Euronews / Εφηβική εξέγερση ή επανάσταση; Οι μαθητικές διαδηλώσεις απειλούν την προεδρική κούρσα στη Γαλλία (vid)

Εκπρόσωπος του ΟΗΕ δήλωσε την Παρασκευή ότι ο οργανισμός ανησυχεί για την κατάσταση στη Γαλλία, καλώντας οι διαδηλώσεις να παραμείνουν ειρηνικές και η χρήση βίας να είναι ανάλογη.

    Πίσω από τη μαθητική εξέγερση βρίσκεται ένα σύνολο παραπόνων των μαθητών: οι πολύωρες σχολικές ημέρες, τα υπερπλήρη τμήματα, τα εγκαταλελειμμένα σχολικά κτίρια και οι συχνές απουσίες εκπαιδευτικών. Η οργή τους βρίσκει απήχηση στους νέους σε όλη την Ευρώπη, με μαθητές στο Βέλγιο και την Ιταλία να οργανώνουν επίσης διαμαρτυρίες τις τελευταίες ημέρες.

Οι Γάλλοι μαθητές διαμαρτύρονται για εξαντλητικό ωράριο, συνωστισμό στις τάξεις, παλιές εγκαταστάσεις και έλλειψη εκπαιδευτικών· η οργή τους απλώνεται στην Ευρώπη, με κινητοποιήσεις σε Βέλγιο και Ιταλία.

Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη των μαθητικών κινητοποιήσεων στη Γαλλία, πληθαίνουν τα ερωτήματα για το αν οι διαδηλώσεις θα ξεφουσκώσουν ή θα εξελιχθούν σε ένα ευρύτερο κοινωνικό κίνημα.

Οι διαδηλώσεις και τα μπλόκα σε σχολεία ξεκίνησαν στα προάστια του Παρισιού στα μέσα Σεπτεμβρίου και σύντομα εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα. Εντυπωσιακές εικόνες μαθητών να σκαρφαλώνουν στην εμβληματική κολώνα στην Πλας ντε λα Μπαστίλ στο Παρίσι την Πέμπτη έκαναν τον γύρο του κόσμου.

Οι σκηνές αυτές είχαν ιδιαίτερο ιστορικό βάρος, καθώς η πλατεία βρίσκεται στο σημείο όπου υψωνόταν άλλοτε το οχυρό και κρατική φυλακή της Βαστίλης, που καταλήφθηκε από Παριζιάνους στις 14 Ιουλίου 1789, σε μια καθοριστική στιγμή της Γαλλικής Επανάστασης.

Μετά την κατεδάφισή της, η Βαστίλη εξελίχθηκε σε διαχρονικό σύμβολο της νίκης των απλών πολιτών απέναντι στην πολιτική καταπίεση. Στην πλατφόρμα X την Πέμπτη, ο ηγέτης της ριζοσπαστικής αριστεράς France Unbowed, Ζαν-Λικ Μελανσόν, δήλωσε ότι η Βαστίλη είχε «ανακαταληφθεί».

Πίσω από το κίνημα βρίσκεται ένα σύνολο παραπόνων των μαθητών: οι πολύωρες σχολικές ημέρες, τα υπερπλήρη τμήματα, τα εγκαταλελειμμένα σχολικά κτίρια και οι συχνές απουσίες εκπαιδευτικών. Η οργή τους βρίσκει απήχηση στους νέους σε όλη την Ευρώπη, με μαθητές στο Βέλγιο και την Ιταλία να οργανώνουν επίσης διαμαρτυρίες τις τελευταίες ημέρες.

Μπορεί το μαθητικό κίνημα να εξελιχθεί σε κάτι ευρύτερο;

Μια ακόμη ημέρα κινητοποιήσεων, με τη στήριξη μαθητικών και συνδικαλιστικών οργανώσεων, έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 13 Οκτωβρίου. Παράλληλα, ξεχωριστή διαδήλωση κατά της κρίσης ακρίβειας και της αύξησης των τιμών των καυσίμων, η οποία είχε οργανωθεί πριν ξεσπάσει το μαθητικό κίνημα, είναι προγραμματισμένη για τις 17 Οκτωβρίου.

Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η διαδήλωση της 17ης Οκτωβρίου μπορεί να σηματοδοτήσει την επιστροφή του κινήματος των κίτρινων γιλέκων, που εμφανίστηκε το 2018 ως αντίδραση σε σχεδιαζόμενη αύξηση του φόρου στα καύσιμα και το ντίζελ. Για μήνες, οι διαδηλωτές με κίτρινα γιλέκα συγκεντρώνονταν κάθε Σαββατοκύριακο, αποκλείοντας κυκλικούς κόμβους, αυτοκινητόδρομους και αποθήκες καυσίμων σε όλη τη χώρα, ενώ σημειώνονταν και έντονες συγκρούσεις με την αστυνομία.

Αν οι μαθητικές κινητοποιήσεις συναντηθούν με ευρύτερη κοινωνική αναταραχή, η Γαλλία θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με σκηνές που θυμίζουν τον Μάη του ’68. Τις τελευταίες εβδομάδες πολλοί μαθητές κρατούν πανό που παραπέμπουν σε εκείνες τις ιστορικές διαδηλώσεις, όταν οι μαθητικές εξεγέρσεις κλιμακώθηκαν σε γενική απεργία σε όλη τη χώρα.

Τότε, αρκετά εκατομμύρια εργαζόμενοι προσχώρησαν στο κίνημα, παραλύοντας τη χώρα αλλά ανοίγοντας και τον δρόμο για σημαντικές διαπραγματεύσεις μισθών. Η κινητοποίηση προκάλεσε επίσης πολιτική κρίση, οδηγώντας τον στρατηγό Ντε Γκολ, τότε πρόεδρο της Γαλλίας, να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση και να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές τον Ιούνιο του 1968, στις οποίες οι υποστηρικτές του εξασφάλισαν κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Σε κάθε περίπτωση, ο Μάης του ’68 άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη Γαλλία, διαλύοντας τις άκαμπτες κοινωνικές ιεραρχίες της μεταπολεμικής περιόδου. Οι διαδηλώσεις συνέβαλαν στην προώθηση πολιτικών, μαθητικών και εργασιακών δικαιωμάτων, εδραιώνοντας μόνιμα την παράδοση των μαζικών κινητοποιήσεων στην πολιτική ταυτότητα της χώρας.

Το τεταμένο πολιτικό σκηνικό στη Γαλλία

Την ώρα αυτή, η κυβέρνηση μειοψηφίας στη Γαλλία δυσκολεύεται να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική στήριξη για τον προϋπολογισμό του 2027, καθώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης αντιδρούν στα προτεινόμενα μέτρα λιτότητας. Τα δημόσια οικονομικά βρίσκονται υπό πίεση, με την κυβέρνηση να προβλέπει ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα φτάσει το 5,4% του ΑΕΠ για το 2026, από τα υψηλότερα ποσοστά στην ευρωζώνη.

Η ολοένα και πιο έντονη κρίση ακρίβειας, που οφείλεται κυρίως στις υψηλές τιμές καυσίμων και ενέργειας, έχει εντείνει τη δημόσια αγανάκτηση. Η οικονομική πίεση στα νοικοκυριά έχει οξύνει τις κοινωνικές εντάσεις σε όλη τη χώρα, με τις προεδρικές εκλογές να απέχουν λιγότερο από έξι μήνες, σε ένα πολιτικό τοπίο ιδιαίτερα κατακερματισμένο.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση της δημόσιας εταιρείας μετρήσεων Ifop, που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 25 και 29 Σεπτεμβρίου, η Μαρίν Λεπέν του ακροδεξιού κόμματος National Rally συγκεντρώνει 35% για τον πρώτο γύρο, ακολουθούμενη από τον Εντουάρ Φιλίπ με 15% και τον Ζαν-Λικ Μελανσόν με 14%. Με βάση αυτά τα σενάρια, ο δεύτερος γύρος θα έφερνε αντιμέτωπους τη Λεπέν και τον Φιλίπ. Άλλες προβολές έχουν προβλέψει αναμέτρηση Λεπέν με Μελανσόν στον δεύτερο γύρο.

Ένα κίνημα που δεν δείχνει να κοπάζει

Παρά την ανακοίνωση του υπουργού Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ την Πέμπτη ότι 3.000 αναπληρωτές εκπαιδευτικοί θα τοποθετηθούν σε σχολεία ανά τη χώρα όπου υπάρχουν ελλείψεις, η δημόσια αγανάκτηση δείχνει να μην υποχωρεί. Ο Ζεφρέ είπε ότι το μέτρο πιθανόν θα κοστίσει «δεκάδες εκατομμύρια ευρώ» για το 2026.

Τα συνδικάτα επέκριναν το σχέδιο ως βραχυπρόθεσμη λύση, προειδοποιώντας ότι οι διαθέσιμοι αναπληρωτές μπορεί να μην ανταποκρίνονται στις ανάγκες των σχολείων ως προς την ειδικότητα ή την περιοχή. Όπου δεν βρίσκεται αντικαταστάτης, τα μαθήματα ενδέχεται να συνεχίσουν να μένουν ακάλυπτα, ενώ οι αναπληρωτές μπορεί να αναλαμβάνουν βοηθητικά καθήκοντα μέχρι να προκύψει κενή θέση που να ταιριάζει.

«Πρέπει να δούμε τις λεπτομέρειες, γιατί πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με αυτόν τον αριθμό που έχει παρουσιαστεί», δήλωσε στην Euronews ο Ζαν-Ρεμί Ζιράρ, εκπαιδευτικός και πρόεδρος του εθνικού συνδικάτου σχολείων και ανώτερης εκπαίδευσης (SNALC).

Από την αρχή, οι μαθητές έχουν τη στήριξη των εκπαιδευτικών συνδικάτων, με τον Ζιράρ να κάνει λόγο για ένα σύστημα σε «κρίση».

«Όλο και πιο δύσκολα καλύπτουμε τις απουσίες των εκπαιδευτικών, οι γαλλικές τάξεις είναι από τις πιο πολυπληθείς στην Ευρώπη, οι αίθουσες δεν είναι σωστά εξοπλισμένες στις περιόδους καύσωνα. Αυτά είναι πράγματα που ήδη γνωρίζουμε.»

«Η αφετηρία είναι ότι το σχολικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση, και αυτό συμβαίνει εδώ και πολύ καιρό.»

Στο πλευρό των μαθητών έχουν ταχθεί και μεγάλες συνδικαλιστικές συνομοσπονδίες στη Γαλλία. Μετά τις διαδηλώσεις της Πέμπτης, η CGT, ένα από τα μεγαλύτερα συνδικάτα της χώρας, ανέδειξε το εύρος των κινητοποιήσεων, ορισμένες από τις οποίες δεν σχετίζονταν με το μαθητικό κίνημα, δηλώνοντας: «Οι αγώνες πολλαπλασιάζονται και οι συσχετισμοί δύναμης αλλάζουν!»

Ομοιότητες με προηγούμενα μαθητικά κινήματα στη Γαλλία

Ο Πάολο Στούπια, καθηγητής κοινωνιολογίας και πολιτικής στο Sciences Po Paris, εντόπισε ομοιότητες ανάμεσα στις τωρινές κινητοποιήσεις και παλαιότερα κοινωνικά κινήματα στη Γαλλία, αναφερόμενος σε μια σειρά από κινήματα, μεταξύ των οποίων και ο Μάης του ’68.

