibar Shekan, ο καθένας από τους οποίους έφερε κεφαλή ενός τόνου, οι οποίοι έπληξαν πολλαπλές στρατηγικές τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένων ισραηλινών στρατιωτικών θέσεων στα παλαιστινιακά εδάφη, το Τελ Αβίβ, το Εϊλάτ και τη Δυτική Αλ-Κουντς.

Ο διοικητής του αρχηγείου Khatam al Anbiya του Ιράν, Υποστράτηγος Ali Abdollahi, δήλωσε σε ανακοίνωσή του ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις θα αντισταθούν μέχρι την «τελευταία πνοή» ενάντια στους εχθρούς. Ο εχθρός, πρόσθεσε, θα «αναγκαστεί να πληρώσει το τίμημα για τα εγκλήματά του».

Νωρίτερα, ένα ρεπορτάζ του CNN ανέφερε ότι η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να υποτίμησε την πιθανότητα το Ιράν να κλείσει το στρατηγικό Στενό του Ορμούζ σε απάντηση στις στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ.

Πηγές του CNN αποκάλυψαν ότι, κατά τον σχεδιασμό της συνεχιζόμενης στρατιωτικής επιχείρησης, το Πεντάγωνο και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας δεν προέβλεψαν πλήρως ότι το Ιράν θα επιχειρούσε να κλείσει την πλωτή οδό, παρά τα μακροχρόνια σχέδια έκτακτης ανάγκης που έχουν αναπτυχθεί από τον αμερικανικό στρατό για ένα τέτοιο σενάριο.

Αξιωματούχοι των Υπουργείων Ενέργειας και Οικονομικών των ΗΠΑ ήταν παρόντες σε ορισμένες συναντήσεις σχεδιασμού πριν από την έναρξη της επιχείρησης, αλλά πηγές του CNN ανέφεραν ότι οι λεπτομερείς οικονομικές προβλέψεις και η διατμηματική ανάλυση που συνήθως διαμορφώνουν σημαντικές αποφάσεις δεν ήταν κεντρικής σημασίας στις συζητήσεις.

Η σύγκρουση έχει ήδη εισέλθει στην 13η ημέρα και καμία από τις δύο πλευρές δεν δείχνει διάθεση υποχώρησης.

Μοζτάμπα Χαμενεΐ: Το Στενό του Χορμούζ πρέπει να παραμείνει κλειστό - Εκδίκηση «μέχρι τέλους» για τα θύματα του πολέμου

Το πρώτο μήνυμα του Μοτζτάμπα Χαμενεϊ, νέου ηγέτη του Ιράν: «Οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή πρέπει άμεσα να κλείσουν»

    Εκδίκηση για τα θύματα του πολέμου που πυροδοτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου από την ισραηλινοαμερικανική επίθεση στο Ιράν, ορκίστηκε ο Μοζτάμπα Χαμενεΐ, στο πρώτο μήνυμά του ως νέος ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας,

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται με σφοδρές συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο, πυραυλικές και αεροπορικές επιθέσεις και σοβαρές ζημιές στις υποδομές του Λιβάνου.

Οι ανθρώπινες απώλειες αυξάνονται για στρατό και άμαχους, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί ότι το Ιράν βρίσκεται «κοντά στην ήττα» και διεμήνυσε ότι οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να κάνουν οποιαδήποτε ανοικοδόμηση του Ιράν «σχεδόν αδύνατη», καθώς ο πόλεμος έχει μπει στη 13η ημέρα του, τονίζοντας παράλληλα πως το Στενό του Χορμούζ πρέπει να παραμείνει κλειστό ως όργανο πίεσης.

Στο ίδιο μήνυμα, το πρώτο μετά την εκλογή του ως διαδόχου του πατέρα του, σημειώνεται ότι όλες οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή πρέπει να κλείσουν γιατί θα γίνουν στόχος επιθέσεων.

«Ένα μικρό μέρος αυτής της εκδίκησης έχει παρθεί μέχρι στιγμής, αλλά εφόσον δεν παρθεί μέχρι τέλους, αυτό θα παραμείνει μία από τις προτεραιότητές μας», τόνισε ο Μοζτάμπα Χαμενεΐ.

Το Ιράν έπληξε Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Μπαχρέιν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε σήμερα ότι αναχαίτισε drone που κατευθυνόταν προς την πετρελαιοπηγή Σέιμπα, το τρίτο αντίστοιχο περιστατικό που αναφέρεται σήμερα. Λίγο πριν τις 02:00 τα ξημερώματα, το υπουργείο είχε επισημάνει ότι αναχαίτισε drone που κατευθυνόταν στην ίδια πετρελαιοπηγή, η οποία βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της Σαουδικής Αραβίας.

Στο μεταξύ δημοσιογράφος του AFP ανέφερε ότι εκρήξεις ακούστηκαν σήμερα το πρωί στο κέντρο του Ντουμπάι, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μία από τις οποίες ήταν πολύ ισχυρή, καθώς το Ιράν συνεχίζει να στοχοθετεί χώρες του Κόλπου σε αντίποινα στα ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα εναντίον του.

Η δημοσιογράφος δήλωσε ότι είδε μικρές στήλες καπνού να υψώνονται πάνω από συνοικία της εμπορικής πρωτεύουσας των Εμιράτων λίγα λεπτά αφού ακούστηκαν οι εκρήξεις.

Στο Κουβέιτ το υπουργείο Ηλεκτρικής Ενέργειας ανακοίνωσε ότι έξι γραμμές μεταφοράς ρεύματος έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας αφού χτυπήθηκαν από συντρίμμια drones που αναχαιτίστηκαν. Το υπουργείο πρόσθεσε ότι η ηλεκτροδότηση και η υδροδότηση είναι υπό έλεγχο.

Εξάλλου στο Μπαχρέιν αυτόπτες μάρτυρες δήλωσαν στο Reuters ότι είδαν καπνό να υψώνεται από την περιοχή που βρίσκεται το διεθνές αεροδρόμιο της χώρας.

Παράλληλα το υπουργείο Εσωτερικών κάλεσε τους κατοίκους πολλών περιοχών να παραμείνουν στα σπίτια τους έπειτα από επίθεση, αποδιδόμενη στο Ιράν, εναντίον δεξαμενών υδρογονανθράκων.

Το υπουργείο ζήτησε με ανάρτησή του στο Χ από τους κατοίκους "της Χιντ, της Άραντ, της Καλάλι και της Σαμαχίζ να παραμείνουν στα σπίτια τους και να κλείσουν τα παράθυρα και τον εξαερισμό για προληπτικούς λόγους" προκειμένου να προστατευθούν από "τις ενδεχόμενες επιπτώσεις του καπνού μιας πυρκαγιάς" την οποία οι αρχές προσπαθούν να κατασβέσουν.

Νωρίτερα το υπουργείο Εσωτερικών του Μπαχρέιν είχε κάνει λόγο για "ιρανική επίθεση με στόχο δεξαμενές καυσίμων σε εγκατάσταση στο κυβερνείο του Μουχαράκ".

ΕΕ: Έκκληση για μείωση φόρων στο ρεύμα λόγω ενεργειακής κρίσης

«Έχουμε στείλει ένα πολύ σαφές μήνυμα στα κράτη μέλη: συνιστούμε να μειώσετε τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια», δήλωσε ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν στο Euronews.

    Σε συνέντευξή του στην πρωινή εκπομπή του Euronews, ο Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη μέλη να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια, ως τον ταχύτερο τρόπο για να μειωθούν οι λογαριασμοί των νοικοκυριών. Όπως είπε, η μείωση των επιβαρύνσεων θα «διευκολύνει και τη βιομηχανία να ανταγωνιστεί».

Ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν προειδοποιεί ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα για να συγκρατηθούν οι τιμές, ενώ οι ηγέτες της ΕΕ ζητούν άμεσες λύσεις

Ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν δήλωσε ότι «υπάρχουν ακόμη περισσότερα που πρέπει να γίνουν» για να περιοριστεί η απότομη αύξηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ως αποτέλεσμα της αστάθειας στη Μέση Ανατολή, την ώρα που οι Βρυξέλλες δέχονται πιέσεις από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μια βραχυπρόθεσμη λύση.

