Ρ. Τ. Ερντογάν για την ένταξη στην ΕΕ: Δεν αποτελεί προτεραιότητα - Τι είπε για τα F-35, τη συμφωνία της Μέκκας και την περιφερειακή διπλωματία

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε: «Για εμάς η προτεραιότητα δεν είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά λέμε συνεχώς στην ΕΕ ότι εσείς θα χάσετε, όχι η Τουρκία».

    Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη συνέντευξη του αναφέρθηκεκαι στη διαδικασία για τα F‑35 που βρίσκεται σε εξέλιξη με την Ουάσιγκτον, σημειώνοντας ότι έχει λάβει δέσμευση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για το θέμα: «Έχω λάβει μια υπόσχεση από τον Τραμπ σχετικά με τα F‑35 και περιμένω να τηρηθεί»

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε: «Για εμάς η προτεραιότητα δεν είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά λέμε συνεχώς στην ΕΕ ότι εσείς θα χάσετε, όχι η Τουρκία».

Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στη συνέντευξη που παραχώρησε στο αραβόφωνο κανάλι Αλ Τζαζίρα, έκανε εκτενείς αναλύσεις για την επικαιρότητα, από τις σχέσεις Τουρκίας‑ΕΕ μέχρι τις περιφερειακές συμφωνίες ασφάλειας.

Απαντώντας σε ερωτήσεις για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), ο Ερντογάν δήλωσε ότι η πλήρης ένταξη δεν αποτελεί πλέον την πρώτη προτεραιότητα της Άγκυρας. Τόνισε ότι η ΕΕ δεν έχει επιδείξει πραγματική βούληση να δεχθεί την Τουρκία, λέγοντας: «Η Ευρώπη, εδώ και 53 χρόνια, δεν έχει εντάξει την Τουρκία στις τάξεις της και ούτε στο εξής φαίνεται να το σκέφτεται, αλλά εμείς δεν κλείσαμε την πόρτα μας».

«Εξακολουθούμε να σκεφτόμαστε την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν μας δεχθούν, καλώς· αν όχι, πάλι καλώς. Για εμάς η ΕΕ δεν είναι προτεραιότητα, αλλά το λέμε συνεχώς στην Ευρωπαϊκή Ένωση: θα χάσετε εσείς, όχι η Τουρκία», πρόσθεσε.

F-35, συμφωνία της Μέκκας και περιφερειακή διπλωματία

Ο πρόεδρος Ερντογάν αναφέρθηκε στη συνέντευξη και στη διαδικασία για τα F‑35 που βρίσκεται σε εξέλιξη με την Ουάσιγκτον, σημειώνοντας ότι έχει λάβει δέσμευση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για το θέμα: «Έχω λάβει μια υπόσχεση από τον Τραμπ σχετικά με τα F‑35 και περιμένω να τηρηθεί», είπε.

Ο Ερντογάν αναφέρθηκε επίσης στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, που υπεγράφη στις 7 Αυγούστου μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν και προβλέπει ότι επίθεση σε ένα κράτος θεωρείται επίθεση σε όλα τα μέλη, υπογραμμίζοντας ότι με αυτή την κίνηση στάλθηκε ένα σημαντικό μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα. Έδωσε ακόμη το στίγμα ότι στο μέλλον και η Αίγυπτος θα μπορούσε να ενταχθεί σε αυτή τη δομή.

Ο Ερντογάν ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να επισκεφθεί τη Συρία, τονίζοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να εργάζεται για τη σταθερότητα της χώρας και ότι και οι Κούρδοι της Συρίας πρέπει να επωφεληθούν από το κλίμα ειρήνης.

Τόνισε ότι η στήριξη προς τη Γάζα θα συνεχιστεί, ότι η Χαμάς εκπληρώνει με καλή πίστη τις υποχρεώσεις της, αλλά το Ισραήλ εξακολουθεί να διεξάγει τον πόλεμο. Ανέφερε ότι μετέφερε στον Τραμπ την ανησυχία του για τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο. Παράλληλα υπογράμμισε ότι οι σχέσεις με το Σουδάν και τη Λιβύη θα συνεχιστούν με αποφασιστικότητα.

Εξήντα χρόνια πορείας στις σχέσεις Τουρκίας‑ΕΕ

Η πορεία ενσωμάτωσης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μακροχρόνιο χαρακτήρα και στηρίζεται στα βήματα εκσυγχρονισμού και δυτικοποίησης της περιόδου ίδρυσης της Δημοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό, η Τουρκία εντάχθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο δυτικό μπλοκ, προσχωρώντας το 1949 στο Συμβούλιο της Ευρώπης και το 1952 στο ΝΑΤΟ. Η πρώτη επίσημη σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα διαμορφώθηκε με την αίτηση σύνδεσης το 1959 και στη συνέχεια με την υπογραφή της Συμφωνίας της Άγκυρας το 1963. Ωστόσο, οι εξελίξεις στην Κύπρο το 1974 αποτέλεσαν ένα από τα πρώτα μεγάλα σημεία καμπής στη πολιτική διάσταση των σχέσεων.

Μετά την επίσημη αίτηση ένταξης το 1987, η Τουρκία απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας στη Σύνοδο του Ελσίνκι το 1999 και στις 3 Οκτωβρίου 2005 ξεκίνησε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις σε 35 κεφάλαια. Αν και στην πορεία έγιναν βήματα οικονομικής και διοικητικής προσαρμογής, το Κυπριακό, οι εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες στην ΕΕ και οι προτάσεις για «προνομιακή εταιρική σχέση» από χώρες όπως η Γαλλία επιβράδυναν τις διαπραγματεύσεις.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 2010 και μετά, οι επικρίσεις από την πλευρά της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τα δημοκρατικά πρότυπα, σε συνδυασμό με τις πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία, οδήγησαν σε πάγωμα της διαδικασίας και το 2018 το Συμβούλιο της ΕΕ ανακοίνωσε ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν ουσιαστικά σταματήσει.

Σήμερα η Τουρκία παραμένει η χώρα με τη μακρύτερη υποψηφιότητα για ένταξη στην ΕΕ, ενώ στις εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρεται ότι, λόγω επιφυλάξεων σε ζητήματα δημοκρατίας, κράτους δικαίου και σύγκλισης στην εξωτερική πολιτική, οι διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να επανεκκινήσουν. Παρ’ όλα αυτά, οι επαφές συνεχίζονται σε πιο πραγματιστικούς τομείς, όπως η διαχείριση προσφυγικών ροών, ο οικονομικός διάλογος και η διευκόλυνση των θεωρήσεων, και η σχέση των δύο πλευρών τείνει να αξιολογείται ολοένα και περισσότερο ως «στρατηγική εταιρική σχέση» παρά ως πορεία προς πλήρη ένταξη.

euronews

επιμέλεια Σπύρος Γκανής

Σαουδική Αραβία / Το αμυντικό σύμφωνο με Τουρκία και Πακιστάν δεν αποτελεί στρατιωτικό άξονα ή σεκταριστικό μπλοκ εναντίον οποιασδήποτε χώρας

Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν, διακήρυξαν από την Μέκκα «κοινή δέσμευση για περαιτέρω ενίσχυση της συλλογικής τους ασφάλειας και για την προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή και πέραν αυτής»

    Η "Κοινή Συμφωνία Άμυνας της Μέκκας" μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν, δεν αποτελεί προσπάθεια δημιουργίας ενός στρατιωτικού άξονα ή ενός θρησκευτικού μπλοκ. Ούτε συνδέεται με καμία πυρηνική φιλοδοξία ή κούρσα εξοπλισμών και δεν αποτελεί απειλή για καμία χώρα στην περιοχή. Αντίθετα, επικεντρώνεται στην οικοδόμηση βιώσιμων δυνατοτήτων...

Σαουδάραβας αξιωματούχος δήλωσε την Παρασκευή ότι η κοινή αμυντική συμφωνία που υπεγράφη με την Τουρκία και το Πακιστάν δεν συνδέεται με «οποιεσδήποτε πυρηνικές φιλοδοξίες» και δεν αποτελεί απειλή για καμία χώρα στην περιοχή.

«Η συμφωνία δεν αποτελεί προσπάθεια δημιουργίας ενός  στρατιωτικού άξονα ή ενός θρησκευτικού μπλοκ. Ούτε συνδέεται με καμία πυρηνική φιλοδοξία ή κούρσα εξοπλισμών. Αντίθετα, επικεντρώνεται στην οικοδόμηση βιώσιμων δυνατοτήτων», δήλωσε ο Υφυπουργός Δημόσιας Διπλωματίας Rayed Krimly σε ανάρτηση στο X.

Είπε ότι η συμφωνία «δεν αποτελεί απειλή για την ασφάλεια οποιασδήποτε χώρας στην περιοχή, ούτε αντιπροσωπεύει κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ οποιωνδήποτε δύο κρατών».

Εν τω μεταξύ, η Τουρκία επέμεινε την Παρασκευή ότι η κοινή αμυντική συμφωνία που υπέγραψε με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν εν μέσω του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν «δεν στοχεύει σε καμία συγκεκριμένη χώρα».

«Η Συμφωνία της Μέκκας, η οποία δεν απευθύνεται σε καμία συγκεκριμένη χώρα, θα ενισχύσει την κοινή ασφάλεια και τη συλλογική αποτροπή των τριών εθνών... συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή μας», έγραψε στο X ο Burhanettin Duran, διευθυντής επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας.

Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν υπέγραψαν αμυντική συμφωνία

Η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν υπέγραψαν κοινή αμυντική συμφωνία εν μέσω του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν.

Το Ριάντ επιδιώκει να ενισχύσει τους δεσμούς ασφαλείας του εν μέσω του πολέμου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, ο οποίος έχει προσελκύσει τις γύρω χώρες και έχει διαταράξει τη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ και της Ερυθράς Θάλασσας.

Ο πόλεμος έχει ενθαρρύνει το Ιράν και τους συμμάχους του Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι έχουν επιτεθεί στη Σαουδική Αραβία, ενώ οι αναλυτές λένε ότι η Ουάσινγκτον θεωρείται πλέον ένας ολοένα και πιο αναξιόπιστος εταίρος.

Σε κοινή δήλωση που δημοσίευσαν το επίσημο σαουδαραβικό πρακτορείο ειδήσεων και το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν, οι τρεις χώρες ανακοίνωσαν την υπογραφή της «Κοινής Συμφωνίας Άμυνας της Μέκκας».

Διακήρυξαν «κοινή δέσμευση για περαιτέρω ενίσχυση της συλλογικής τους ασφάλειας και για την προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή και πέραν αυτής».

Το πακιστανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι η συμφωνία σημαίνει ότι μια επίθεση εναντίον οποιουδήποτε μέλους θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, προσθέτοντας ότι «σκοπεύει στην ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής».

Από την έναρξη του περιφερειακού πολέμου, η Σαουδική Αραβία έχει έρθει πιο κοντά στην Τουρκία, την Αίγυπτο και το Πακιστάν, οι οποίες πιέζουν για μεσολάβηση και επίλυση της σύγκρουσης.

Ο Ουμάρ Καρίμ, ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής της Σαουδικής Αραβίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη».

Η ευθυγράμμιση «είναι σαφώς προσανατολισμένη προς το Ιράν και αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της νέας στρατηγικής προσέγγισης του Ιράν, η οποία προσανατολίζεται στην κυριαρχία στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου».

Το γεγονός ότι η Τουρκία και το Πακιστάν συνορεύουν με το Ιράν σημαίνει ότι θα μπορούσαν να «ασκήσουν ένα διαφορετικό είδος πίεσης» στην Τεχεράνη, πρόσθεσε.