«Δεν είναι κάτι νέο το να κινητοποιούνται μαθητές από τα προάστια γύρω από αιτήματα που είναι δικά τους, και στη συνέχεια αυτά τα αιτήματα να υιοθετούνται από άλλα λύκεια πιο κοντά στο κέντρο της πόλης.»

Κατά τον Στούπια, το γεγονός ότι και μαθητές ιδιωτικών σχολείων συμμετείχαν στα μπλόκα αποτελεί νέα εξέλιξη για τα μαθητικά κινήματα. Πολλοί αναλυτές εξεπλάγησαν επίσης που φοιτητές του Université Paris-Panthéon-Assas, το οποίο θεωρείται ότι έχει συντηρητικό φοιτητικό σώμα, πραγματοποίησαν αποκλεισμό την Πέμπτη.

Ωστόσο, ο Στούπια προειδοποίησε ότι η δυναμική του κινήματος μπορεί να επηρεαστεί από τις επερχόμενες σχολικές διακοπές μέσης περιόδου στη Γαλλία.

«Όταν υπάρχει ένα διάλειμμα δύο εβδομάδων στα σχολεία, γίνεται πιο δύσκολο να ξαναπάρει μπρος ένα κίνημα στη συνέχεια, γιατί όλα έχουν μείνει σε αναστολή.»

Ένα κίνημα που έχει ενταθεί ως αντίδραση στην αστυνομική βία

Αν και πολλές διαδηλώσεις ήταν ειρηνικές, άλλες σκιάστηκαν από επεισόδια και συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε την Παρασκευή το υπουργείο Δικαιοσύνης της Γαλλίας, από την αρχή του κινήματος έχουν γίνει 6.877 συλλήψεις, με το 86% να αφορά ανηλίκους.

Ο αριθμός των συλλήψεων είναι εντυπωσιακός σε σύγκριση με τις πρώτες εβδομάδες του κινήματος των κίτρινων γιλέκων το 2018, όταν 4.596 άτομα είχαν τεθεί υπό κράτηση τον πρώτο μήνα.

Οργανώσεις δικαιωμάτων έχουν καταδικάσει την αστυνομική βία μετά το κύμα σοβαρών τραυματισμών μαθητών.

Η οργή έχει φουντώσει με αφορμή περιστατικά όπως εκείνο ενός 15χρονου μαθητή που έχασε το αριστερό του χέρι από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης της αστυνομίας, ενός 16χρονου που έχασε μέρος της όρασής του από πλαστική σφαίρα και ενός 14χρονου που υπέστη συντριπτικό κάταγμα στη γνάθο και έχασε πολλά δόντια όταν χτυπήθηκε από δακρυγόνο. Τα επεισόδια αυτά διερευνώνται εσωτερικά, με συνολικά 24 υποθέσεις να εξετάζονται από το πειθαρχικό όργανο της γαλλικής αστυνομίας.

Εκπρόσωπος του ΟΗΕ δήλωσε την Παρασκευή ότι ο οργανισμός ανησυχεί για την κατάσταση στη Γαλλία, καλώντας οι διαδηλώσεις να παραμείνουν ειρηνικές και η χρήση βίας να είναι ανάλογη.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις αρχές, 761αστυνομικοί και χωροφύλακες έχουν τραυματιστεί από την αρχή των κινητοποιήσεων. Σε όλη τη χώρα, αρκετά σχολεία έχουν υποστεί φθορές, έχουν καεί ή λεηλατηθεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ταραξίες έχουν παρεισφρήσει στις διαδηλώσεις.

Κατά τον Στούπια, το επίπεδο της αστυνομικής καταστολής τις τελευταίες εβδομάδες είναι «χωρίς προηγούμενο» από τις διαδηλώσεις του Μάη του ’68.

Την ίδια στιγμή, η Βαλερί Μπεκέ, κοινωνιολόγος στο CY Cergy Paris University και συν-συγγραφέας μαζί με τον Πάολο Στούπια του «Geopolitics of Youth: Engagement and (e)Mobilisation», ανέφερε ότι η αστυνομική βία έχει συμβάλει στο να ενταχθούν ενήλικοι στο κίνημα.

«Οι ενήλικοι [συνδικάτα και γονείς] διαδηλώνουν δίπλα στους μαθητές, αλλά έχουν παρέμβει επίσης επικοινωνώντας με δικηγόρους και δικαστικούς λειτουργούς, ως αντίδραση στη βία και στις πιθανές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.»

Ωστόσο, σημείωσε ότι υπάρχει και ένα μέρος του ενήλικου πληθυσμού που βλέπει τις διαδηλώσεις με «περιφρόνηση» και τις «απορρίπτει ή απαξιώνει».

Διαδηλώσεις που πολιτικοποιούνται όλο και περισσότερο

Σε τηλεοπτικό διάγγελμα το βράδυ της Τετάρτης, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνύ εξέφρασε τη λύπη του για «τη βία, τους μαθητές και το προσωπικό που δέχονται επιθέσεις, τους αστυνομικούς και χωροφύλακες που τραυματίζονται, τα σχολεία που πυρπολούνται ή βανδαλίζονται, τις χιλιάδες χαμένες ώρες μαθημάτων, χωρίς να υπολογίζουμε τις απειλές και τις ύβρεις».

Επέκρινε «πολιτικούς ηγέτες που χρησιμοποιούν αυτή την οργή για να δώσουν τις εκλογικές τους μάχες». Η Γαλλία προσέρχεται στις κάλπες για τις προεδρικές εκλογές τον Απρίλιο. «Δεν μπορούμε να παίζουμε με την ασφάλεια της νεολαίας της Γαλλίας», είπε ο Λεκορνύ.

Η κυβέρνηση, μαζί με κόμματα της δεξιάς και ακροδεξιάς αντιπολίτευσης, έχει κατηγορήσει τον Μελανσόν και το κόμμα του France Unbowed ότι εκμεταλλεύονται και χειραγωγούν τους νέους για πολιτικό όφελος. Ο Μελανσόν επιμένει ότι, παρότι το κόμμα του στηρίζει το κίνημα, δεν οργανώνει τις διαδηλώσεις και θέλει να παραμείνουν ειρηνικές.

Προτού γίνουν οι διαδηλώσεις της 5ης Οκτωβρίου, το κόμμα της ριζοσπαστικής αριστεράς France Unbowed χαιρέτισε το γεγονός ότι «μαθητικές, λυκειακές, συνδικαλιστικές και επαγγελματικές οργανώσεις» «συγκλίνουν σε όλη τη χώρα».

Κατά τη Μπεκέ, παρότι ορισμένοι πολιτικοί ηγέτες έχουν κατηγορηθεί ότι «εργαλειοποιούν» τις μαθητικές κινητοποιήσεις, οι μαθητές των λυκείων σε γενικές γραμμές μπορούν να ξεχωρίσουν τη γνήσια πολιτική στήριξη από τις προσπάθειες εκμετάλλευσης του κινήματος.

«Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το κίνημα, όπως βλέπετε. Κάποιοι είναι στην αριστερά, ενώ άλλοι σκέφτονται “εντάξει, αυτό θα μπορούσε να μας φανεί χρήσιμο”.»

«Λόγω του τρόπου που λειτουργούν τα πράγματα και του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι νέοι, του ότι απορρίπτονται και επικρίνονται, αυτό τελικά δημιουργεί ευκαιρίες για πολιτικούς μεσάζοντες.»

Προειδοποίησε ότι οι κινητοποιήσεις μπορεί να εξελιχθούν σε ευρύτερο κοινωνικό κίνημα, καθώς η απογοήτευση για τις συνθήκες στα σχολεία αντανακλά βαθύτερη οργή για τις ανισότητες στη γαλλική κοινωνία.

«Υπάρχουν ανισότητες σε όλα τα επίπεδα, με τα χάσματα ανάμεσα στις διαφορετικές κοινωνικές ομάδες να διευρύνονται.»

«Με δεδομένη την αυξανόμενη ακρίβεια και το γεγονός ότι τα εργατικά στρώματα ήδη αντιμετωπίζουν πολλές καθημερινές δυσκολίες, όπως οι πολλές ώρες εργασίας και οι μεγάλες αποστάσεις μετακίνησης, ως προς τις κοινωνικές ανισότητες βρισκόμαστε σε κρίσιμο σημείο.»

Οι μαθητές μεταδίδουν τις διαδηλώσεις «από πρώτο χέρι» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Οι μαθητικές κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν γρήγορα σε όλη τη χώρα, εν μέρει επειδή τα βίντεο από τις πρώτες διαδηλώσεις στα παρισινά προάστια έγιναν viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σύμφωνα με τον Ολιβιέ Ερτζσάιντ, επίκουρο καθηγητή Επιστημών Πληροφόρησης και Επικοινωνίας στο University of Nantes, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπουν στους μαθητές να οργανώνονται, αλλά και να καταγράφουν τις διαδηλώσεις από πρώτο χέρι, επί τόπου.

«Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τους επιτρέπουν να τεκμηριώνουν την πραγματικότητα, να δίνουν μαρτυρίες από πρώτο χέρι για όσα συμβαίνουν, τόσο όταν τα πράγματα πηγαίνουν καλά όσο και όταν, δυστυχώς, δεν πηγαίνουν. Έχουν ήδη ανοίξει αστυνομικές έρευνες και οι εικόνες από τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία ή τουλάχιστον να παίξουν ρόλο στη δικαστική διαδικασία.»

Ο Ερτζσάιντ σημείωσε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καλλιεργούν επίσης ενεργά ένα αίσθημα σύνδεσης και κοινής ταυτότητας μεταξύ των διαδηλωτών, κάτι που τροφοδοτεί τη δυναμική του κινήματος.

«Είναι ένας τρόπος να οικοδομηθεί το αίσθημα συλλογικής ταυτότητας και να εκφραστούν οι κοινωνικές σχέσεις του καθενός, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής του συνείδησης ή έστω της πολιτικής του συμμετοχής. Η έννοια της αίσθησης του ανήκειν και της κοινωνικής αλληλεπίδρασης των νέων είναι παρούσα εδώ, και αυτά είναι πολύ σημαντικά σε μια εποχή όπου η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι τόσο διαδεδομένη.»

Δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος των νέων στη Γαλλία και σε όλο τον κόσμο βασίζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως κύρια πηγή ενημέρωσης, το μέσο αυτό έχει συμβάλει επίσης στη διαμόρφωση της εικόνας τους για τις διαδηλώσεις, αλλά και για την αντίδραση της κυβέρνησης.

Ο Ερτζσάιντ υπογράμμισε ότι δεν υπάρχουν «σταθεροί και απαράβατοι κανόνες» που να καθορίζουν πώς μπορεί να εξελιχθούν οι κινητοποιήσεις τις επόμενες εβδομάδες.

«Ό,τι κι αν συμβεί στη συνέχεια με αυτό το κίνημα, ξέρουμε ότι τα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα θα λειτουργήσουν ως ηχώ. Καμία πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, όσο ισχυρή κι αν είναι, δεν είναι από μόνη της αρκετά δυνατή για να πυροδοτήσει ένα κίνημα. Όμως αυτές οι πλατφόρμες σίγουρα βοηθούν στην ορατότητα και επιτρέπουν στους μαθητές να οργανώνονται πολύ γρήγορα.»