Σε συνέντευξή του στην πρωινή εκπομπή του Euronews, ο Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη μέλη να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια, ως τον ταχύτερο τρόπο για να μειωθούν οι λογαριασμοί των νοικοκυριών. Όπως είπε, η μείωση των επιβαρύνσεων θα «διευκολύνει και τη βιομηχανία να ανταγωνιστεί».

«Έχουμε στείλει ένα πολύ σαφές μήνυμα στα κράτη μέλη: συνιστούμε να μειώσετε τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια», δήλωσε ο Γιόργκενσεν στο Euronews. «Και μπορείτε να το κάνετε αύριο, δεν χρειάζεται να περιμένετε να κατατεθεί άλλη νομοθετική πρόταση. Μπορεί να γίνει άμεσα, σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα».

Την ίδια ώρα, οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να ζητήσουν εξηγήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να πιέσουν για συγκεκριμένες και άμεσα εφαρμόσιμες προτάσεις, όταν συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες για μια σύνοδο κορυφής που είχε προγραμματιστεί πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, αλλά πλέον αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο που είδε το Euronews, οι ηγέτες θα καλέσουν την Επιτροπή να παρουσιάσει αναθεωρημένο κείμενο για την ευρωπαϊκή αγορά άνθρακα, το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών, το αργότερο έως τον Ιούλιο του 2026. Ο Γιόργκενσεν δήλωσε στο Euronews ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «συζητά συνεχώς τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση της Ένωσης, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τις άμεσες ανάγκες».

Οι δηλώσεις του έρχονται μετά από μια ταραχώδη εβδομάδα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς το Ιράν συνεχίζει να πλήττει χώρες του Κόλπου, που αποτελούν βασικούς προμηθευτές και παραγωγούς πετρελαίου, επηρεάζοντας τη ροή φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η κλιμάκωση και η ένταση του πολέμου οδήγησαν την τιμή του πετρελαίου να εκτιναχθεί στα 100 δολάρια το βαρέλι στις αρχές της εβδομάδας, στη μεγαλύτερη άνοδο από το 2022.

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι αν το Ιράν προχωρήσει σε σχέδιο τοποθέτησης ναρκών στα Στενά, εμποδίζοντας τη διέλευση πλοίων, θα αντιμετωπίσει στρατιωτικές συνέπειες «που δεν έχουν ξαναδεί ποτέ». Η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει επίσης σχέδια για τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων ώστε να περνούν με ασφάλεια από τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο οι λεπτομέρειες της επιχείρησης παραμένουν ασαφείς.

Παράλληλα, συνάντηση των ηγετών της Ομάδας των Επτά αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, με τη συμμετοχή και του προέδρου Τραμπ, προκειμένου να συζητηθούν οι γεωοικονομικές συνέπειες του πολέμου με έμφαση στην ενέργεια, σύμφωνα με πηγές κοντά στο γραφείο του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος φιλοξενεί τη σύνοδο.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας βρίσκεται επίσης στα τελικά στάδια για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου ύψους 300 έως 400 εκατομμυρίων βαρελιών, σύμφωνα με πηγές της αγοράς. Θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη παρέμβαση σταθεροποίησης της αγοράς από τότε που η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε παγκόσμια ενεργειακή κρίση το 2022.

Ο Γιόργκενσεν, ο οποίος συμμετείχε σε συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας της Ομάδας των Επτά την Τρίτη, δήλωσε ότι μια απελευθέρωση αποθεμάτων θα ήταν χρήσιμη εφόσον βοηθούσε να μειωθούν οι παγκόσμιες ανησυχίες.

«Θα βοηθούσε να διατηρηθούν χαμηλά οι τιμές», δήλωσε στην Μαρία Ταδέο του Euronews. «Αυτή τη στιγμή, στην Ευρώπη, δεν αντιμετωπίζουμε προβλήματα ασφάλειας εφοδιασμού, αλλά φυσικά το ζήτημα των τιμών είναι εξαιρετικά σημαντικό για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας».

Τόνισε επίσης ότι σε καμία περίπτωση η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει εξετάσει το ενδεχόμενο να χαλαρώσει τις κυρώσεις στην ρωσική ενέργεια, κάτι που οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να εξετάζουν προκειμένου να περιοριστούν οι τιμές, ενώ και η Ουγγαρία κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να πράξει το ίδιο με επιστολή που προκάλεσε αντιδράσεις αυτή την εβδομάδα.

«Δεν θέλουμε σε καμία περίπτωση ρωσική ενέργεια», δήλωσε.

«Για εμάς έχουμε πει “όχι άλλο” και αυτή είναι μια στάση στην οποία θα επιμείνουμε».

Ανάλυση / Οι ΗΠΑ πυροδοτούν τον πόλεμο με το Ιράν, αλλά τα αραβικά κράτη του Κόλπου πληρώνουν το τίμημα, λένε πηγές του Κόλπου

Εν μέσω της αναταραχής, τα κράτη του Κόλπου προσπάθησαν να προβάλουν ηρεμία και αποφασιστικότητα..

    Η δυσαρέσκεια αυξάνεται στις αραβικές πρωτεύουσες του Κόλπου για τον πόλεμο που ούτε ξεκίνησαν ούτε ενέκριναν αλλά τώρα πληρώνουν οικονομικά και στρατιωτικά, με αεροδρόμια, ξενοδοχεία, λιμάνια και στρατιωτικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να πλήττονται από ιρανικές επιδρομές.

Οι ΗΠΑ μπορεί να τράβηξαν τη σκανδάλη στον πόλεμο του Ιράν, αλλά είναι ο πετρελαιοπαραγωγός Κόλπος που θα πληρώσει το τίμημα, λένε πηγές και αναλυτές του Κόλπου, σηματοδοτώντας την ανησυχία στους δεσμούς μεταξύ μιας περιοχής που δέχεται ιρανική επίθεση και της υπερδύναμης στην οποία βασίζεται για προστασία.

Στα παρασκήνια, η δυσαρέσκεια αυξάνεται στις αραβικές πρωτεύουσες του Κόλπου για τον πόλεμο που ούτε ξεκίνησαν ούτε ενέκριναν αλλά τώρα πληρώνουν οικονομικά και στρατιωτικά, με αεροδρόμια, ξενοδοχεία, λιμάνια και στρατιωτικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να πλήττονται από ιρανικές επιδρομές, δήλωσαν τρεις περιφερειακές πηγές, οι οποίες αρνήθηκαν να κατονομαστούν καθώς δεν είχαν εξουσιοδότηση να μιλήσουν δημόσια.

«Δεν είναι δικός μας πόλεμος. Δεν θέλαμε αυτή τη σύγκρουση, ωστόσο πληρώνουμε το τίμημα για την ασφάλεια και την οικονομία μας», δήλωσε στο Reuters ο Ebtesam Al-Ketbi, Πρόεδρος του Emirates Policy Center.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν είναι «αθώο», είπε. Οι κυβερνήσεις του Κόλπου είχαν διαβεβαιώσει την Τεχεράνη ότι δεν θα επέτρεπαν να χρησιμοποιηθούν τα εδάφη ή ο εναέριος χώρος τους από την Ουάσιγκτον στον πόλεμο. Ωστόσο, το Ιράν έχει εξαπολύσει κύματα επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους σε όλη την περιοχή παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, πλήττοντας την επιχειρηματική εμπιστοσύνη στη διαδικασία.

Το μεταοιλεμικό σενάριο του «τραυματισμένου λιονταριού» είναι μεγάλη ανησυχία για τον κόλπο.

Ενώ η ανησυχία για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αυξάνεται για μια σύγκρουση που πολλοί πιστεύουν ότι ξεκίνησε χωρίς διαβούλευση, ορισμένες περιφερειακές πηγές υποστηρίζουν ότι έχοντας ξεκινήσει τον πόλεμο, η Ουάσιγκτον θα πρέπει τώρα να τον δει για να εξαλείψει αυτό που βλέπουν ως επίμονη ιρανική απειλή στο κατώφλι τους.

«Εάν η Αμερική εγκαταλείψει τον πόλεμο τώρα χωρίς να πετύχει τη νίκη, θα είναι σαν να εγκαταλείπει ένα τραυματισμένο λιοντάρι», είπε ο Κέτμπι. «Το Ιράν θα παραμείνει απειλή για την περιοχή, ικανό να χτυπήσει ξανά. Και αν το καθεστώς καταρρεύσει, αφήνοντας ένα κενό εξουσίας, τα γειτονικά κράτη θα υποστούν τις συνέπειες».