Μια πηγή κοντά στον στρατό και την κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας δήλωσε στο AFP πριν από την υπογραφή ότι παρόλο που η συμφωνία ήταν υπό συζήτηση για μεγάλο χρονικό διάστημα, «οι τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή την επιταχύνουν».

Ο Αντρέας Κριγκ του King's College London δήλωσε ότι η συμφωνία έδειξε μια σαφή επιθυμία διαφοροποίησης των συμμαχιών πέρα ​​από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν δεν προσπαθούν να αντικαταστήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οικοδομούν την ικανότητα να προστατεύουν τα συμφέροντά τους όταν η Ουάσιγκτον δεν μπορεί ή δεν θέλει να το κάνει».

Το Ριάντ, ειδικότερα, είπε, «θέλει πολλά επίπεδα ασφάλειας αντί για μία αμερικανική ομπρέλα», μετά το σοκ του πολέμου στο Ιράν.

Η συμφωνία θα υποστηρίξει τις φιλοδοξίες της Σαουδικής Αραβίας να γίνει οργανωτής της περιφερειακής ασφάλειας και να διαφοροποιήσει την αμυντική της ομπρέλα, ενώ η Τουρκία και το Πακιστάν θα αποκτήσουν πολιτική επιρροή και πρόσβαση σε πιθανές σαουδαραβικές επενδύσεις, είπε.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκε με τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στη Μέκκα την Παρασκευή, ανέφερε η τουρκική προεδρία στο X, δημοσιεύοντας μια φωτογραφία της συνάντησης.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και ο αρχηγός του στρατού Ασίμ Μουνίρ ταξίδεψαν επίσης στο βασίλειο του Κόλπου για την υπογραφή.

«Παρόλο που λαμβάνει χώρα με φόντο τις αυξημένες εντάσεις στον Κόλπο, η επίσκεψη θα έχει σημασία πέρα ​​από την άμεση κρίση και τις βραχυπρόθεσμες εκτιμήσεις», δήλωσε την Πέμπτη ο εκπρόσωπος του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ταχίρ Αντραμπι.

Η συμφωνία αντικατοπτρίζει στενότερους δεσμούς μεταξύ των τριών εθνών με μουσουλμανική πλειοψηφία.

Η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν είχαν ήδη ανακοινώσει μια αμοιβαία αμυντική συμφωνία το 2025, μια κίνηση που τράβηξε την προσοχή επειδή το Πακιστάν είναι το μόνο πυρηνικά οπλισμένο κράτος στον μουσουλμανικό κόσμο.

Το Πακιστάν έχει επίσης επιδιώξει να μεσολαβήσει στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν, ενώ η Τουρκία έχει διαδραματίσει διπλωματικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις που αποσκοπούν στον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.

Νέες επιθέσεις των Χούθι

Η συμφωνία έρχεται επίσης καθώς η εκεχειρία μεταξύ του Ριάντ και των ανταρτών Χούθι στη γειτονική Υεμένη έχει καταρρεύσει, με τους Χούθι να εξαπολύουν επιθέσεις σε σαουδαραβικό έδαφος και να κηρύσσουν θαλάσσιο αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας, τον οποίο έχουν προσπαθήσει να επιβάλουν επιτιθέμενοι σε σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια.

Οι Χούθι, με την υποστήριξη του Ιράν, έχουν ασκήσει πίεση στους εξαγωγείς ενέργειας του Κόλπου, οι οποίοι ήδη δέχονται πιέσεις από τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ από την Τεχεράνη, απειλώντας τη ναυτιλία της Ερυθράς Θάλασσας - μια άλλη βασική διαδρομή για τις εξαγωγές πετρελαίου.

Η Σαουδική Αραβία ηγείται ενός  στρατιωτικού συνασπισμού υπέρ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης εναντίον των Χούθι από το 2015.

Μια εκεχειρία συμφωνήθηκε πριν από τέσσερα χρόνια, η οποία σε μεγάλο βαθμό διατηρήθηκε μέχρι που ξέσπασαν ξανά οι εχθροπραξίες τις τελευταίες εβδομάδες.

Την Πέμπτη, οι Χούθι σκότωσαν τουλάχιστον 58 κυβερνητικούς στρατιώτες της Υεμένης σε επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, δήλωσε στρατιωτική πηγή, σε μια από τις πιο αιματηρές ημέρες της σύγκρουσης εδώ και χρόνια.

Ο εμφύλιος πόλεμος στην Υεμένη έχει στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και έχει προκαλέσει μια μεγάλη ανθρωπιστική κρίση.
Από το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP)

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Το παγκόσμιο σχολικό δίκτυο του Ερντογάν προωθεί μια ριζοσπαστική πολιτική ατζέντα στο εξωτερικό

Το ίδρυμα Maarif λειτουργεί ως το μακρύ χέρι του Ερντογάν, χρησιμοποιώντας δημόσιους πόρους για την καταστολή των εγχώριων πολιτικών αντιπάλων πέρα ​​από τα σύνορα της Τουρκίας και την εγκαθίδρυση ενός ιδεολογικού εκπαιδευτικού μονοπωλίου που ευθυγραμμίζεται με τους πολιτικούς στόχους της κυβέρνησης Ερντογάν.

Το μακρύ χέρι του Ερντογάν, η Maarif, εκπαιδεύει 30.000 μαθητές σε 34 χώρες

Η θεσμική αρχιτεκτονική του ιδρύματος Maarif καθιερώνει πλήρη κρατικό έλεγχο επί των λειτουργιών του, ακυρώνοντας τη δημόσια παρουσίασή του ως ανεξάρτητου φιλανθρωπικού οργανισμού. Σύμφωνα με τον ιδρυτικό του νόμο, το διοικητικό συμβούλιο αποτελείται από 12 μέλη, με τέσσερα να διορίζονται απευθείας από τον πρόεδρο της Τουρκίας και τρία από το υπουργικό συμβούλιο, μαζί με επίσημους εκπροσώπους των υπουργείων Παιδείας, Εξωτερικών και Οικονομικών...

ΛεβέντΚενέζ*

Μια οντότητα που χρηματοδοτείται από την τουρκική κυβέρνηση και διοικείται από τζιχαντιστές έχει επεκταθεί σε ένα παγκόσμιο δίκτυο που έχει σχεδιαστεί για να εξάγει το πολιτικό Ισλάμ και να διαλύει συστηματικά εναλλακτικά τουρκικά εκπαιδευτικά δίκτυα στο εξωτερικό, σύμφωνα με επίσημα αρχεία. 

Το Turkish Maarif Foundation, που ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2016, λειτουργεί ως κρατικός μηχανισμός που συνδυάζει το επίσημο μη κερδοσκοπικό καθεστώς με την ενσωματωμένη εκτελεστική εξουσία για την επιβολή των γεωπολιτικών και ιδεολογικών στόχων του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Μια ολοκληρωμένη ερευνητική έκθεση που δημοσίευσε η Solidarity with Others, μια διεθνής οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων με έδρα το Βέλγιο, αποκαλύπτει ότι το ίδρυμα έχει χρησιμεύσει ως κεντρικό όργανο σε μια συντονισμένη εκστρατεία διεθνικής καταστολής.

Η τουρκική κυβέρνηση απέδωσε την απόπειρα πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016 στο κίνημα που εμπνεύστηκε από τον εκλιπόντα ισλαμιστή κληρικό Φετουλάχ Γκιουλέν, έναν ισχυρισμό που το κίνημα αρνείται. Υποστηρίζει ότι το πραξικόπημα ήταν μια επιχείρηση ψευδούς σημαίας που ενορχηστρώθηκε από τον Ερντογάν και τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες για την εκδίωξη ανθρώπων από το κίνημα. Έκτοτε, το Maarif έχει εξασφαλίσει το κλείσιμο, την κατάσχεση ή την αναγκαστική μεταφορά τουλάχιστον 162 εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που συνδέονται με το κίνημα Γκιουλέν σε 29 χώρες. Αυτή η παγκόσμια εκστρατεία αναδιάρθρωσης έχει διαταράξει τα μέσα διαβίωσης περίπου 7.800 διευθυντών σχολείων, εκπαιδευτικών και προσωπικού υποστήριξης παγκοσμίως.

Οικονομικά αρχεία που ελήφθησαν από κυβερνητικές πηγές καταγράφουν μια άνευ προηγουμένου κλιμάκωση της κρατικής χρηματοδότησης για το Maarif. Το ίδρυμα έλαβε αρχική χρηματοδότηση ύψους 90 εκατομμυρίων λιρών (30 εκατομμύρια δολάρια) το 2016 από το Υπουργείο Παιδείας. Μέχρι το 2024, οι ετήσιες μεταφορές προϋπολογισμού που εγκρίθηκαν μέσω προεδρικών αποφάσεων που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα είχαν αυξηθεί σε 5,7 δισεκατομμύρια λίρες (175 εκατομμύρια δολάρια), ανεβαίνοντας περαιτέρω σε ένα επιτρεπόμενο ανώτατο όριο 6,77 δισεκατομμυρίων λιρών (195 εκατομμύρια δολάρια) για το 2025. Συνολικά, το τουρκικό κράτος έχει διοχετεύσει πάνω από 27,7 δισεκατομμύρια λίρες (900 εκατομμύρια δολάρια) στο ίδρυμα σε μια περίοδο οκτώ ετών, αντιπροσωπεύοντας μια οικονομική επέκταση σχεδόν 2.000% από την ίδρυσή του.

Η θεσμική αρχιτεκτονική του ιδρύματος καθιερώνει πλήρη κρατικό έλεγχο επί των λειτουργιών του, ακυρώνοντας τη δημόσια παρουσίασή του ως ανεξάρτητου φιλανθρωπικού οργανισμού. Σύμφωνα με τον ιδρυτικό του νόμο, το διοικητικό συμβούλιο αποτελείται από 12 μέλη, με τέσσερα να διορίζονται απευθείας από τον πρόεδρο της Τουρκίας και τρία από το υπουργικό συμβούλιο, μαζί με επίσημους εκπροσώπους των υπουργείων Παιδείας, Εξωτερικών και Οικονομικών. Μια ιστορική απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου του 2018 επιβεβαίωσε αυτό το υβριδικό καθεστώς, απορρίπτοντας τις προσφυγές της αντιπολίτευσης σημειώνοντας ότι η νομοθετική εξουσία νομίμως προίκισε το ίδρυμα με μοναδικά δημόσια προνόμια και κατανομές περιουσιακών στοιχείων από τον κρατικό προϋπολογισμό για την εκτέλεση εξωτερικών κρατικών λειτουργιών.

Τα δεδομένα που συγκέντρωσε η «Αλληλεγγύη με τους Άλλους» δείχνουν ότι από τα 162 σχολεία που στοχεύθηκαν, το ίδρυμα κατάφερε να αναλάβει τον άμεσο επιχειρησιακό έλεγχο 131 ιδρυμάτων, κυρίως σε αναπτυσσόμενες χώρες ή χώρες με σημαντική στρατηγική, οικονομική ή εξάρτηση από την Άγκυρα στον τομέα της ασφάλειας. Η έκθεση «Αλληλεγγύη με τους Άλλους» περιγράφει λεπτομερώς πώς η τουρκική κυβέρνηση χρησιμοποίησε στοχευμένη διπλωματική πίεση, υποσχέσεις για επενδύσεις, συμφωνίες ασφαλείας και διμερή μόχλευση για να αναγκάσει τα κράτη υποδοχής να συμμορφωθούν, παρακάμπτοντας συχνά τα εγχώρια νομικά πλαίσια, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και τα δικαστικά μέσα.