Μίλησε για αρκετές διαφορετικές, «συγκλίνουσες» ατζέντες ενόψει των επόμενων διαδηλώσεων στη Γαλλία, σημειώνοντας ότι «είναι πιθανό όλα αυτά τα διαφορετικά σημεία εκκίνησης της οργής ή της δυσαρέσκειας να συγκλίνουν τελικά. Αλλά, εξίσου, είναι απολύτως πιθανό το μαθητικό κίνημα να ξεφουσκώσει».

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Το 30% των 3,64 εκατομμυρίων δόσεων των αντιγριπικών εμβολίων έχει ήδη διανεμηθεί στα φαρμακεία

Τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους χωρίς ιατρική συνταγή, ενώ για τα ενισχυμένα εμβόλια απαιτείται ιατρική συνταγή.

    «Υπάρχει επάρκεια και διαφορετικές κατηγορίες αντιγριπικών εμβολίων», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ) Μανόλης Κατσαράκης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια αυξητική τάση.

Το 30% των αντιγριπικών εμβολίων έχει ήδη διανεμηθεί στα φαρμακεία της χώρας, καθώς η νέα περίοδος εμβολιασμού ξεκίνησε στις 2 Οκτωβρίου, ενώ φέτος αναμένεται να εισαχθούν στην Ελλάδα συνολικά 3,64 εκατ. δόσεις, έναντι 3,5 εκατ. την προηγούμενη περίοδο.

«Υπάρχει επάρκεια και διαφορετικές κατηγορίες αντιγριπικών εμβολίων», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ) Μανόλης Κατσαράκης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια αυξητική τάση.

Συγκεκριμένα, την περίοδο 2023-2024 χορηγήθηκαν από τα φαρμακεία περίπου 1,4 εκατ. δόσεις, το 2024-2025 περίπου 1,92 εκατ., ενώ την περίοδο 2025-2026 οι δόσεις ανήλθαν σε 2,04 εκατ.

Για τη φετινή περίοδο είναι διαθέσιμα διαφορετικά είδη τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων:

• TIVe: τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο, παρασκευαζόμενο με επώαση σε αυγά όρνιθας.


• TIVc: τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο που παρασκευάζεται σε κυτταροκαλλιέργειες. Μπορεί να χορηγηθεί και σε άτομα που έχουν εμφανίσει σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση στο αυγό, από την ηλικία των 6 μηνών.


• TIV-HD: τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης.


• aTIV: τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό MF59.


• LAIV: τριδύναμο εμβόλιο με ζώντα εξασθενημένο ιό, το οποίο χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά και εφήβους.


• Τα ενισχυμένα εμβόλια TIV-HD και aTIV έχουν υψηλότερη ανοσογονικότητα και συστήνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών σε άτομα 65 ετών και άνω, καθώς και σε άτομα ηλικίας 18-64 ετών που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου.

Εάν δεν υπάρχει διαθέσιμο ενισχυμένο εμβόλιο για άτομα 65 ετών και άνω, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και μπορεί να πραγματοποιηθεί με οποιοδήποτε διαθέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο.

Σύμφωνα με τον κ. Κατσαράκη, έχουν εισαχθεί περίπου 460.000 ενισχυμένα αντιγριπικά εμβόλια.

Τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους χωρίς ιατρική συνταγή, ενώ για τα ενισχυμένα εμβόλια απαιτείται ιατρική συνταγή.

Το ρινικό εμβόλιο στα παιδιά

Για δεύτερη χρονιά κυκλοφορεί το ρινικό εμβόλιο, με περίπου 200.000 δόσεις, ποσότητα αυξημένη σε σχέση με πέρυσι.

Το ρινικό εμβόλιο περιλαμβάνει ζώντα εξασθενημένο ιό γρίπης και χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά ηλικίας 2 έως κάτω των 18 ετών.

Δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά που:

* έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή έχουν ιστορικό βρογχικού άσθματος,

* έχουν ανοσοκαταστολή,

* λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη.

Σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 2-18 ετών που ζουν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συστήνεται ο αδρανοποιημένος ενέσιμος εμβολιασμός. Εάν, ωστόσο, χορηγηθεί το ζων εξασθενημένο εμβόλιο, συστήνεται αποφυγή επαφής με το ευάλωτο άτομο για 7 ημέρες.

Όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, το αντιγριπικό δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του εμβολίου.

Το ρινικό εμβόλιο χορηγείται από παιδιάτρους.

Πότε συστήνεται ο εμβολιασμός

Η περίοδος εμβολιασμού στην Ελλάδα προτείνεται από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, καθώς χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής απάντησης. Ωστόσο, εάν ο εμβολιασμός δεν πραγματοποιηθεί στο συγκεκριμένο διάστημα, μπορεί να γίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης.

Η δραστηριότητα της γρίπης στην Ελλάδα συνήθως αυξάνεται τον Ιανουάριο και κορυφώνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, χωρίς να είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια η έναρξη του επιδημικού κύματος.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνει μία δόση ετησίως. Εξαίρεση αποτελούν βρέφη και παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει στο παρελθόν μόνο μία δόση, για τα οποία απαιτούνται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών. Για το LAIV, σε παιδιά κάτω των 9 ετών που δεν έχουν προηγουμένως εμβολιαστεί κατά της εποχικής γρίπης απαιτείται δεύτερη δόση μετά από τουλάχιστον 4 εβδομάδες.

Ποιοι πρέπει να εμβολιάζονται κατά προτεραιότητα

Στις ομάδες για τις οποίες συστήνεται κατά προτεραιότητα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνονται τα άτομα 60 ετών και άνω, βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών, ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών με χρόνια νοσήματα, ανοσοκαταστολή, μεταμοσχεύσεις, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα, καθώς και άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία.

Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου περιλαμβάνονται επίσης οι έγκυες, λεχώνες και θηλάζουσες γυναίκες, άτομα που φροντίζουν ή διαμένουν με ευάλωτους ανθρώπους, κλειστοί και ευάλωτοι πληθυσμοί, καθώς και εργαζόμενοι σε δομές υγείας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες δομές φιλοξενίας.

Ο κ. Κατσαράκης επισημαίνει, ότι παράλληλα με τον αντιγριπικό εμβολιασμό οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν τους πολίτες και για άλλα εμβόλια που συνιστώνται ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, όπως τα εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και της COVID-19.

Επεκτείνεται η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας σε νέους κλάδους από τις 12 Οκτωβρίου και 15 Νοεμβρίου

Η νέα επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας από 15 Νοεμβρίου αφορά τους εργαζόμενους που απασχολούνται σε συμβουλευτικές υπηρεσίες, διαφήμιση και λοιπές δραστηριότητες γραφείου, στις επισκευές, στην αποθήκευση και στις υποστηρικτικές προς τη μεταφορά δραστηριότητες (logistics), στη διαχείριση νερού και λυμάτων, καθώς και στα τυχερά παίγνια.

     Από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026 ξεκινά η υποχρεωτική εφαρμογή στους πρώτους νέους κλάδους, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, οι δηλωμένες υπερωρίες έφτασαν σχεδόν τα 6,8 εκατομμύρια το πρώτο οκτάμηνο του 2026, αυξημένες κατά 35,5% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενοι θα καλύπτονται από την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, καθώς 500.000 επιπλέον εργαζόμενοι προστίθενται στο μέτρο μέσω της ένταξης νέων κλάδων στο σύστημα σε δύο φάσεις.

Το επόμενο ορόσημο είναι η 12η Οκτωβρίου 2026, οπότε ξεκινά η πλήρης εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε μια σειρά από νέες δραστηριότητες, με την ψηφιακή καταγραφή του χρόνου εργασίας να καθίσταται υποχρεωτική για τις επιχειρήσεις που υπάγονται στο νέο πλαίσιο.

Ειδικότερα, στο μέτρο εντάσσονται εργαζόμενοι που απασχολούνται σε δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας, δηλαδή σε νοσοκομεία, θεραπευτικά και διαγνωστικά κέντρα, με εξαίρεση τους γιατρούς, καθώς και σε δραστηριότητες υποστήριξης απασχόλησης και στις τηλεπικοινωνίες.

Παράλληλα, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας επεκτείνεται σε επιμέρους κλάδους υπηρεσιών, όπως κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής και καθαριστήρια, αλλά και σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παροχή υπηρεσιών σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους, κυρίως σε υπηρεσίες καθαρισμού.

Όπως και στους υπόλοιπους κλάδους που έχουν ήδη ενταχθεί στο μέτρο, προηγήθηκε πιλοτική εφαρμογή από τις 2 Ιουνίου έως τις 11 Οκτωβρίου 2026.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δηλώνει:

«Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας επεκτείνεται σε ολοένα περισσότερους κλάδους της αγοράς, προστατεύοντας επιπλέον μισό εκατομμύριο εργαζόμενους. Συνολικά από το μέτρο προστατεύονται περίπου 2.500.000 εργαζόμενοι, οι οποίοι, χάρη στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, αμείβονται για τον πραγματικό χρόνο εργασίας τους. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου αποδεικνύεται από τα επίσημα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος "ΕΡΓΑΝΗ", καθώς η χρήση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας έχει οδηγήσει σε αυξήσεις στις δηλωθείσες υπερωρίες έως και +1.200% σε συγκεκριμένους κλάδους, ενώ το 2025 δηλώθηκαν 2,7 εκατ. περισσότερες υπερωρίες σε σχέση με το 2024».

Οι κλάδοι με τις περισσότερες υπερωρίες

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που αφορούν το πρώτο οκτάμηνο του 2026 δείχνουν ότι η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας έχει συμβάλει στην πιο συστηματική και διαφανή καταγραφή του χρόνου εργασίας, με τις πρόσθετες ώρες απασχόλησης να αποτυπώνονται πλέον ψηφιακά και με μεγαλύτερη ακρίβεια.

Από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου, η αύξηση των δηλωθεισών υπερωριών σε σχέση με τα προηγούμενα έτη είναι σημαντική στους κλάδους που έχουν ενταχθεί στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, όπως αποτυπώνουν τα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ».

Συνολικά, στο πρώτο οκτάμηνο του 2026 καταγράφηκαν σχεδόν 6,8 εκατομμύρια υπερωρίες, αυξημένες κατά 35,5% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Στη βιομηχανία οι υπερωρίες ανήλθαν σε 2.294.977 το πρώτο οκτάμηνο του 2026 έναντι 1.993.118 την ίδια περίοδο του 2025, δηλαδή 301.859 περισσότερες ώρες (+15,1%).

Στο χονδρικό εμπόριο οι υπερωρίες έφτασαν τις 1.026.540 έναντι 327.474, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 699.066 ώρες (+213,5%).

Στην εστίαση οι υπερωρίες ανήλθαν σε 999.770 από 653.236, αυξημένες κατά 346.534 ώρες (+53%).

Στο λιανικό εμπόριο οι υπερωρίες έφτασαν τις 565.528, αυξημένες κατά 91.210 ώρες (+19,2%), ενώ στον τουρισμό διαμορφώθηκαν σε 557.738, εμφανίζοντας αύξηση κατά 86.200 ώρες (+18,3%).

Στον κλάδο της ενέργειας (παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού) οι υπερωρίες ανήλθαν σε 446.921, αυξημένες κατά 68.469 ώρες (+18,1%), ενώ στις εταιρείες security έφτασαν τις 338.888, καταγράφοντας αύξηση κατά 12.000 ώρες (+3,7%).