Ερωτηθείς για σχόλιο, ο Λευκός Οίκος είπε ότι τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ μείωσαν τις πυραυλικές επιθέσεις αντιποίνων του Ιράν κατά 90%, «συνθλίβοντας την ικανότητά τους να πυροβολούν αυτά τα όπλα ή να παράγουν περισσότερα».
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι πρόσθεσε ότι ο Τραμπ ήταν σε στενή επαφή με εταίρους στη Μέση Ανατολή και ότι οι επιθέσεις του Ιράν στους γείτονές του υπογραμμίζουν γιατί η απειλή έπρεπε να εξαλειφθεί.

Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από τα κράτη του Κόλπου σε αιτήματα για σχολιασμό.

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου. Η Τεχεράνη απάντησε χτυπώντας το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ, σταματώντας ουσιαστικά τις αποστολές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ -- έναν αγωγό για περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG.

Σε ολόκληρη την περιοχή, το κλείσιμο του εναέριου χώρου είχε ως αποτέλεσμα οι αεροπορικές εταιρείες να ακυρώσουν περίπου 40.000 πτήσεις, τη μεγαλύτερη αναστάτωση στα παγκόσμια αεροπορικά ταξίδια από την πανδημία COVID-19. Εν τω μεταξύ, ο τουρισμός του Κόλπου δέχεται επίσης πλήγμα, θέτοντας σε κίνδυνο την προσεκτικά σχεδιασμένη εικόνα της περιοχής ως ασφαλούς και υψηλού επιπέδου hotspot διακοπών.

Τα κράτη του κόλπου σχεδιάζουν να επιλυφθούν, επανεκτιμήσουν την ασφάλειά τους

Εν μέσω της αναταραχής, τα κράτη του Κόλπου προσπάθησαν να προβάλουν ηρεμία και αποφασιστικότητα. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, δήλωσε την Παρασκευή ότι το έθνος του βρίσκεται σε περίοδο πολέμου, αλλά είναι καλά και είπε στους εχθρούς του ότι δεν είναι εύκολη λεία, στα πρώτα δημόσια σχόλιά του από τότε που το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους στα ΗΑΕ.

Την ίδια στιγμή, οι αναλυτές λένε ότι ο πόλεμος έχει αφήσει τα κράτη του Κόλπου να επανεκτιμήσουν τόσο την εξάρτησή τους από την Ουάσιγκτον όσο και την προοπτική να δεσμεύσουν τελικά την Τεχεράνη σε νέες περιφερειακές ρυθμίσεις ασφαλείας -- ακόμη και όταν η εμπιστοσύνη στο Ιράν έχει καταρρεύσει.

Για δεκαετίες, οι σχέσεις μεταξύ της Ουάσινγκτον και των κρατών του Κόλπου βασίζονταν σε έναν έμμεσο συμβιβασμό: την ενέργεια και το κεφάλαιο του Κόλπου - συμπεριλαμβανομένων εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που δαπανήθηκαν για αμερικανικά όπλα, προηγμένη τεχνολογία και αγαθά και υπηρεσίες - σε αντάλλαγμα για την προστασία των ΗΠΑ, δήλωσε ο Fawaz Gerges του London School of Economics.

Ο Gerges είπε ότι ο πόλεμος είχε κλονίσει αυτές τις υποθέσεις. Τώρα, είπε, τα κράτη του Κόλπου θα επιταχύνουν τις προσπάθειες διαφοροποίησης των εταιρικών σχέσεων τους στο εξωτερικό και την ασφάλεια, συνειδητοποιώντας ότι «δεν μπορούν πραγματικά να βασίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες για την προστασία της ενέργειας, του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του λαού τους και της κυριαρχίας τους».

Οι τελευταίες ανησυχίες του Κόλπου για την Ουάσινγκτον απηχούν την ανησυχία που αισθάνεται η Σαουδική Αραβία για την αποτυχία των ΗΠΑ να ανταποδώσουν το Ιράν μετά την επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους το 2019 στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις Abqaiq και Khurais του βασιλείου. Η Ουάσιγκτον και το Ριάντ κατηγόρησαν την Τεχεράνη για τις επιθέσεις, η οποία αρνήθηκε την ευθύνη.

Ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Κέντρου Ερευνών του Κόλπου με έδρα τη Σαουδική Αραβία, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον απέτυχε να προετοιμάσει διασφαλίσεις για τους περιφερειακούς συμμάχους της ή να διασφαλίσει τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του πολέμου, λέγοντας ότι το κόστος για τις οικονομίες των κρατών του Κόλπου είναι «φρικτό».

Επιχειρηματίας αποδοκιμάζει το «σέρνοντας τον κόλπο σε σύγκρουση»

Ο Σάγκερ είπε ότι ο πόλεμος είχε δείξει τα όρια του να βασίζεσαι αποκλειστικά σε εξωτερικές εγγυήσεις ασφαλείας, ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, προσθέτοντας ότι οι χώρες του Κόλπου πρέπει να ενισχύσουν τις δικές τους αμυντικές δυνατότητες και να προετοιμαστούν για μελλοντικές κρίσεις.

«Οι εξωτερικές δυνάμεις τείνουν επίσης να λαμβάνουν αποφάσεις με βάση τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα και όχι αυτά του Κόλπου. Ως αποτέλεσμα, τα κράτη του Κόλπου πιθανότατα θα ακολουθήσουν μια πιο προσεκτική και ισορροπημένη προσέγγιση στις σχέσεις τους τόσο με το Ιράν όσο και με σημαντικούς διεθνείς εταίρους», πρόσθεσε ο Sager.

Σε μια σπάνια δημόσια επίπληξη, ο εξέχων επιχειρηματίας των Εμιράτων Khalaf Al Habtoor αμφισβήτησε τους στόχους του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου στο Ιράν.

«Εάν τα χτυπήματα είχαν ως στόχο τον περιορισμό του Ιράν, έλαβαν υπόψη τις περιφερειακές συνέπειες -- ή απλώς αγνοήθηκε το κόστος της εμπλοκής του Κόλπου σε μια σύγκρουση στην οποία δεν συμμετείχε απλώς αγνοήθηκε;» δήλωσε ο Al Habtoor, ιδρυτής του Al Habtoor Group.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, προειδοποίησε την Τρίτη ότι η συνεχιζόμενη διακοπή της ναυτιλίας μέσω του Ορμούζ θα έχει «καταστροφικές συνέπειες» για τις αγορές πετρελαίου.

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν, ωστόσο, δήλωσαν ότι δεν θα επιτρέψουν την αποστολή «ενός λίτρου πετρελαίου» από τη Μέση Ανατολή εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι η Ουάσινγκτον θα χτυπήσει το Ιράν σκληρότερα εάν μπλοκάρει τις εξαγωγές πετρελαίου.

Πηγές κοντά σε αραβικούς κυβερνητικούς κύκλους του Κόλπου λένε ότι η απογοήτευση με τον Τραμπ είναι βαθιά σε όλη την περιοχή. Πολλοί πιστεύουν ότι έσυρε τον Κόλπο σε έναν πόλεμο που διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από το Ισραήλ, χωρίς να μοιραστεί ένα σχέδιο και να ενεργήσει βιαστικά και χωρίς να σταθμίσει πλήρως τις πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις για τους συμμάχους.

Μια πηγή του Κόλπου που γνωρίζει τη χάραξη πολιτικής των ΗΠΑ είπε ότι οι βασικές αποφάσεις ελήφθησαν από έναν μικρό εσωτερικό κύκλο γύρω από τον Τραμπ που λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός των παραδοσιακών καναλιών πολιτικής των ΗΠΑ.

«Είναι επιχειρηματίες και διαπραγματευτές, όχι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καριέρας», είπε η πηγή, προσθέτοντας ότι αυτή η προσέγγιση άφησε τους εταίρους του Κόλπου εκτεθειμένους στις 
συνέπειες των αποφάσεων αυτού του κύκλου.

Samia Nakhoul / Reuters

Ήρθε η ώρα ο κόσμος να προχωρήσει χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες

Αν πραγματικά εκτιμούμε αυτό το σύστημα, πρέπει τώρα να το αποδείξουμε με πόρους και όχι απλώς με ρητορική.