Στην Υποσαχάρια Αφρική, οι μηχανισμοί μεταφοράς βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό σε γρήγορα εκτελεστικά διατάγματα και παρεμβάσεις με γνώμονα την ασφάλεια. Στο Μάλι, η κυβέρνηση υπερνίκησε την αρχική αντίσταση μετά από επίσκεψη τον Αύγουστο του 2017 μιας τουρκικής κρατικής αντιπροσωπείας, εκδίδοντας έκτακτο διάταγμα που ανακάλεσε τις άδειες 18 ιδρυμάτων που λειτουργούσαν στο πλαίσιο του δικτύου Collège Horizon. Μονάδες ασφαλείας του Μάλι εισέβαλαν βίαια στις σχολικές εγκαταστάσεις, κατάσχεσαν περιουσιακά στοιχεία και μεταβίβασαν τον έλεγχο στο ίδρυμα, με αποτέλεσμα την άμεση απόλυση 40 Τούρκων εκπαιδευτικών και θέτοντας αυτούς και τις οικογένειές τους σε κίνδυνο να χάσουν το νομικό τους καθεστώς.

Μια παράλληλη κατάσταση έλαβε χώρα στον Νίγηρα, όπου τέσσερα σχολεία μεταφέρθηκαν τον Ιανουάριο του 2017, παρά την αρχική απόφαση εσωτερικού δικαστηρίου που χαρακτήριζε την ακύρωση της άδειας ως προφανώς παράνομη διοικητική πράξη. Η κυβέρνηση του Νίγηρα αρνήθηκε να εκτελέσει τη δικαστική εντολή λόγω προηγούμενων πολιτικών δεσμεύσεων που είχε αναλάβει προς τον Ερντογάν. Παρά το γεγονός ότι το περιφερειακό δικαστήριο της Οικονομικής Κοινότητας των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (ECOWAS) διέταξε αργότερα τον Νίγηρα να καταβάλει αποζημίωση στους αρχικούς ιδιοκτήτες το 2020, η απόφαση παραμένει ανεκπλήρωτη.

Η εκστρατεία επεκτάθηκε βαθιά στην Κεντρική Ασία και τη Λατινική Αμερική μέσω εναλλακτικών διοικητικών ελιγμών και ελιγμών ασφαλείας. Στο Αφγανιστάν, όπου η ΜΚΟ Αφγανο-Τουρκικής Εκπαίδευσης Çag διαχειριζόταν 11 εξέχοντα σχολεία, η διαδικασία μεταφοράς διήρκεσε δύο χρόνια έντονης διπλωματικής πίεσης που περιελάμβανε στρατιωτική παρουσία και διαπραγματεύσεις για τη μετανάστευση. Μεταξύ 2018 και 2019, οι αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας πραγματοποίησαν συντονισμένες επιδρομές σε πολλές πόλεις, συλλαμβάνοντας προσωπικό και αναπτύσσοντας φυσική βία εναντίον διαμαρτυρόμενων γονέων και μαθητών για να εγκαταστήσουν τη διοίκηση του ιδρύματος. Στη Βενεζουέλα, η μεταφορά δύο σχολείων στο Καράκας τον Δεκέμβριο του 2018 συνέπεσε με την έκδοση ειδοποιήσεων της INTERPOL για τους αρχικούς διαχειριστές. Μετά από συναντήσεις κορυφής υψηλού επιπέδου μεταξύ του Ερντογάν και του πρώην προέδρου Νικολάς Μαδούρο, οι αρχές της Βενεζουέλας κατέσχεσαν τα ακίνητα και τα παρέδωσαν στο ίδρυμα, αμέσως πριν από μια διευρυμένη διμερή συμφωνία ασφαλείας που νομιμοποίησε κοινές επιχειρήσεις ανταλλαγής πληροφοριών.

Άλλες δικαιοδοσίες βίωσαν χειραγώγηση περιουσίας και εξωδικαστικές απελάσεις. Στη Ζάμπια, η κυβέρνηση παρέκαμψε τις τυπικές ανακλήσεις αδειών ασκώντας τις εξουσίες περί απαλλοτρίωσης της πολιτείας, με τον υπουργό Γης και Φυσικών Πόρων να εκδίδει εντολή υποχρεωτικής απαλλοτρίωσης για γη που μισθώθηκε από το δίκτυο σχολείων Ve Horizon στα τέλη του 2019. Στη συνέχεια, αστυνομικές μονάδες συνόδευσαν το τουρκικό προσωπικό εκτός της πανεπιστημιούπολης χωρίς να τους επιτρέψουν να ανακτήσουν τα προσωπικά τους αντικείμενα. Στη Λιβερία, μια παρέμβαση υπό την καθοδήγηση των μυστικών υπηρεσιών τον Απρίλιο του 2022 είχε ως αποτέλεσμα την κατάσχεση των διαβατηρίων των διοικητών του Διεθνούς Σχολικού Συστήματος Light από την Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας, με αποκορύφωμα την αναγκαστική απέλαση μελών του προσωπικού που βρίσκονταν υπό διεθνή προστασία σε γειτονικές χώρες χωρίς καμία επίσημη δικαστική διαδικασία.

Η νομική ανάλυση της Αλληλεγγύης με τους Άλλους αξιολογεί αυτές τις συνδυασμένες παγκόσμιες ενέργειες βάσει του διεθνούς ποινικού δικαίου, αναφερόμενη συγκεκριμένα στο Άρθρο 7(1) του Καταστατικού της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει εύλογη βάση για να διαπιστωθεί ότι οι σωρευτικές ενέργειες του τουρκικού κράτους και των συνεργαζόμενων χωρών υποδοχής συνιστούν το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας της δίωξης. Αυτό το εύρημα βασίζεται στη συστηματική, πολιτικά υποκινούμενη στέρηση θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αυθαίρετης κατάσχεσης ιδιωτικής περιουσίας, της ακύρωσης επαγγελματικών αδειών διδασκαλίας, των περιορισμών στην κυκλοφορία και της στοχευμένης άρνησης πρόσβασης στη δικαιοσύνη για έναν συγκεκριμένο άμαχο πληθυσμό, βασισμένη αποκλειστικά στην υποτιθέμενη πολιτική της ένταξη.

Ενώ η τουρκική κυβέρνηση συνεχίζει να παρουσιάζει το ίδρυμα ως πρότυπο διεθνούς φορέα παροχής εκπαίδευσης που εξυπηρετεί δεκάδες χιλιάδες φοιτητές παγκοσμίως, η διαρθρωτική του ευθυγράμμιση με την προεδρία και ο ρόλος του στην επιβολή της θεσμικής υποκατάστασης καταδεικνύουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Το ίδρυμα λειτουργεί ως το μακρύ χέρι του Ερντογάν, χρησιμοποιώντας δημόσιους πόρους για την καταστολή των εγχώριων πολιτικών αντιπάλων πέρα ​​από τα σύνορα της Τουρκίας και την εγκαθίδρυση ενός ιδεολογικού εκπαιδευτικού μονοπωλίου που ευθυγραμμίζεται με τους πολιτικούς στόχους της κυβέρνησης Ερντογάν.

 Turkish Maarif Foundation

(*)Ο Λεβέντ Κενέζ είναι Τούρκος δημοσιογράφος και συγγραφέας. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Βοσνίας-Ερζεγοβίνης με πτυχίο στις Πολιτικές Επιστήμες και τις Διεθνείς Σχέσεις . Ο Κενέζ έχει εργαστεί ως αρθρογράφος, συντάκτης και αρχισυντάκτης σε διάφορες εθνικές εφημερίδες στην Τουρκία. Λόγω των αυξανόμενων πιέσεων στα μέσα ενημέρωσης, μετακόμισε στη Σουηδία το 2016

πηγή: nordicmonitor.com

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Ο Τραμπ στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ με αιχμές κατά των συμμάχων για τη στάση τους απέναντι στο Ιράν

Με έντονη δυσαρέσκεια απέναντι στους συμμάχους των ΗΠΑ προσέρχεται ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα...

Ο Τραμπ αμφισβητεί εδώ και χρόνια κατά πόσο οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους έναντι των ΗΠΑ. Η άρνηση ορισμένων χωρών να διαθέσουν στρατιωτικές βάσεις για τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν ή να συνδράμουν στις επιχειρήσεις για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ φαίνεται ότι επιδείνωσε περαιτέρω τις σχέσεις.

Με έντονη δυσαρέσκεια απέναντι στους συμμάχους των ΗΠΑ προσέρχεται ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, μετά την άρνηση αρκετών ευρωπαϊκών χωρών να στηρίξουν τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Σύμφωνα με το Axios, η στάση αυτή έχει ενισχύσει τον διαχρονικό σκεπτικισμό του Αμερικανού προέδρου απέναντι στη Συμμαχία και αναμένεται να επηρεάσει τις συνομιλίες του με τους ηγέτες των κρατών-μελών.

Ο Τραμπ αμφισβητεί εδώ και χρόνια κατά πόσο οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους έναντι των ΗΠΑ. Η άρνηση ορισμένων χωρών να διαθέσουν στρατιωτικές βάσεις για τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν ή να συνδράμουν στις επιχειρήσεις για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ φαίνεται ότι επιδείνωσε περαιτέρω τις σχέσεις.

Τις τελευταίες εβδομάδες ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ασκήσει δημόσια κριτική σε σειρά Ευρωπαίων ηγετών. Μεταξύ άλλων, σχολίασε ειρωνικά την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι και επέκρινε τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ για τη στάση του στο ζήτημα του Ιράν. Ούτε οι προσπάθειες του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, να αναδείξει την αύξηση των αμυντικών δαπανών των συμμάχων φαίνεται να μετρίασαν τη δυσφορία του.

«Δεν χρειαζόμαστε τα χρήματά τους. Το μόνο που θέλω είναι πίστη», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, ο οποίος είχε εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο να μην παραστεί στη Σύνοδο.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για το ενδεχόμενο περιορισμού της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Το Πεντάγωνο έχει ήδη μειώσει από τέσσερις σε τρεις τις ταξιαρχίες μάχης του αμερικανικού στρατού στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ακυρώνοντας την ανάπτυξη περίπου 4.000 στρατιωτών στην Πολωνία, ενώ έχει περιορίσει και τα διαθέσιμα αεροσκάφη και πολεμικά πλοία που μπορούν να διατεθούν στο ΝΑΤΟ σε περίπτωση κρίσης.

Παράλληλα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, έχει ανακοινώσει εξάμηνη αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, επικρίνοντας τους συμμάχους για την άρνησή τους να επιτρέψουν τη χρήση των βάσεών τους στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι εξετάζονται προσαρμογές στη διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων, χωρίς ωστόσο να βρίσκεται επί τάπητος συνολική αποχώρηση από το ΝΑΤΟ.

Στη Σύνοδο ο Τραμπ αναμένεται να ζητήσει εκ νέου από τα κράτη-μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους στο 5% του ΑΕΠ, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη και ο Καναδάς πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της ηπείρου.

Στο περιθώριο των εργασιών θα συναντηθεί με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ θα πραγματοποιήσει επίσης διμερείς επαφές με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας Άχμεντ αλ Σαράα.

Η συνάντηση με τον Ζελένσκι θεωρείται από τις πλέον σημαντικές της Συνόδου. Η ουκρανική κυβέρνηση επιδιώκει να εξασφαλίσει επιπλέον συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot, καθώς και νέα αμερικανική διπλωματική πρωτοβουλία για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον εκτιμά ότι η Ουκρανία έχει αποκτήσει μεγαλύτερο πλεονέκτημα στο πεδίο των επιχειρήσεων, γεγονός που περιορίζει την πίεση για άμεση ανάληψη νέας διαμεσολαβητικής προσπάθειας.

Ο Τραμπ είχε επίσης το Σαββατοκύριακο τηλεφωνικές συνομιλίες τόσο με τον Ζελένσκι όσο και με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Δήλωσε ότι θεωρεί πως και οι δύο πλευρές επιθυμούν τον τερματισμό του πολέμου και ότι η Ουάσιγκτον συνεχίζει τις επαφές μαζί τους.

Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ εκτιμά πως η Ρωσία αντιμετωπίζει αυξανόμενες οικονομικές δυσκολίες και σημαντικές ανθρώπινες απώλειες, γεγονός που ενδέχεται να αυξάνει την πίεση προς το Κρεμλίνο για αναζήτηση λύσης. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενδέχεται να αξιολογεί διαφορετικά τα δεδομένα και να μην θεωρεί ότι έχει φθάσει η στιγμή για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Πυρά Ισραήλ σε ΕΕ για τους "τεμενάδες" στην Τουρκία - Οι δήλώσεις Κάλλας στην Άγκυρα προκάλεσαν την αντίδραση του Γκιντόν Σάαρ

Σφοδρή επίθεση του Ισραηλινού ΥΠΕΞ Γκιντόν Σάαρ στην Κάγια Κάλλας μετά το τετ α τετ με τον Ερντογάν στην Άγκυρα.  

Η στάση Κάγια Κάλλας κατά την επίσκεψή της στην Τουρκία προκάλεσε την αιχμηρή αντίδραση του Ισραηλινού Υπουργού Εξωτερικών, Γκιντόν Σάαρ, ο οποίος μέσω ανάρτησής του στα κοινωνικά δίκτυα κατηγόρησε την ΕΕ για «επιλεκτική ευαισθησία» και ασυνέπεια. Ο Σάαρ υπογράμμισε ότι η Ευρώπη εθελοτυφλεί μπροστά στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, τη φίμωση των δημοσιογράφων και τις διώξεις πολιτικών αντιπάλων.

 

Μια σοβαρή διπλωματική κρίση έχει ξεσπάσει ανάμεσα στο Ισραήλ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με φόντο την επίσημη επίσκεψη της Ύπατης Εκπροσώπου για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλλας, στην Τουρκία. Οι δηλώσεις της Ευρωπαίας αξιωματούχου, που εξήραν τον ρόλο της Άγκυρας, προκάλεσαν την άμεση και οργισμένη αντίδραση της ισραηλινής διπλωματίας.

Η Κάγια Κάλλας συνάντησε τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζοντας τη γείτονα χώρα ως «σημαντικό εταίρο» σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, το μεταναστευτικό και η ασφάλεια.

Η στάση αυτή προκάλεσε την αιχμηρή αντίδραση του Ισραηλινού Υπουργού Εξωτερικών, Γκιντόν Σάαρ, ο οποίος μέσω ανάρτησής του στα κοινωνικά δίκτυα κατηγόρησε την ΕΕ για «επιλεκτική ευαισθησία» και ασυνέπεια. Ο Σάαρ υπογράμμισε ότι η Ευρώπη εθελοτυφλεί μπροστά στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, τη φίμωση των δημοσιογράφων και τις διώξεις πολιτικών αντιπάλων.

Η δημόσια αυτή κόντρα φέρνει στην επιφάνεια το βαθύ γεωπολιτικό χάσμα και τις εκ διαμέτρου αντίθετες προσεγγίσεις που έχουν Τελ Αβίβ και Βρυξέλλες έναντι του ρόλου της Άγκυρας.

You won’t find a single word here about:

The brutal human rights violations in Turkey, which were on display again just weeks ago when a Turkish court removed the newly elected leader of the main opposition party from office; peaceful protesters being met with force and mass… https://t.co/2E3NGui2v3

— Gideon Sa'ar | גדעון סער (@gidonsaar) July 1, 2026

 dimokratia.gr

Κοινή επιστολή Ρεπουμπλικανών- Δημοκρατικών σε Ρούμπιο και Χέγκσεθ κατά της πώλησης F35 στην Τουρκία

«Μια τέτοια απόφαση θα έστελνε επίσης λάθος μήνυμα στους συμμάχους και τους εταίρους της Αμερικής. Βασικοί εταίροι των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, έχουν σταθερά ευθυγραμμιστεί στην υποστήριξη των συμφέροντων ασφαλείας των ΗΠΑ στην περιοχή...», δηλώνεται στην επιστολή.

Ντόναλντ Τραμπ, Μάρκο Ρούμπιο και Πιτ Χέγκσεθ

Μια ομάδα Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών εκπροσώπων του Κογκρέσου των ΗΠΑ προτρέπει την κυβέρνηση Τραμπ να μην εγκρίνει την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, προειδοποιώντας ότι η συνεχιζόμενη κατοχή από την Άγκυρα του ρωσικής κατασκευής συστήματος αεράμυνας S-400 αποτελεί σοβαρή απειλή για την αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία.

«Μια τέτοια απόφαση θα έστελνε επίσης λάθος μήνυμα στους συμμάχους και τους εταίρους της Αμερικής. Βασικοί εταίροι των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, έχουν σταθερά ευθυγραμμιστεί στην υποστήριξη των συμφερόντων ασφαλείας των ΗΠΑ στην περιοχή.

Η χορήγηση πρόσβασης στην Άγκυρα σε προηγμένα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη παρά τη συμπεριφορά της θα υπονόμευε αυτές τις συνεργασίες και θα ενθάρρυνε την Τουρκία να εντείνει την επιθετική της συμπεριφορά στην περιοχή, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα για την οποία έχουμε εργαστεί τόσο σκληρά», αναφέρεται στην επιστολή, JPost.

Στην επιστολή που εστάλη στον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και στον Υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγσεθ, οι εκπρόσωποι του Κογκρέσου  υποστήριξαν ότι η προώθηση της πώλησης θα έθετε σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, θα αποδυνάμωνε την εμπιστοσύνη μεταξύ βασικών περιφερειακών συμμάχων και θα ανταμείβε την Τουρκία παρά τις μακροχρόνιες ανησυχίες για τους αμυντικούς δεσμούς της με τη Μόσχα.

I agree. We can't turn a blind eye as our brothers and sisters in faith face martyrdom for proclaiming the name of Christ.

We must designate Nigeria a Country of Particular Concern.

— Rep. Riley M. Moore (@RepRileyMoore) October 6, 2025

Η επιστολή των εκπροσώπων του Κογκρέσου προειδοποίησε περαιτέρω ότι το ρωσικό αμυντικό σύστημα «αποτελεί άμεση απειλή για τα αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων των F-16 και F-35, επιτρέποντας στις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες να αποκτήσουν πληροφορίες για ευαίσθητες αμερικανικές τεχνολογίες εάν αυτά τα συστήματα λειτουργούν παράλληλα».

Οι εκπρόσωποι του Κογκρέσου προειδοποιούν επίσης ότι η έγκριση της πώλησης θα υπονόμευε την αξιοπιστία των ΗΠΑ έναντι των συμμάχων που έχουν υποστηρίξει σταθερά τα στρατηγικά συμφέροντα της Ουάσιγκτον στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Μια τέτοια απόφαση θα έστελνε επίσης λάθος μήνυμα στους συμμάχους και τους εταίρους της Αμερικής. Βασικοί εταίροι των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, έχουν σταθερά ευθυγραμμιστεί και υποστηρίξει τα συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ.

Η χορήγηση πρόσβασης στην Άγκυρα σε προηγμένα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη παρά τη συμπεριφορά της θα υπονόμευε αυτές τις συνεργασίες και θα ενθάρρυνε την Τουρκία να εντείνει την επιθετική της συμπεριφορά στην περιοχή, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα για την οποία έχουμε εργαστεί τόσο σκληρά», αναφέρεται στην επιστολή, σύμφωνα μεε την JPost.

Οι εκπρόσωποι του Κογκρέσου στην επιστολή τους τονίζουν επίσης τις επανειλημμένες απειλές του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά του Ισραήλ, τις οποίες ανέφερε ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου αυτής της εβδομάδας. «Σχεδόν δεν περνάει μέρα που ο Ερντογάν να μην ζητά την καταστροφή του Κράτους του Ισραήλ», δήλωσε ο Νετανιάχου την Κυριακή, σύμφωνα με την JPost.

«Λαμβάνουμε αυτά τα λόγια πολύ σοβαρά, γιατί αν έχουμε μάθει ένα πράγμα στην ιστορία του λαού μας, όταν κάποιος λέει ότι σκοπεύει να σας καταστρέψει, πάρτε τον σοβαρά. Παίρνουμε τα πράγματα σοβαρά και θα επιστήσουμε επίσης την προσοχή των Αμερικανών φίλων μας σε αυτές τις δηλώσεις. Δεν τους αγνοούμε».

Αργότερα την Κυριακή, ο βουλευτής Αμίτ Χαλεβί (Λικούντ) ζήτησε το κλείσιμο του τουρκικού προξενείου στην Ιερουσαλήμ. Ισχυρίστηκε ότι είχε γίνει de facto πρεσβεία της Χαμάς.

«Το τουρκικό προξενείο πρέπει να απελαθεί από την Ιερουσαλήμ», είπε. «Αυτός ο εξτρεμιστής ισλαμιστής δικτάτορας (Ερντογάν), ο οποίος φιλοξενεί ανώτερους αξιωματούχους της Χαμάς στην Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη τόσο πριν όσο και μετά τις σφαγές της 7ης Οκτωβρίου, δεν μπορεί να του επιτραπεί να διευκολύνει την ατζέντα του εδώ.

»Αυτό που συμβαίνει μέσα σε αυτό το προξενείο είναι η άμεση, καθημερινή προώθηση και υποστήριξη της Χαμάς. Δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με ιστορικές θηριωδίες από έναν αιώνα πριν, αλλά και με μια γενοκτονική ατζέντα εναντίον του εβραϊκού κράτους σήμερα, την οποία η Τουρκία, υπό την ηγεσία του Ερντογάν, υποστηρίζει πλήρως και ολοκληρωτικά. Αυτό πρέπει να τελειώσει», ανέφερε ο βουλευτής του Λικούντ.

επιμέλεια σύνταξης: Σπύρος Γκανής

Η τρομοκρατική "στροφή" της Χαμάς, ο ευρωπαϊκός συναγερμός και ο ρόλος της Τουρκίας

Η Χαμάς, η οποία παραδοσιακά περιόριζε την ένοπλη δράση της στη Μέση Ανατολή, έχει πλέον αρχίσει να οργανώνει τρομοκρατικά χτυπήματα επί ευρωπαϊκού εδάφους. 

Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί τη Χαμάς, στο σύνολό της (πολιτικό και στρατιωτικό σκέλος), ως τρομοκρατική οργάνωση. Ενώ το 2001, μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η Ε.Ε. είχε εντάξει στη λίστα της μόνο τις Ταξιαρχίες Κασάμ, το 2003 επέκτεινε τον χαρακτηρισμό συμπεριλαμβάνοντας ολόκληρη την οργάνωση.

___________________________

Η Χαμάς, η οποία παραδοσιακά περιόριζε την ένοπλη δράση της στη Μέση Ανατολή, έχει πλέον αρχίσει να οργανώνει τρομοκρατικά χτυπήματα επί ευρωπαϊκού εδάφους. Το ant1news.gr βασισμένο σε αποφάσεις κυρώσεων των ΗΠΑ, εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και δηλώσεις στελεχών της Χαμάς, ρίχνει φως στον αμφιλεγόμενο ρόλο που διαδραματίζει η Τουρκία ως καταφύγιο για τους χρηματοδότες και τους επιχειρησιακούς βραχίονες της παλαιστινιακής οργάνωσης.