Στα σούπερ μάρκετ οι υπερωρίες διαμορφώθηκαν σε 255.603, αυξημένες κατά 84.847 ώρες (+49,7%).

Στις ΔΕΚΟ οι υπερωρίες ανήλθαν σε 100.366 έναντι 86.197, σημειώνοντας αύξηση κατά 14.169 ώρες (+16,4%). Οι υπερωρίες στις διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες στον τουρισμό έφτασαν τις 97.711 από 37.998, δηλαδή 59.713 περισσότερες ώρες (+157,1%).

Στις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες οι υπερωρίες ανήλθαν σε 39.280, αυξημένες κατά 13.834 ώρες (+54,4%), ενώ στις ασφαλιστικές εταιρείες έφτασαν τις 14.433 από 12.996, αυξημένες κατά 1.437 ώρες (+11,1%).

Νέα διεύρυνση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας από τον Νοέμβριο

Η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας διευρύνεται περαιτέρω από τον Νοέμβριο. Η δεύτερη φάση ξεκίνησε στις 29 Ιουνίου 2026 και θα παραμείνει σε πιλοτική εφαρμογή έως τις 15 Νοεμβρίου, ενώ, από τις 16 Νοεμβρίου, το μέτρο περνά σε πλήρη εφαρμογή για εργαζόμενους που απασχολούνται σε συμβουλευτικές υπηρεσίες, διαφήμιση και λοιπές δραστηριότητες γραφείου, στις επισκευές, στην αποθήκευση και στις υποστηρικτικές προς τη μεταφορά δραστηριότητες (logistics), στη διαχείριση νερού και λυμάτων, καθώς και στα τυχερά παίγνια.

Στόχος της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας είναι η ακριβής καταγραφή του πραγματικού χρόνου εργασίας και, κατ’ επέκταση, η ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων.

Όπως αναφέρει το υπουργείο Εργασίας, η ψηφιακή καταγραφή περιορίζει τα περιθώρια για αδήλωτες υπερωρίες, αλλά και για παράνομες μεταβολές ή υπερβάσεις του δηλωμένου ωραρίου.

Παράλληλα, ενισχύει τη διαφάνεια των ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της αδήλωτης και της υποδηλωμένης εργασίας, καθώς και της εισφοροδιαφυγής, φαινομένων που πλήττουν τους εργαζόμενους, αλλά και τις συνεπείς επιχειρήσεις.

Με την εφαρμογή myErgani, το αναβαθμισμένο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο για το ωράριο των εργαζομένων. Με βάση τα δεδομένα που εισάγονται, κάθε ώρα εργασίας χαρακτηρίζεται αυτόματα ως κανονικό ωράριο, υπερεργασία ή υπερωρία.

Η Ψηφιακή Κάρτα καλύπτει όλες τις μορφές απασχόλησης και τα διαφορετικά ωράρια εργασίας (σταθερό ή μεταβαλλόμενο ωράριο, βάρδιες και υπερωρίες).

Παράλληλα, μέσω του myErgani app, ο εργαζόμενος έχει άμεση πρόσβαση σε αναλυτικά στοιχεία για τον συνολικό χρόνο εργασίας του, τα ρεπό και τις άδειές του, έχοντας έτσι άμεση εικόνα για τα δεδομένα της απασχόλησής του.

Όπως επισημαίνει το υπουργείο, «η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο το οποίο ενισχύει περαιτέρω τη διαφάνεια και την αξιοκρατία στην αγορά εργασίας, ενώ έχει πολλαπλά οφέλη:

• Οι εργαζόμενοι αμείβονται για τον πραγματικό χρόνο εργασίας τους και μέσω των καταγεγραμμένων πλέον υπερωριών βλέπουν τις απολαβές τους να αυξάνονται.


• Για τις επιχειρήσεις, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας προωθεί τον υγιή ανταγωνισμό, ενώ η αύξηση των εσόδων των ασφαλιστικών ταμείων δίνει στην κυβέρνηση τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο, προκειμένου να διορθωθούν κοινωνικές αδικίες, όπως, για παράδειγμα, οι περικοπές στις συντάξεις χηρείας».

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Ο Τραμπ επιτίθεται στον Ζελένσκι, λέγοντας ότι η Ουκρανία χρειάζεται νέο πρόεδρο που θα συμφωνήσει να τερματίσει τον πόλεμο (vid)

«Προτείνω στους Ουκρανούς να βρουν έναν νέο ηγέτη που μπορεί να κάνει μια συμφωνία, επειδή θα μπορούσε να είχε κάνει πολλές συμφωνίες που, για κάποιο λόγο, δεν κάνει ποτέ», είπε ο Τραμπ.

    Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, επιτέθηκε για άλλη μια φορά στον αρχηγό του κράτους της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απαιτώντας ανοιχτά από τη χώρα να επιλέξει «νέο πρόεδρο». «Νομίζω ότι ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο», δήλωσε ο Τραμπ...

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από την Ουκρανία να αντικαταστήσει τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κατηγορώντας τον ότι απέρριψε πολλαπλές ευκαιρίες για να τερματίσει τον πόλεμο με τη Ρωσία.

«Νομίζω ότι ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο το Σάββατο.

«Ο Ζελένσκι θα μπορούσε να είχε διευθετήσει αυτόν τον πόλεμο πολλές φορές, πάρα πολλές φορές, και επιλέγει να μην το κάνει», ισχυρίστηκε ο Τραμπ.

Ο Τραμπ πρότεινε ότι οι Ουκρανοί θα πρέπει να επιλέξουν έναν νέο ηγέτη ικανό να διαπραγματευτεί μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.

«Προτείνω να βρουν έναν νέο ηγέτη που μπορεί να κάνει μια συμφωνία, επειδή θα μπορούσε να είχε κάνει πολλές συμφωνίες που, για κάποιο λόγο, δεν κάνει ποτέ», είπε ο Τραμπ.----------------------------------------------

Η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρη εισβολή της στην Ουκρανία πριν από περισσότερα από τέσσερα χρόνια, τον Φεβρουάριο του 2022. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει επανειλημμένα απορρίψει προτάσεις για άνευ όρων κατάπαυση του πυρός, ενώ οι διπλωματικές πρωτοβουλίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ δεν έχουν επίσης καταφέρει να επιφέρουν κάποια πρόοδο.

Ο Τραμπ κατηγόρησε επίσης τον Ζελένσκι ότι συμβάλλει στις παγκόσμιες ελλείψεις ντίζελ διατάζοντας επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.

Οι κατηγορίες ήρθαν μια μέρα αφότου ο Τραμπ ανακοίνωσε μια συμφωνία με τον Πούτιν για την προμήθεια εκατοντάδων χιλιάδων τόνων ντίζελ από τη Ρωσία, με στόχο την άμβλυνση των παγκόσμιων ελλείψεων καυσίμων.

Η Ουάσιγκτον σχεδιάζει να άρει προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ για να επιτρέψει την συνέχιση των παραδόσεων. Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε τη συμφωνία, η οποία προκάλεσε άμεση κριτική από τον Ζελένσκι.

«Θέλει να δημιουργήσει προβλήματα στους αγρότες μας, στους κτηνοτρόφους μας, με το ντίζελ, επειδή η Ρωσία προμηθεύει ένα μεγάλο μέρος του ντίζελ σε όλο τον κόσμο», ισχυρίστηκε ο Τραμπ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι είχε προειδοποιήσει τον Ζελένσκι να μην στοχοποιήσει ρωσικά διυλιστήρια λόγω των επιπτώσεων στις παγκόσμιες προμήθειες καυσίμων.

«Κάντε ό,τι θέλετε. Μην χτυπάτε διυλιστήρια. Υπάρχουν πολλοί στόχοι. Μην χτυπάτε διυλιστήρια», είπε ο Τραμπ, αφηγούμενος την προειδοποίησή του προς τον Ουκρανό ηγέτη.

Απαίτησε να σταματήσουν οι επιθέσεις, λέγοντας: «Καλύτερα να σταματήσει».

Οι τιμές του αργού πετρελαίου και του ντίζελ αυξήθηκαν κατακόρυφα μετά το ξέσπασμα του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.

Η Ουκρανία έχει επανειλημμένα στοχοποιήσει τις ρωσικές ενεργειακές υποδομές στο πλαίσιο των προσπαθειών της να αποδυναμώσει την ικανότητα της Μόσχας να χρηματοδοτεί και να συντηρεί τον πόλεμό της.

Ο Τραμπ κατηγόρησε επίσης τον Ουκρανό πρόεδρο ότι επιδιώκει σκόπιμα την κλιμάκωση της σύγκρουσης. Κατά την άποψή του, «ο Ζελένσκι θέλει να δημιουργήσει προβλήματα για τον κόσμο» και, ειδικότερα, «θέλει να δημιουργήσει προβλήματα για τους αγρότες μας με τις επιθέσεις του σε ρωσικά διυλιστήρια», τόνισε.

Σύμφωνα με τον ένοικο του Λευκού Οίκου, η Ουάσινγκτον είχε ήδη προειδοποιήσει το Κίεβο για τα όρια των επιχειρήσεών της κατά των ρωσικών ενεργειακών υποδομών. «Είπαμε στον Ζελένσκι: "Μπορείτε να κάνετε ό,τι θέλετε στη Ρωσία, αλλά μην επιτεθείτε στα διυλιστήρια γιατί αυτό αποτελεί πρόβλημα για τον κόσμο". Και τι κάνει; Πηγαίνει και επιτίθεται στο ντίζελ. Θα πρέπει να το σταματήσει μια για πάντα», κατέληξε.

Τους τελευταίους μήνες, οι Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν επανειλημμένα πλήξει διυλιστήρια πετρελαίου σε ρωσικό έδαφος με στόχο να εμποδίσουν τη στρατιωτική επίθεση της Μόσχας στην ανατολική Ουκρανία, παρά τις προειδοποιήσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ, η οποία μόλις ανακοίνωσε την άρση των κυρώσεων στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν τους δρόμους των Βρυξελλών καθώς οι διαδηλώσεις κατά των μέτρων λιτότητας ξέσπασαν σε συγκρούσεις με την αστυνομία (vid)

Η αστυνομία στις Βρυξέλλες έκανε χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού κατά των διαδηλωτών.
Βέλγοι πολίτες κατά των περικοπών στον προϋπολογισμό της κυβέρνησης βγήκαν στους δρόμους την Παρασκευή στις Βρυξέλλες, συγκρούστηκαν με την αστυνομία.

    Δύο από τα μεγαλύτερα εργατικά συνδικάτα του Βελγίου οργάνωσαν την Παρασκευή την ολοήμερη πανεθνική απεργία, ενώ μια ξεχωριστή απεργία στον δημόσιο τομέα έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα. Οι ηγέτες των συνδικάτων τήρησαν επίσης αποστάσεις από τις αναταραχές, λέγοντας ότι οι υπεύθυνοι δεν είχαν σχέση με το κίνημά τους.

Χιλιάδες διαδηλωτές ξεχύθηκαν στους δρόμους των Βρυξελλών την Παρασκευή, κατά καιρούς συγκρουόμενοι με αστυνομικούς, για να διαμαρτυρηθούν για τα μέτρα λιτότητας του προϋπολογισμού της βελγικής κυβέρνησης και τη συνολική αύξηση του κόστους ζωής.