    Σχεδόν οκτώ δεκαετίες μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η παγκόσμια τάξη που αναδύθηκε αρχίζει να καταρρέει. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που κάποτε ήταν η σταθεροποιητική τους δύναμη, φαίνεται τώρα να ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για αυτή την αναστάτωση.

Justin Robinson *

Οι ΗΠΑ δεν θέλουν πλέον να είναι ο εγγυητής της παγκόσμιας τάξης. Ήρθε η ώρα να αναλάβουμε και οι υπόλοιποι αυτή την ευθύνη.

Στις 28 Φεβρουαρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν πόλεμο κατά του Ιράν. Οι επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ πραγματοποιήθηκαν χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση ή έγκριση από τα Ηνωμένα Έθνη και στόχευσαν και σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Μόλις δύο μήνες νωρίτερα, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν μια άλλη επίθεση στη Βενεζουέλα, κατά την οποία οι ειδικές δυνάμεις τους απήγαγαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από την κατοικία του στο Καράκας και τον μετέφεραν στη Νέα Υόρκη, όπου αντιμετωπίζει ποινικές κατηγορίες σε ομοσπονδιακό δικαστήριο.

Ανάμεσα σε αυτές τις δύο βίαιες επιθέσεις, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποχώρησε από 66 διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων 31 οντοτήτων του ΟΗΕ, και ίδρυσε το Συμβούλιο Ειρήνης, ένα νέο θεσμό του οποίου προεδρεύει προσωπικά και το οποίο, όπως πρότεινε, θα μπορούσε να αντικαταστήσει τον ΟΗΕ.

Αυτές και άλλες εξελίξεις των τελευταίων ετών καταδεικνύουν ότι η παγκόσμια τάξη που οι ΗΠΑ βοήθησαν να εγκαθιδρυθεί το 1945 δεν εξυπηρετεί πλέον τα συμφέροντά τους.

Για οκτώ δεκαετίες, ο αμερικανικός προϋπολογισμός, η διπλωματία και η στρατιωτική ισχύς διατήρησαν αυτήν την αρχιτεκτονική. Όποιες και αν είναι οι επικρίσεις για τον τρόπο άσκησης αυτής της ισχύος, η κλίμακα της δέσμευσης ήταν αξιοσημείωτη και οι ΗΠΑ δεν ήταν υποχρεωμένες να το κάνουν αυτό. Το επέλεξαν.

Ο κόσμος του 2026 έχει ελάχιστη σχέση με το 1945. Η Ευρώπη έχει ανοικοδομηθεί. Η Κίνα έχει ανέβει. Ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και πολλά κράτη του Κόλπου είναι πλούσια. Και η Βραζιλία, η Ινδονησία, η Νιγηρία, η Ινδία, το Βιετνάμ και άλλες χώρες βρίσκονται σε άνοδο.

Οι σημερινές απειλές - κλιματική αλλαγή, πανδημίες, τρομοκρατία και άλλες – ήταν σχεδόν αδιανόητες όταν συντάχθηκε ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών. Δεν είναι παράλογο για τους Αμερικανούς να αναρωτιούνται γιατί θα πρέπει να συνεχίσουν να επωμίζονται ένα δυσανάλογο βάρος για ένα σύστημα που έχει σχεδιαστεί για έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια.

Το ερώτημα είναι τι σκοπεύει να κάνει ο υπόλοιπος κόσμος. Για πολύ καιρό, η πολυμέρεια ήταν κάτι που παρείχαν οι ΗΠΑ και κατανάλωναν άλλοι. Τα ευρωπαϊκά έθνη προστατεύονταν από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, ενώ παράλληλα επέκριναν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Τα αναπτυσσόμενα έθνη απαιτούσαν θεσμικές μεταρρυθμίσεις, ενώ βασίζονταν στην αμερικανική χρηματοδότηση. Μικρά κράτη όπως αυτά της Καραϊβικής επικαλούνταν το διεθνές δίκαιο ως ασπίδα μας, ενώ συνέβαλαν ελάχιστα στην επιβολή του.

Αν πραγματικά εκτιμούμε αυτό το σύστημα, πρέπει τώρα να το αποδείξουμε με πόρους και όχι απλώς με ρητορική.

Ένα ισχυρό πρώτο βήμα θα ήταν η μεταφορά της έδρας του ΟΗΕ από τη Νέα Υόρκη ως αναγνώριση της πραγματικότητας. Γιατί να παραμείνει ο παγκόσμιος οργανισμός σε ένα έθνος που αποσύρεται από τόσα πολλά από τα μέρη του και χτίζει εναλλακτικές λύσεις;

Η μετεγκατάσταση θα σηματοδοτούσε ότι η διεθνής κοινότητα σκοπεύει να διατηρήσει την πολυμέρεια ανεξάρτητα από την αμερικανική συμμετοχή και ότι είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε το κόστος για να το πράξουμε. Και υπάρχουν πολλές επιλογές για το πού μπορεί να εδρεύει ο ΟΗΕ. Η Γενεύη και η Βιέννη μπορούν να προσφέρουν ουδετερότητα. Το Ναϊρόμπι και το Ρίο ντε Τζανέιρο θα επικεντρώνονταν στον οργανισμό στον Παγκόσμιο Νότο.

Ένα νησιωτικό έθνος είναι επίσης μια επιλογή: Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, Μπαρμπάντος, Τζαμάικα ή Μαυρίκιος. Μια τέτοια επιλογή θα υπογράμμιζε ότι αυτός είναι πλέον ένας θεσμός για τους ευάλωτους, όχι για τους ισχυρούς.

Αν ο κόσμος μπορεί να κινητοποιήσει τρισεκατομμύρια για πολέμους και διασώσεις, μπορεί να χρηματοδοτήσει και μια μεταφορά κεντρικών γραφείων.

Πιο ουσιαστικά, ο ΟΗΕ απαιτεί ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης. Οι ΗΠΑ έχουν παράσχει περίπου το 22% του τακτικού προϋπολογισμού και πολύ περισσότερο για την διατήρηση της ειρήνης. Αυτή η εξάρτηση έδωσε στην Ουάσιγκτον υπερβολική επιρροή και κατέστησε τον οργανισμό όμηρο της εσωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Αν εκτιμούμε την πολυμέρεια, πρέπει να καλύψουμε το κενό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κίνα, η Ιαπωνία, τα κράτη του Κόλπου και οι αναδυόμενες οικονομίες πρέπει να συνεισφέρουν ανάλογα με το μερίδιό τους σε μια λειτουργική διεθνή τάξη. Μια διαφοροποιημένη βάση χρηματοδότησης θα διασφάλιζε την επιβίωση και θα εκδημοκρατικοποιούσε την παγκόσμια διακυβέρνηση με τρόπους που έπρεπε να γίνουν εδώ και καιρό.

Ο επείγων χαρακτήρας αυτών των μεταρρυθμίσεων υπογραμμίζεται από τις κρίσεις που εκτυλίσσονται τώρα. Οι επιθέσεις κατά του Ιράν διακινδυνεύουν μια ευρύτερη περιφερειακή πυρκαγιά που θα μπορούσε να προσελκύσει τα κράτη του Κόλπου, να διαταράξει τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό και να βυθίσει τις εύθραυστες οικονομίες σε ύφεση. Η απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας έχει αποσταθεροποιήσει τη Λατινική Αμερική και έχει δημιουργήσει προηγούμενο ότι κανένας κυρίαρχος ηγέτης δεν είναι εκτός της εμβέλειας μονομερούς βίας.

Εν τω μεταξύ, οι πόλεμοι στη Γάζα και το Σουδάν συνεχίζονται, η ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό παραμένει βυθισμένη σε συγκρούσεις και εκατομμύρια εκτοπισμένοι άνθρωποι πιέζουν τις δυνατότητες των γειτονικών κρατών. Σε κάθε περίπτωση, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει αποδειχθεί ανίκανο ή απρόθυμο να δράσει, παραλυμένο από την ίδια τη δομή του βέτο που ευνοεί τους ισχυρούς έναντι των ευάλωτων.