Την προηγούμενη εβδομάδα, σε μια συντονισμένη επιχείρηση της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και της Αντιτρομοκρατικής, με την κωδική ονομασία “Odin”, συνελήφθη στον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης ένας 37χρονος Παλαιστίνιος από τη Γάζα. Ο συγκεκριμένος άνδρας διέμενε στην Ελλάδα από το 2023 έχοντας αιτηθεί άσυλο και εργαζόταν νόμιμα ως ηλεκτρολόγος. Κατά την ανάκρισή του, φέρεται να παραδέχθηκε τη στρατολόγησή του από τη Χαμάς. Ωστόσο, κατά την επίσημη απολογία του στον ανακριτή, ισχυρίστηκε ότι έπεσε θύμα παγίδευσης και ότι, κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στη Μαλαισία, υποχρεώθηκε υπό καθεστώς απειλών να εκπαιδευτεί στην κατασκευή συνθετικών εκρηκτικών. Παρότι οι εκτιμήσεις των Αρχών δείχνουν προς την κατεύθυνση χτυπήματος εναντίον στόχων ισραηλινού ενδιαφέροντος, ο 37χρονος υποστήριξε ότι δεν γνώριζε τον τελικό στόχο, αλλά ότι τελούσε εν αναμονή οδηγιών. Για τον σκοπό αυτό, είχε ήδη προβεί σε διαδικτυακές παραγγελίες χημικών διαλυτών και πρώτων υλών. Όπως αποκάλυψαν οι έρευνες της Αντιτρομοκρατικής, ο 37χρονος είχε μετατρέψει διαμέρισμα στα Πατήσια σε αυτοσχέδιο εργαστήριο, στο οποίο βρέθηκαν σφραγισμένα τα κουτιά με τα παραγγελθέντα υλικά, πλαισιωμένα από εξειδικευμένο εξοπλισμό κατασκευής βομβών, όπως ζυγούς ακριβείας και μαγνητικούς αναδευτήρες. Μετά την απολογία του, ο 37χρονος κρίθηκε προφυλακιστέος.

Η σύλληψη του 37χρονου στην Κρήτη συνδεόταν με τις εξελίξεις από τη δράση ενός ευρύτερου δικτύου με επίκεντρο την Κύπρο. Ήδη από τα τέλη Μαΐου 2026, οι κυπριακές αρχές είχαν προχωρήσει στη σύλληψη τεσσάρων Παλαιστινίων, εκ των οποίων οι δύο αποκαλύφθηκε ότι επίσης σχεδίαζαν επίθεση με εκρηκτικά. Ο κοινός παρονομαστής που ένωσε τον 37χρονο της Κρήτης με μέλος του “κυπριακό πυρήνα” ήταν η από κοινού εκπαίδευσή τους στη Μαλαισία, όπου εκπαιδεύτηκαν από στελέχη της Χαμάς στην κατασκευή αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών. Το ότι “κάτι τρέχει” με την Κύπρο είχε ήδη φανεί από τον Μάρτιο του 2026, όταν συνελήφθη στο αεροδρόμιο της Λάρνακας ένας Λιβανέζος υπήκοος, υπεύθυνος για τη μεταφορά 300 σφαιρών που προορίζονταν για πυρήνες της Χαμάς στο Βερολίνο και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Ιστορικά, η Χαμάς δεν έχει στο παρελθόν αναλάβει ή εκτελέσει τρομοκρατική επίθεση επί ευρωπαϊκού εδάφους. Σε αντίθεση με παλαιότερες παλαιστινιακές οργανώσεις, όπως η PLO, το PFLP ή η οργάνωση Αμπού Νιντάλ, που είχαν έντονη δράση τις δεκαετίες του '70 και του '80, η Χαμάς περιόριζε την ένοπλη βία εντός του Ισραήλ και των παλαιστινιακών εδαφών. Η Ευρώπη αποτελούσε ένα “άβατο”, το οποίο η οργάνωση αξιοποιούσε για την ενίσχυση των πολιτικών θέσεών της, την απόκτηση διπλωματικής επιρροής και τη συγκέντρωση εκατομμυρίων ευρώ μέσω του “Dawa”, ενός δικτύου φιλανθρωπικών ιδρυμάτων και μη κυβερνητικών οργανώσεων.

Η αλλαγή αυτού του δόγματος άρχισε να γίνεται εμφανής μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023, οπότε και διεξήχθη το τρομοκρατικό χτύπημα κατά του Ισραήλ. Ωστόσο, η Χαμάς προετοιμαζόταν για αυτή την αλλαγή αρκετά χρόνια. Σύμφωνα με έγγραφα των γερμανικών αρχών, ήδη από το 2019, οι Ταξιαρχίες Κασάμ, που αποτελούν τη στρατιωτική πτέρυγα της οργάνωσγς, είχαν στείλει πράκτορες για να θάψουν οπλισμό και πυρομαχικά στη Βουλγαρία και τη Δανία. Αυτοί οι πυρήνες παρέμειναν εν υπνώσει. Μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα το 2023 και κάτω από ασφυκτική πίεση, η ηγεσία της Χαμάς έδωσε την εντολή ενεργοποίησης των πυρήνων στην Ευρώπη. Τον Δεκέμβριο του 2023, ένα μπαράζ συλλήψεων σε Γερμανία, Ολλανδία και Δανία φέρεται να απέτρεψε τον σχεδιασμό επιθέσεων εναντίον εβραϊκών ιδρυμάτων, καθώς τα μέλη της Χαμάς προσπαθούσαν να ανακτήσουν τον θαμμένο οπλισμό ή να αγοράσουν νέο από συμμορίες.

Η αλλαγή της φύσης της τρομοκρατίας στην Ευρώπη επιβεβαιώνεται μέσα από τις ετήσιες εκθέσεις της Europol από το 2023 και μετά. Αν και η Europol επισημαίνει ότι το παρελθόν χαρακτηριζόταν κυρίως από μοναχικούς λύκους της Αλ Κάιντα και του ISIS, η σύγκρουση στη Γάζα αποτέλεσε τον κυριότερο καταλύτη για την αναζωπύρωση της βίας τα τελευταία έτη, καθώς η πόλωση και ο αντισημιτισμός εκτοξεύτηκαν, παρέχοντας ιδανικό έδαφος για στρατολόγηση νέων μελών, ιδιαίτερα ανηλίκων, μέσω διαδικτύου. Μόνο το 2024 καταγράφηκαν 24 τζιχαντιστικές επιθέσεις στην Ε.Ε. (6 ολοκληρωμένες και 18 αποτραπείσες), γεγονός που μαρτυρούσε την εκρηκτική αύξηση της απειλής μετά τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου.

Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί τη Χαμάς, στο σύνολό της (πολιτικό και στρατιωτικό σκέλος), ως τρομοκρατική οργάνωση. Ενώ το 2001, μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η Ε.Ε. είχε εντάξει στη λίστα της μόνο τις Ταξιαρχίες Κασάμ, το 2003 επέκτεινε τον χαρακτηρισμό συμπεριλαμβάνοντας ολόκληρη την οργάνωση. Παρά τις αλλεπάλληλες δικαστικές προσφυγές της Χαμάς που οδήγησαν σε μια προσωρινή ακύρωση της απόφασης το 2014 για καθαρά διαδικαστικούς λόγους, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επικύρωσε οριστικά την παραμονή της στον κατάλογο τρομοκρατών.

Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου σκλήρυνε τη στάση της Ευρώπης. Τον Ιανουάριο του 2024, το Συμβούλιο της Ε.Ε. θέσπισε ένα νέο, ειδικό καθεστώς κυρώσεων αποκλειστικά για τη Χαμάς. Μέσα από αυτό, επιβλήθηκε πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτική απαγόρευση σε κορυφαία στελέχη και χρηματοδότες. Η πλέον πρόσφατη αυστηρή ευρωπαϊκή απόφαση ελήφθη τον Μάιο του 2026, όταν η Ε.Ε. ενέταξε σε αυτή τη λίστα τα κορυφαία μέλη του Πολιτικού Γραφείου της Χαμάς, ενώ ταυτόχρονα τέθηκαν σε εφαρμογή εξονυχιστικοί έλεγχοι σε όλα τα ευρωπαϊκά κονδύλια ανθρωπιστικής βοήθειας, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες “διοχέτευσής” τους προς τα ταμεία της τρομοκρατικής οργάνωσης.

Την ίδια περίοδο με τη σκλήρυνση της ευρωπαϊκής στάσης τον Μάιο του 2026, ξετυλίχθηκε και το επιχειρησιακό κουβάρι στην Κύπρο. Σύμφωνα με τις έρευνες, μέλος του "κυπριακού πυρήνα", που συνδέεται άμεσα με τον 37χρονο της Κρήτης, είχε επιβιβαστεί σε πτήση με προορισμό το παράνομο αεροδρόμιο του Τύμπου στα Κατεχόμενα, αποφεύγοντας εντελώς τους ελέγχους, και από εκεί, αξιοποιώντας την Πράσινη Γραμμή, διέσχισε τα σύνορα και μπήκε στην Κυπριακή Δημοκρατία. Πέρα από το μέλος του κυπριακού πυρήνα, ο 37χρονος που συνελήφθη στην Κρήτη φέρεται να είχε επαφές και με Γερμανό υπήκοο, ενώ εξετάζονται και χρηματικές δοσοληψίες μεταξύ τους. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέλη του συγκεκριμένου κυκλώματος τα οποία εξετάζουν οι αρχές έχουν πραγματοποιήσει συναντήσεις και στη συνοικία Μπασακσεχίρ στην Κωνσταντινούπολη, η οποία έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους κεντρικούς κόμβους για τα μέλη, τα γραφεία και τις εταιρείες-βιτρίνες της Χαμάς στην Τουρκία. Πριν από μόλις τρεις μήνες, στο ευρύτερο πλαίσιο εξάρθρωσης του οικονομικού δικτύου της οργάνωσης, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στην ΜΚΟ Beyaz Eller, η οποία έχει την έδρα της στο Μπασακσεχίρ, κατηγορώντας την ότι, ενώ παρουσιαζόταν ως φιλανθρωπικό ίδρυμα, στην πραγματικότητα συγκέντρωνε και διοχέτευε κεφάλαια απευθείας στη στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς - οι κατηγορίες των αμερικανών βασίζονταν, όπως υποστήριξαν, σε εσωτερικά έγγραφα της οργάνωσης.

Η προστασία που παρέχει η Τουρκία στη Χαμάς αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα "αγκάθια" στις σχέσεις της με την Ευρώπη. Στις επίσημες Εκθέσεις Προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα έτη 2024 και 2025, καταγράφεται μια πρωτοφανής απόκλιση της Τουρκίας από την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας της Ε.Ε., με το ποσοστό ευθυγράμμισης να βυθίζεται στο 5% και 4% αντίστοιχα. Οι εκθέσεις των Βρυξελλών εγκαλούν ευθέως την Άγκυρα, τονίζοντας πως η άρνησή της να αναγνωρίσει τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση και η έμπρακτη φιλοξενία των ηγετών της είναι ενέργειες ασύμβατες με την ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική. Πέρα από τις εκθέσεις προόδου της Κομισιόν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με σειρά ψηφισμάτων έχει καταδικάσει απερίφραστα την εμπρηστική ρητορική του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος έχει αποκαλέσει δημόσια τους μαχητές της Χαμάς "μουτζαχεντίν" και "απελευθερωτικό κίνημα".