Δεκάδες διαδηλωτές, οι περισσότεροι νέοι ντυμένοι στα μαύρα με μάσκες στα πρόσωπά τους, εθεάθησαν να πετάνε πέτρες και κροτίδες εναντίον της αστυνομίας στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό των Βρυξελλών.

Έβαλαν επίσης αρκετές φωτιές, με φωτογραφίες να δείχνουν έναν άνδρα να βάζει φωτιά σε ένα ηλεκτρικό σκούτερ.

Οι δυνάμεις καταστολής των ταραχών αντέδρασαν χρησιμοποιώντας δακρυγόνα και κανόνια νερού, τακτικές που διέλυσαν τα πλήθη. Το χάος στους δρόμους συνέβαλε στην αυξημένη κυκλοφορία σε όλη την πρωτεύουσα του Βελγίου.

Η αστυνομία δήλωσε ότι οι αναταραχές προκλήθηκαν από άτομα που δεν σχετίζονται με τη διαδήλωση κατά της λιτότητας, η οποία προσέλκυσε περίπου 30.000 συμμετέχοντες, ανέφερε το AP.

Δύο από τα μεγαλύτερα εργατικά συνδικάτα του Βελγίου οργάνωσαν την Παρασκευή την ολοήμερη πανεθνική απεργία, ενώ μια ξεχωριστή απεργία στον δημόσιο τομέα έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα. Οι ηγέτες των συνδικάτων τήρησαν επίσης αποστάσεις από τις αναταραχές, λέγοντας ότι οι υπεύθυνοι δεν είχαν σχέση με το κίνημά τους.

Τα μέλη των συνδικάτων και οι υποστηρικτές τους ήταν ντυμένοι στα κόκκινα ή τα πράσινα καθώς διαδήλωναν ειρηνικά σε όλη την πόλη.

Η Μαρί Γκομπέρ, ανύπαντρη μητέρα και κοινωνική λειτουργός, ήρθε στις Βρυξέλλες από τη Ναμούρ για την πορεία, λέγοντας στο AP ότι «δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα».

Το αυξανόμενο κόστος των σχολείων, των δημόσιων συγκοινωνιών και των εισιτηρίων τρένων είναι αυτό που την απασχολεί περισσότερο.

«Μπορείς να νιώσεις την κοινωνική ένταση, μπορείς να νιώσεις τον θυμό να αρχίζει να σιγοβράζει παντού», είπε ο Γκομπέρ. «Το εκπαιδευτικό σύστημα διαλύεται και όταν οι νέοι θέλουν να μιλήσουν, κανείς δεν τους ακούει».

Αυτό το καλοκαίρι, η κυβέρνηση της Γαλλικής Κοινότητας του Βελγίου αύξησε τα βασικά δίδακτρα των πανεπιστημίων κατά περίπου 43% για το ακαδημαϊκό έτος, από 835 ευρώ σε 1.194 ευρώ, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου προγράμματος λιτότητας.

Τον Ιούνιο, υπήρξαν συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας στις Βρυξέλλες λόγω δυσαρέσκειας για την αύξηση των διδάκτρων και άλλων προβλημάτων με το γαλλόφωνο εκπαιδευτικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων των υπερπλήρεων αιθουσών διδασκαλίας και της δυσκολίας πρόσβασης σε εκπαιδευτικό υλικό.

Αυτή την εβδομάδα, εκατοντάδες φοιτητές βγήκαν στους δρόμους της ανατολικής βελγικής πόλης Λιέγης. Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι συνελήφθησαν 107 φοιτητές.

Με πληροφορίες από ευρωπαϊκά ΜΜΕ 

επιμέλεια Σπύρος Γκανής

Συμφωνία Τραμπ - Πούτιν: «Άμεσα 300.000 τόνοι ρωσικού ντίζελ στην παγκόσμια αγορά» - Τι λέει η Ε.Ε.;

Οι συμφωνία μεταξύ Τραμπ και Πούτιν έρχεται λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Οι αντιδράσεις του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

    Η τηλε-συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ προκαλεί ερωτήματα για την ευρωπαϊκή πολιτική κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Το βασικό ζήτημα είναι αν η προσπάθεια να μειωθούν οι τιμές των καυσίμων δικαιολογεί τη χαλάρωση της οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα.

 

Ο Ντόναλντ Τραμπ κατέληξε σε συμφωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν για την κυκλοφορία ντίζελ από τη Ρωσία στον κόσμο, προκαλώντας την αντίδραση της Ουκρανίας, καθώς η Ουάσινγκτον επιδιώκει να μειώσει τις τιμές των καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με το Reuters, στις 9 Οκτωβρίου 2026 ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία θα διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ στην αμερικανική και παγκόσμια αγορά. Ανέφερε επίσης πρόσθετες ποσότητες για τους επόμενους μήνες. Η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε παράλληλα σε προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων που αφορούν τις εισαγωγές ρωσικού καυσίμου στις ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε την Παρασκευή ότι η Μόσχα συμφώνησε να διαθέσει «άμεσα» 300.000 τόνους καυσίμου «στην αμερικανική και παγκόσμια αγορά», ακολουθούμενους από άλλους 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και επιπλέον 1 εκατομμύριο τόνους «αμέσως μετά».

Επιπλέον 3 εκατομμύρια τόνοι θα παραδοθούν «ανάλογα με την κατάσταση» των διυλιστηρίων της Ρωσίας, δήλωσε ο Τραμπ.

«Μεταξύ του ΑΠΟΛΥΤΩΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ των Στενών του Ορμούζ και αυτής της σπουδαίας ανακοίνωσης για τη ρωσική ενέργεια, οι τιμές του ντίζελ για τους Αμερικανούς και, μάλιστα, για τον κόσμο, θα ΜΕΙΩΘΟΥΝ, ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΡΕΚΟΡ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΑ!»,  έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα του Truth Social.

Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε τη συμφωνία σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στο Telegram, στην οποία ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι ήταν «βεβαιωμένος ότι αυτό θα έχει θετικό αντίκτυπο σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία».

Η τιμή χονδρικής του ντίζελ για παράδοση στο λιμάνι της Νέας Υόρκης μειώθηκε κατά περίπου 4,5% στα 4,67 δολάρια το γαλόνι μετά την ανακοίνωση την Παρασκευή, ακόμη και όταν οι αναλυτές προειδοποίησαν ότι η ποσότητα καυσίμου που συμφώνησε να απελευθερώσει η Ρωσία θα ήταν ανεπαρκής για να σταματήσει την παγκόσμια κρίση εφοδιασμού.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι επέκρινε την απόφαση του Τραμπ μετά τη συνάντησή του με αντιπροσωπεία του Κογκρέσου που επισκέπτεται το Κίεβο.

«Τα δώρα στον Πούτιν δεν θα φέρουν ειρήνη ούτε κανένα όφελος στον πολιτισμένο κόσμο», είπε. Αργότερα χαρακτήρισε την κίνηση «μια αδύναμη απόφαση» που θα βοηθούσε στη χρηματοδότηση του πολέμου του Κρεμλίνου κατά της Ουκρανίας και θα ενθάρρυνε τον Ρώσο ηγέτη.

Όπως σημειώνουν οι FT, η συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας έρχεται καθώς η τιμή του ντίζελ — ενός ζωτικού εισροής για τη βιομηχανία και τη γεωργία — εκτοξεύεται παγκοσμίως, καθώς οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία καταστρέφουν τις υποδομές και πιέζουν τον παγκόσμιο εφοδιασμό.

Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ στα πρατήρια βενζίνης έφτασαν στο επίπεδο ρεκόρ των 6,53 δολαρίων τις τελευταίες εβδομάδες, πιέζοντας τους αγρότες και τους οδηγούς φορτηγών και ασκώντας πιέσεις στον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου μήνα .

 Ο Λευκός Οίκος έχει εφαρμόσει μια σειρά από μέτρα πολιτικής για την αντιμετώπιση της κρίσης των τιμών των καυσίμων, στηριζόμενος στους Ευρωπαίους συμμάχους να απελευθερώσουν περισσότερα αποθέματα, πιέζοντας την Ουκρανία να σταματήσει τις απεργίες στα ρωσικά διυλιστήρια και χαλαρώνοντας τους περιορισμούς στη χρήση του αφορολόγητου κόκκινου ντίζελ στους δημόσιους δρόμους. Ωστόσο, οι τιμές παρέμειναν υψηλές.

Η συμφωνία της Παρασκευής θα επιστρέψει το ρωσικό ντίζελ στην παγκόσμια αγορά, μετά την αναστολή των εξαγωγών φέτος, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις έπληξαν πολλά από τα διυλιστήρια της χώρας.

Ο Μπομπ ΜακΝάλι, πρώην σύμβουλος ενέργειας του Τζορτζ Μπους και πρόεδρος της Rapidan Energy, δήλωσε ότι η Ρωσία είχε ήδη «κλίνει προς μια μικρή χαλάρωση της απαγόρευσης εξαγωγής ντίζελ για λόγους υλικοτεχνικής υποστήριξης».

«Αυτό συνέπιπτε με την πίεση της κυβέρνησης Τραμπ να αντιδράσει στις αυξανόμενες τιμές του ντίζελ», είπε.

Ένας ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Κίεβο θα συνεχίσει τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας στις ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ρωσίας. «Θα κάψουμε [ρωσικά] διυλιστήρια», είπε ο αξιωματούχος.

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι η Υπηρεσία Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του Εξωτερικού «εξέδωσε αμέσως προσωρινή γενική άδεια που θα επιτρέψει την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στην παγκόσμια αγορά».

Δεν ήταν άμεσα σαφές πόση ποσότητα ντίζελ θα παρασχεθεί στις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν εισαγάγει ελάχιστες ποσότητες καυσίμου από τη Ρωσία την τελευταία δεκαετία.

Η ανακοίνωση έγινε δεκτή με χλιαρή υποδοχή από τους συμμάχους των ΗΠΑ, οι οποίοι έχουν επιδιώξει να στερήσουν από τη Μόσχα τα ενεργειακά έσοδα. Ένας εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι η Βρετανία θα «συνεχίσει την πίεση στη Ρωσία μέσω του αυστηρότερου καθεστώτος κυρώσεων που έχει επιβληθεί ποτέ».

Οι αναλυτές ανέφεραν ότι η Ρωσία — η οποία λειτουργεί τα διυλιστήρια της στο περίπου 60% της χωρητικότητάς της εν μέσω διακοπών που προκλήθηκαν από τις ουκρανικές απεργίες — θα δυσκολευτεί να παράσχει σημαντικούς πρόσθετους όγκους στην παγκόσμια αγορά.

«Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι: από πού θα προέρχεται το ντίζελ;» ρώτησε η Μισέλ Μπρούχαρντ, επικεφαλής πολιτικής και γεωπολιτικού κινδύνου στην Kpler. «Η Ρωσία δεν έχει πρόβλημα εξαγωγών. Έχει πρόβλημα με τα διυλιστήρια».

Ο Αλεξάντερ Νόβακ, αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ρωσίας αρμόδιος για τον ενεργειακό τομέα, δήλωσε στα ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων την Παρασκευή ότι η Ρωσία θα αρχίσει να αίρει αμέσως όλους τους περιορισμούς.