Ένας μετατοπισμένος και αναζωογονημένος ΟΗΕ, με ευρεία χρηματοδότηση και χωρίς πλέον να εξαρτάται από έναν μόνο προστάτη, δεν θα έλυνε αυτές τις κρίσεις από τη μια μέρα στην άλλη. Θα μπορούσε όμως να ενεργήσει με μεγαλύτερη νομιμότητα και λιγότερο επιλεκτική ηθική.

Θα μπορούσε να εγκρίνει ανθρωπιστικούς διαδρόμους χωρίς φόβο ότι τα γεωπολιτικά συμφέροντα ενός μέλους θα εμποδίσουν τη δράση. Θα μπορούσε να συγκαλέσει έκτακτες συνεδριάσεις για τη σταθεροποίηση των τιμών ενέργειας, να συντονίσει την ελάφρυνση του χρέους για έθνη που έχουν φτάσει στα πρόθυρα των κρίσεων στις τιμές των βασικών προϊόντων που προκαλούνται από συγκρούσεις και να αναπτύξει ειρηνευτικές αποστολές που δεν εξαρτώνται από την δημοσιονομική πολιτική μιας χώρας. Το θέμα δεν είναι ότι ένας μεταρρυθμισμένος ΟΗΕ θα ήταν τέλειος. Είναι ότι ο τωρινός ΟΗΕ είναι δομικά ανίκανος να ανταποκριθεί στις ίδιες τις έκτακτες ανάγκες που απαιτούν συλλογική δράση.

Κάθε μήνας αδράνειας διευρύνει το χάσμα μεταξύ αυτών που υπόσχεται ο θεσμός και αυτών που προσφέρει, διαβρώνοντας την πίστη των πιο ευάλωτων εθνών ότι η πολυμέρεια αξίζει να υπερασπιστεί κανείς.

Η αρχιτεκτονική του κλίματος απαιτεί επίσης ιδιαίτερα επείγουσα δράση. Η αμερικανική αποχώρηση από τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή απειλεί το Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα, το Ταμείο Προσαρμογής και τους μηχανισμούς Απώλειας και Ζημιάς. Για τα Μικρά Νησιωτικά Αναπτυσσόμενα Κράτη και άλλες χώρες που είναι ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή, αυτά είναι σανίδες σωτηρίας, όχι αφαιρέσεις.

Το περιθώριο για την οικοδόμηση χρηματοδότησης για το κλίμα ανεξάρτητα από τη συμμετοχή των ΗΠΑ είναι στενό, αλλά υπάρχει. Η Ευρώπη πρέπει να επιδείξει την ηγετική της θέση στην κλιματική αλλαγή με πόρους. Η Κίνα, η χώρα με τις μεγαλύτερες εκπομπές ρύπων στον κόσμο, έχει την ικανότητα να γίνει σημαντικός παράγοντας συνεισφοράς εάν επιθυμεί να διεκδικήσει ηθική ηγεσία.

Για την Καραϊβική, αυτός ο μετασχηματισμός απαιτεί τόσο ταπεινότητα όσο και φιλοδοξία. Ταπεινότητα επειδή εδώ και καιρό βασιζόμαστε σε πλαίσια για τα οποία κάναμε ελάχιστα για να χρηματοδοτήσουμε. Φιλοδοξία επειδή έχουμε 14 ψήφους στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ηθική αυθεντία από την πρώτη γραμμή της κλιματικής αλλαγής και μια παράδοση να υπερβαίνουμε το όριο των δυνατοτήτων μας.

Η Κοινότητα της Καραϊβικής (CARICOM) θα πρέπει να προτείνει ψήφισμα σχετικά με τη μετεγκατάσταση των κεντρικών γραφείων και τη μεταρρύθμιση της χρηματοδότησης, να συγκαλέσει κράτη με παρόμοια νοοτροπία και να ενισχύσει το Δικαστήριο της Καραϊβικής ως περιφερειακό σημείο αναφοράς όταν οι παγκόσμιοι μηχανισμοί αποτυγχάνουν. Τα μπλοκ που εκπροσωπούν τα αναπτυσσόμενα κράτη μικρών νησιών, την Αφρική και άλλα μέρη του αναπτυσσόμενου κόσμου έχουν τον αριθμό των μελών για να αναδιαμορφώσουν τη διακυβέρνηση εάν ενεργήσουν από κοινού.

Οι ΗΠΑ παραμένουν η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, η ισχυρότερη στρατιωτική του δύναμη και έδρα πολλών από τα ιδρύματα, τα πανεπιστήμια, τις εταιρείες και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που προωθούν την παγκόσμια πρόοδο. Οι Αμερικανοί που πιστεύουν στην πολυμέρεια παραμένουν πολυάριθμοι και έχουν επιρροή. Η πόρτα για ανανεωμένη αμερικανική δέσμευση θα πρέπει να παραμένει πάντα ανοιχτή.

Αλλά ο υπόλοιπος κόσμος δεν μπορεί να περιμένει επ' αόριστον την επίλυση της εσωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Πρέπει να οικοδομήσουμε θεσμούς αρκετά ανθεκτικούς ώστε να λειτουργούν με ή χωρίς την αμερικανική συμμετοχή.

Το 1945, μια Αμερική, κουρασμένη από τον πόλεμο και γενναιόδωρη, επέλεξε να χτίσει αντί να υποχωρήσει, και αυτή η επιλογή διαμόρφωσε τον κόσμο που κληρονομήσαμε. Το 2026, μια διαφορετική Αμερική έκανε μια διαφορετική επιλογή. Θα πρέπει να την αποδεχτούμε χωρίς μνησικακία και να την αναγνωρίσουμε για αυτό που είναι, μια πρόσκληση να αναλάβουμε επιτέλους την ευθύνη της διεθνούς τάξης που ισχυριζόμαστε ότι εκτιμούμε.

πηγή: Al Jazeera

______________________________

* Ο Τζάστιν Ρόμπινσον  Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου των Δυτικών Ινδιών

Ο καθηγητής C Justin Robinson είναι Αντιπρύτανης και Διευθυντής της Πανεπιστημιούπολης Five Islands του Πανεπιστημίου των Δυτικών Ινδιών στην Αντίγκουα και Μπαρμπούντα.

ΚΙΝΑ / Γουάνγκ Γι: «O πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν θα έπρεπε να συμβεί»

Ο Κινέζος ΥΠΕΞ, Γουάνγκ Γι, επανέλαβε ότι οι σχέσεις του Πεκίνου με τη Μόσχα παραμένουν ακλόνητες, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας των δύο χωρών.

Ο Κινέζος ΥΠΕΞ, Γουάνγκ Γι

    «Η Μέση Ανατολή έχει παραδοθεί στις φλόγες. Αυτός είναι ένας πόλεμος που δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβεί. Είναι ένας πόλεμος που δεν ωφελεί κανέναν», ανέφερε ο κινέζος υπουργός Εξωτερικών, Γουάνγκ Γι, σε συνέντευξη Τύπου στο Πεκίνο. «Ο νόμος της ζούγκλας δεν πρέπει να επιστρέψει και να επικρατήσει στον κόσμο», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.

Ο Κινέζος ΥΠΕΞ, Γουάνγκ Γι, τόνισε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή «δεν θα έπρεπε να συμβεί» και ζήτησε να αποφευχθεί ο νόμος της ζούγκλας. Τόνισε επίσης τη σημασία βελτίωσης των σχέσεων Κίνας-ΗΠΑ με αφορμή πιθανή επίσκεψη Τραμπ.

Οπόλεμος στη Μέση Ανατολή «δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβεί», δήλωσε ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας Γουάνγκ Γι, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή.

«Η Μέση Ανατολή έχει παραδοθεί στις φλόγες. Αυτός είναι ένας πόλεμος που δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβεί. Είναι ένας πόλεμος που δεν ωφελεί κανέναν», ανέφερε ο κινέζος υπουργός Εξωτερικών σε συνέντευξη Τύπου στο Πεκίνο. «Ο νόμος της ζούγκλας δεν πρέπει να επιστρέψει και να επικρατήσει στον κόσμο», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.

Ο ΥΠΕΞ της Κίνας σημείωσε ακόμη ότι το Πεκίνο και οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να καταβάλουν κοινές προσπάθειες για να γεφυρώσουν τις διαφορές τους, ενόψει της αναμενόμενης επίσκεψης του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο τον Απρίλιο. Αν και δεν επιβεβαίωσε την επίσκεψη, ο Γουάνγκ Γι τόνισε πως το 2026 αποτελεί μια «σημαντική χρονιά» για τις σινοαμερικανικές σχέσεις.