Σε σύγκριση με την Ευρώπη, οι Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθούν πιο επιθετική προσέγγιση. Το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ έχει βάλει στο στόχαστρό του το παγκόσμιο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο της Χαμάς που αγγίζει σε αξία το 1 δισεκατομμύριο δολάρια. Κεντρικά γρανάζια αυτού του συστήματος εδρεύουν στην Τουρκία: Το αμερικανικό υπουργείο έχει βάλει στο στόχαστρο κατασκευαστικές εταιρείες στην Κωνσταντινούπολη, όπως την Trend GYO, η οποία, παρά τις κυρώσεις, συνεχίζει να χρηματοδοτεί τη Χαμάς μέσω πολυτελών μεσιτικών έργων. Παράλληλα, εκτός από τις πρόσφατες κυρώσεις που επέβαλαν στην Beyaz Eller, οι ΗΠΑ έχουν εντάξει στις λίστες τους και άλλες φιλανθρωπικές ΜΚΟ που εδρεύουν στην Τουρκία, όπως η Hayat Yolu και μέλη της Union of Good, που συνεργάζονται στενά με την τουρκική IHH, εστιάζοντας στο ότι και αυτές διοχετεύουν χρήματα στις Ταξιαρχίες Κασάμ. Επιπρόσθετα, το OFAC μπλόκαρε τη χρήση κρυπτονομισμάτων από τα τουρκικά ανταλλακτήρια, δείχνοντας πως η Δύναμη Κουντς του Ιράν αξιοποιεί την ψηφιακή αγορά για να συντηρεί τη Χαμάς. Παρά τις αμερικανικές κυρώσεις, χαρακτηριστικό είναι πως ανώτατα στελέχη της Χαμάς, όπως οι Τζιχάντ Γιαγμούρ και Μούσα Ακκάρι, τους οποίους οι ΗΠΑ ενέταξαν στη λίστα των ειδικά χαρακτηρισμένων παγκόσμιων τρομοκρατών τον Δεκέμβριο του 2023 και τον Ιούνιο του 2024 αντίστοιχα, δρουν ανενόχλητοι εντός της τουρκικής επικράτειας.

Πριν από λίγες ημέρες, ο Μούσα Ακκάρι, ο οποίος είναι ο εκπρόσωπος της Χαμάς στην Τουρκία από το 2023, οπότε και διαδέχθηκε τον Γιαγμούρ, προέβη σε αποκαλύψεις κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι ο ίδιος ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν τον είχε διαβεβαιώσει προσωπικά ότι τα μέλη της Χαμάς "θα αντιμετωπίζονται σαν την ίδια του την οικογένεια" και "θα προστατεύονται σαν δικά του παιδιά" επί τουρκικού εδάφους. Ο Ακκάρι παραδέχθηκε επίσης τον νευραλγικό ρόλο που έπαιξε η Κωνσταντινούπολη ως κέντρο συντονισμού.

Δεν είναι όμως μόνο αυτά: την άνοιξη του 2025, η τουρκική κυβέρνηση “αγκάλιασε” τις διαδηλώσεις στην Κωνσταντινούπολη όπου ανώτατο στέλεχος της Χαμάς καλούσε το τουρκικό κοινό να χρηματοδοτήσει και να οπλίσει τις Ταξιαρχίες Κασάμ. Την ίδια περίοδο έρευνα των αμερικανικών αρχών αποκάλυψε πως η Χαμάς χρησιμοποιούσε παλαιστίνιους υπηκόους με τουρκικές ταυτότητες και άδειες παραμονής για να ξεπλένει εκατομμύρια μέσω τουρκικών ανταλλακτηρίων κρυπτονομισμάτων.

Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Φεβρουάριο του 2025, ένας Αμερικανός δικαστής επανέφερε αγωγή-βόμβα κατά της τουρκικής ισλαμικής τράπεζας Kuveyt Turk. Η τράπεζα, στην οποία το τουρκικό κράτος διατηρεί μεγάλο μερίδιο, κατηγορούνταν πως παρείχε εν γνώσει της οικονομικές διευκολύνσεις στη Χαμάς, συνδέοντας τα κεφάλαιά της με το ίδρυμα IHH και τον Τζιχάντ Γιαγμούρ, κατά του οποίου είχαν ληφθεί κυρώσεις.

Το καλοκαίρι του 2024, ο γιος του Τούρκου Προέδρου σε πορεία στην Κωνσταντινούπολη μετά τη δολοφονία του ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια, αποκάλεσε τους Εβραίους "καταραμένη φυλή" που πρέπει να εξαφανιστεί. Τότε αποκαλύφθηκε από τον πρώην υπουργό Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου, πως η Τουρκία ήταν εκείνη που εξασφάλισε την αποφυλάκιση του -”εγκεφάλου” των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου 2023- Γιαχία Σινουάρ από τις ισραηλινές φυλακές το 2011, θέτοντάς τη συγκεκριμένη απαίτηση ως μη διαπραγματεύσιμο όρο στην ανταλλαγή κρατουμένων.

Τον Μάιο του 2024, μέσα στο τουρκικό Κοινοβούλιο, ο Ερντογάν ταύτισε ξεκάθαρα τη Χαμάς με τους αντάρτες της τουρκικής επανάστασης "Kuvayi Milliye", αρνούμενος τον χαρακτηρισμό της ως τρομοκρατικής οργάνωσης. Τον Μάρτιο του 2024, το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών αρνήθηκε να απαντήσει σε κοινοβουλευτικό έλεγχο σχετικά με μυστική σύνοδο των ηγετών της Χαμάς που είχε διεξαχθεί στην Τουρκία, υπό την κάλυψη της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών MIT. Και λίγο νωρίτερα, τον Φεβρουάριο του 2024, μη κυβερνητικές οργανώσεις που λειτουργούν υπό την ομπρέλα της Άγκυρας και υποστηρίζονται από τον ίδιο τον Ερντογάν, κατηγορήθηκαν από τη Χαμάς για κατάχρηση και υπεξαίρεση εκατομμυρίων που προορίζονταν για τη Γάζα, αναδεικνύοντας ένα δίκτυο διαφθοράς… Όπως φάνηκε τότε, η ασυλία δεν δινόταν χωρίς ανταλλάγματα.

ant1news.gr / Χάρης Καρανίκας

Η επιστροφή της ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα ανοίγει ξανά το ντιμπέιτ της Ελλάδας στην Τουρκία

Η επιστροφή του πρώην Έλληνα πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, δεν προσφέρει στην Άγκυρα ένα ευκολότερο αντίπαλο, αλλά θα μπορούσε να αμφισβητήσει το σχεδόν μονοπώλιο του Μητσοτάκη στα θέματα της Τουρκίας, της Κύπρου και του Αιγαίου.

Συνάντηση Τσίπρα-Ερντογάν στο Μέγαρο Μαξίμου 7/12/2017

Η Άγκυρα δεν πρέπει να ερμηνεύσει τον Τσίπρα ως μια πιο φιλική προς την Ελλάδα επιλογή. Το δικό του ιστορικό αντιτίθεται σε αυτή τη συντόμευση. Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του, κράτησε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στάθηκε δίπλα του στην Άγκυρα τον Φεβρουάριο του 2019 λέγοντας ότι η Ελλάδα ήταν «αποφασισμένη να εργαστεί για τη βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων»

________________________

Bosphorus News 30/05/2026 | Η επιστροφή του πρώην Έλληνα πρωθυπουργού δεν προσφέρει στην Άγκυρα ένα ευκολότερο αντίπαλο, αλλά θα μπορούσε να αμφισβητήσει το σχεδόν μονοπώλιο του Μητσοτάκη στα θέματα της Τουρκίας, της Κύπρου και του Αιγαίου.

Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην πρώτη γραμμή της πολιτικής μέσω της ΕΛ.Α.Σ., του Συνασπισμού της Ελληνικής Αριστεράς, είναι καταρχάς μια ελληνική εσωτερική ιστορία. Το νέο κόμμα απευθύνεται σε μια κατακερματισμένη αντιπολίτευση, μια κουρασμένη αριστερά και ένα πολιτικό πεδίο που εξακολουθεί να διαμορφώνεται από τη μακρά σκιά της κρίσης χρέους.  Όπως ανέφερε το Bosphorus News, η επιστροφή του Τσίπρα έχει ήδη ταρακουνήσει τον χάρτη της αντιπολίτευσης στην Ελλάδα και το ζήτημα της Τουρκίας βρίσκεται τώρα στο επόμενο στάδιο αυτής της αναστάτωσης.

Η Άγκυρα δεν πρέπει να ερμηνεύσει τον Τσίπρα ως μια πιο φιλική προς την Ελλάδα επιλογή. Το δικό του ιστορικό αντιτίθεται σε αυτή τη συντόμευση. Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του, κράτησε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στάθηκε δίπλα του στην Άγκυρα τον Φεβρουάριο του 2019 λέγοντας ότι η Ελλάδα ήταν «αποφασισμένη να εργαστεί για τη βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων», αλλά μόνο βάσει του διεθνούς δικαίου και του αμοιβαίου σεβασμού. Ωστόσο, η αμυντική γραμμή της κυβέρνησής του δεν ήταν ποτέ χαλαρή. Για το μεγαλύτερο μέρος της πρωθυπουργίας του, το υπουργείο Άμυνας κατείχε ο Πάνος Καμμένος, ο εθνικιστής ηγέτης των Ανεξάρτητων Ελλήνων, του οποίου η γλώσσα για το Αιγαίο, την Κύπρο και την Τουρκία συχνά έμοιαζε περισσότερο με σκληρή πολιτική κυριαρχίας παρά με αριστερή ύφεση.

Το ίδιο ιστορικό περιλαμβάνει και πιο δύσκολες στιγμές. Το 2018, ο Τσίπρας άσκησε πιέσεις στον Ερντογάν για την κράτηση δύο Ελλήνων στρατιωτών στην Τουρκία, αποκαλώντας την ένα σημαντικό ζήτημα για τις διμερείς σχέσεις. Το 2019, η Ελλάδα και η Κύπρος κάλεσαν την ΕΕ να τιμωρήσει την Τουρκία για τις γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Ελληνικές κυβερνήσεις διαφορετικών ιδεολογικών αποχρώσεων έχουν υποστηρίξει σε γενικές γραμμές παρόμοιες θέσεις σχετικά με την υφαλοκρηπίδα, την αποκλειστική οικονομική ζώνη, την Κύπρο, τα νησιά του Αιγαίου και την οριοθέτηση των θαλάσσιων υδάτων. Ο Τσίπρας δεν θα άλλαζε αυτά τα θεμέλια απλώς επιστρέφοντας στην πολιτική.

Ορισμένοι πολιτικοί και μιντιακοί κύκλοι στην Τουρκία βλέπουν εδώ και καιρό τον Τσίπρα μέσα από ένα ρομαντικό πρίσμα, θυμούμενοι τον διάλογό του με τον Ερντογάν και την προθυμία του να αναλάβει πολιτικά ρίσκα για τις Πρέσπες, παραβλέποντας παράλληλα τα πιο αυστηρά όρια του ιστορικού του στην Τουρκία. Αυτή η ερμηνεία είναι επιλεκτική. Η διπλωματία του Τσίπρα συνυπήρχε με την εθνικιστική αμυντική γραμμή του Καμμένου, την πολιτική της Ελλάδας για την Κύπρο και την πίεση της Αθήνας για πίεση από την ΕΕ σχετικά με τις γεωτρήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επιστροφή του θα πρέπει επομένως να ερμηνεύεται λιγότερο ως η επιστροφή ενός πιο ήπιου Έλληνα ηγέτη και περισσότερο ως η επιστροφή ενός πολιτικού που θα μπορούσε να αναγκάσει την πολιτική της Ελλάδας για την Τουρκία να επιστρέψει σε ανοιχτή πολιτική διαμάχη.

Ο Μητσοτάκης, ο Γεραπετρίτης και ο Δένδιας έβαλαν τη γραμμή

Ο Μητσοτάκης διαχειρίστηκε το θέμα της Τουρκίας μέσω μιας προσεκτικής διπλής προσέγγισης. Διατήρησε ανοιχτό το διπλωματικό κανάλι, προστάτευσε τη γλώσσα μιας θετικής ατζέντας και απέφυγε την πλήρη επιστροφή στο κλίμα κρίσης του 2020. Ταυτόχρονα, η κυβέρνησή του εμβάθυνε τον αμυντικό εκσυγχρονισμό της Ελλάδας, επέκτεινε τη στρατιωτική συνεργασία με την Κύπρο, το Ισραήλ και άλλους εταίρους και αντιμετώπισε το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ως βασικά θέματα αποτροπής.

Ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει χρησιμοποιήσει την ίδια διπλωματική γλώσσα, διατηρώντας ανοιχτό το κανάλι της Τουρκίας μέσω διαλόγου, μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και ελεγχόμενης συνεργασίας με τον Χακάν Φιντάν. Αυτό είναι το μέρος της ελληνικής πολιτικής με το οποίο μπορεί να μιλήσει η Άγκυρα, ακόμη και όταν οι στρατηγικές διαφωνίες παραμένουν ανεπίλυτες.

Ο Νίκος Δένδιας έχει γίνει το πιο σκληρό δημόσιο πρόσωπο της ίδιας πολιτικής. Ο Γεραπετρίτης κρατά ανοιχτό το κανάλι με την Άγκυρα, αλλά ο Δένδιας δίνει στην Ελλάδα και την Τουρκία το πιο οξύ λεξιλόγιο ασφαλείας: κυριαρχία, αποτροπή, άμυνα νησιών, ναυτικός εκσυγχρονισμός και αντίσταση στο δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας. Οι επισκέψεις του σε ευαίσθητα νησιά του Αιγαίου δεν αποτελούν τελετουργικές υποσημειώσεις. Λειτουργούν ταυτόχρονα ως πολιτικό μήνυμα, στρατιωτική σηματοδότηση και εσωτερική διαβεβαίωση.

Το Bosphorus News εξέτασε πρόσφατα πώς η επίσκεψη του Δένδια στο Αγαθονήσι συνέβαλε στην ευρύτερη διαμάχη για τη Γαλάζια Πατρίδα, την κυριαρχία και το ανατολικό Αιγαίο. Αυτό το επεισόδιο έδειξε πόσο γρήγορα μια επίσκεψη σε νησί μπορεί να γίνει μέρος της ευρύτερης διαμάχης Τουρκίας-Ελλάδας για τον θαλάσσιο χώρο, τη στρατιωτική θέση και τον συμβολικό έλεγχο στο Αιγαίο.

Αυτός είναι ο πολιτικός χώρος στον οποίο εισέρχεται ο Τσίπρας. Η Τουρκία παραμένει ένα από τα πιο σημαντικά θέματα εξωτερικής πολιτικής στην Αθήνα, ωστόσο η πίεση της αντιπολίτευσης στη βασική γραμμή της κυβέρνησης ήταν περιορισμένη. Η κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ και η προσεκτική τοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ έδωσαν στον Μητσοτάκη ευρύ περιθώριο να παρουσιάσει τις αμυντικές προμήθειες, τον συντονισμό για την Κύπρο, την ευθυγράμμιση με το Ισραήλ, το λόμπι της ΕΕ και την επιβολή του νόμου στο Αιγαίο ως μέρη μιας κρατικής στρατηγικής και όχι ως επιλογές ανοιχτές σε σοβαρές εσωτερικές προκλήσεις.

Η απουσία ενός ισχυρού αντιπολιτευτικού φορέα έχει περιορίσει τα ερωτήματα που τίθενται δημόσια. Πόσο πρέπει η Ελλάδα να συνδέσει τη στάση της στην Ανατολική Μεσόγειο με την Κύπρο και το Ισραήλ; Πού τελειώνει η αποτροπή και πού αρχίζει η πολιτική υπερέκταση; Πόσο περιθώριο πρέπει να υπάρχει για διάλογο με την Τουρκία όταν τα θέματα του Αιγαίου, της Κύπρου και της ενέργειας συγχωνεύονται ολοένα και περισσότερο σε έναν χάρτη ασφαλείας; Αυτά τα ερωτήματα δεν έχουν εξαφανιστεί. Δεν έχουν μια πολιτική δύναμη πρόθυμη να τα θέσει στο επίκεντρο.

Ο Τσίπρας και τα όρια της ήπιας ανάγνωσης

Ο Τσίπρας κυβέρνησε με διαφορετικό πολιτικό ένστικτο από την τρέχουσα γραμμή που βασίζεται στην ασφάλεια. Η Συμφωνία των Πρεσπών με τη Βόρεια Μακεδονία έδειξε ότι ήταν πρόθυμος να δεχτεί μια σοβαρή εθνικιστική αντίδραση όταν πίστευε ότι μια περιφερειακή διευθέτηση εξυπηρετούσε τη μακροπρόθεσμη θέση της Ελλάδας. Αυτό το προηγούμενο δεν πρέπει να μετατραπεί σε πρόβλεψη για την Τουρκία, αλλά δείχνει ότι ο Τσίπρας κατανοεί την εξωτερική πολιτική ως μια πολιτική αρένα όπου οι ηγέτες μερικές φορές πληρώνουν ένα εσωτερικό τίμημα για να διευρύνουν το στρατηγικό τους περιθώριο.

Η πρώτη του κυβέρνηση βασιζόταν επίσης σε έναν ασυνήθιστο συνασπισμό με τους Ανεξάρτητους Έλληνες του Καμμένου, πράγμα που σήμαινε ότι τα διπλωματικά ένστικτα του Τσίπρα συνυπήρχαν με ένα εθνικιστικό υπουργείο Άμυνας. Αυτός ο παλαιότερος καταμερισμός εργασίας έχει σημασία σήμερα, επειδή εμποδίζει οποιαδήποτε εύκολη ερμηνεία του Τσίπρα ως μιας καθαρά συμφιλιωτικής προσωπικότητας στο θέμα της Τουρκίας.

Η ΕΛ.Α.Σ. μέχρι στιγμής έχει πλαισιωθεί γύρω από τη διαφθορά, την ανισότητα, την δημοκρατική ανανέωση και την ανασυγκρότηση της αριστεράς. Η γραμμή εξωτερικής πολιτικής της παραμένει υπανάπτυκτη. Ο Τσίπρας δεν χρειάζεται να ανακοινώσει ένα νέο δόγμα για το Αιγαίο για να επιστρέψει στην ιστορία. Απλώς χρειάζεται να κάνει τον Μητσοτάκη να υπερασπιστεί το υπάρχον δόγμα ενώπιον ενός εκλογικού σώματος που μπορεί σύντομα να ακούσει ένα διαφορετικό επιχείρημα σχετικά με τις περιφερειακές προτεραιότητες της Ελλάδας.

Ο Μητσοτάκης αντιμετώπισε την πολιτική για την Τουρκία ως ένα φάκελο κρατικής διαχείρισης, ελεγχόμενο μέσω διπλωματίας, συνόδων κορυφής και προσεκτικής αποφυγής κρίσεων. Ο Γεραπετρίτης διατήρησε λειτουργική την αρχιτεκτονική του διαλόγου. Ο Δένδιας ώθησε το ίδιο φάκελο σε μια πιο ορατή γλώσσα στρατιωτικής ετοιμότητας και θεάτρου κυριαρχίας. Ο Τσίπρας μπορεί να προσπαθήσει να απομακρύνει τη συζήτηση από αυτόν τον καταμερισμό εργασίας, όχι προσφέροντας παραχωρήσεις στην Άγκυρα, αλλά ρωτώντας εάν η ανατολική στρατηγική της Ελλάδας μπορεί να περιοριστεί σε κύκλους προμηθειών, επισκέψεις σε νησιά και ευθυγραμμίσεις Κύπρου-Ισραήλ.

Η συζήτηση που θα ακολουθήσει στην πραγματικότητα η Άγκυρα

Η Άγκυρα θα παρακολουθεί περισσότερο τη μορφή της ελληνικής συζήτησης παρά την προσωπικότητα του ανθρώπου που επιστρέφει σε αυτήν. Μια πιο ανταγωνιστική συζήτηση θα μπορούσε να σκληρύνει ορισμένα θέματα πριν από τις εκλογές του 2027, ειδικά αν ο Μητσοτάκης αισθάνεται πίεση από τη δεξιά του ή από ένα κατεστημένο ασφαλείας που βλέπει τον συμβιβασμό ως αδυναμία. Θα μπορούσε επίσης να αναγκάσει την Αθήνα να εξηγήσει πού ο διάλογος εξακολουθεί να εξυπηρετεί τα ελληνικά συμφέροντα, ποιες στρατιωτικές κινήσεις είναι αμυντικές και ποιες εξωτερικές ευθυγραμμίσεις έχουν κόστος που σπάνια συζητείται όταν το θέμα της Τουρκίας αντιμετωπίζεται ως κλειστή κρατική συναίνεση.

Το πιο σοβαρό ερώτημα είναι εάν η ΕΛΑΣ μπορεί να ασκήσει πίεση σε μια ελληνική συναίνεση που έχει αντιμετωπίσει την Τουρκία κυρίως ως πρόβλημα ασφαλείας προς διαχείριση και όχι ως πολιτική σχέση προς διεκδίκηση.

Αυτό έρχεται σε μια ευαίσθητη στιγμή. Η Τουρκία προχωρά στην κωδικοποίηση τμημάτων του ναυτιλιακού της δόγματος μέσω ενός σχεδίου νόμου για τη θαλάσσια δικαιοδοσία. Το Bosphorus News περιέγραψε λεπτομερώς πώς αυτό το σχέδιο θα μπορούσε να μετατρέψει τη Γαλάζια Πατρίδα από πολιτικό δόγμα σε νομική δοκιμασία για την Ελλάδα και την Κύπρο. Η Ελλάδα έχει επίσης φέρει στις Βρυξέλλες ναυτιλιακές διαφορές σε πιο πρακτικά θέματα, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων αλιείας και επιβολής του νόμου στο Αιγαίο.

Αν ο Τσίπρας επιστρέψει στο κοινοβούλιο με πραγματική ισχύ, αυτά τα ζητήματα μπορεί να μην περιορίζονται πλέον σε κυβερνητικές δηλώσεις, μηνύματα του υπουργείου Άμυνας και διπλωματικές σημειώσεις. Θα μπορούσαν να γίνουν υλικό προεκλογικής εκστρατείας, αναγκάζοντας τους Έλληνες ψηφοφόρους να ακούσουν όχι μόνο ότι η Τουρκία αποτελεί πρόκληση, αλλά και τι είδους στρατηγική πρέπει να χτίσει η Ελλάδα γύρω από αυτήν την πρόκληση.

Η Κύπρος κρατάει το αρχείο σκληρό

Το θέμα της Κύπρου δυσκολεύει την εξίσωση. Ο Μητσοτάκης έχει εργαστεί σε ένα ευρύτερο περιβάλλον ασφαλείας στο οποίο η Κύπρος, το Ισραήλ, τα ενεργειακά έργα και η αμυντική συνεργασία έχουν συνδεθεί στενότερα. Η Τουρκία βλέπει αυτή την αρχιτεκτονική ως μια στρατηγική ευθυγράμμιση γύρω από τον νότιο και δυτικό θαλάσσιο χώρο της.

Αυτή η ανησυχία δεν είναι θεωρητική. Το Bosphorus News είχε αναφέρει προηγουμένως την προειδοποίηση του Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν σχετικά με τον άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Η ερμηνεία της Άγκυρας είναι ότι η Κύπρος δεν είναι πλέον μόνο ένα αρχείο διευθέτησης. Γίνεται μια πλατφόρμα μέσα σε μια ευρύτερη δομή ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο Τσίπρας θα κληρονομούσε αυτόν τον χάρτη, όχι θα τον διέγραφε. Οι δεσμοί της Ελλάδας με την Κύπρο και το Ισραήλ δεν θα εξαφανιστούν επειδή ένα νέο αριστερό κόμμα εισέρχεται στο πεδίο της μάχης. Αλλά η πολιτική γλώσσα γύρω από αυτούς τους δεσμούς θα μπορούσε να αλλάξει. Η ΕΛΑΣ μπορεί να ρωτήσει αν η Ελλάδα κερδίζει αρκετή διπλωματική αξία από τις τρέχουσες ευθυγραμμίσεις της, αν το κανάλι της Τουρκίας διαχειρίζεται με αρκετή φαντασία και αν επιτρέπεται στο Αιγαίο να συρρικνώσει την υπόλοιπη ελληνική περιφερειακή πολιτική.