Στα χρόνια που προηγήθηκαν του 2025, η Ρωσία εξήγαγε κατά μέσο όρο 2,6 εκατομμύρια τόνους μηνιαίως δια θαλάσσης, σύμφωνα με στοιχεία του Kpler. Το 2026, ο αριθμός αυτός άρχισε να μειώνεται απότομα εν μέσω των ρωσικών περιορισμών στις εξαγωγές και το ντίζελ πλέον, με σπάνιες εξαιρέσεις, δεν εξάγεται πλέον καθόλου δια θαλάσσης.  

Οι ΗΠΑ δεν ήταν ποτέ σημαντικός αγοραστής ρωσικού ντίζελ, με τις τελευταίες αγορές τους να χρονολογούνται από τον Ιούλιο του 2022. Τους μήνες που οι ΗΠΑ αγόρασαν ρωσικό ντίζελ, οι όγκοι ανήλθαν σε περίπου 77.000 τόνους ανά μήνα, φτάνοντας στο μέγιστο των 210.000 τόνων τον Ιανουάριο του 2022.

 Οι αναλυτές προειδοποίησαν ότι η ανακοίνωση θα μπορούσε τελικά να απομακρύνει τα καύσιμα από την αγορά, καθώς προκάλεσε πτώση των τιμών του ντίζελ σε σχέση με το αργό πετρέλαιο, ασκώντας μεγαλύτερη πίεση στα διυλιστήρια που αγωνίζονται με το αυξανόμενο κόστος μεταφοράς.

 «Τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων είναι πλέον αρνητικά, πράγμα που σημαίνει ότι η λειτουργία των διυλιστηρίων στην Ασία πιθανότατα θα αποτύχει... πράγμα που σημαίνει ότι θα χάσουμε λίγο ντίζελ», δήλωσε ο Μπράουχαρντ.

Η ανακοίνωση του Κρεμλίνου για την συμφωνία

Κείμενο της ανακοίνωσης του Κρεμλίνου σχετικά με την τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, από την ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στο Telegram

«Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις 9 Οκτωβρίου, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στις προοπτικές επίλυσης της ουκρανικής κρίσης, ενώ θίχτηκαν επίσης η κατάσταση γύρω από το Ιράν και διάφορες πτυχές των διμερών σχέσεων.

Κατά τη συζήτηση της κατάστασης στον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα, η ρωσική πλευρά επιβεβαίωσε την ετοιμότητά της να προμηθεύσει πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου στις αμερικανικές και παγκόσμιες αγορές. Είμαι βέβαιος ότι αυτό θα έχει θετικό αντίκτυπο σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.

Επιβεβαιώθηκε η συμφωνία για τη συνέχιση των προσωπικών επαφών μεταξύ των προέδρων των δύο χωρών, καθώς και η συνεργασία μέσω των προεδρικών διοικήσεων, των ειδικών υπηρεσιών και άλλων υπηρεσιών».

Τι λέει η Ευρωπαϊκή Ένωση; 

Μέχρι την ώρα που γράφεται αυτό το άρθρο δεν εντόπισα επίσημη δημόσια δήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που να απαντά ειδικά στη συμφωνία Τραμπ–Πούτιν. Υπάρχουν, ωστόσο, σαφείς ενδείξεις για την ευρύτερη ευρωπαϊκή στάση:

• Διατήρηση της πίεσης στη Ρωσία: Η Επιτροπή έχει υποστηρίξει την ενίσχυση των κυρώσεων, με το 21ο πακέτο μέτρων που εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2026 να περιλαμβάνει πρόσθετους περιορισμούς στον ενεργειακό τομέα.
• Προτεραιότητα στην ενεργειακή ασφάλεια: Στις 2 Οκτωβρίου, η Επιτροπή ανέφερε ότι ο εφοδιασμός της ΕΕ με ντίζελ παρέμενε σταθερός, παρά τις υψηλές τιμές.
• Καμία επιβεβαιωμένη ευρωπαϊκή απόφαση αλλαγής πολιτικής: Η αμερικανική εξαίρεση από τις κυρώσεις δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αλλάζουν οι ευρωπαϊκοί περιορισμοί.

Ένας εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι η Βρετανία θα «συνεχίσει την πίεση στη Ρωσία μέσω του αυστηρότερου καθεστώτος κυρώσεων που έχει επιβληθεί ποτέ».

Θα επηρεαστούν οι τιμές του ντίζελ στην Ευρώπη;

Η συμφωνία ενδέχεται να επηρεάσει τις διεθνείς τιμές, αλλά δεν εγγυάται φθηνότερο πετρέλαιο κίνησης στην Ελλάδα ή στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Η S&P Global επισημαίνει ότι οι ρωσικές εξαγωγές περιορίζονται από προβλήματα στα διυλιστήρια και από τους περιορισμούς στις εξαγωγές. Συνεπώς, ακόμη και αν οι ανακοινωθείσες ποσότητες διατεθούν, η επίδρασή τους στις τιμές μπορεί να είναι περιορισμένη.

Το κρίσιμο ερώτημα για τις Βρυξέλλες είναι αν η αύξηση της προσφοράς καυσίμων θα προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στους καταναλωτές χωρίς να αποδυναμώσει την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Για την ώρα, χρειάζεται να διαχωρίζουμε την επίσημη θέση της ΕΕ από τις αντιδράσεις άλλων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και της Ουκρανίας. Δεν έχει τεκμηριωθεί ακόμη ειδική, επίσημη απάντηση της Επιτροπής στη συγκεκριμένη συμφωνία.

επιμέλεια σύνταξης: Σπύρος Γκανής

Η πρώην Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Ναβί Πιλάι, τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης (vid)

Η Πιλάι ενημερώθηκε για την απονομή του βραβείου στο Δικαστικό Μέγαρο της Νυρεμβέργης.

    Η 85χρονη, Νοτιοαφρικανή δικαστής,  Ναβανεθέμ - Ναβί -  Πιλάι έχει συμμετάσχει σε υψηλού προφίλ εργασίες που εξετάζουν καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια μιας δεκαετούς καριέρας, μεταξύ άλλων στη Ρουάντα, τη Μιανμάρ και τη Γάζα.

Η πρώην Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και δικαστής του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, Ναβί Πιλάι, τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης 2026.

Η Νοτιοαφρικανή δικαστής, σύμφωνα με το BBC, αναγνωρίστηκε «για τις προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο», κάτι που άνοιξε το δρόμο για μια «πιο ολοκληρωμένη παγκόσμια έννομη τάξη», ανέφερε η επιτροπή των Νόμπελ.

Η 85χρονη Νοτιοαφρικανή δικαστής, Ναβί (Ναβανεθέμ) Πιλάι, έχει συμμετάσχει σε υψηλού προφίλ εργασίες που εξετάζουν καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια μιας δεκαετούς καριέρας, μεταξύ άλλων στη Ρουάντα, τη Μιανμάρ και τη Γάζα.

Το πρώιμο έργο της περιελάμβανε την υπεράσπιση ακτιβιστών κατά του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική και την Παρασκευή έγινε η πέμπτη νικήτρια του Βραβείου Ειρήνης της χώρας - ακολουθώντας τα βήματα του Νέλσον Μαντέλα και του Αρχιεπισκόπου Ντέσμοντ Τούτου.

Το έργο της Πιλάι ήταν «καθοριστικό στη διασφάλιση της δίωξης των εγκλημάτων πολέμου, των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και της γενοκτονίας», δήλωσε ο πρόεδρος της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ, Γιόργκεν Βάτνε Φρύντνες.

«Η δέσμευση της Ναβί Πιλάι στις παγκόσμιες νομικές αρχές και η σταθερή ηθική της πυξίδα είναι σταθερές σε μια μακρά καριέρα», είπε.

«Σε μια εποχή υπαρξιακών προκλήσεων - συμπεριλαμβανομένων περισσότερων πολέμων και συγκρούσεων από ό,τι έχει δει ο κόσμος εδώ και πολύ καιρό - το διεθνές δίκαιο δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα συμπλήρωμα της ειρήνης και της ασφάλειας. Είναι απόλυτη αναγκαιότητα.»

Ο Γιόργκεν Βάτνε Φρύντνες είπε ότι η επιτροπή δεν μπόρεσε να ειδοποιήσει την Πίλεϊ εκ των προτέρων ότι είχε κερδίσει, «οπότε το μήνυμά μου προς αυτήν θα ήταν 'αν δείτε να σας καλεί κάποιος νορβηγικός αριθμός, παρακαλώ σηκώστε το'».

Λίγο αργότερα, η Πιλάι αντέδρασε στα νέα από το Δικαστικό Μέγαρο της Νυρεμβέργης λέγοντας «πρέπει να είναι αστείο» και ευχαρίστησε όσους είχαν συγκεντρωθεί για να την χειροκροτήσουν.

«Αν χειροκροτήσετε λίγο περισσότερο, ίσως μοιραστώ αυτό το βραβείο με τον Τραμπ», αστειεύτηκε. Η περσινή νικήτρια, ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας Μαρία Κορίνα Ματσάδο, απένειμε το μετάλλιο της στον πρόεδρο των ΗΠΑ τον Ιανουάριο ως «αναγνώριση της μοναδικής του δέσμευσης στην ελευθερία μας» .

Η Πιλάι αφιέρωσε το βραβείο της σε «όλους τους επιζώντες διεθνών εγκλημάτων» και στους ασκούντες τη διεθνή δικαιοσύνη, «των οποίων η συμπόνια και το θάρρος συνεχίζουν να διασφαλίζουν ότι η ατιμωρησία δεν θα επιτραπεί να βασιλεύσει».

Η Ναβανέθεμ «Νάβι» Πιλάι μεγάλωσε στη Νότια Αφρική κατά τη διάρκεια του απαρτχάιντ ως κόρη οδηγού λεωφορείου σε μια φτωχή ινδιάνικη συνοικία του Ντέρμπαν.

Έγινε η πρώτη γυναίκα που ίδρυσε δικηγορικό γραφείο στην επαρχία Νατάλ το 1967 και αργότερα η πρώτη μη λευκή γυναίκα που διορίστηκε στο ανώτατο δικαστήριο της χώρας.

Η Πιλάι διετέλεσε δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα, το οποίο υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ - και επικεντρώθηκε στη γενοκτονία του 1994, στην οποία σκοτώθηκαν 800.000 άνθρωποι - συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων ετών ως πρόεδρος του. Εξελέγη στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) το 2003.

Από το 2021 έως το 2025, προήδρευσε της Ανεξάρτητης Διεθνούς Επιτροπής Έρευνας του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη - ενός οργάνου διερεύνησης γεγονότων που συστάθηκε από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ για τη διερεύνηση φερόμενων παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου.

Η επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ είχε διαπράξει γενοκτονικές πράξεις στη Γάζα και ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο πρώην υπουργός Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ είχαν «υποκινήσει τη διάπραξη γενοκτονίας» στις ομιλίες και τις δηλώσεις τους.

Η τριμελής επιτροπή εμπειρογνωμόνων δεν μίλησε επίσημα εκ μέρους του ΟΗΕ και δεν είχε νομική εξουσία. Το Ισραήλ απέρριψε τα ευρήματά της και κατηγόρησε τα τρία μέλη της επιτροπής ότι ενεργούν ως «εντολοδόχοι της Χαμάς».