Παράλληλα, επανέλαβε ότι οι σχέσεις του Πεκίνου με τη Μόσχα παραμένουν ακλόνητες, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας των δύο χωρών

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ διορίστηκε νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν καθώς κλιμακώνεται ο περιφερειακός πόλεμος

 Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ διορίστηκε τρίτος ανώτατος ηγέτης του Ιράν από τη Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων τη Δευτέρα.'

    Το Ιράν διόρισε τη Δευτέρα τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ για να διαδεχθεί τον πατέρα του Αλί Χαμενεΐ ως ανώτατο ηγέτη , σηματοδοτώντας ότι οι σκληροπυρηνικοί παραμένουν σταθερά στην εξουσία, ενώ ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, που διήρκεσε μια εβδομάδα, οδήγησε τις τιμές του πετρελαίου σε άνοδο και τις ασιατικές χρηματιστηριακές αγορές σε κατακόρυφη πτώση.

Η Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων του Ιράν διόρισε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως τον τρίτο ανώτατο ηγέτη της χώρας, μετά τον θάνατο του πατέρα του σε ισραηλινή επιδρομή. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί πάνω από τα 100 δολάρια ΗΠΑ το βαρέλι καθώς η σύγκρουση διευρύνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Η Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων του Ιράν διόρισε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τον 56χρονο γιο του εκλιπόντος Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ως τον τρίτο ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η ανακοίνωση έγινε λίγο μετά τα μεσάνυχτα ώρα Τεχεράνης τη Δευτέρα.

«Με αποφασιστική ψήφο, η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων διόρισε τον Αγιατολάχ Σεγέντ Μοτζτάμπα Χοσεΐνι Χαμενεΐ ως τον τρίτο Ηγέτη του ιερού συστήματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», ανέφερε η Συνέλευση σε ανακοίνωσή της .
Ο διορισμός έρχεται μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου, κατά τη διάρκεια της εναρκτήριας ομοβροντίας της συνεχιζόμενης σύγκρουσης μεταξύ του Ιράν και ενός αμερικανο-ισραηλινού στρατιωτικού συνασπισμού. Ο νεότερος Χαμενεΐ, ένας μυστικοπαθής κληρικός, θεωρούνταν εδώ και καιρό υποψήφιος για τη θέση, ακόμη και πριν από τον θάνατο του πατέρα του.

Ως ανώτατος ηγέτης, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αναλαμβάνει την τελική εξουσία σε όλα τα κρατικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν και οποιωνδήποτε αποφάσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.

The moment Mojtaba Khamenei was announced the new supreme leader of Iran pic.twitter.com/EkGSrjeLKT

— Hadi (@HadiNasrallah) March 8, 2026

Ιστορικό του διορισμού

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν είχε εμφανιστεί ή ακουστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου. Δεν είχε ποτέ κατέχει αιρετή ή επίσημα διορισμένη κυβερνητική θέση, ωστόσο διατηρεί στενούς δεσμούς με το παραστρατιωτικό Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν, το οποίο διεξάγει επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον του Ισραήλ και των αραβικών κρατών του Κόλπου από τότε που κλιμακώθηκε η σύγκρουση.

Υπήρξε διαφωνία σχετικά με την επιλογή του μεταξύ ορισμένων πολιτικών προσωπικοτήτων στο Ιράν, οι οποίοι επέκριναν την έννοια της κληρονομικής διαδοχής στον ρόλο του ανώτατου ηγέτη, παρομοιάζοντάς την με τη δυναστική διακυβέρνηση του Σάχη που ανατράπηκε κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Παρ' όλα αυτά, ανώτεροι κληρικοί εντός της Συνέλευσης Εμπειρογνωμόνων προχώρησαν στην ψηφοφορία. Ο ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση μετά την ανακοίνωση, επαίνεσε τη Συνέλευση για τη «θαρραλέα» σύγκλησή της παρά τις συνεχιζόμενες αεροπορικές επιδρομές στην Τεχεράνη.

Ο Λαριτζανί δήλωσε ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είχε εκπαιδευτεί από τον πατέρα του και «μπορεί να χειριστεί αυτή την κατάσταση», καλώντας το έθνος να ενωθεί πίσω από τον νέο ηγέτη.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ πιστεύεται ότι έχει ακόμη πιο σκληρές απόψεις από αυτές του εκλιπόντος πατέρα του. Οι αναλυτές σημειώνουν ότι, ενώ οι βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές από τις αμερικανικές επιδρομές, η χώρα εξακολουθεί να διατηρεί ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού σε επίπεδα ένα τεχνικό βήμα κάτω από την ποιότητα για όπλα.

Σε αντίθεση με τον πατέρα του, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θα μπορούσε να επιλέξει να επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Τόσο το Ισραήλ όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις σχετικά με αυτό το ενδεχόμενο.

Διεθνής αντίδραση

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την έντονη αντίθεσή του στον διορισμό. Την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε στο ABC News ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να έχει λόγο στο ποιος θα ηγηθεί του Ιράν.

«Αν δεν λάβει την έγκρισή μας, δεν θα αντέξει για πολύ», είπε ο Τραμπ. Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι ο τερματισμός του πολέμου θα ήταν μια «κοινή» απόφαση που θα ληφθεί από κοινού με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, λέγοντας στους Times of Israel: «Θα δούμε τι θα συμβεί».

Το Ισραήλ, πριν από την ανακοίνωση, είχε απειλήσει να στοχοποιήσει όποιον εκλεγόταν ως ο νέος ανώτατος ηγέτης.

Το IRGC εξέδωσε δήλωση δηλώνοντας την ετοιμότητά του να υπηρετήσει υπό τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Η λιβανέζικη ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ, η οποία υποστηρίζεται από την Τεχεράνη, εξέφρασε επίσης την υποστήριξή της για τον διορισμό.

Οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι

Η κλιμακούμενη σύγκρουση έχει προκαλέσει σοκ στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αργού πετρελαίου των ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 20% στις πρώτες συναλλαγές της Δευτέρας, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2022. Το αργό πετρέλαιο Brent αυξήθηκε κατά 17% στα 108,73 δολάρια ΗΠΑ το βαρέλι, έχοντας ήδη αυξηθεί κατά 28% την προηγούμενη εβδομάδα.

Οι προμήθειες φυσικού αερίου έχουν επίσης μειωθεί μετά την αναστολή της παραγωγής από το Κατάρ. Το δολάριο αυξήθηκε απότομα έναντι του ευρώ και του γιεν, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης μετοχών στην Ασία μειώθηκαν εν μέσω φόβων για την αύξηση του κόστους διαβίωσης.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι τιμές του πετρελαίου «θα μειωθούν ραγδαία όταν τελειώσει η καταστροφή της πυρηνικής απειλής του Ιράν», περιγράφοντας την αύξηση των τιμών ως «ένα πολύ μικρό τίμημα που πρέπει να πληρώσουν οι ΗΠΑ και ο κόσμος, η ασφάλεια και η ειρήνη».

.

Επιθέσεις σε υποδομές πετρελαίου και νερού

Την Κυριακή, ισραηλινές επιδρομές σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου στην Τεχεράνη φώτισαν τον νυχτερινό ουρανό με πορτοκαλί φλόγες, ενώ πυκνός μαύρος καπνός αναφέρθηκε από τους κατοίκους πάνω από την πρωτεύουσα. Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, αντισυνταγματάρχης Ναντάβ Σοσάνι, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι αποθήκες χρησιμοποιήθηκαν για την τροφοδότηση της πολεμικής προσπάθειας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ή αποθήκευσης προωθητικού για βαλλιστικούς πυραύλους.

«Είναι ένας νόμιμος στρατιωτικός στόχος», είπε ο Σοσάνι.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, καταδίκασε τις μεγάλης κλίμακας επιθέσεις, χαρακτηρίζοντάς τες ως σηματοδότες μιας «επικίνδυνης νέας φάσης» στη σύγκρουση και χαρακτηρίζοντάς τες ως έγκλημα πολέμου.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα συνεχίσει την επίθεση και θα χτυπήσει τους ηγέτες του Ιράν «χωρίς έλεος», προσθέτοντας: «Έχουμε ένα οργανωμένο σχέδιο με πολλές εκπλήξεις για να αποσταθεροποιήσουμε το καθεστώς και να επιτρέψουμε την αλλαγή».