Η επιστροφή του Τσίπρα δεν είναι ένα δώρο προς την Άγκυρα. Το ιστορικό του το καθιστά σαφές: κράτησε ανοιχτό τον διάλογο με τον Ερντογάν, αλλά υπερασπίστηκε επίσης τις βασικές θέσεις της Ελλάδας για το Αιγαίο, την Κύπρο και τη θαλάσσια δικαιοδοσία, και η κυβέρνησή του συμμετείχε στην Κύπρο πιέζοντας την ΕΕ κατά των γεωτρήσεων της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ούτε η ΕΛΑΣ από μόνη της απειλεί την πολιτική του Μητσοτάκη για την Τουρκία. Το πιο χρήσιμο σημείο για ανάλυση είναι διαφορετικό: η επιστροφή του Τσίπρα αποκαλύπτει πόσο περιορισμένη έχει γίνει η ελληνική συζήτηση για την ανατολική στρατηγική της χώρας.

Εάν η ΕΛΑΣ γίνει σοβαρή δύναμη πριν από το 2027, η πολιτική για την Τουρκία θα πρέπει να περάσει ξανά από συζήτηση. Η συζήτηση δεν θα σταματήσει στο πόσα όπλα αγοράζει η Ελλάδα, ποια νησιά επισκέπτεται ο Δένδιας, πόσο προσεκτικά ο Γεραπετρίτης κρατά ανοιχτό το κανάλι Φιντάν ή πόσο στενά βρίσκεται η Αθήνα με την Κύπρο και το Ισραήλ. Θα πρέπει να απαντήσει σε ένα ευρύτερο ερώτημα: ποιον στρατηγικό σκοπό εξυπηρετούν όλα αυτά για την Ελλάδα όταν ο πιο δύσκολος γείτονάς της παραμένει η Τουρκία.
πηγή: Bosphorus News

επιμέλεια σύνταξης Σπύρος Γκανής

Ο Τραμπ λέει ότι οι λεπτομέρειες της ειρηνευτικής συμφωνίας για τον πόλεμο στο Ιράν θα «ανακοινωθούν σύντομα» - Ενστάσεις Ιράν για Πυρηνικά και στενό του Ορμούζ

 Ντόναλντ Τραμπ: Η διαπραγμάτευση ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν «έχει σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί».

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έγραψε στο στο Truth Social ότι «έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό διαπραγμάτευση για μια συμφωνία, η οποία υπόκειται σε οριστικοποίηση» μεταξύ των ΗΠΑ, του Ιράν και των περιφερειακών εταίρων, με τις τελικές λεπτομέρειες «να συζητούνται επί του παρόντος και να ανακοινώνονται σύντομα».

_______________________________________

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ,  δήλωσε χθες Σάββατο ότι οι ΗΠΑ ολοκληρώνουν μια συνολική συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό των πρόσφατων στρατιωτικών εχθροπραξιών, σηματοδοτώντας μια σημαντική διπλωματική πρόοδο στον πόλεμο.

Γράφοντας στο Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι «έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό διαπραγμάτευση για μια συμφωνία, η οποία υπόκειται σε οριστικοποίηση» μεταξύ των ΗΠΑ, του Ιράν και των περιφερειακών εταίρων, με τις τελικές λεπτομέρειες «να συζητούνται επί του παρόντος και να ανακοινώνονται σύντομα».

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σημείωσε ότι είχε τηλεφωνικές επαφές με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και ηγέτες από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Πακιστάν, την Τουρκία, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και το Μπαχρέιν. Περιέγραψε το πλαίσιο ως «Μνημόνιο Συνεννόησης σχετικά με την ειρήνη» που πρέπει να οριστικοποιηθεί από όλα τα συμμετέχοντα έθνη.

Η διπλωματική ώθηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ, που επιβεβαιώνεται από δημοσιεύματα του Associated Press και του Reuters, επικεντρώνεται σε μια προτεινόμενη συμφωνία που θα σταματούσε οριστικά μήνες ενεργού πολέμου και θα άνοιγε ξανά το κρίσιμο Στενό του Ορμούζ . Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την πιο σημαντική διπλωματική πρόοδο προς την ειρήνη από τότε που το Πακιστάν μεσολάβησε με επιτυχία για μια προσωρινή εκεχειρία στις αρχές του μήνα.

Εάν οριστικοποιηθούν, οι διαπραγματεύσεις θα εκτονώσουν μια ασταθή σύγκρουση που έχει πιέσει τις συμμαχίες των ΗΠΑ, έχει ανατρέψει τις παγκόσμιες τιμές της ναυτιλίας και του πετρελαίου και έχει καταστήσει αναγκαία τη μεγαλύτερη στρατιωτική κινητοποίηση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή στη σύγχρονη ιστορία.

Διαβάστε ολόκληρη την ανάρτηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social,

«Βρίσκομαι στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, όπου μόλις είχαμε μια πολύ καλή τηλεφωνική συνομιλία με τον Πρόεδρο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν Αλ Σαούντ της Σαουδικής Αραβίας, τον Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τον Εμίρη Ταμίμ μπιν Χαμάντ μπιν Χαλίφα Αλ Θάνι, τον Πρωθυπουργό Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζάσιμ μπιν Τζάμπερ Αλ Θάνι και τον Υπουργό Αλί αλ-Θαουάντι του Κατάρ, τον Στρατάρχη Σάιντ Ασίμ Μουνίρ Αχμέντ Σαχ του Πακιστάν, τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Τουρκίας, τον Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ Ελ-Σίσι της Αιγύπτου, τον Βασιλιά Αμπντουλάχ Β' της Ιορδανίας και τον Βασιλιά Χαμάντ μπιν Ισά Αλ Χαλίφα του Μπαχρέιν, σχετικά με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και όλα τα θέματα που σχετίζονται με ένα Μνημόνιο Συναντίληψης για την ΕΙΡΗΝΗ. Έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό διαπραγμάτευση μιας Συμφωνίας, η οποία υπόκειται σε οριστικοποίηση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και των διαφόρων άλλων χωρών, όπως αναφέρονται. Ξεχωριστά, είχα μια τηλεφωνική συνομιλία με τον Πρωθυπουργό Μπίμπι Νετανιάχου του Ισραήλ, η οποία επίσης πήγε πολύ καλά. Οι τελικές πτυχές και λεπτομέρειες της Συμφωνίας συζητούνται αυτή τη στιγμή και θα ανακοινωθούν σύντομα. Εκτός από πολλά άλλα στοιχεία της Συμφωνίας, θα ανοίξει και το Στενό του Ορμούζ. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!» 

Διπλωματική πρόοδος όλο και πιο κοντά για ΗΠΑ και Ιράν

Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν αντάλλαξαν προτάσεις μέσω του μεσολαβητή Πακιστάν. Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε νωρίτερα στο AP ότι ενώ και οι δύο πλευρές σημείωσαν «σημαντική πρόοδο», οι διαφωνίες της τελευταίας στιγμής θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τις προσπάθειες. 

Εν τω μεταξύ, το Ιράν έχει σηματοδοτήσει «μείωση των διαφορών» μετά τις περαιτέρω συνομιλίες του αρχηγού του στρατού του Πακιστάν στην Τεχεράνη, και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε σε δημοσιογράφους στην Ινδία το Σάββατο ότι «έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος».

Σύμφωνα με πηγές, η πιθανή συμφωνία θα περιλαμβάνει μια επίσημη διακήρυξη του τέλους του πολέμου, την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα λιμάνια του Ιράν και την έναρξη δίμηνων διαπραγματεύσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ενώ η τρέχουσα εκεχειρία παραμένει εύθραυστη, έχει διατηρηθεί για αρκετό καιρό ώστε και οι δύο πλευρές να σημειώσουν απτή διπλωματική πρόοδο.

Ωστόσο, η κρατική τηλεόραση του Ιράν ανέφερε νωρίτερα ότι ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, περιέγραψε το σχέδιο ως «συμφωνία-πλαίσιο», δηλώνοντας ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να οριστικοποιήσει τις λεπτομέρειες σε διάστημα 30 έως 60 ημερών. Ο Μπαγκάεϊ σημείωσε ότι τα πυρηνικά ζητήματα δεν αποτελούν μέρος των τρεχουσών διαπραγματεύσεων, καθώς η Τεχεράνη επιδιώκει πρώτα να τερματίσει τον πόλεμο σε όλα τα μέτωπα -συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου- και να εξασφαλίσει την άρση των κυρώσεων.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε προηγουμένως δηλώσει ότι αναβάλλει τις στρατιωτικές επιθέσεις επειδή βρίσκονται σε εξέλιξη «σοβαρές διαπραγματεύσεις» κατόπιν αιτήματος συμμάχων στη Μέση Ανατολή, αν και και οι δύο πλευρές έχουν προειδοποιήσει για τους κινδύνους επανάληψης των επιθέσεων. Ο Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε τη θέση των ΗΠΑ ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να έχει πυρηνικά όπλα, πρέπει να παραδώσει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του και το στενό πρέπει να παραμείνει ανοιχτό.

Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, προειδοποίησε μετά από συνάντηση με τον αρχηγό του στρατού του Πακιστάν, Ασίμ Μουνίρ, ότι το Ιράν έχει ανακατασκευάσει τις στρατιωτικές του εγκαταστάσεις. Δήλωσε ότι εάν ο Τραμπ επαναλάβει τις επιθέσεις, το αποτέλεσμα θα είναι «πιο συντριπτικό και πιο πικρό» από ό,τι στην αρχή του πολέμου.

EXCLUSIVE: What's inside the Iran deal Trump is close to signinghttps://t.co/treaN5SyPJ

— Axios (@axios) May 24, 2026Το Ιράν το περιέγραψε ως «συμφωνία-πλαίσιο» για περαιτέρω συνομιλίες

Το Ιράν το περιέγραψε ως «συμφωνία-πλαίσιο» για περαιτέρω συνομιλίες

Η κρατική τηλεόραση του Ιράν ανέφερε νωρίτερα ότι ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, περιέγραψε το προσχέδιο ως «συμφωνία-πλαίσιο» και πρόσθεσε: «Θέλουμε αυτό να περιλαμβάνει τα κύρια ζητήματα που απαιτούνται για τον τερματισμό του επιβληθέντος πολέμου και άλλα ζητήματα ουσιώδους σημασίας για εμάς. Στη συνέχεια, σε εύλογο χρονικό διάστημα, μεταξύ 30 και 60 ημερών, συζητούνται οι λεπτομέρειες και τελικά επιτυγχάνεται μια τελική συμφωνία».

Είπε ότι το Στενό του Ορμούζ είναι μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν.

Αλλά ο Μπαγκάεϊ δήλωσε στο επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ότι τα πυρηνικά ζητήματα δεν αποτελούν μέρος των τρεχουσών διαπραγματεύσεων.

«Σε αυτό το στάδιο, η εστίασή μας είναι στον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», είπε, προσθέτοντας ότι η άρση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης «έχει συμπεριληφθεί ρητά στο κείμενο και παραμένει η πάγια θέση μας».

Το τηλεοπτικό δίκτυο Al-Manar της Χεζμπολάχ, που υποστηρίζεται από το Ιράν, ανέφερε ότι ο ηγέτης της λιβανέζικης ένοπλης ομάδας έλαβε επιστολή από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκσί, στην οποία έλεγε ότι η Τεχεράνη δεν θα εγκαταλείψει τους συμμάχους της. Υπάρχει μια εύθραυστη εκεχειρία, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, στον πόλεμο Ισραήλ-Χεζμπολάχ στον Λίβανο, μια σύγκρουση που ξεκίνησε δύο ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.

επιμέλεια σύνταξης Σπύρος Γκανής