Η επιτροπή είχε προηγουμένως καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Χαμάς και άλλες παλαιστινιακές ένοπλες ομάδες διέπραξαν εγκλήματα πολέμου και άλλες σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά τις οποίες σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι και άλλοι 251 κρατήθηκαν όμηροι. Η ίδια έκθεση κατηγόρησε επίσης το Ισραήλ για εγκλήματα πολέμου.

Αντιδρώντας στην απονομή του βραβείου στην Πιλάι την Παρασκευή, το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ δήλωσε ότι αποτελεί «μια γκροτέσκα οπλοποίηση ενός βραβείου για τη νομιμοποίηση του μίσους και των προκαταλήψεων κατά του Ισραήλ».

Σε ανακοίνωσή της, η οργάνωση ανέφερε: «Ο ρόλος της στην αδιάκοπη, πολιτικά υποκινούμενη δαιμονοποίηση του Ισραήλ και στην προώθηση του γενοκτονήματος λέει πολλά».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε εκφράσει στο παρελθόν την επιθυμία να παραλάβει το βραβείο, αναδημοσίευσε μια δήλωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην οποία ανέφερε ότι η επιτροπή Νόμπελ «υποβάθμισε» το βραβείο απονέμοντάς το σε κάποιον που περιέγραψε ως «ανερυθρίαστο μισητή της Αμερικής και του Ισραήλ».

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν αργότερα σαρωτικές κυρώσεις στο δικαστήριο, λέγοντας ότι ήθελαν να περιορίσουν τους πόρους και την ικανότητά του να λειτουργεί. Το ΔΠΔ χαρακτήρισε την κίνηση αυτή ως επίθεση κατά του κράτους δικαίου.

Ο πρόεδρος της επιτροπής Νόμπελ, Γιόργκεν Βάτνε Φρύντνες, δήλωσε ότι ο οργανισμός δεν παίρνει θέση σχετικά με το εάν η ισραηλινή επίθεση στη Γάζα ισοδυναμεί με γενοκτονία, απονέμοντας στην Πιλάι το βραβείο ειρήνης. Ερωτηθείς για την επιτροπή του ΟΗΕ στην Πιλάι για το θέμα, απάντησε ότι το βραβείο της είχε δοθεί «για ολόκληρο το έργο της».

Η Πιλάι είναι επί του παρόντος δικαστής στο Διεθνές Δικαστήριο (ΔΔΧ) στην υπόθεση όπου η Μιανμάρ κατηγορείται από την Γκάμπια για γενοκτονία κατά του λαού Ροχίνγκια.

Η Μιανμάρ αρνήθηκε ότι προσπάθησε σκόπιμα να καταστρέψει τον μουσουλμανικό μειονοτικό πληθυσμό, με έναν εκπρόσωπο της κυβέρνησης να δήλωσε στο δικαστήριο τον Ιανουάριο ότι ο ισχυρισμός ήταν «αβάσιμος» .

Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Βόλκερ Τουρκ, δήλωσε ότι η αναγνώριση της Πιλάι αποτελεί «μια επιβεβαίωση ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και η δικαιοσύνη, καθώς και η λογοδοσία, είναι θεμελιώδη για τα πάντα, για την ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία».

Εν τω μεταξύ, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε ότι υπήρξε «μια σταθερή, ανεξάρτητη φωνή δικαιοσύνης εν μέσω ορισμένων από τις πιο ιστορικές διεθνείς νομικές υποθέσεις της εποχής μας».

Ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόσα, δήλωσε ότι υπήρξε «πρωτοπόρος δικηγόρος υπεράσπισης ακτιβιστών κατά του απαρτχάιντ» που εργάστηκε για να «υπεράσπισει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και να φέρει ελπίδα στη Νότια Αφρική και στους λαούς παγκοσμίως».

Η γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Ανιές Καλαμάρ, δήλωσε ότι ήταν με την Πιλάι όταν έμαθε ότι είχε κερδίσει το βραβείο και την χαρακτήρισε «εμπνευσμένη επιλογή» για το βραβείο.

«Σε μια εποχή που τόσο το διεθνές δίκαιο όσο και η δικαιοσύνη δέχονται επίθεση, όταν πάρα πολλά κράτη προσπαθούν να τα ακυρώσουν, το Νόμπελ Ειρήνης που της απονεμήθηκε δεν θα μπορούσε να έρθει σε καλύτερη στιγμή», είπε.

 

Ρένα Δούρου / «Καμία αναφορά στο Κυπριακό κατά την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα» - Συνέντευξη στην κυπριακή Sigma TV (vid)

Η Ρένα Δούρου, η οποία συμμετέχει στις αντικατοχικές εκδηλώσεις του Δήμου Μόρφου στην Κύπρο, ανέφερε πως η παρουσία της αποτελεί τιμή και ιερή υποχρέωση, τονίζοντας ότι «καμιά χρονιά δεν μειώνεται η συγκίνηση»

    Η Ρένα Δούρου, στη διάρκεια εκδηλώσεων στην Κύπρο για τα 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή, εξέφρασε λύπη που το Κυπριακό αγνοήθηκε στις συνομιλίες με τον Ρούμπιο, τονίζοντας τη διαχρονική αδιαφορία της ΕΕ για την κατοχή.

«Είναι τουλάχιστον ανωριμότητα της προοδευτικής παράταξης, να αναζητάμε το πρόσωπο που θα ρίξει τον Μητσοτάκη και όχι με ποιες πολιτικές θα γίνει αυτό»

«Κλείνουμε 52 χρόνια από τη βάρβαρη τουρκική εισβολή και κατοχή στην Κύπρο. Και επειδή έπαιζε πριν από λίγο η επίσκεψη του Ρούμπιο στην Αθήνα, με λυπεί ιδιαίτερα ότι δεν βρέθηκε ούτε ένα δευτερόλεπτο σε αυτές να μιλήσουν για το Κυπριακό», παρατήρησε η Ρένα Δούρου στη συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο» της  κυπριακής τηλεόρασης Sigma και τον δημοσιογράφο Ανδρέα Δημητρόπουλο, αναφερόμενη στην επίσκεψη του Αμερικανού ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα.

 

Η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου, βρίσκεται στην Κύπρο μετέχοντας, με αντιπροσωπεία της Βουλής στις αντικατοχικές εκδηλώσεις του Δήμου Μόρφου. «Είναι τιμή μου που έχω αρκετά χρόνια την ευκαιρία να συμμετέχω στις αντικατοχικές εκδηλώσεις, καμιά χρονιά δεν μειώνεται η συγκίνηση. Είναι και ιερή υποχρέωση, κλείνουμε 52 χρόνια από τη βάρβαρη τουρκική εισβολή και κατοχή στην Κύπρο». «Εμείς οι Έλληνες και οι Κύπριοι θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί, διότι κανένας δεν θα αναστήσει τα δίκαια αιτήματά μας για την τουρκική εισβολή όταν συμμετέχουμε στην κατοχή και στη γενοκτονία των Παλαιστινίων».

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση της Δημοκρατίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση της Αλληλεγγύης, ανέχεται εδώ και 52 χρόνια την τουρκική εισβολή και κατοχή».

«Ο Μάρκο Ρούμπιο αισθάνεται ως φύλαρχος που έρχεται να του φιλήσουν το δαχτυλίδι» είπε χαρακτηριστικά η ίδια, προσθέτοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση του έδωσε το δικαίωμα να νιώθει έτσι μέσα από την εξωτερική πολιτική, τα τελευταία επτά χρόνια, του «δεδομένου συμμάχου» και του «προκεχωρημένου φυλακίου της Δύσης». «Δώσαμε στον Ρούμπιο την Πνύκα ως ντεκόρ. Την Πνύκα της Δημοκρατίας τη δώσαμε στον εκπρόσωπο μιας κυβέρνησης που σφιχταγκαλιάζεται με τον Νετανιάχου, τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, που σήμερα διαπράττει την πρώτη γενοκτονία του 21ου αιώνα».

«Ο Ρούμπιο ήρθε για να πουλήσει ένα πακέτο συγκεκριμένο, ανέρχεται στα 4 δισ., εάν χρειαστεί θα το πουλήσει και στους απέναντι. Το προηγούμενο καλοκαίρι βρέθηκε μια φόρμουλα ώστε να φύγουν οι S-300 από την Τουρκία για να μπορεί να γίνει η αγορά των F-35. Και απέναντι σε όλα αυτά από την ελληνική κυβέρνηση υπάρχει σιωπή, στην καλύτερη περίπτωση, αν όχι, υποκλίσεις».

Η πρόεδρος της ΚΟ αναφέρθηκε και στις σοβαρές αποκαλύψεις της WSJ σχετικά με την Αμερικανίδα Πρέσβη στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: «Εδώ και μέρες και με δική μας ερώτηση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζητάμε να μας απαντήσει η κυβέρνηση αν αληθεύει ότι η Αμερικανίδα πρέσβης είπε ότι  «εμείς ρίξαμε τη ρουμανική κυβέρνηση και μπορούμε να ρίξουμε και οποιαδήποτε άλλη», δηλαδή και την ελληνική.

Η Ρένα Δούρου έστρεψε τα πυρά της κατά του ελληνικού ΥΠΕΞ με αφορμή την κλιμάκωση των τουρκικών παραβιάσεων στο Αιγαίο: «Η ελληνική κυβέρνηση ξεκίνησε με τη λογική των «ήρεμων νερών», μετά πήγε στη «Διακήρυξη των Αθηνών», η οποία μια που υπογράφτηκε, μια που δεν έχουμε κανένα απτό παραγόμενο αποτέλεσμα. Δεν υπήρξαν ποτέ «ήρεμα νερά» και αν υπήρξαν, ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν τα χρησιμοποίησε προκειμένου να επιλύσει τις διαφορές που έχουμε με τη γείτονα χώρα».

«Είναι τουλάχιστον ανωριμότητα της προοδευτικής παράταξης και της ελληνικής κοινωνίας, την ώρα που η κυβέρνηση κλυδωνίζεται, να αναζητάμε το πρόσωπο που θα ρίξει τον Μητσοτάκη και όχι με ποιες πολιτικές θα γίνει αυτό», υπογράμμισε, απαντώντας σε σχετική ερώτηση για τις επερχόμενες εθνικές εκλογές. «Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, δεν υπάρχει ένας προοδευτικός πόλος που μπορεί να παρουσιαστεί ως πρόταση για αλλαγή και ελπίδα απέναντι στον κ. Μητσοτάκη». Η Ρέρα Δούρου θύμισε ότι με τη σημερινή κυβέρνηση η Ελλάδα απέτυχε να αντιμετωπίσει τα ζητήματα ενεργειακής κρίσης, γεγονός που οδήγησε σε σημαντική επιβάρυνση των καταναλωτών.

Αναφορικά με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ τόνισε: «Έχουμε διμέτωπο αγώνα: Ο στόχος μας είναι μονομέτωπος εναντίον της Δεξιάς και όχι εναντίον των υπόλοιπων κομμάτων, παρόλο που όταν χρειαστεί, δεν θα γυρίσουμε και το άλλο μάγουλο. Δίνουμε και έναν άλλο αγώνα, τον αγώνα ενάντια στην αποχή και την αδιαφορία, τον οποίο όποτε η Αριστερά δεν τον έδωσε, επέτρεψε να ανθίσει «το δέντρο» της ακροδεξιάς». Καταλήγοντας η Ρένα Δούρου τόνισε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα βρίσκεται στην επόμενη Βουλή, παίζοντας καταλυτικό ρόλο στη δημιουργία προοδευτικών συμμαχιών.