Επιθέσεις έπληξαν επίσης υποδομές ύδρευσης. Το Μπαχρέιν κατηγόρησε το Ιράν ότι στοχοποίησε αδιακρίτως πολιτικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας μονάδας αφαλάτωσης, αν και η αρμόδια αρχή ηλεκτρισμού και ύδρευσης δήλωσε ότι οι προμήθειες παρέμειναν σε λειτουργία.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι μια αεροπορική επιδρομή των ΗΠΑ προκάλεσε ζημιές σε μια μονάδα αφαλάτωσης στο νησί Κεσμ στο Στενό του Ορμούζ, διακόπτοντας την παροχή νερού σε 30 χωριά. Ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, Πλοίαρχος του Ναυτικού, Τιμ Χόκινς, απάντησε ότι «οι αμερικανικές δυνάμεις δεν στοχεύουν αμάχους — τελεία και παύλα».

Η Ιρανική Εταιρεία Ερυθράς Ημισελήνου προειδοποίησε τους κατοίκους της Τεχεράνης να είναι προσεκτικοί από την τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση και τον κίνδυνο όξινης βροχής μετά τις επιθέσεις στις αποθήκες πετρελαίου. Ανέφερε επίσης ότι περίπου 10.000 αστικές κατασκευές είχαν υποστεί ζημιές σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων κατοικιών, σχολείων και σχεδόν τριάντα δωδεκάδων εγκαταστάσεων υγείας.

Περιφερειακή κλιμάκωση και διπλωματικές αποσύρσεις

Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε την Κυριακή ότι αναχαίτισε ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος που στόχευε τη Διπλωματική Συνοικία του Ριάντ, όπου φιλοξενούνται οι περισσότερες ξένες αποστολές, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής πρεσβείας. Το βασίλειο προειδοποίησε το Ιράν ότι θα είναι ο «μεγαλύτερος ηττημένος» εάν συνεχίσει να επιτίθεται σε αραβικά κράτη.

Η Σαουδική Αραβία απέρριψε τα σχόλια του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το Ιράν είχε σταματήσει τις επιθέσεις του σε αραβικά κράτη του Κόλπου.

«Το βασίλειο επιβεβαιώνει ότι η ιρανική πλευρά δεν έχει εφαρμόσει αυτή τη δήλωση στην πράξη, ούτε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Ιρανού προέδρου ούτε μετά», δήλωσε το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας.

Ο επικεφαλής του Αραβικού Συνδέσμου καταδίκασε επίσης την «απερίσκεπτη πολιτική» του Ιράν να επιτίθεται σε γειτονικά κράτη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις.

Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ διέταξε τους μη επείγοντες κυβερνητικούς υπαλλήλους και τα μέλη των οικογενειών τους να εγκαταλείψουν τη Σαουδική Αραβία, επικαλούμενο κινδύνους για την ασφάλεια. Οκτώ άλλες διπλωματικές αποστολές έχουν εκδώσει παρόμοιες εντολές: το Μπαχρέιν, το Ιράκ, η Ιορδανία, το Κουβέιτ, ο Λίβανος, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το προξενείο των ΗΠΑ στο Καράτσι του Πακιστάν.

Το Ισραήλ ανακοίνωσε επίσης τη δολοφονία του Αμπολκασέμ Μπαμπαγιάν, του πρόσφατα διορισμένου επικεφαλής του στρατιωτικού γραφείου του ανώτατου ηγέτη, σε αεροπορική επιδρομή το Σάββατο.

Απώλειες και εκτοπισμοί

Ο πόλεμος έχει σκοτώσει τουλάχιστον 1.230 ανθρώπους στο Ιράν, τουλάχιστον 397 στον Λίβανο και τουλάχιστον 11 στο Ισραήλ, σύμφωνα με αξιωματούχους. Ο πρεσβευτής του Ιράν στον ΟΗΕ ανέφερε έναν αριθμό τουλάχιστον 1.332 θανάτων Ιρανών αμάχων, ενώ χιλιάδες άλλοι έχουν τραυματιστεί.

Επτά Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν. Ο αμερικανικός στρατός επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι ένας έβδομος στρατιώτης πέθανε από τραύματα που υπέστη κατά την αρχική αντεπίθεση του Ιράν πριν από μια εβδομάδα.

Το Ισραήλ ανέφερε τον πρώτο θάνατο στρατιώτη του την Κυριακή, λέγοντας ότι δύο στρατιώτες σκοτώθηκαν στο νότιο Λίβανο, όπου ο στρατός του συμμετέχει σε μάχες με τη Χεζμπολάχ.

Ο Λίβανος ανέφερε ότι περισσότεροι από 517.000 άνθρωποι είχαν εκτοπιστεί σε μια εβδομάδα μαχών μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, αν και αξιωματούχοι σημείωσαν ότι ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανώς υψηλότερος, καθώς ο αριθμός αντικατοπτρίζει μόνο όσους εγγράφηκαν μέσω της διαδικτυακής πύλης της κυβέρνησης.

Στη Βηρυτό, οι εκτοπισμένες οικογένειες συνωστίζονταν σε σχολεία, κοιμόντουσαν σε αυτοκίνητα ή κατέφευγαν σε ανοιχτές περιοχές κοντά στη Μεσόγειο Θάλασσα, όπου κάποιοι έκαιγαν καυσόξυλα για να ζεσταθούν.

Η ανανεωμένη επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο ξεκίνησε μετά την εκτόξευση πυραύλων από τη Χεζμπολάχ προς το βόρειο Ισραήλ κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου με το Ιράν.

Διεθνήε τύπος

«Η Κούβα θα πέσει πολύ σύντομα», λέει ο Τραμπ καθώς δημιουργείται η συμμαχία «Ασπίδα της Αμερικής»

"Shield of the Americas", η 'νέα συμμαχία' Τραμπ για να κατακτήσει τη Λατινική Αμερική!

    Ο Ντόναλντ Τραμπ, εν μέσω πολέμου με το Ιράν, ανακοίνωσε επισήμως χθες μαζί με συμμάχους του της Λατινικής Αμερικής έναν «στρατιωτικό συνασπισμό» για την «εξάλειψη» των καρτέλ ναρκωτικών, αν χρειαστεί και με πυραυλικά πλήγματα, ενώ επανέλαβε επιθετικές δηλώσεις για την Κούβα.

Ο Τραμπ συγκέντρωσε περίπου 15 ομοϊδεάτες του ηγέτες της Λατινικής Αμερικής στο Μαϊάμι για να εγκαινιάσει την "Ασπίδα της Αμερικής", μια στρατιωτική συμμαχία κατά των καρτέλ, ενώ αναγνώρισε επίσημα την κυβέρνηση της Βενεζουέλας της Ντέλσι Ροντρίγκεζ

Το Trump National Doral στο Μαϊάμι φιλοξένησε το Σάββατο μια συνάντηση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ και ηγετών από 14 χώρες της περιοχής, η οποία συγκλήθηκε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας "Ασπίδα της Αμερικής"- Shield of the Americas.

Μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν ο Χαβιέρ Μιλέι, ο Ναγίμπ Μπουκέλε και ο εκλεγμένος πρόεδρος της Χιλής Χοσέ Αντόνιο Καστ, μαζί με τους ηγέτες του Ισημερινού, της Παραγουάης, της Ονδούρας και της Δομινικανής Δημοκρατίας, μεταξύ άλλων.

Η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ δεν είχε προσκληθεί. Ο Τραμπ το εξήγησε απερίφραστα: απέρριψε την αμερικανική βοήθεια για την καταπολέμηση των καρτέλ.

Το επίκεντρο της συνάντησης ήταν η ανακοίνωση μιας στρατιωτικής συμμαχίας με δηλωμένο στόχο: να εξαλειφθούν τα καρτέλ από τον δυτικό κόσμο. Σύμφωνα με τον Τραμπ, δεκαεπτά έθνη έχουν προσχωρήσει επισήμως.

"Η ουσία της συμφωνίας μας είναι η δέσμευση να χρησιμοποιήσουμε θανατηφόρα στρατιωτική δύναμη για να καταστρέψουμε τα μοχθηρά καρτέλ και τα τρομοκρατικά δίκτυα", δήλωσε στη συγκέντρωση. Το ίδιο θέρετρο, ιδιοκτησίας του προέδρου, θα φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής της G20 αργότερα φέτος.

.@POTUS, joined by Latin American leaders, signs a Commitment to Countering Cartel Criminal Activity Proclamation in Miami, Florida pic.twitter.com/1Wh3esBYPs

— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) March 7, 2026

Η Κούβα, η Βενεζουέλα και η διώρυγα του Παναμά

Ο Τραμπ αφιέρωσε σημαντικό μέρος της ομιλίας του στην Κούβα. Είπε ότι το νησί βρίσκεται στις "τελευταίες του στιγμές" και ότι διαπραγματεύεται απευθείας με την Αβάνα μέσω του κουβανικής καταγωγής υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. "Θέλουν να διαπραγματευτούν και νομίζω ότι θα επιτευχθεί πολύ εύκολα μια συμφωνία", είπε. Δεν απέκλεισε αυτό που αποκάλεσε "φιλική κατάληψη" του νησιού.

Παράλληλα, αναγνώρισε επισήμως την κυβέρνηση της Ντέλσι Ροντρίγκεζ στη Βενεζουέλα, μια χώρα που βρίσκεται εδώ και μήνες σε μεταβατική διαδικασία υπό την κηδεμονία της Ουάσινγκτον μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης μια συμφωνία για τον χρυσό της Βενεζουέλας, αν και δεν διευκρίνισε τους όρους. Όσον αφορά τον Παναμά, επανέλαβε ότι δεν θα επιτρέψει "εχθρική ξένη επιρροή" στη διώρυγα, την οποία αποκάλεσε "αγαπημένη του διώρυγα" μπροστά στον πρόεδρο του Παναμά Χοσέ Ραούλ Μουλίνο.

Το Ιράν στο παρασκήνιο

Στο περιθώριο των θεμάτων της Λατινικής Αμερικής, ο Τραμπ αναφέρθηκε στους βομβαρδισμούς που συνεχίζουν να πραγματοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν στο πλαίσιο της επιχείρησης Epic Fury.

Υποστήριξε ότι μέσα σε τρεις ημέρες κατέστρεψαν 42 ιρανικά στρατιωτικά σκάφη και ότι η χώρα "θα δεχθεί σκληρό χτύπημα". Λίγες ώρες νωρίτερα είχε αναρτήσει στο Truth Social ότι το Ιράν δεν είναι πλέον "ο νταής της Μέσης Ανατολής" αλλά "ο χαμένος", μια αναφορά στη συγγνώμη που ζήτησε ο Ιρανός πρόεδρος από τις χώρες του Περσικού Κόλπου μετά τις επιθέσεις αυτής της εβδομάδας.

euronews

Spiegel: Η Κύπρος θέλει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ

Ο Ερντογάν εμπόδιο στην ένταξη της 

    Σύμφωνα με τον Κύπριο Πρόεδρο μια ένταξη στο ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσε να γίνει πράξη, τουλάχιστον προς το παρόν. Ο λόγος είναι η εδώ και χρόνια στάση της Τουρκίας, η οποία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, απορρίπτει την ένταξη της Κύπρου.

Ο γερμανικός Τύπος για την επιθυμία της Κύπρου για ένταξη στο ΝΑΤΟ, την αλαζονεία Τραμπ και τα πλοία της Dynacom που περνούν τα Στενά του Ορμούζ παρά το ρίσκο.

«Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης θα προτιμούσε να υποβάλει άμεσα αίτηση ένταξης στο ΝΑΤΟ. Η επίθεση drones προκαλεί μεγάλη ανησυχία στο νησί της ανατολικής Μεσογείου. Είναι ωστόσο βέβαιο ότι κάποιος θα εξέφραζε αντιρρήσεις στην ένταξη της Κύπρου στη νατοϊκή συμμαχία: Ο Ταγίπ Ερντογάν», διαβάζουμε στο Der Spiegel με τίτλο «Η Κύπρος θέλει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ»

Η ιστοσελίδα του γερμανικού περιοδικού σημειώνει: «Πριν από λίγες ημέρες, σημειώθηκε επίθεση με μη επανδρωμένα στη βρετανική στρατιωτική βάση κοντά στο λιμάνι της Λεμεσού της Κύπρου. Έκτοτε, υπάρχει μεγάλη ανησυχία στη χώρα-μέλος της ΕΕ ότι θα υπάρξουν παρόμοια επεισόδια λόγω του πολέμου στο Ιράν. Για το λόγο αυτό συζητείται τώρα στην Κύπρο η ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα ωστόσο με τον Κύπριο Πρόεδρο μια ένταξη στο ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσε να γίνει πράξη, τουλάχιστον προς το παρόν. Ο λόγος είναι η εδώ και χρόνια στάση της Τουρκίας, η οποία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, απορρίπτει την ένταξη της Κύπρου. Η βορειοατλαντική συμμαχία αποφασίζει ομόφωνα για την ένταξη νέων μελών.

«Ο Ντόναλντ Τραμπ πάσχει από ανίατη αλαζονεία»

Η Süddeutsche Zeitung φιλοξενεί σχόλιο για τον Αμερικανό πρόεδρο με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν με τίτλο: «Ο Ντόναλντ Τραμπ πάσχει από ανίατη αλαζονεία. Και νιώθει υπέροχα».

Η γερμανική εφημερίδα παρατηρεί: «Δεν είναι ασυνήθιστο για άνδρες σε θέσεις εξουσίας να υποκύπτουν στην αλαζονεία. Ευτυχώς τις περισσότερες φορές, η αλαζονεία των πολιτικών δεν φθάνει σε επίπεδα Τραμπ. Τα προειδοποιητικά σημάδια της αλαζονείας είναι ωστόσο ευρέως διαδεδομένα: το αίσθημα σιγουριάς ότι όλα εξαρτώνται από εσένα τον ίδιο και όχι το κόμμα, την ομάδα ή του υπουργικού συμβουλίου. Η βεβαιότητα ότι είσαι πιο έξυπνος από τους περισσότερους άλλους. Η προνομιακή μεταχείριση ενός μικρού κύκλου που ορκίζονται σε σένα πίστη άνευ όρων. Ο ορισμός αντιπάλων, επικριτών και εχθρών και η γελοιοποίηση και προσβολής τους μέσω λεκτικής βίας.Ήδη σήμερα ο Ντόναλντ Τραμπ έχει περάσει απ΄ όλα αυτά τα στάδια».

Ελληνική Ναυτιλιακή στέλνει δεξαμενόπλοια στον Περσικό.

Ο ναυτιλιακός ειδησεογραφικός ιστότοπος Splash247, αναφέρει ότι η ελληνική ναυτιλιακή εταιρεία Dynacom έστειλε τρία δεξαμενόπλοια μέσω των Στενών του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο στις αρχές της εβδομάδας. Σύμφωνα με το Vesselfinder τα πλοία κατευθύνονται προς τα λιμάνια Τζέμπελ Άλι (Ντουμπάι) και Ρας Τανούρα (Σαουδική Αραβία). Εκεί, τα δεξαμενόπλοια, τα οποία κατασκευάστηκαν για τη διέλευση της Διώρυγας του Σουέζ, θα παραλάβουν φορτίο. Δύο από αυτά βρίσκονται ήδη καθ' οδόν πίσω στην Ινδία.

Ο πόλεμος με το Ιράν "πάγωσε" στην ουσία την εμπορική ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ. Ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες αναλαμβάνουν το ρίσκο να δεχθούν πυρά και να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή των ναυτικών. Ο Σταμάτης Τσαντάνης, επικεφαλής της ελληνικής ναυτιλιακής εταιρείας Seanergy Maritime, δηλώνει ότι κάποιοι πλοιοκτήτες λένε, εγώ θα το τολμήσω. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι υψηλές αποδόσεις ενθαρρύνουν τέτοιες επικίνδυνες μεταφορές. Το αργό πετρέλαιο Brent ξεπέρασε τα 84 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη. Στις αρχές του 2026, η τιμή ήταν ακόμα γύρω στα 60 δολάρια.

Στέφανος Γεωργακόπουλος / DW