Βασικά σημεία της συνέντευξης Ρένας Δούρου

• Ορίσαμε τα Θαλάσσια Πάρκα κάτω από τα 6 μίλια, ενώ ξέρουμε πάρα πολύ καλά ότι μπορούμε να πάμε μέχρι τα 12 μίλια
• Η ελληνική κυβέρνηση κηρύττει νομίμως, άκυρες, τις τουρκικές αυθαιρεσίες, στο εσωτερικό. Στο εξωτερικό όμως, στην ΕΕ ή στη ΓΣ του ΟΗΕ, δεν κάνει καμία νύξη. Με έναν στρουθοκαμηλισμό στο εσωτερικό της χώρας κηρύττουμε άκυρα τα όντως νομικά άκυρα που πράττει η Τουρκία, αλλά τα αφήνουμε και γίνονται τετελεσμένα.
• Όσοι και όσες μείναμε τιμούμε τους αγωνιστές και αγωνίστριες που άδολα, ανυστερόβουλα έφεραν τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στον ιστορικό του ρόλο.
• Εννοείται ότι αν χρειαστεί θα κατέβουμε και αυτόνομα. Αλλά θεωρούμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είναι ο εγγυητής μιας ενδεχόμενης εφικτής προγραμματικής σύγκλισης μεταξύ των προοδευτικών κομμάτων, δεν μπορεί να το κάνει κάποιος άλλος.
• Με μία πρόταση που κάναμε, για την αντιπροεδρία του Ελληνικού Κοινοβουλίου, με την Έλενα Ακρίτα, αυτή τη σπουδαία βουλευτή, κατορθώσαμε και συγκεντρώσαμε 119 ψήφους.
• Εμείς δεν λέμε «ή εμείς ή κανείς» δεν το είπαμε ποτέ αυτό, ούτε λέμε ότι «αρκεί να πάρουμε μια ψήφο και να κερδίσουμε τον Μητσοτάκη». Το ζήτημα είναι τι θα αλλάξει την ελληνική κοινωνία, τι θα αλλάξει την εξωτερική πολιτική για όσα συμβαίνουν το τελευταίο μεγάλο χρονικό διάστημα στην περιοχή μας.
• Ήδη στην Ελλάδα, αυτή τη στιγμή, παρακολουθούμε με μεγάλη ανησυχία, αλλά και τραγική διορατικότητα, ότι υπάρχουν νέα παιδιά που θεωρούν, ότι μπορεί να είναι η λύση στην επόμενη κάλπη, ένας πρώην καταδικασμένος, πρώην φυλακισμένος, νεοναζί.
• Ποτέ ο φασισμός και ο ναζισμός δεν ήταν αντισυστημικός, είναι μέρος του συστήματος, της ολιγαρχίας, όταν θέλει να καθυποτάξει τις δημοκρατικές δυνάμεις που δίνουν μάχη εναντίον των ολιγαρχικών τάξεων.
• Όταν απήχθη ο Μαδούρο της Βενεζουέλα τι είπε ο Έλληνας πρωθυπουργός; «Δεν είναι της παρούσης να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των ενεργειών».

 επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Μαϊάμι / Αξιωματούχοι ΗΠΑ, Ευρώπης και Ουκρανίας θα συναντηθούν για συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου

Αξιωματούχοι από την Ουκρανία, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ συναντώνται στο Μαϊάμι για να συζητήσουν τρόπους για να βγουν από το αδιέξοδο στον πόλεμο. 

    Στις επιλογές περιλαμβάνεται μια στοχευμένη κατάπαυση του πυρός, που θα καλύπτει τη Μαύρη Θάλασσα, μια ζωτική εμπορική οδό για τη μεταφορά σιτηρών σε χώρες όπου το κόστος είναι χαμηλό, και/ή ενεργειακές εγκαταστάσεις, τις οποίες η Μόσχα πλήττει με αμείωτη ένταση. Το Κίεβο έχει απαντήσει αναλόγως, χτυπώντας τα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.

Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συναντώνται με τους Αμερικανούς απεσταλμένους, εξετάζοντας εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα και στις ενεργειακές υποδομές. Οι εντεινόμενες επιθέσεις και τα δημοσιεύματα για οικονομικές συμφωνίες ΗΠΑ–Ρωσίας ενισχύουν την ανησυχία του Κιέβου

Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι από την Ουκρανία και την Ευρώπη πέταξαν στο Μαϊάμι της Φλόριντα, για να συμμετάσχουν σε νέο γύρο ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας, εν μέσω ενός νέου κύματος κλιμάκωσης που σαρώνει τις ουκρανικές πόλεις και έχει σκοτώσει δεκάδες αμάχους.

Οι συνομιλίες, σύμφωνα, με το δημοσίευμα του euronews, που έχουν προγραμματιστεί για την Παρασκευή και το Σάββατο, θα φιλοξενηθούν από τους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, τους ειδικούς απεσταλμένους των ΗΠΑ, και θα εξετάσουν διάφορες επιλογές για να σπάσει το διπλωματικό αδιέξοδο, ενόψει ενός χειμώνα που αναμένεται να είναι ο πιο σκληρός από την αρχή του πολέμου.

Τα πρόσφατα ταξίδια των Γουίτκοφ και Κούσνερ στη Μόσχα και το Κίεβο θα τροφοδοτήσουν τις διαβουλεύσεις.

Στις επιλογές περιλαμβάνεται μια στοχευμένη κατάπαυση του πυρός, που θα καλύπτει τη Μαύρη Θάλασσα, μια ζωτική εμπορική οδό για τη μεταφορά σιτηρών σε χώρες όπου το κόστος είναι χαμηλό, και ή ενεργειακές εγκαταστάσεις, τις οποίες η Μόσχα πλήττει με αμείωτη ένταση. Το Κίεβο έχει απαντήσει αναλόγως, χτυπώντας τα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.

«Δεν είμαι ακόμη έτοιμος να πω τι μπορεί να είναι ρεαλιστικό ή πιο ρεαλιστικό. Καταλαβαίνω σε γενικές γραμμές, αλλά δεν θέλω να πω τίποτα, μόνο και μόνο για να κάνει η Ρωσία, όπως πάντα, το αντίθετο, απλώς από κακία», δήλωσε την Πέμπτη ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε ηχητικό μήνυμα που έστειλε σε δημοσιογράφους.

«Ας περιμένουμε να δούμε. Βλέπουμε εντατικοποίηση των συνομιλιών και των συναντήσεων από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών», πρόσθεσε.

«Ο ίδιος έχω μιλήσει τρεις φορές τις τελευταίες ημέρες με την αμερικανική πλευρά και είμαι αισιόδοξος για ένα θετικό αποτέλεσμα από τη συνάντηση μεταξύ των διαπραγματευτών μας.»

Ο Ζελένσκι είπε ότι η ομάδα του θα αποτελείται από τους Κιρίλο Μπουντάνοφ και Σεργκίι Κισλίτσια, επικεφαλής και αναπληρωτή επικεφαλής του γραφείου του προέδρου, τον Ντάβιντ Αραχαμία, επικεφαλής του κυβερνώντος κόμματος στο κοινοβούλιο, και τον Ρουστέμ Ουμέροφ, επικεφαλής της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών.

Αναμένεται να επιστρέψουν στο Κίεβο το πρωί της Δευτέρας για να ενημερώσουν τον πρόεδρο.

«Υπάρχουν πράγματα για τα οποία δεν μπορούμε να μιλήσουμε, αλλά πρέπει να παραμείνουμε συνετοί, ενωμένοι και να στηρίζουμε τον στρατό μας. Η ειρήνη δεν επιτυγχάνεται με μεγαλοπρεπείς δηλώσεις· είναι σκληρή, συλλογική δουλειά, και εργαζόμαστε πάνω σε αυτό», έγραψε ο Μπουντάνοφ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν από το ταξίδι.

Την ευρωπαϊκή πλευρά θα εκπροσωπήσουν οι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας της λεγόμενης ομάδας E3: Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο. Οι τρεις χώρες ηγούνται της «Coaltion of the Willing» (Συνασπισμού των Προθύμων) για την παροχή μελλοντικών εγγυήσεων ασφάλειας στην Ουκρανία.

Στη διαδικασία θα συμμετάσχει επίσης η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως επιβεβαίωσε εκπρόσωπός της στο Euronews. Το ΝΑΤΟ έχει στείλει τον επικεφαλής του επιτελείου του, Γκέοφρι φαν Λέουβεν, ανέφερε αξιωματούχος.

Η Ρωσία δεν θα συμμετάσχει.

Η συνάντηση στο Μαϊάμι πραγματοποιείται μετά από δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Μόσχα, οι οποίες θα μπορούσαν να υπογραφούν ακόμη και πριν επιτευχθεί τελική ειρηνευτική συμφωνία. Τα δημοσιεύματα έχουν προκαλέσει ανησυχία σε Ουκρανούς και Ευρωπαίους, που εδώ και καιρό φοβούνται ότι τα οικονομικά συμφέροντα θα υπερισχύσουν της διπλωματίας στο όραμα του Λευκού Οίκου.

Ο Ζελένσκι αντέδρασε έντονα μετά τη δήλωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ότι ο πόλεμος έχει κολλήσει σε ένα «διπλωματικό αδιέξοδο», με κίνδυνο η κλιμάκωση να επεκταθεί.

«Δεν γίνεται, από τη μία, να διαπραγματεύεσαι με τους Ρώσους για μελλοντικά οικονομικά σχέδια και, από την άλλη, να λες ότι βρισκόμαστε σε κάποιο διπλωματικό αδιέξοδο», είπε καθώς επισκεπτόταν το σημείο μιας ρωσικής επίθεσης.

Ο Ζελένσκι κάλεσε επίσης τις ΗΠΑ να επεκτείνουν τη χρήση της δορυφορικής υπηρεσίας Starlink εντός ρωσικού εδάφους, ώστε να βοηθήσουν την Ουκρανία στη στοχοποίηση εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία που συντονίζουν οι ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η αρχιτεκτονική ασφάλειας της ηπείρου τους βρίσκεται άμεσα σε κίνδυνο. Μετά τη διακοπή της αμερικανικής βοήθειας, η ήπειρος είναι πλέον ο βασικός πάροχος οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία.

Ωστόσο, η δυσπιστία απέναντι στις προθέσεις της Μόσχας είναι βαθιά ριζωμένη. Το Κρεμλίνο έχει απορρίψει για ακόμη μία φορά το ενδεχόμενο τριμερούς συνάντησης σε επίπεδο ηγετών.

«Δεν μπορούμε να επενδύσουμε τις ελπίδες μας σε αυτές τις συνομιλίες, γιατί δεν βλέπουμε καθόλου ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να διαπραγματευτεί με καλή πίστη», δήλωσε την Παρασκευή ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ΕΕ.

«Όμως, με ισχυρότερη, ελπίζουμε, πίεση των ΗΠΑ προς τη Ρωσία και με την ευρωπαϊκή επιρροή σε αυτές τις συνομιλίες, υπάρχει και μια πορεία που μπορεί να οδηγήσει σε μια μερική κατάπαυση του πυρός, την οποία ζητά η Ουκρανία και είναι έτοιμη να δεσμευτεί να τηρήσει.»

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής