ΑΥΓΗ / Ο Μητσοτάκης «λαδώνει» τους Ευρωπαίους για να του δώσουν αξίωμα! - Πρόωρες αποπληρωμές του χρέους

 Στα 28,1 δισ. οι πρόωρες αποπληρωμές σε κράτη. Πληρώνουμε 300 εκατ. τον χρόνο σε επιπλέον τόκους γιατί αποπληρώνουμε φθηνά δάνεια και δανειζόμαστε ακριβότερα.

    Η πορεία των πρόωρων αποπληρωμών δείχνει καθαρά την πολιτική απόφαση Μητσοτάκη για επιτάχυνση. Το 2022 προπληρώθηκε η δόση της επόμενης χρονιάς. Το 2023 προπληρώθηκαν δύο χρόνια. Το 2024 τρία χρόνια. Στη συνέχεια η κυβέρνηση άρχισε να τραβά στο σήμερα υποχρεώσεις που βρίσκονταν πολύ βαθύτερα στο μέλλον. Το 2025 η πρόωρη αποπληρωμή αφορούσε ακόμη και δάνεια με λήξεις έως το 2041.

 

Κώστας Πουλακίδας*

Στα 28,1 δισ. οι πρόωρες αποπληρωμές σε κράτη. Πληρώνουμε 300 εκατ. τον χρόνο σε επιπλέον τόκους γιατί αποπληρώνουμε φθηνά δάνεια και δανειζόμαστε ακριβότερα

ΗΕλλάδα καταλαμβάνει τη δεύτερη χαμηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. στις δαπάνες για την Παιδεία, ξεπερνώντας μόνο τη Ρουμανία. Γιατί γίνεται αυτό; Επειδή η χώρα είναι φτωχή και δεν έχει λεφτά; Όχι. Γίνεται γιατί ο Κυριάκος Μητσοτάκης παίρνει τα λεφτά των πολιτών μέσω της ακρίβειας και αποπληρώνει πρόωρα τους δανειστές αντί να τα δίνει στην Παιδεία (στην αντιμετώπιση του στεγαστικού, της ακρίβειας ή άλλων προβλημάτων). Και γιατί το κάνει αυτό; Για να ανοίξει ο δρόμος ώστε να πάρει μία από τις υψηλές θέσεις στις Βρυξέλλες και να μην πιεί το πικρό ποτήρι των εκλογών!

Ο πρωθυπουργός τους τελευταίους μήνες έγινε γνώστης των συζητήσεων Μερτς- Μακρόν-φον ντερ Λάιεν και των διαβουλεύσεων στα κέντρα εξουσίας της Ε.Ε. Γνωρίζει, για παράδειγμα, τις επιφυλάξεις που γεννά στους Ευρωπαίους το σκάνδαλο των υποκλοπών και τα γενικευμένα κρούσματα διαφθοράς. Ωστόσο, τα παίζει όλα για όλα με τα δικά μας λεφτά. Ο Κ. Μητσοτάκης έχει αποφασίσει να «λαδώσει» τους εταίρους προκειμένου να ακολουθήσει ευρωπαϊκή καριέρα. Στη στρατηγική του έχει εντάξει και τον Κυριάκο Πιερρακάκη, τον οποίο «αξιοποιεί» μέσω της προεδρίας του Eurogroup με αντάλλαγμα τη στήριξη για τη μετά-Μητσοτάκη εποχή.

Ατζέντα ΣΥΡΙΖΑ

Ο τρόπος για να «λαδωθούν» οι εταίροι είναι η πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του πρώτου Μνημονίου, δηλαδή του Greek Loan Facility (GLF). Το χαρακτηριστικό του πρώτου Μνημονίου (GLF) είναι πως πρόκειται για διμερή δάνεια από χώρες· επομένως, η πρόωρη αποπληρωμή του βελτιώνει τα οικονομικά των άλλων χωρών και διευκολύνει τις κυβερνήσεις τους να κλείσουν τους προϋπολογισμούς τους και να ασκήσουν κοινωνική πολιτική ενισχύοντας π.χ. την Παιδεία τους!

Το ζήτημα αυτό έχει αναδείξει κυρίως ο ΣΥΡΙΖΑ, φτιάχνοντας την πολιτική ατζέντα της περιόδου που θα φτάσει μέχρι τη ΔΕΘ. Οι παρεμβάσεις του γραμματέα του κόμματος Νίκου Παππά για τα σχεδόν 13 δισ. που θα δοθούν φέτος έχουν προκαλέσει πολιτική πίεση όχι μόνο στην κυβέρνηση, που υποχρεώθηκε να απαντήσει μέσω του υπουργείου Οικονομικών, αλλά και στα κόμματα της αντιπολίτευσης, ορισμένα εκ των οποίων ακόμα σιωπούν (ΕΛ.Α.Σ.) ή ακολουθούν εκόντα άκοντα (ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση). 

«Έφαγαν» και το «σκληρό» μαξιλάρι από τα 37 δισ.

Σε κάθε περίπτωση οι αριθμοί αποτυπώνουν τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Από το 2022 έως το 2026, η Ελλάδα έχει κατευθύνει περίπου 28,1 δισ. ευρώ στην πρόωρη εξόφληση των διμερών δανείων του πρώτου Μνημονίου (GLF). Πρόκειται για δάνεια που είχαν συμφωνημένο πρόγραμμα αποπληρωμής μέχρι το 2041 και η κυβέρνηση επιλέγει να φέρει αυτές τις πληρωμές πολλά χρόνια μπροστά. Μάλιστα η κυβέρνηση αποκρύπτει ότι για να γίνουν αυτές οι πληρωμές τον Ιούνιο εξαντλήθηκε πλήρως το «σκληρό» μαξιλάρι των 15,7 δισ. που δημιουργήθηκε με το τρίτο Μνημόνιο (και αποτελούσε μέρος του περίφημου μαξιλαριού των 37 δισ. που είχε αφήσει στα ταμεία η κυβέρνηση Τσίπρα)!

Η πορεία των πρόωρων αποπληρωμών δείχνει καθαρά την πολιτική απόφαση Μητσοτάκη για επιτάχυνση. Το 2022 προπληρώθηκε η δόση της επόμενης χρονιάς. Το 2023 προπληρώθηκαν δύο χρόνια. Το 2024 τρία χρόνια. Στη συνέχεια η κυβέρνηση άρχισε να τραβά στο σήμερα υποχρεώσεις που βρίσκονταν πολύ βαθύτερα στο μέλλον. Το 2025 η πρόωρη αποπληρωμή αφορούσε ακόμη και δάνεια με λήξεις έως το 2041.

Ποιες χώρες τα παίρνουν

Υπογραμμίζεται ότι τα 28,1 δισ. πηγαίνουν σε χώρες. Με βάση τη συμμετοχή των κρατών στο πρώτο Μνημόνιο εκτιμάται ότι Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία έχουν πάρει πάνω από 23 δισ. ευρώ, καθώς περισσότερα από 8 στα 10 ευρώ των πρόωρων αποπληρωμών κατευθύνονται στις τέσσερις μεγαλύτερες χώρες-πιστωτές. Γερμανία (8,1 δισ.) και Γαλλία (6,1 δισ.) μαζί αντιστοιχούν σε περίπου 14 δισ. ευρώ. Ακολουθούν η Ιταλία (5,3 δισ.), η Ισπανία (3,5 δισ.), η Ολλανδία (1,7 δισ.) και το Βέλγιο (1 δισ.). Οι υπόλοιπες χώρες (Αυστρία, Πορτογαλία, Φινλανδία κ.ά.), όπως φαίνεται και από τον πίνακα με τα κατά προσέγγιση ποσά που έχουν δοθεί, έχουν λάβει κάτω από 1 δισ. ευρώ η κάθε μία.

Πληρώνουμε επιπλέον τόκους

Το πολιτικό πρόβλημα περιπλέκεται και λόγω των επιτοκίων. Η Ελλάδα προχωρά στην πρόωρη αποπληρωμή δανείων με επιτόκιο περίπου 1,5%, την ώρα που το νέο ελληνικό χρέος εκδίδεται με κόστος κοντά στο 4%. Η διαφορά είναι τεράστια. Και έχει πραγματικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, η αντικατάσταση αυτής της φθηνότερης χρηματοδότησης με ακριβότερο δανεισμό οδηγεί σε περίπου 300 εκατ. ευρώ επιπλέον τόκους. Γιατί το φθηνότερο χρέος πρέπει να φύγει νωρίτερα, όταν ο νέος δανεισμός είναι ακριβότερος; 

(*) Ο Κώστας Πουλακίδας είναι καταξιωμένος έλληνας δημοσιογράφος-αναλυτής, προϊστάμενος πολιτικού ρεπορτάζ του Kontra Channel

επιμέλεια: Σπύρος Γκανάς 

Αφιέρωμα / 74 χρόνια η Αυγή της Αριστεράς και της ενημέρωσης

Στις 24 Αυγούστου του 1952 κυκλοφόρησε η εφημερίδα ΑΥΓΗ, περίπου έναν χρόνο μετά την ίδρυση της ΕΔΑ, για να εκφράσει αγώνες λαϊκούς, για να εκφράσει την Αριστερά, στις συνθήκες του κράτους που στήθηκε μετά τον Εμφύλιο.

    Το 1956 τη διεύθυνση της εφημερίδας αναλαμβάνει ο Μανώλης Γλέζος για να τον αντικαταστήσει το 1958 ο Λεωνίδας Κύρκος και μετά ο Πότης Παρασκευόπουλος. Τον Απρίλιο του 1967 η ΑΥΓΗ έκλεισε βίαια (όπως και άλλες δημοκρατικές εφημερίδες), για να κυκλοφορήσει και πάλι το 1974. - Μεταξύ των πρώτων συντακτών οι Τάσος Βουρνάς, Κωστής Βάρναλης, Γιάννης Αγγελόπουλος, Ηρακλής Τζάθας, Νίκος Παπαπερικής, Ασημάκης Γιαλαμάς, Κώστας Σταματίου, Χαρ. Μάνος, Μιχ. Μπιωτάκης, Γερ. Σταύρου, Στάθης Δρομάζος και πλήθος άλλων.

Σπύρος Σουρμελίδης *

Τον τίτλο ΑΥΓΗ σκέφτηκε ο πρόεδρος της ΕΔΑ Γιάννης Πασαλίδης. «Θα σηματοδοτεί ένα καινούργιο ξεκίνημα» έλεγε. Στις 24 Αυγούστου του 1952 η ΑΥΓΗ κυκλοφόρησε ως εβδομαδιαία, και ως καθημερινή στις 19 Οκτωβρίου του ίδιου έτους.

Τα παλιά γραφεία της ΑΥΓΗΣ, Ακαδημίας 52

Μεταξύ των πρώτων συντακτών οι Τάσος Βουρνάς, Κωστής Βάρναλης, Γιάννης Αγγελόπουλος, Ηρακλής Τζάθας, Νίκος Παπαπερικής, Ασημάκης Γιαλαμάς, Κώστας Σταματίου, Χαρ. Μάνος, Μιχ. Μπιωτάκης, Γερ. Σταύρου, Στάθης Δρομάζος και πλήθος άλλων.

Το 1956 τη διεύθυνση της εφημερίδας αναλαμβάνει ο Μανώλης Γλέζος για να τον αντικαταστήσει το 1958 ο Λεωνίδας Κύρκος και μετά ο Πότης Παρασκευόπουλος. Τον Απρίλιο του 1967 η ΑΥΓΗ έκλεισε βίαια (όπως και άλλες δημοκρατικές εφημερίδες), για να κυκλοφορήσει και πάλι το 1974.

Έχουν περάσει 74 χρόνια από τον Αύγουστο του 1952. Η ΑΥΓΗ στάθηκε όλες τις προηγούμενες δεκαετίες στις επάλξεις της δημοσιογραφικής ενημέρωσης, ήταν η άλλη φωνή, απέναντι σε καθεστώτα αυταρχικά.

Η ΑΥΓΗ υπάρχει και στον 21ο αιώνα· συνεχίζει να δίνει τη μάχη της ενημέρωσης μακριά από τα ισχυρά οικονομικά κατεστημένα, παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει. Συνεχίζει να εξελίσσεται στις συνθήκες του διαδικτύου με την ιστοσελίδα avgi.gr και στο περιβάλλον που δημιουργήθηκε με τα λεγόμενα κοινωνικά δίκτυα. 

Η ΑΥΓΗ σε πείσμα των καιρών θα είναι παρούσα στις εξελίξεις που έρχονται, πάντα στην πλευρά των πολλών, της προόδου και της Αριστεράς. 

Νικήτας Κακλαμάνης, πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων

Η δημοκρατία μας έχει ανάγκη την πολυφωνική ενημέρωση

Η συμπλήρωση 74 χρόνων από την έκδοση της εφημερίδας ΑΥΓΗ αποτελεί έναν σημαντικό σταθμό για την ελληνική δημοσιογραφία και τον δημόσιο διάλογο, ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή, που η πολυποίκιλη διαδικτυακή ενημέρωση παραμορφώνει πολλές φορές την αλήθεια.

Από το 1952, η ΑΥΓΗ έχει διανύσει μια μακρά και ιδιαίτερη διαδρομή, σε σημαντικές στιγμές της σύγχρονης πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας της χώρας. Μέσα από τις σελίδες της εκφράστηκαν απόψεις, προβληματισμοί και πολιτικές θέσεις που συνέβαλαν στον πλουραλισμό και στην αντιπαράθεση των ιδεών.

Η δημοκρατία μας έχει ανάγκη από ελεύθερη, ανεξάρτητη και πολυφωνική ενημέρωση. Η διαφορετική άποψη, ακόμη και όταν είναι έντονα κριτική, αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του δημοκρατικού διαλόγου. Είναι και κάτι που προσωπικά έχω υπερασπιστεί πολλάκις στην πολύχρονη πολιτική μου πορεία. 

Με αφορμή τη συμπλήρωση 74 ετών, εύχομαι στην ΑΥΓΗ και στους ανθρώπους της δύναμη, δημιουργικότητα και συνέχιση της δημοσιογραφικής τους πορείας, ξεπερνώντας τις όποιες πρόσφατες αντιξοότητες συνάντησαν. Πάντοτε όμως με σεβασμό στην ενημέρωση των πολιτών, στις αρχές της δημοκρατίας και της ελευθερίας του Τύπου.

Ρένα Δούρου, πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

Η ιστορία και η ψυχή της προοδευτικής παράταξης

Για την ΑΥΓΗ μας... Τα 74 χρόνια ζωής έκλεισε η ΑΥΓΗ που κάθε Κυριακή και καθημερινά με την ιστοσελίδα της, παραμένει, παρά τις δυσκολίες και τα προβλήματα, στις επάλξεις. Για την υπεράσπιση «των λαϊκών συμφερόντων, της Δημοκρατίας, της Ειρήνης και της προκοπής του τόπου», όπως σημείωνε χαρακτηριστικά, στις 24 Αυγούστου του 1952, το πρωτοσέλιδο του πρώτου φύλλου της εβδομαδιαίας ΑΥΓΗΣ. Ένα εκδοτικό εγχείρημα στους δύσκολους για την Αριστερά και τους ανθρώπους της μετεμφυλιακούς και ψυχροπολεμικούς καιρούς. Ήταν η εποχή που Δεξιά, παλάτι και παρακράτος έβαζαν με αντιδημοκρατικό και βίαιο τρόπο τη σφραγίδα τους στη χώρα, σε βάρος του λαϊκού κινήματος, των αναγκών της κοινωνίας, της εθνικής ανεξαρτησίας.

Εβδομήντα τέσσερα χρόνια μετά, τα ίδια διακυβεύματα παραμένουν επίκαιρα με μια Δεξιά κυβέρνηση, με στυλοβάτες υπουργούς προερχόμενους από την Ακροδεξιά, να εφαρμόζει, σε συνθήκες βαθιάς σήψης και διαφθοράς, νεοφιλελεύθερες πολιτικές - από την επιβολή εργασιακού Μεσαίωνα έως την ιδιωτικοποίηση, κατά παράβαση του Συντάγματος, της ανώτατης εκπαίδευσης, την εμπορευματοποίηση της υγείας, του πολιτισμού, του νερού. Υπονομεύοντας παράλληλα το Κράτος Δικαίου και την ελευθερία του Τύπου. «Συνηθισμένα τα βουνά στα χιόνια» για την εφημερίδα που η ύπαρξή της έχει συνδεθεί άρρηκτα με την Ιστορία, τις διώξεις και τους αγώνες της ανανεωτικής, ριζοσπαστικής Αριστεράς. Με τους αγώνες κατά κάθε απόπειρας χειραγώγησης της ενημέρωσης. Τους αγώνες για κοινωνική δικαιοσύνη, ισότητα, αλληλεγγύη. Τους αγώνες για τον πολιτισμό και τους ανθρώπους του. Τους αγώνες για να πάψει η Μεσόγειος να είναι νεκροταφείο ψυχών. Τους αγώνες για το περιβάλλον σε μια συγκυρία που οι πολίτες της Ευρώπης βιώνουν την κλιματική κρίση και την υπερθέρμανση του πλανήτη - θέματα που πραγματεύομαι κάθε Κυριακή στη στήλη «Πράσινα και Αριστερά», ένα τιμητικό μετερίζι που κρατώ από τον Μάιο του 2020. Αυτοί οι αγώνες της ΑΥΓΗΣ του σήμερα φέρνουν πάνω τους τη σφραγίδα εκείνων που προηγήθηκαν. Και στους οποίους πρωταγωνίστησαν από την πρώτη στιγμή της έκδοσής της άνθρωποι του Τύπου, διανοητές, αγωνιστές όπως ο Μανώλης Γλέζος, ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Γρηγόρης Γιάνναρος, ο Λευτέρης Βουτσάς, ο Κώστας Φιλίνης, ο Σοφιανός Χρυσοστομίδης, ο Βασίλης Κωνσταντινίδης, ο Δημήτρης Αλεξόπουλος, ο Άγγελος Ελεφάντης, ο Φίλιππος Ηλιού, ο Κώστας Κάρης... Κάποιους τους γνώρισα μέσα από τις ιστορικές σελίδες της εφημερίδας. Άλλοι, όπως ο Μανώλης Γλέζος ή ο Άγγελος Ελεφάντης, με τίμησαν με τη φιλία τους. Όλοι τους άφησαν το δικό τους αποτύπωμα στην εφημερίδα μας. Που είναι κάτι παραπάνω από ένα έντυπο ή μια ιστοσελίδα. Γιατί η ΑΥΓΗ είναι η ιστορία και η ψυχή της προοδευτικής παράταξης, πυξίδα σε καιρούς εικονικής πραγματικότητας, «εναλλακτικών γεγονότων» και deep fake news. Ένας τόπος όπου η Αριστερά συναντά τον πολιτισμό, τη σκέψη και την αμφισβήτηση· όπου οι βεβαιότητες δοκιμάζονται και οι νέες ιδέες βρίσκουν χώρο να γεννηθούν. Γιατί η αληθινή παράδοση της ΑΥΓΗΣ δεν είναι η ακινησία ούτε οι αγκυλώσεις. Είναι η πίστη στο πνεύμα μιας Αριστεράς που αναζητά, αμφισβητεί, εξελίσσεται και ξανακοιτάζει τον κόσμο με τα μάτια στραμμένα πάντοτε στον άνθρωπο. Κι ίσως γι’ αυτό, ύστερα από 74 χρόνια, το όνομά της εξακολουθεί να κουβαλά τον ίδιο συμβολισμό, το φως που έρχεται ύστερα από τη νύχτα. Είναι η υπόσχεση πως ακόμη και στους πιο δύσκολους καιρούς υπάρχει ένας καινούργιος ορίζοντας που αξίζει να αναζητήσουμε.

Η ΑΥΓΗ κουβάλησε στις λέξεις της τις ήττες και τις νίκες μιας ολόκληρης Αριστεράς, τους διωγμούς, τις εξορίες, τις μικρές και μεγάλες κατακτήσεις· κι έγινε το χαρτί πάνω στο οποίο γράφτηκε, με πόνο και ελπίδα, η αδιάκοπη πίστη πως κανένας αγώνας για ελευθερία, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη δεν πηγαίνει πραγματικά χαμένος. 

Νίκος Παππάς, γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. 

Ποιος μπορεί να φανταστεί τις μάχες που έρχονται χωρίς την ΑΥΓΗ

74 χρόνια ΑΥΓΗ. Από τις 24 Αυγούστου 1952, στα δύσκολα μετεμφυλιακά χρόνια, η ΑΥΓΗ έγινε φωνή των αγώνων της Αριστεράς, της Δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Της έδωσαν ανάσα, δύναμη και τεράστια πολιτική και πνευματική ακτινοβολία προσωπικότητες όπως ο Βασίλης Εφραιμίδης, ο Μανώλης Γλέζος, ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Κώστας Βάρναλης, η Έλλη Αλεξίου, ο Τάσος Λειβαδίτης, ο Τίτος Πατρίκιος, ο Άρης Αλεξάνδρου.

Την έβαλε στον γύψο η Χούντα. Επέστρεψε μαζί με τη Δημοκρατία και πορεύτηκε μέσα από τις μεγάλες μάχες, τις αναζητήσεις, τις ανανεώσεις και τις αντιφάσεις της Αριστεράς.

Δεν υπήρξε ποτέ απλώς μια εφημερίδα. Είναι μνήμη, ιδέες, πολιτισμός, συλλογικότητα. Είναι το νήμα που ενώνει διαφορετικές γενιές και διαφορετικές εκδοχές της Αριστεράς. Ένα νήμα που απλώνεται στο κοινό μας μέλλον.

Ποιος μπορεί να φανταστεί τις μάχες που έρχονται, για δικαιοσύνη, δημόσια αγαθά, Δημοκρατία και αξιοπρέπεια, χωρίς την ΑΥΓΗ μας;

Την ΑΥΓΗ της Αριστεράς.

Γιάννης Μπουλέκος, οργανωτικός γραμματέας της Κ.Ε., υπεύθυνος για τα ΜΜΕ του ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ.

74 χρόνια: Η ιστορία συνεχίζεται

Υπάρχουν εφημερίδες που καταγράφουν την Ιστορία. Και υπάρχουν εφημερίδες που γίνονται μέρος της. Η ΑΥΓΗ, 74 χρόνια μετά την πρώτη της έκδοση, ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.

Μία από τις ιστορικότερες εφημερίδες της Ελλάδας, έζησε διώξεις, λογοκρισία, δικτατορία, μεγάλες κοινωνικές και πολιτικές αναμετρήσεις. Έμεινε όμως σταθερή στις αξίες της και στη δική της φωνή.

Για εμάς, ανεξαρτησία του Τύπου δεν σημαίνει απουσία ιδεών. Η ΑΥΓΗ είναι και παραμένει εφημερίδα της Αριστεράς και του προοδευτικού κόσμου. Ανεξαρτησία σημαίνει δημοσιογραφία που δεν υποτάσσεται σε οικονομικά συμφέροντα, προσωπικές στρατηγικές ή κέντρα εξουσίας. Που ελέγχει την εξουσία, αντί να την υπηρετεί.

Τα τελευταία χρόνια περάσαμε μία δύσκολη περίοδο. Αντέξαμε, σταθήκαμε όρθιοι και σήμερα κοιτάζουμε ξανά μπροστά.

Με σεβασμό στην ιστορία μας, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, η ΑΥΓΗ φιλοδοξεί να είναι ξανά εκεί όπου επιβάλλει η ιστορία της: στην καρδιά της Αριστεράς και της προοδευτικής ενημέρωσης.

74 χρόνια ΑΥΓΗ. Δεν είναι μόνο Ιστορία. Είναι ευθύνη. Είναι συνέχεια. Είναι υπόσχεση για το μέλλον.

 

Νίκος Βούτσης πρώην πρόεδρος της Βουλής 

Ευχές και προβληματισμοί για την ΑΥΓΗ και την Αριστερά

Εύχομαι, από καρδιάς, μακροημέρευση για την κυριακάτικη πλέον ΑΥΓΗ, όπως βεβαίως και για την Εποχή, τις ιστοσελίδες των δύο εφημερίδων και για όλες -τις λίγες πλέον- εκδοτικές προσπάθειες στον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας.

Η ΑΥΓΗ, με την ιδιαίτερη προσπάθεια των συντακτών της, προσπάθησε κατά το δυνατόν μετά την εκλογική ήττα του ’23 να μείνει αλώβητη μέσα στο δραματικό κλίμα πολυδιάσπασης του χώρου μας, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα ως αποτέλεσμα λαθεμένων στρατηγικών και πολιτικών επιλογών. Μέσα σε ένα κλίμα γεγονότων και φαινομένων, ξένων για τη δικιά μας αριστερή ανανεωτική παράδοση, πολιτικής τοξικότητας, προσωπικής και πολιτικής απαξίωσης, θεσμικής «γελοιοποίησης».

Γεγονότα, πρακτικές και πρόσωπα που ενέτειναν το κλίμα αφερεγγυότητας και έλλειψης αξιοπιστίας μέσα στην κοινωνία. Προσωπικές στρατηγικές και τακτικισμοί που τραυματίζουν τις σχέσεις εμπιστοσύνης αλλά και τις προσδοκίες και ελπίδες ενός μεγάλου μέρους της κοινωνίας μας, που αισθάνονται αριστερές και αριστεροί, για κοινωνικούς αγώνες και πολιτική αλλαγή.

Δεν υπάρχει συνταγή για να ζήσει καλύτερες μέρες η Αριστερά της ανανεωτικής ριζοσπαστικής παράδοσης όσο επιβιώνουν ακόμη και προτάσσονται απόψεις εναντίον της ενότητας και της προγραμματικής σύγκλισης στα κινήματα και στην πολιτική. Λογικές ξένες με τη στρατηγική και την κουλτούρα της δικιάς μας Αριστεράς.

Η ΑΥΓΗ όμως μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στην ανάδειξη μεγάλων κοινωνικών προβλημάτων και τη διεκδίκηση της λύσης τους μέσα από την ήττα επιμέρους πολιτικών και της συνολικής καθεστωτικής κυβερνητικής πολιτικής Μητσοτάκη. Επίσης, μπορεί και πρέπει να συμβάλλει στην καλλιέργεια προγραμματικών αναζητήσεων και συγκλίσεων με ριζοσπαστικό πρόσημο ως προϋπόθεση για μια εναλλακτική κυβερνητική προοπτική.

Πάνω σε μια τέτοια ατζέντα μπορούν να συνεισφέρουν με αλληλοσεβασμό για τον διακριτό τους ρόλο δυνάμεις της Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας.

Η προσπάθεια αυτή θα πρέπει να είναι ανοικτή σε απόψεις και προτάσεις πλειάδας προσωπικοτήτων που έχουν τα τελευταία χρόνια δημόσια παρουσία και ενεργητική συμμετοχή στην αποκάλυψη ακραίων νεοφιλελεύθερων και άθλιων πρακτικών της κυβέρνησης. Σε όλους και όλες επίσης που αφουγκράζονται τις νέες ανάγκες και τους κώδικες για τις αναζητήσεις των νέων και της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Η ανάκτηση του κύρους και της αξιοπιστίας θα διαμορφώσει μια νέα σχέση με αναγνώστες, άντρες και γυναίκες, μια νέα πνοή για στράτευση στις ημέρες μας που μπορεί να δώσει νόημα με προοπτική σε συνεργασίες με αριστερό πρόγραμμα, συλλογικές αποφάσεις, δράσεις και εκπροσωπήσεις με ενσωματωμένη διακριτή και αυτούσια την πολιτική οικολογική προβληματική.

Η αυτονομία και η αυτοτέλεια των εντύπων της Αριστεράς και της προσπάθειας αναθεμελίωσής της προϋποθέτει μεν σαφείς οριοθετήσεις με όσες δυνάμεις δεν διατίθενται να κινηθούν σ’ αυτή την κατεύθυνση αλλά δεν συστήνεται στην κοινωνία της Αριστεράς εξαντλούμενη σε μετωπική αντιπαράθεση με αυτές.

Δράττομαι της ευκαιρίας μέσω αυτής της, επετειακής, επικοινωνίας με τους αναγνώστες της εφημερίδας για να σημειώσω ως προσωπική πεποίθηση, όχι απαραίτητα με την ιδιότητα του μέλους της Νέας Αριστεράς, δύο απόψεις που νομίζω ότι βρίσκονται στον πυρήνα της συζήτησης για την αναθεμελίωση της Αριστεράς της δικιάς μας παράδοσης. Δεν συμφωνώ με την ορολογία, που έχει και ουσία, περί κυβερνητικής και κυβερνώσας Αριστεράς, πόσο μάλλον όταν αυτή αντιδιαστέλλεται με την Αριστερά δήθεν της διαμαρτυρίας. Είναι άποψη ανοικτή σε μια συστημική ερμηνεία για τη διακυβέρνηση πάση θυσία και με το πιο ισχνό αριστερό πρόσημο.

Επίσης, σημειώνω την αυτονόητη για άλλες εποχές ανάδειξη και δημόσια παρουσία αριστερών πολιτικών που συνομολογούν αριστερές θεωρήσεις και δράσεις για τη λύση κοινωνικών προβλημάτων και την αλλαγή της κοινωνίας. Όχι με τη μεταπολιτική άποψη για «πολιτικούς της Αριστεράς» που απλά μελετούν και προτείνουν λύσεις για τα προβλήματα της κοινωνίας και τις ανάγκες όλων των κοινωνικών ομάδων συλλήβδην αναλογιζόμενοι και αποφεύγοντας συνειδητά «ό,τι δεν φέρνει ψήφους» και ό,τι προσκρούει σε κατεστημένα κοινωνικά στερεότυπα. Δηλαδή χωρίς μάχη στο επίπεδο των ιδεών.

Εύχομαι και πάλι μακροημέρευση της σημερινής ΑΥΓΗΣ και ασφαλή και απρόσκοπτη εργασιακή συνθήκη για τους συντάκτες και όλο το προσωπικό της εφημερίδας.

Νίκος Κοτζιάς, πρόεδρος Πράττω, πρώην υπουργός ΥΠΕΞ

Να γίνει η εφημερίδα της πολύπλευρης κοινωνικής χειραφέτησης

Αντίκρυσα για πρώτη φορά την ΑΥΓΗ τυλιγμένη σφιχτά από τον θείο μου τον Τάσσο, παλιό αντάρτη, υπεύθυνος «διαφώτισης και προπαγάνδας» του Καπετάν Διαμαντή που είχε καταδικαστεί σε θάνατο, αλλά είχε βγει με αμνηστία και χωρίς υποχώρηση. Μέσα από αυτήν κατάλαβα ως μαθητής για τους δημοκρατικούς αγώνες και τη μάχη ενάντια στο Παλάτι, για τον Πατριωτισμό και τη μάχη του Κυπριακού λαού για ανεξαρτησία χωρίς δεσμεύσεις και χωρίς εγγυήσεις. Εύχομαι και ελπίζω, ότι η ΑΥΓΗ θα ξαναγίνει το αγαπημένο έντυπο των νέων ανθρώπων, όπως και των παλιών αγωνιστών. Θα ξεδιπλωθεί και πάλι ως η εφημερίδα της πολύπλευρης κοινωνικής χειραφέτησης, του διεθνισμού και του πατριωτισμού, όπως εκείνα τα χρόνια που την ανακάλυψα ως μαθητής. Ότι θα γίνει εφημερίδα όλου του κινήματος, μοχλός βοήθειας για τις απαραίτητες συμμαχίες, για την αναγκαία συμπόρευση, για το κτίσιμο της εναλλακτικής πολιτικής λύσης. Ελπίζω να προβάλλει ακόμα περισσότερα ζητήματα πολιτισμού και να μας «εκπολιτίζει» καθημερινά. Να δεθεί πιο άμεσα με τους τόπους δουλειάς και μόρφωσης, με τις γειτονιές και τα κινήματα χειραφέτησης και προστασίας του περιβάλλοντος. Οι καιροί είναι απαιτητικοί για το κίνημα και έντυπα όπως η ΑΥΓΗ χρειάζονται τη συμπαράστασή μας στη διάδοσή της και στα οικονομικά της, ώστε να μπορεί να μας ενημερώνει με αλήθειες, να μας διαφωτίζει στα δύσκολα που συναντάμε, να μας δίνει πνοή, ελπίδα και προσμονές. Να συμβάλλει στην οργάνωση των αγώνων. Εύχομαι στους ανθρώπους που εργάζονται σε αυτήν δύναμη, παρρησία και σθένος.

Φώτης Κουβέλης, πρόεδρος της Επιτροπής Δεοντολογίας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

Η ΑΥΓΗ με την Ανανεωτική Αριστερά και την Κοινωνία

Η μακρά πορεία των εβδομηντατεσσάρων χρόνων της ΑΥΓΗΣ καταγράφεται με αδιαμφισβήτητη εγκυρότητα, από φίλους και αντιπάλους.

Μια πορεία, με συνέπεια, στην υπεράσπιση της ελευθερίας, της εθνικής ανεξαρτησίας, της Δημοκρατίας, των δικαιωμάτων των πολιτών. Μια πορεία στην ανάδειξη των ιδεών και της πολιτικής της ανανεωτικής Αριστεράς.

Η ΑΥΓΗ μπόρεσε και στάθηκε όρθια, με τους σημαντικούς ανθρώπους που διαχρονικά τη στελέχωναν, παρά τις διώξεις και τους περιορισμούς που της επέβαλε το κράτος της Δεξιάς. Άντεξε η ΑΥΓΗ, αντλώντας τη δύναμη και την αντοχή της από τις ιδέες και τις αξίες ενός βαθύτατου πολιτικού ανθρωπισμού της Αριστεράς. Στις πιο δύσκολες στιγμές της Αριστεράς, η ΑΥΓΗ κατάφερε να μεταδίδει το πολιτικό της μήνυμα, να μην σιωπήσει και να συνεχίσει την επικοινωνία της με τους πολίτες.

Η ΑΥΓΗ έγινε φωνή της δημοκρατικής κοινωνίας και της ανανεωτικής Αριστεράς. Η αναφορά στο δημοσιογραφικό δυναμικό της είναι ουσιαστική υποχρέωση. Διακεκριμένοι και άξιοι δημοσιογράφοι με αυταπάρνηση εργάσθηκαν για την ΑΥΓΗ. Το αναμφισβήτητο κύρος τους το αναγνώριζαν εχθροί και φίλοι. Αναγνώριζαν και το πάθος των ανθρώπων της Αριστεράς, που τους έβλεπαν να διακινούν την εφημερίδα τους ως άμισθοι πωλητές. Αυτούς τους ιδιότυπους «εφημεριδοπώλες», σεμνοί και αταλάντευτοι αγωνιστές, τιμούμε και σήμερα. Και η πολιτική υπόσχεσή μας είναι αναγκαία και υποχρεωτική: η ΑΥΓΗ πρέπει να δυναμώσει και να προχωρήσει την πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ και η κοινωνία όλων των δυνάμεων της ανανεωτικής Αριστεράς τη χρειάζεται.

Ένας «εφημεριδοπώλης» από τους πολλούς της ΑΥΓΗΣ.

Γαβριήλ Σακελλαρίδης, γραμματέας της Κ.Ε. της Νέας Αριστεράς 

Χώρος πολιτικής αντιπαράθεσης, ιδεών και πολιτισμού

Μέσα σε 74 χρόνια, η ιστορία της ΑΥΓΗΣ έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της ελληνικής Αριστεράς. Από την ΕΔΑ και τους δύσκολους μετεμφυλιακούς αγώνες, μέχρι την απαγόρευση της έκδοσής της από τη δικτατορία και την επανέκδοσή της με τη Μεταπολίτευση, η εφημερίδα υπήρξε χώρος πολιτικής αντιπαράθεσης, ιδεών και πολιτισμού.

Η «ΑΥΓΗ», εκτός από εφημερίδα, αποτέλεσε το συλλογικό αποτύπωμα των αναζητήσεων, των αγώνων, των επιτυχιών αλλά και των αντιφάσεων της Αριστεράς. Στις σελίδες της γράφτηκαν σημαντικές στιγμές της πολιτικής και πνευματικής ζωής του τόπου και φιλοξενήθηκαν διαφορετικά ρεύματα της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής σκέψης.

Πρώτη φορά αγόρασα την ΑΥΓΗ από ένα περίπτερο στη Νέα Σμύρνη, το 1998, πριν ακόμα οργανωθώ στη Νεολαία Συνασπισμού και θυμάμαι ότι το θεώρησα τότε μια σημαντική πολιτική πράξη. Μέσα από τα «Ενθέματα» του Ελεφάντη και του Μπουρνάζου εμβαθύναμε στις ιδέες και στις αναζητήσεις της Αριστεράς. Μέσα από τις «Αναγνώσεις» περιηγηθήκαμε στον κόσμο των βιβλίων. Μέσα από τις «Συναντήσεις» στα πρωτοσέλιδα διαβάζαμε τις πολιτικές αιχμές της συγκυρίας και όχι μόνο.

Η ΑΥΓΗ άλλαξε μέσα στα χρόνια και αυτό είναι λογικό. Άλλαξαν οι εποχές, άλλαξε η Αριστερά, άλλαξαν οι πολιτικές συνθήκες και οι άνθρωποι που έγραψαν και εργάστηκαν σε αυτή. Έτσι είναι οι ζωντανές εφημερίδες άλλωστε. Υπάρχει όμως κάτι που δεν πρέπει να αλλάξει: η αιρετικότητα, η αναζήτηση της αλήθειας, η κριτική ματιά, ακόμα και απέναντι στις δικές μας βεβαιότητες.

Η επέτειος των 74 χρόνων της ΑΥΓΗΣ, ας γίνει αφορμή να θυμηθούμε πόσο αναγκαία παραμένει η μαχητική, κριτική και ανεξάρτητη δημοσιογραφία. Αλλά και πόσο αναγκαία παραμένει μια Αριστερά που δεν φοβάται τον αναστοχασμό, την αμφισβήτηση και την αναζήτηση νέων δρόμων.

Κώστας Αρβανίτης, αντιπρόεδρος της ομάδας της Αριστεράς στο Ευρωκοινοβούλιο (LEFT)

Να παραμείνει πολύχρωμη, κόκκινη και ανυπότακτη 

Χρόνια πολλά ΑΥΓΗ. Η ΑΥΓΗ ήταν και είναι η πολύχρωμη κόκκινη αντίληψη της Αριστεράς. Μια εφημερίδα που γεννήθηκε μέσα από τους αγώνες της και έγινε κομμάτι της ιστορίας της, χωρίς να φοβάται τις διαφορετικές φωνές, τις αναζητήσεις και τις μεγάλες διαφωνίες της. Από τον Γιάννη Πασαλίδη, που εμπνεύστηκε το όνομά της, μέχρι τον Κώστα Βάρναλη και τον Τάσο Λειβαδίτη, από την ιστορική φωτογραφία του Νίκου Πλουμπίδη μέχρι τον Μανώλη Γλέζο, στις σελίδες της συναντήθηκαν η πολιτική, η Αντίσταση, οι κοινωνικοί αγώνες, ο πολιτισμός και το ανυπότακτο πνεύμα της Αριστεράς. Και μαζί, γενιές δημοσιογράφων. Γιατί η ΑΥΓΗ υπήρξε δημοσιογραφικό σχολείο για γενιές και γενιές. Δεν ήταν ποτέ μόνο ένα θεωρητικό ή κομματικό έντυπο. Βασίστηκε στην είδηση, στο ρεπορτάζ, στην έρευνα, στην αποκάλυψη όσων η εξουσία θα προτιμούσε να μένουν στο σκοτάδι. Σήμερα η ευχή είναι μία. Η ΑΥΓΗ με τη στήριξη όλων μας να μείνει ζωντανή. Να παραμείνει πολύχρωμη, κόκκινη και ανυπότακτη. Γιατί η Αριστερά χρειάζεται τη φωνή της και ο λαός την ΑΥΓΗ του.

Σταύρος Καπάκος, γενικός γραμματέας Δ.Σ. ΕΣΗΕΑ 

Εφημερίδα της πληθυντικής Αριστεράς

Η ΑΥΓΗ είναι μια διακριτή φωνή για ελεύθερη και πλουραλιστική ενημέρωση με κοινωνική ευαισθησία και πολιτική αναφορά στην ιστορική Αριστερά.

Στην πολυκύμαντη πορεία της, συχνά κάτω από αντίξοες συνθήκες, που την νοηματοδότησαν, αποτέλεσε και εύχομαι να συνεχίσει, μια ιστορική εφημερίδα γνώμης της Αριστεράς, της πληθυντικής Αριστεράς, που ενοποιεί και δεν χωρίζει. Που ενημερώνει και προβληματίζει. Που αμφισβητεί αυθεντίες και «ιερά κείμενα» ανοίγοντας νέους δρόμους. Όσες φορές έγινε προσπάθεια να γίνει «όργανο» πέρασε δύσκολες στιγμές, ενώ όσες φορές ανοίχτηκε στην πληθυντική Αριστερά διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στη σύνθεση και συνεργασία των δυνάμεών της.

Και στη σημερινή ψηφιακή εποχή οι δυσκολίες είναι μεγάλες, αλλά η προσπάθεια για την υπέρβασή τους, με τη στήριξη και της Πολιτείας, δίνει νόημα στο παρόν και προετοιμάζει το μέλλον για ενημέρωση με αξιοπιστία, πλουραλισμό και δικαιώματα.

Νίκος Φίλης, πρώην διευθυντής της ΑΥΓΗΣ 

Η ΑΥΓΗ και η ανασύνθεση της Αριστεράς

Η εφημερίδα είναι ένα σύνθετο, συλλογικό, πολιτισμικό προϊόν. Ειδικότερα στον χώρο της Αριστεράς (από τότε που απομακρυνθήκαμε από τη λενινιστική αρχή πως η εφημερίδα είναι κομματικό όργανο διαφώτισης και οργάνωσης των μαζών) διαμορφώθηκαν οι συνθήκες για την Αριστερή εφημερίδα γνώμης. Ανοιχτή, με δημοσιογραφική ανεξαρτησία, με σεβασμό στον αναγνώστη, έντιμη στην πληροφόρηση και την αντιπαράθεση.

Δεν συνέβη πάντοτε έτσι. Ακόμη και η ΑΥΓΗ, μέσα στην πορεία της, είχε και κακές στιγμές που αντανακλούσαν αδιέξοδα του εκάστοτε κομματικού φορέα. Σήμερα η ΑΥΓΗ βρίσκεται σε μεταβατική φάση, αντιμέτωπη με τους κινδύνους επιβίωσης που αντιμετωπίζει η ανανεωτική και ριζοσπαστική Αριστερά. Το ζήτημα δεν είναι να γαντζωθεί γύρω από μια ηγεσία, μακριά από τις αγωνίες του απλού αριστερού πολίτη.

Η ΑΥΓΗ έχει μέλλον, αρκεί να πρωτοπορήσει. Να ανοίξει με θάρρος τη συζήτηση και τις αναζητήσεις για την ανασύνθεση της ριζοσπαστικής και ανανεωτικής Αριστεράς, με συνείδηση ότι ο σοσιαλισμός ή θα είναι πράσινος και δημοκρατικός ή δεν θα υπάρξει. Η κλιματική κρίση απειλεί τη ζωή και τον πλανήτη, η διάχυση του πολέμου διαλύει το μέλλον των κοινωνιών, περιβαλλοντική κρίση και πόλεμοι δημιουργούν νέες μεγάλες κοινωνικές ανισότητες, παροξύνουν το μεταναστευτικό πρόβλημα, εσωτερικεύουν αντιδημοκρατικές πρακτικές στις κοινωνίες στο όνομα της αντιμετώπισης του «εχθρού».

Η κλιματική κρίση δείχνει τα όρια ανάμεσα στην ανάπτυξη και το περιβάλλον, όπως χαρακτηριστικά μας είχε προειδοποιήσει στην τελευταία ομιλία του στην Ακαδημία Αθηνών ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς που προχθές χάσαμε. Η κλιματική κρίση θέτει επιτακτικά το ιστορικό αίτημα της υπέρβασης του καπιταλισμού, της αναζήτησης λύσεων που θα βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων με ορίζοντα τον σοσιαλισμό με δημοκρατία. Αυτή τη μάχη ιδεών και αξιών καλούμαστε να δώσουμε με πνεύμα ενότητας, μακριά από αντιλήψεις άνευ όρων κυβερνητισμού (η περιβόητη καραμέλα για την «κυβερνώσα Αριστερά») καθώς και περιχαρακώσεις και μάλιστα δογματικού τύπου. Η ανασύνθεση της Αριστεράς οφείλει να έχει ως στόχο να αναδειχθεί σε δύναμη διακυβέρνησης και αγώνα. Τίποτα λιγότερο!

Η ΑΥΓΗ καλείται να ανοίξει αυτόν τον διάλογο, να αφουγκραστεί κινηματικές πρακτικές, να αναδείξει τις αγωνίες ιδιαίτερα των νέων γενιών, να συμπεριφερθεί χωρίς πατερναλισμό ως δύναμη κοινωνικής αλλαγής.

Άννα Φιλίνη, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. 

Να πρωταγωνιστεί ξανά στην ενημέρωση

24 Αυγούστου: Γενέθλια της εφημερίδας μας, της ΑΥΓΗΣ. Φωνή και ενωτικός ιστός στην αγωνιστική μας προσπάθεια. Η ύπαρξη της ΑΥΓΗΣ είναι δεμένη με τη ζωή των ανθρώπων της Αριστεράς, συχνά με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τις πολιτικές περιόδους αλλά και ανάλογα με τις διαφορετικές ηλικίες. Ως παιδί θυμάμαι τις εκλογές μέσα σε συνθήκες βίας και φόβου, όταν δεν είχαμε τις τηλεοράσεις κι ακούγαμε -οι παρέες αριστερών- το ραδιόφωνο στα σπίτια μας όλη τη νύχτα της Κυριακής κι ύστερα τρέχαμε την επόμενη μέρα με λαχτάρα στο περίπτερο για να δούμε γραμμένα τα πρώτα έγκυρα αποτελέσματα στην ΑΥΓΗ, με την ελπίδα να έχουμε κερδίσει το ποσοστό που θα σπάσει την τρομοκρατία στις ζωές μας. Ο Γιάννης Φιλίνης, χημικός αλλά και μαθηματικό κεφάλι, μετά την επιστροφή του από την εξορία στον Άη Στράτη στα τέλη του ΄50, έκανε για χρόνια μέχρι τον ερχομό της Χούντας τις προεκλογικές εκτιμήσεις και μετά τις αναλύσεις των εκλογικών αποτελεσμάτων στην ΑΥΓΗ. Η Χούντα τον έστειλε στο Λακί της Λέρου· πέθανε κάτω από άγριες συνθήκες κατά τη σύλληψή του από το καθεστώς Ιωαννίδη στις 25 Νοεμβρίου του 1973. Το όνομά του βρίσκεται κάθε χρόνο μέσα στην ανάγνωση των νεκρών του Πολυτεχνείου.

Στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, όταν η όξυνση της ιδεολογικής αντιπαράθεσης ήταν στο ψηλότερο σημείο της, για πολλούς από εμάς που βρισκόμασταν σε διαφορετικό αριστερό μετερίζι, η ΑΥΓΗ, ως εφημερίδα της ανανεωτικής Αριστεράς, ήταν αναφορά για δημοκρατική ενημέρωση, αλλά και για την προώθηση ενωτικών πρωτοβουλιών σε θέματα αυτοδιοίκησης, ανεξάρτητου συνδικαλισμού, όπως για τα εργοστασιακά σωματεία, σε θέματα ειρήνης, εναντίον όλων των πυρηνικών όπλων. Μετά την ένταξή μου στον Συνασπισμό το 1989, η αγορά και ανάγνωση της ΑΥΓΗΣ έγινε καθημερινή συνήθεια, πολύτιμη σε θέματα πολιτικής επικαιρότητας και σε αναλύσεις για ζητήματα περιβάλλοντος, πολιτισμού, όπου κάθε τόσο συνέβαλα με άρθρα κι εγώ. Με μεγάλο κόπο, ιδιαίτερα με τις θυσίες των εργαζόμενων, στην ΑΥΓΗ, στάθηκε δυνατό να σωθεί η εφημερίδα μας στη διάρκεια της τελευταίας κομματικής κρίσης, με συγκίνηση και νέα πνοή αισιοδοξίας στην πολιτική μας γραμμή διαβάζουμε τώρα κάθε Κυριακή τις ειδήσεις και τις αναλύσεις της.

Μας λείπει ακόμη η καθημερινή ΑΥΓΗ, αλλά θα το πετύχουμε κι αυτό, να έχουμε ξανά αυτό το καθημερινό στήριγμα για τον κόσμο της Αριστεράς, τη φωνή που αποτελεί ενοποιητικό ιστό στην κοινή προσπάθεια. Δεν ξεχνώ όταν στην εφηβεία αγόρασα για πρώτη φορά τη δική μου ΑΥΓΗ και τη διάβασα στο πλοίο πηγαίνοντας στην Αίγινα. Το είπα στον πατέρα μου Κώστα Φιλίνη με υπερηφάνεια στο επισκεπτήριο, στη φυλακή του παλιού καποδιστριακού ορφανοτροφείου, όταν τον είδα. Η ύπαρξη της διπλωμένης ΑΥΓΗΣ μέσα στις ελαφρές αποσκευές μου ήταν για μένα σ’ εκείνη την ηλικία κάτι πέρα από τις γραμμένες λέξεις, ήταν το απτό στοιχείο πως ήμουν κομμάτι όλου αυτού του κόσμου που αγαπούσε την ΑΥΓΗ, που αυτή μιλούσε μαζί του· η εφημερίδα μου ήταν το χέρι και η φωνή που με κρατούσε. Αυτό το συναίσθημα δεν μπορώ να το ξεχάσω ούτε να το αποχωριστώ μέχρι σήμερα. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ είμαστε έτοιμοι όλοι να δούμε την ΑΥΓΗ να πρωταγωνιστεί ξανά στην ενημέρωση και στην πολιτική ζύμωση του κόσμου της Αριστεράς. 

Πάνος Σκουρλέτης, μέλος Π.Γ. της Νέας Αριστεράς

Η φωνή των αδικημένων

74 χρόνια η ΑΥΓΗ ήταν το φυτώριο των ιδεών και των αναζητήσεων της Ανανεωτικής αλλά και της ευρύτερης Αριστεράς. Φιλοξένησε κορυφαίες προσωπικότητες, ανέδειξε πρόσωπα, υπήρξε ένα ζωντανό εργαστήρι ιδεών από την μεριά αυτής της Αριστεράς, ήταν η φωνή των αδικημένων. Μέσα από τα φύλλα της παρακολούθησε όλη την περιπέτεια της Αριστεράς του τόπου μας. Τις ηρωικές της στιγμές, τις ήττες και τις δυσκολίες, αλλά και τις σαφώς λιγότερες νίκες.

Η ΑΥΓΗ παρά τη σαφή υποστήριξή της στον χώρο της Ανανεωτικής Αριστεράς και στα κόμματα που την εξέφραζαν διατήρησε σε πολύ μεγάλο βαθμό μια σχετική αυτονομία από τους αντίστοιχους πολιτικούς σχηματισμούς και αυτό της προσέδωσε κύρος και την κατέστησε σημείο αναφοράς για δυνάμεις έξω από τα όρια του χώρου της ανανέωσης. Όσες στιγμές υποχωρούσε αυτό το χαρακτηριστικό της, μειωνόταν το ειδικό της βάρος και η επιδραστικότητα της.

Τα τελευταία χρόνια ο χώρος της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς βιώνει μια βαθιά και πολύπλευρη κρίση. Λάθος επιλογές, αμφισβήτηση της αναγκαιότητας διατήρησης της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς ως αυτοτελούς και διακριτού ιδεολογικοπολιτικού ρεύματος, υιοθέτηση της κουλτούρας του μεσσιανισμού, αποϊδεολογικοποίηση και στροφή προς το κέντρο. Όλα αυτά μαζί απαξίωσαν τον χώρο, τον συρρίκνωσαν, με αποτέλεσμα σήμερα να τίθεται θέμα ύπαρξής του. Είμαι πεισμένος πως τα πράγματα δεν ήταν νομοτελειακό να γίνουν έτσι. Η ανάκτηση της αξιοπιστίας του χώρου και η αναστροφή της διαλυτικής πορείας περνάει μέσα από την κατανόηση των αιτιών που τον οδήγησαν ως εδώ, άλλα και από μια ειλικρινή διάθεση ανασύνθεσης της Αριστεράς.

Η επιβίωση της ΑΥΓΗΣ είναι συνυφασμένη με την επιβίωση και την ανάκαμψη του ρεύματος της Ανανεωτικής Αριστεράς και Ριζοσπαστικής Αριστεράς και αυτό εξαρτάται πρωτίστως από τους ανθρώπους της.
Η ΑΥΓΗ

                                ____________________________________________

(*) Ο Σπύρος Σουρμελίδης είναι δημοσιογράφος δ/ντής της ΑΥΓΗΣ, ξεκίνησε την καριέρα του το 1985 στην εφημερίδα "Το ποντίκι" και μεταξύ άλλων έχει εργαστεί στο "Έθνος", την "Ημερησία", την ΕΡΑ, το "Seven X" και το "Star". Υπήρξε διευθυντής της Κυριακάτικης kontranews, ενώ είχε και εκπομπή στον τηλεοπτικό σταθμό Kontra.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής 

Αλυτρωτικό παραλήρημα στα σχολικά βιβλία της Αλβανίας!

Με τις ευλογίες Ράμα τα παιδιά μαθαίνουν ότι η Ηπειρος, η Μακεδονία και τα νησιά Κέρκυρα, Παξοί και Αντιπαξοί είναι αλβανικά εδάφη που κατέχει η Ελλάδα.

    Με βάση τα ντοκουμέντα που είναι τα ίδια τα βιβλία, τα νησιά Κέρκυρα, Παξοί και Αντιπαξοί εμφανίζονται ως αλβανικά, ενώ άλλοι χάρτες δείχνουν τους νομούς Ιωαννίνων, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας, Αρτας, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας ως αλβανικά εδάφη που κατέχει η Ελλάδα. Να σημειωθεί ότι τα παραπάνω βιβλία διδάσκονται και στους Ελληνες μαθητές της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας (ΕΕΜ) της Βορείου Ηπείρου...

Νίκος Σταυρουλάκις *

Στα πατήματα του Ερντογάν, ο Αλβανός πρωθυπουργός Εντι Ράμα διαμορφώνει από νωρίς τις παιδικές συνειδήσεις με αλυτρωτικά μηνύματα σε βάρος της Ελλάδας. Τα σχολικά βιβλία που διδάσκονται οι μαθητές στην Αλβανία βρίθουν από πλήθος αντιεπιστημονικών αναφορών κατά των Ελλήνων και της ελληνικής Ιστορίας. Σχολικά εγχειρίδια Γεωγραφίας και Ιστορίας παρουσιάζουν αλυτρωτικές απεικονίσεις της αλβανικής επικράτειας, με χάρτες που αναδεικνύουν εμφανείς, απροκάλυπτους αναθεωρητικούς σκοπούς.

Με βάση τα ντοκουμέντα που είναι τα ίδια τα βιβλία, τα νησιά Κέρκυρα, Παξοί και Αντιπαξοί εμφανίζονται ως αλβανικά, ενώ άλλοι χάρτες δείχνουν τους νομούς Ιωαννίνων, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας, Αρτας, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας ως αλβανικά εδάφη που κατέχει η Ελλάδα. Να σημειωθεί ότι τα παραπάνω βιβλία διδάσκονται και στους Ελληνες μαθητές της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας (ΕΕΜ) της Βορείου Ηπείρου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται στη διαδικασία διαμόρφωσης της εθνικής συνείδησης, καθώς υποσκάπτουν την πεποίθηση της ελληνογενούς καταγωγής στα Ελληνόπουλα της Αλβανίας.

Το θέμα των αλυτρωτικών στοιχείων στα αλβανικά σχολικά βιβλία συνιστά επίμαχο ζήτημα στις ελληνοαλβανικές σχέσεις, με την Αθήνα να το έχει «καταπιεί», ως συνήθως, την ώρα που για κάποιους «ανεξήγητους» (;) λόγους «γλείφει» τον Ράμα χωρίς να προκύπτει κάποιο αποτέλεσμα στα ελληνικού ενδιαφέροντος ζητήματα. Το μόνο που ξέρει να λέει η Αθήνα είναι ότι «στηρίζει την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας υπό την προϋπόθεση της τήρησης γνωστών προαιρέσεων» και μέχρι εκεί. Αποτέλεσμα: Ο Ράμα γλεντάει την Αθήνα όπως ο αρκουδιάρης τους χωριάτες με την αρκούδα του.

Το ζήτημα έχει προκαλέσει συζητήσεις και διπλωματικές εντάσεις, αλλά μέχρι εκεί. Σύμφωνα με διάφορες πηγές, ορισμένα αλβανικά εγχειρίδια παρουσιάζουν ελληνικά εδάφη ως μέρος της αλβανικής εθνικής αφήγησης, ενισχύοντας ιδέες για τη «Μεγάλη Αλβανία» ή και το αφήγημα της Τσαμουριάς. Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, αλλά έχει επανέλθει στο προσκήνιο εν όψει της ενταξιακής πορείας της Αλβανίας στην Ε.Ε.

Στα αλβανικά σχολικά βιβλία έχουν εντοπιστεί τα στοιχεία που προκαλούν ανησυχία. Οι χάρτες σε βιβλία Γεωγραφίας παρουσιάζουν μερικά Επτάνησα (κυρίως της Κέρκυρα) ως «αλβανικά» ή μέρος ιστορικών αλβανικών εδαφών. Αλλά και νομοί της Ηπείρου και της Μακεδονίας απεικονίζονται ως κατεχόμενα από την Ελλάδα. Το πακέτο είναι ενταγμένο σε διάφορες επινοήσεις, όπως η λεγόμενη «Εθνική Αλβανία» ή η υπόθεση της «Τσαμουριάς», της περιοχής που αναφέρεται στους μουσουλμάνους Τσάμηδες, που εκδιώχθηκαν από την Ελλάδα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω συνεργασίας με τους Γερμανούς ναζί.

Τα στοιχεία έχουν τεκμηριωθεί σε επίσημα έγγραφα που υποβλήθηκαν στο ελληνικό Κοινοβούλιο και σε ερωτήσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σχετική ερώτηση υπήρξε το 2015 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (E-006518/2015), στην οποία επισημαίνεται ότι εγχειρίδια εγκεκριμένα από το αλβανικό υπουργείο Παιδείας περιέχουν αλυτρωτικές τάσεις εναντίον της Ελλάδας. Μία επόμενη ερώτηση του 2026 επίσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (E-000653/2026) αναφέρει ότι τα βιβλία δείχνουν χάρτες όπου μέρη της Ελλάδας (π.χ. Κέρκυρα, Ηπειρος, Δυτική Μακεδονία) παρουσιάζονται ως «αλβανικά», ενώ κεφάλαια Ιστορίας κάνουν σαφείς αναφορές στην υπόθεση της Τσαμουριάς. Οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν «καθωσπρέπει», το οποίο μεθερμηνευόμενο δηλώνει: «Ράμα, κάνε ό,τι θέλεις… στην Αθήνα κοιμούνται»!

Ερωτήσεις έχουν υποβληθεί και στο ελληνικό Κοινοβούλιο, με την κυβέρνηση, και ειδικότερα την ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών, να απαξιοί να απαντήσει. Ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΙΚΗΣ Δημήτρης Νατσιός έχει υποβάλει σχετική ερώτηση στις αρχές του προηγούμενου χρόνου (18/3/2025), η οποία ουδέποτε απαντήθηκε από κάποιον από την ηγεσία του ΥΠΕΞ. Ο Δ. Νατσιός επανήλθε πρόσφατα με επίκαιρη ερώτηση (22/1/2026), η οποία επίσης δεν έχει ακόμα απαντηθεί.

Τα δεδομένα που απαριθμούνται θεωρούνται σαφής προώθηση αλυτρωτισμού, που παραβιάζει τις αρχές καλής γειτονίας και τα κριτήρια ένταξης στην Ε.Ε. Το 2025 χάρτες στο περιοδικό του αλβανικού υπουργείου Αμυνας «Ushtria» και του υπουργείου Εξωτερικών απεικόνιζαν την Κέρκυρα (Korfuz), τα Ιωάννινα (Janinë), την Πρέβεζα (Preveze), την Αρτα (Artë), τα Γρεβενά (Grevenë), την Καστοριά και τη Φλώρινα ως μέρος «Εθνικής Αλβανίας», προκαλώντας διπλωματικές διαμαρτυρίες από την Ελλάδα και τα οποία ουδέποτε αποσύρθηκαν και οι ελληνικές διαμαρτυρίες ουδέποτε απαντήθηκαν. Η Αθήνα υποστήριξε ότι τέτοια αφηγήματα ενισχύουν εθνικιστικές τάσεις (τι λες;) και υπονομεύουν τα δικαιώματα της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας (ΕΕΜ) στην Αλβανία, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα, όπως κατασχέσεις περιουσιών και περιορισμούς στην χρήση της ελληνικής γλώσσας.

Το ιστορικό υπόβαθρο του ζητήματος ανάγεται στους Βαλκανικούς Πολέμους και στην ίδρυση του αλβανικού κράτους το 1912-1913. Η περιοχή της Ηπείρου, γνωστή στους Ελληνες ως Βόρειος Ηπειρος, ήταν αντικείμενο διεκδικήσεων λόγω της παρουσίας ελληνικού πληθυσμού. Το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας το 1914 παραχώρησε αυτονομία στη Βόρειο Ηπειρο υπό αλβανική κυριαρχία, αναγνωρίζοντας δικαιώματα όπως η ελληνική εκπαίδευση και η αυτοδιοίκηση. Ωστόσο, μετά την ενσωμάτωση στην Αλβανία, αυτά τα δικαιώματα συχνά παραβιάστηκαν, ιδιαίτερα κατά την κομμουνιστική περίοδο του Ενβέρ Χότζα, όπου η ελληνική μειονότητα αντιμετώπισε διώξεις. Σήμερα η ελληνική μειονότητα στην Αλβανία, συγκεντρωμένη σε περιοχές όπως η Δρόπολη και το Αργυρόκαστρο, αριθμεί περίπου 50.000-100.000 άτομα, σύμφωνα με εκτιμήσεις, και ζητά σεβασμό των δικαιωμάτων της, συμπεριλαμβανομένων της εκπαίδευσης και της περιουσίας.

Εθνικισμός στη σκιά της «Μεγάλης Αλβανίας»

Αντίστοιχα με τον ελληνικό όρο της Βορείου Ηπείρου οι Αλβανοί έχουν υιοθετήσει τον όρο «Κάτω Αλβανία». Από αλβανικής πλευράς, Αλβανοί ιστορικοί, όπως ο Joseph Dedvukaj, υποστηρίζουν ότι η Ηπειρος (ιδίως τα Ιωάννινα, η Αρτα) ήταν ιστορικά μέρος «Κάτω Αλβανίας» βάσει ευρωπαϊκών πηγών του 19ου αιώνα, πριν από την εδραίωση του ελληνικού κράτους. Θεωρούν ότι οι αναφορές σε «Τσαμουριά» αφορούν ιστορικά δικαιώματα των Τσάμηδων, οι οποίοι υπέστησαν εκδιώξεις το 1944-1945 και όχι ενεργές εδαφικές διεκδικήσεις. Η Αλβανία επισημαίνει ότι δεν επιδιώκει αλυτρωτισμό, όπως δηλώνεται σε διεθνή fora, και ότι η εκπαίδευση εστιάζει στην εθνική ταυτότητα χωρίς επιθετικές προθέσεις. Ωστόσο, εθνικιστικές ομάδες στην Αλβανία προωθούν ιδέες «Μεγάλης Αλβανίας», που περιλαμβάνουν όχι μόνο ελληνικά εδάφη, αλλά και το Κόσοβο, και τη λεγόμενη «Βόρεια Μακεδονία».

(*) Ο Νίκος Σταυρουλάκης είναι δημοσιογράφος που έχει εργαστεί ως συντάκτης και ρεπόρτερ στην εφημερίδα δημοκρατία, καλύπτοντας μεταξύ άλλων πολιτικά, διπλωματικά και διεθνή θέματα (όπως ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ελληνοτουρκικών και Βαλκανίων)

αναδημοσίευση από dimokratia.gr

Eurostat / Στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης η Ελλάδα στις δαπάνες για την Παιδεία

Όπως βλέπουμε στο γράφημα της Eurostat, ξεπερνάμε όσον αφορά τον δείκτη κατανομής πόρων στην παιδεία μόνο τη Ρουμανία...

    Όπως αναφέρει στην ανακοίνωση της η Eurostat το 2023, οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση (από την προσχολική έως και την τριτοβάθμια εκπαίδευση) στην ΕΕ αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο στο 4,7% του ΑΕΠ, οπότε το ποσοστό 3,3% του ΑΕΠ της Ελλάδας αναδεικνύει μια σημαντική απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Tο ποσοστό 3,3% του ΑΕΠ της Ελλάδας αναδεικνύει μια σημαντική απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που ήταν στο 4,7% του ΑΕΠ

Σε σημερινή ανακοίνωση της Eurostat για την κατανομή πόρων χρηματοδότησης της δημόσιας εκπαίδευσης από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τη χώρα μας αποκαλύπτεται για άλλη μια φορά η ελάχιστη πρόθεση από πλευράς της κυβέρνησης να επενδύσει σε όλες τις βαθμίδες της δημόσιας παιδείας. Στην κατάταξη των χωρών εντός της Ε.Ε, η Ελλάδα κατατάσσεται στην προτελευταία θέση. Και αυτή η σειρά κατάταξης αναδεικνύει τη μοναδική, αδιαμφισβήτητη αλήθεια όσον αφορά την κατανομή πόρων για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης από την κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη.

Όπως βλέπουμε στο γράφημα της Eurostat, ξεπερνάμε όσον αφορά τον δείκτη κατανομής πόρων στην παιδεία μόνο τη Ρουμανία.

Όπως αναφέρει στην ανακοίνωση της η Eurostat το 2023, οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση (από την προσχολική έως και την τριτοβάθμια εκπαίδευση) στην ΕΕ αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο στο 4,7% του ΑΕΠ, οπότε το ποσοστό 3,3% του ΑΕΠ της Ελλάδας αναδεικνύει μια σημαντική απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Σε σύγκριση με το 2022, το ποσοστό αυτό δεν παρουσίασε μεταβολή όσον αφορά την αναλογία των δαπανών ως προς το ΑΕΠ για τη δημόσια παιδεία. Ωστόσο, σημειώνει μικρή μείωση κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες  σε σχέση με το 2020 όταν  σημειώθηκε το ιστορικό υψηλό του 5,0% στο οποίο καταγράφηκε το υψηλότερο επίπεδο δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση από την έναρξη της συλλογής των σχετικών στοιχείων το 2012.

Μεταξύ των χωρών της ΕΕ, το υψηλότερο επίπεδο δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση, ως ποσοστό του ΑΕΠ, για το έτος 2023, καταγράφηκε στη Σουηδία (6,8%), ακολουθούμενη από τη Φινλανδία (6,3%) και το Βέλγιο (6,2%). Τα χαμηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν στη Ρουμανία (3,0%), την Ελλάδα (3,3%) και τη Μάλτα (3,4%).

Η ΑΥΓΗ

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Τουρκικά θαλάσσια πάρκα / Σφοδρές πολιτικές αντιδράσεις με βολές προς την κυβέρνηση - Αντιδράσεις αντιπολίτευσης (vid)

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης και ο Αντώνης Σαμαράς, καταδίκασαν τη νέα πρόκληση της Άγκυρας, ρίχοντας παράλληλα βολές προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη.

    Το Κέντρο Ναυτικού Δικαίου της Τουρκίας εξέδωσε, σύμφωνα με ανταποκρίσεις από την Κωνσταντινούπολη, τον τουρκικό χάρτη για τα θαλάσσια πάρκα. Στον χάρτη φαίνεται πως το θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο εκτείνεται έξω από τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας δυτικά της Ίμβρου και Τενέδου, μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου και το Θαλάσσιο Πάρκο που αποκλείει το Καστελόριζο, καθώς ξεκινάει βορειοανατολικά της Ρόδου και φτάνει μέχρι και στα ανοιχτά του Κόλπου της Αττάλειας.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης καταδίκασαν τη νέα πρόκληση της Άγκυρας, ρίχοντας παράλληλα βολές προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη

Πολιτικές αντιδράσεις, σύμφωνα με την ΑΥΓΗ, έχει προκαλέσει η απόφαση της Τουρκίας να ανακηρύξει με τις Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο βορειοανατολικό Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο, τα όρια των οποίων εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να καταδικάζουν τη νέα προκλητική κίνηση της Άγκυρας, ρίχοντας παράλληλα βολές προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Σημειώνεται ότι το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του έκανε λόγο για παράνομη εγκαθίδρυση «στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα», δηλώνοντας, μεταξύ άλλων ότι «η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο».

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ

«Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου που δημοσιεύθηκαν σήμερα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

Σχετικά υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας έλαβε την πρωτοβουλία θέσπισης Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο».

Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση

ΠΑΣΟΚ: «Ήρεμα νερά» θα έπρεπε να σημαίνουν αμοιβαία ειλικρίνεια και σεβασμό του διεθνούς δικαίου

Με κοινή τους δήλωση ο Δημήτρης Μάντζος, υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών και ο Μανώλης Χριστοδουλάκης, υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Περιβάλλοντος της Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, τοποθετήθηκαν στην ανακήρυξη των «θαλάσσιων πάρκων» από την Τουρκία αναφέροντας ότι «αποτελεί παράνομη ενέργεια και απόπειρα δημιουργίας νέων δεδομένων, τελεί δε σε πλήρη αντίθεση τόσο στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας, καθώς αγνοεί πλήρως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και την επήρεια των νησιών του Αιγαίου, όσο και προς το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας της βιοποικιλότητας και του θαλάσσιου φυσικού περιβάλλοντος»,

Επισήμαναν παράλληλα πως το γεγονός αυτό, σε συνέχεια της από Ιουνίου 2025 ανακοίνωσης «χωροταξικού σχεδιασμού» από την Τουρκία, έρχεται και ως συνέπεια της κυβερνητικής δυστοκίας και πολυετούς καθυστέρησης υποβολής του χωροταξικού σχεδιασμού της Ελλάδας σύμφωνα με την Οδηγία 2014/89/ΕΕ.

«Η τελευταία αυτή ενέργεια, που έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί ήδη από το 2021, στη βάση του ν. 4001/2011, άρχισε να υλοποιείται από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας μόλις το 2025, αφού προηγήθηκε η καταδίκη της χώρας από το Δικαστήριο της ΕΕ, ενώ παραμένουν ως σήμερα σε εκκρεμότητα τα προβλεπόμενα τέσσερα ειδικά χωροταξικά πλαίσια», τόνισαν οι κ.κ. Μάντζος και Χριστοδουλάκης.

Πρόσθεσαν πως το ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι η καθυστέρηση αυτή αποβαίνει εις βάρος των εθνικών δικαιωμάτων και της υπεράσπισης αυτών έναντι των παράνομων τουρκικών ενεργειών και ότι «η πρόσφατη εξέλιξη, σε συνδυασμό με τη σχεδιαζόμενη από την Τουρκία νομοθετική κατοχύρωση του δόγματος της "Γαλάζιας Πατρίδας" αλλά και την πολύ πρόσφατη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας της γειτονικής χώρας με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν, διαμορφώνουν ένα δυσμενές σκηνικό κλιμάκωσης που απαιτεί προσεκτική ανάλυση και αποφασιστική δράση από την πλευρά της Ελλάδας».

Κάλεσαν τέλος την ελληνική κυβέρνηση με ρεαλισμό και χωρίς αυταπάτες, να προχωρήσει αφ' ενός στην άσκηση όλων των δικαιωμάτων της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και το δίκαιο της Ε.Ε., μεταξύ άλλων για την προστασία των θαλασσών, αφ' ετέρου δε στην ανάδειξη της επίμονης τουρκικής προκλητικότητας στην Ε.Ε. και τη διεθνή κοινότητα. «Ήρεμα νερά» θα έπρεπε να σημαίνουν αμοιβαία ειλικρίνεια και σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Οποιαδήποτε άλλη συνθήκη συνιστά πρόσχημα και προκάλυμμα για τον τουρκικό αναθεωρητισμό» σημείωσαν καταλήγοντας.

ΣΥΡΙΖΑ / Ρένα Δούρου: Με ανακοινώσεις–ευχολόγια η κυβέρνηση δεν προστατεύει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα

«Τελειωμό δεν έχουν οι τουρκικές προκλήσεις στο πλαίσιο της συστηματικής προώθησης του παράνομου, αναθεωρητικού δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας” που αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας. Τελευταίος κρίκος στην αλυσίδα της τουρκικής επιθετικότητας σε βάρος της Ελλάδας, την ώρα που συνεχίζονται από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου της Ελλάδας και οι παραβάσεις του FIR Αθηνών, η Τουρκία με αποφάσεις Ερντογάν προχώρησε στην ανακήρυξη δύο νέων θαλάσσιων πάρκων σε Νοτιοανατολικό και Βόρειο Αιγαίο, με το πρώτο να αποκλείει ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελόριζο και το δεύτερο να εκτείνεται μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου» υπογράμμισε η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Ρένα Δούρου σε δήλωσή της σχετικά με τη νέα τουρκική πρόκληση.

ΚΚΕ: Διαψεύδεται το κυβερνητικό αφήγημα των «ήρεμων νερών»

«Η νέα σοβαρή εξέλιξη της δημοσίευσης των τουρκικών προεδρικών διαταγμάτων που αφορούν τη δημιουργία δύο Θαλάσσιων Πάρκων στο Βόρειο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο πέρα από τα χωρικά ύδατα της γειτονικής χώρας, διαψεύδει το κυβερνητικό αφήγημα των “ήρεμων νερών” καθώς συνιστά αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, αποτελεί βήμα διαμόρφωσης τετελεσμένων και όξυνσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τα αδιέξοδα της πολιτικής εμπλοκής στους επικίνδυνους σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ» επισήμανε σε ανακοίνωσή του το γραφείο Τύπου του ΚΚΕ.

Και πρόσθεσε τα εξής: «Ο σκόπιμος ισχυρισμός της κυβέρνησης ότι τέτοιες κινήσεις δε δημιουργούν τετελεσμένα, το λιγότερο που εκφράζουν είναι υποτίμηση της νέας αυτής εξέλιξης και των συνεπειών της, πολύ περισσότερο που η Τουρκία προετοιμάζει το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα”. Την ίδια ώρα, βέβαια καταρρέουν και τα όσα έλεγε η ελληνική κυβέρνηση η οποία πριν μερικούς μήνες ισχυριζόταν, επίσης, ότι ο “Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός” της αποτελεί δήθεν “ασπίδα” στις απαράδεκτες αξιώσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο. Κανένα εφησυχασμό δεν πρέπει να δείξει ο λαός μας γιατί την ίδια ώρα οι “διευθετήσεις” που δρομολογούνται ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία με βάση τον “οδικό χάρτη” για την ενίσχυση της ΝΑ Πτέρυγας του ΝΑΤΟ, στρώνουν το έδαφος για τη συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο με μόνους κερδισμένους τους ενεργειακούς και άλλους ομίλους».

ΕΛ.Α.Σ.: Παράνομη η κήρυξη τουρκικών θαλάσσιων πάρκων εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας - Να αλλάξει πλεύση η κυβέρνηση

Η δημοσίευση από την Τουρκία των δύο Προεδρικών Διαταγμάτων για την δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, εντός τμημάτων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, αποτελεί απαράδεκτη και προκλητική ενέργεια η οποία παραβιάζει το Δίκαιο της Θάλασσας», υπογράμμισε σε ανακοίνωσή του ο τομέας Εξωτερικής πολιτικής της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.).

«Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιδράσει άμεσα καταγγέλλοντας τον τούρκικο αναθεωρητισμό, και να υπογραμμίσει στην Τουρκία τις σοβαρές επιπτώσεις που έχουν τέτοιες παραβατικές ενέργειες τόσο σε επίπεδο διμερών σχέσεων όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις, αξιοποιώντας και τη δυνατότητα επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων», σημείωσε, τονίζοντας πως «η πρόσφατη αύξηση των εντάσεων από την Τουρκία, αποτελεί την πλέον έμπρακτη απόδειξη της αποτυχίας της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη, ο οποίος αντί να δεσμεύσει την τουρκική κυβέρνηση σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου, της έδωσε την ευκαιρία να επικαλείται τα "ήρεμα νερά" όποτε την συμφέρει και να επιστρέφει στις προκλήσεις αφού εξασφαλίσει αυτά που επιδιώκει (αμερικανικοί & ευρωπαϊκοί εξοπλισμοί, αναβάθμιση στο ΝΑΤΟ, Συμφωνία της Μέκκας κτλ.)».

«Χρειαζόμαστε άμεση αλλαγή πλεύσης στα ελληνοτουρκικά. Με αξιοποίηση των συμμαχιών μας, των ευρωτουρκικών σχέσεων και της δυνατότητας επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων, προκειμένου η Τουρκία να τερματίσει την παραβατική της συμπεριφορά και να δεσμευθεί σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου, με επανεκκίνηση των διερευνητικών επαφών - τις οποίες λανθασμένα διέκοψε η κυβέρνηση», καταλήγει η ανακοίνωση.

Αντώνης Σαμαράς: Τι ακριβώς κάνουμε; Ποια είναι η στρατηγική μας;

«Από καιρό προειδοποιώ: το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας, με «["Φιλίες" και κατευνασμούς, φέρνει νέα τετελεσμένα σε βάρος της πατρίδας μας. Ζήτησα αντίδραση της κυβέρνησης ΠΡΙΝ να είναι αργά.

Η νέα τουρκική απόφαση για θαλάσσια πάρκα μέσα στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, είναι μια ακόμη διεθνής πειρατεία. Κι όλα δείχνουν πώς θα ακολουθήσει η νομοθέτηση της "Γαλάζιας Πατρίδας".

Αυτά δυστυχώς είναι τα -κατά φαντασία- "ήρεμα νερά"…

Τι ακριβώς κάνουμε; Ποια είναι η στρατηγική μας;

Δεν βλέπουμε πως η Τουρκία προσπαθεί να μας αποκόψει από τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο;» σημείωσε σε δήλωσή του ο Αντώνης Σαμαράς.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή / Οι μεσολαβητές πιέζουν για συνομιλίες - Ο Τραμπ επιμένει ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν το Ορμούζ

Ιράν: Μπορούσε να παρατείνουμε τον πόλεμο με τις ΗΠΑ μέχρι να αποχωρήσει ο Τραμπ από το αξίωμα - Ο Τραμπ επανέλαβε τον ισχυρισμό ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν το Ορμούζ...

Συνομιλίες Ιράν με Πακιστάν

    Το Πακιστάν εργάζεται για να φέρει τις ΗΠΑ και το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να αποτρέψει τις προσπάθειες υπονόμευσης της ειρηνευτικής διαδικασίας, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας, καθώς η προθεσμία των 60 ημερών του Μνημονίου Συνεργασίας πρόκειται να λήξει την Κυριακή.

Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν δήλωσε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται «κοντά σε κάποιο είδος συμφωνίας» για το Στενό του Ορμούζ, ακόμη και αφού και οι δύο πλευρές φάνηκαν να σκληραίνουν τις θέσεις τους στις διαπραγματεύσεις που βρίσκονταν σε αδιέξοδο.

«Τα πράγματα διαμορφώνονται υπέρ της ειρήνης», δήλωσε ο Καουάτζα Ασίφ σε δημοσιογράφους στο Ισλαμαμπάντ την Τρίτη, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για οποιαδήποτε πρόοδο. Ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν Μοχσίν Νάκβι έφτασε στην Τεχεράνη για να πραγματοποιήσει συνομιλίες με τον Ιρανό ομόλογό του, ανέφερε το ημιεπίσημο Ιρανικό Φοιτητικό Πρακτορείο Ειδήσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ιράν: Η χώρα θα μπορούσε να παρατείνει τον πόλεμο με τις ΗΠΑ μέχρι να αποχωρήσει ο Τραμπ από το αξίωμα, δήλωσε κορυφαίος σύμβουλος του διοικητή του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης της Τεχεράνης. Πακιστάν: Εργάζεται για να φέρει τις ΗΠΑ και το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να αποτρέψει τις προσπάθειες υπονόμευσης της ειρηνευτικής διαδικασίας, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας, καθώς η προθεσμία των 60 ημερών του Μνημονίου Συνεργασίας πρόκειται να λήξει την Κυριακή.

Πακιστάν: Εργάζεται για να φέρει τις ΗΠΑ και το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να αποτρέψει τις προσπάθειες υπονόμευσης της ειρηνευτικής διαδικασίας, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας, καθώς η προθεσμία των 60 ημερών του Μνημονίου Συνεργασίας πρόκειται να λήξει την Κυριακή.

Ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Μοχσίν Νάκβι, επισκέφθηκε την Τεχεράνη για συζητήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους στο πλαίσιο των προσπαθειών διαμεσολάβησης για τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ και την απεμπλοκή του Στενού του Ορμούζ.

Τραμπ: Δηλώνει ότι η κατάσταση με το Ιράν «βαίνει καλά», λέγοντας σε δημοσιογράφους στην Κοινή Βάση Άντριους ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν «τον απόλυτο έλεγχο» του Στενού του Ορμούζ.
Οι αμερικανικές δυνάμεις απενεργοποίησαν ένα φορτηγό πλοίο με σημαία Παναμά που προσπαθούσε να πλεύσει προς ένα ιρανικό λιμάνι, εκτοξεύοντας δύο πυραύλους Hellfire στο σύστημα πηδαλίου του, αφού αγνόησε τις προειδοποιήσεις.

Στενό του Ορμούζ: Αμερικανοί αξιωματούχοι προβλέπουν υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς η κυκλοφορία μέσω της ζωτικής σημασίας πλωτής οδού παραμένει ελάχιστη. Αυτό συμβαίνει παρά την επιμονή του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν τον έλεγχο του στενού και τον ισχυρισμό του Υπουργού Ενέργειας Κρις Ράιτ ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή αυξήθηκαν πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα την Κυριακή.

Τραμπ: Οι ΗΠΑ έχουν τον πλήρη έλεγχο του Ορμούζ - Το Ιράν είναι όλο λόγια και καθόλου πράξεις

Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν το Στενό του Ορμούζ, με τον ίδιο να γράφει ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social: «Οι ΗΠΑ έχουν τον πλήρη έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. ΝΟΜΙΖΩ ΟΤΙ ΘΑ ΤΟΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΟΥΜΕ! Ο ναυτικός μας αποκλεισμός χαρακτηρίζεται από όλους ως «ΤΕΙΧΟΣ ΑΠΟ ΑΤΣΑΛΙ» και δεν υπάρχει τίποτα που μπορεί να κάνει το Ιράν γι’ αυτό.

Δεν έχουν πολεμικό ναυτικό, δεν έχουν πολεμική αεροπορία, οι εναπομείναντες στρατιώτες τους παραμένουν απλήρωτοι, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) έχουν αποδεκατιστεί και τρέπονται σε φυγή, ενώ η ίδια η «ηγεσία» τους είναι, στην καλύτερη περίπτωση, αβέβαιη! Δεν έχουν χρήματα – η χώρα τους είναι «κατεστραμμένη». Το μόνο που διαθέτουν είναι ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ και 300% ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟ, ο οποίος συνεχίζει να επιδεινώνεται!

Το Ιράν είναι όλο λόγια και καθόλου πράξεις, ο νταής της Μέσης Ανατολής δεν είναι πλέον νταής. Δόξα τον αλλάχ!». 

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Παύλος Πολάκης: «Ξεκάθαρο πρόγραμμα για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων» - Συνέντευξη στην ΑΥΓΗ

Μόνο η συντονισμένη επίθεση των προοδευτικών δυνάμεων μπορεί να κλονίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, τονίζει ο ο Παύλος Πολάκης μιλώντας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής. Ζητά όμως ξεκάθαρο προγραμματικό πλαίσιο για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων

    Μόνο μια συντονισμένη επίθεση των προοδευτικών δυνάμεων μπορεί να κλονίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, τονίζει ο Παύλος Πολάκης μιλώντας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής, στους δημοσιογραφους Κώστα Πουλακίδα και Αντώνη Ρηγόπουλο.

Συντονισμένη επίθεση για να φύγει η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Εντοπίζουμε φοβικές τάσεις σε δημόσιες τοποθετήσεις της ΕΛ.Α.Σ.

Μόνο η συντονισμένη επίθεση των προοδευτικών δυνάμεων μπορεί να κλονίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, τονίζει ο ο Παύλος Πολάκης μιλώντας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής. Ζητά όμως ξεκάθαρο προγραμματικό πλαίσιο για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων, χωρίς να παραβλέπει την αρνητική στάση τόσο του ΠΑΣΟΚ υπό τον Ν. Ανδρουλάκη όσο και της ΕΛ.Α.Σ. υπό τον Αλ. Τσίπρα.

 Την ανάγκη σταθεροποίησης και επανεκκίνησης του ΣΥΡΙΖΑ αναδεικνύει ο Παύλος Πολάκης, περιγράφοντας τη συλλογική ηγεσία ως μια αναγκαία, προσωρινή λύση για την αποκατάσταση της ενότητας και την επανασύνδεση του κόμματος με την κοινωνία. Μιλά για το «αόρατο νήμα» που τον συνδέει με τη Ρένα Δούρου και τον Νίκο Παππά, αλλά και για την επιστροφή ανθρώπων που είχαν αποστασιοποιηθεί.

Ακολουθεί η συνέντευξη 

• Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περάσει τα τελευταία χρόνια από διασπάσεις, αποχωρήσεις και συνεχείς εσωτερικές συγκρούσεις. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η βασική προϋπόθεση για να ανακτήσει την αξιοπιστία του στην κοινωνία και να διεκδικήσει ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο; Μπορεί να γίνει αυτό με τη λεγόμενη συλλογική ηγεσία; Είναι αυτό ένα σχήμα που θα μακροημερεύσει;

Παύλος Πολάκης: Τα τελευταία τρία χρόνια ήταν τα πιο δύσκολα στην ιστορία του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα άνοιξε έναν κύκλο εξελίξεων, λαθών και επιλογών που μας τραυμάτισαν βαθιά. Η περίοδος Κασσελάκη ήταν καταστροφική για το κόμμα, ενώ στη συνέχεια οδηγηθήκαμε σε πολιτικές αποφάσεις (π.χ. Κ.Ε. Ιουνίου) που όχι μόνο δεν έδωσαν προοπτική, αλλά δημιούργησαν ακόμα μεγαλύτερη σύγχυση στον κόσμο μας. Όλα αυτά μας οδήγησαν στη λεγόμενη συλλογική ηγεσία. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι με τη Ρένα Δούρου και τον Νίκο Παππά μάς συνδέει ένα αόρατο νήμα που ξεκινάει από τη διακυβέρνηση 2015-2019 και φτάνει μέχρι σήμερα, αφού και οι τρεις «ματώσαμε» στις μάχες που δόθηκαν αυτά τα χρόνια. Είμαι άλλωστε από αυτούς που στήριξαν όσο λίγοι τόσο τη Ρένα όσο και τον Νίκο στις άθλιες επιθέσεις που δέχθηκαν. Σήμερα μας συνδέουν δύο επιπλέον πράγματα. Το ένα είναι η δέσμευσή μας απέναντι στον κόσμο που μας τίμησε όλα αυτά τα χρόνια να κρατήσουμε τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ζωντανό, να τον σηκώσουμε ξανά στα πόδια του και να τον ξανακάνουμε χρήσιμο και αποτελεσματικό για την κοινωνική πλειονότητα. Το δεύτερο είναι η κοινή μας πεποίθηση ότι η απουσία του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. από την επόμενη Βουλή θα σημάνει μια ανεπανόρθωτη ήττα για την Αριστερά στην Ελλάδα, ήττα που θα εδραιώσει ακόμα περισσότερο το κοινωνικά επικίνδυνο νεοφιλελεύθερο αφήγημα.

Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, η συλλογική ηγεσία είναι μια αναγκαία προσωρινή λύση έτσι ώστε να σταθεροποιηθεί το κόμμα, να αποκαταστήσει την ενότητά του και να επιχειρήσει την επανασύνδεσή του με την κοινωνία. Δεν είναι σίγουρα ένα μοντέλο που μπορεί να λειτουργήσει για πολύ καιρό. Θα πρέπει στον κατάλληλο πολιτικό χρόνο και αναλόγως τις εξελίξεις να προχωρήσουμε στην ανάδειξη μιας συμπαγούς, ισχυρής ηγεσίας, με καθαρό πολιτικό στίγμα και ξεκάθαρα πολιτικά προτάγματα, εκφωνημένα με λαϊκά κατανοητό τρόπο, χωρίς φαινόμενα διγλωσσίας ή «υποχρεωτικής» ασάφειας και στρογγυλεμάτων. 

• Σε οργανωτικό επίπεδο, η ανασυγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ ύστερα από αυτή την περίοδο είναι ένα μεγάλο στοίχημα. Τι πρέπει να γίνει ώστε το κόμμα να είναι έτοιμο για την εκλογική μάχη, είτε αυτή γίνει το φθινόπωρο είτε το 2027;

Παύλος Πολάκης: Η οργανωτική ανασυγκρότηση είναι απαραίτητη, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. Ο κόσμος δεν θα επιστρέψει στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. επειδή οργανωθήκαμε καλύτερα. Θα επιστρέψει αν πειστεί ότι μάθαμε από τα λάθη μας, ότι έχουμε καθαρό πολιτικό σχέδιο και ότι μπορούμε να εκφράσουμε ξανά τις ανάγκες της κοινωνικής πλειονότητας. Άλλωστε βλέπουμε ότι κόμματα που κάνουν τώρα την εμφάνισή τους δημοκοπικά εμφανίζουν σημαντικά ποσοστά, παρόλο που έχουν μηδενική οργανωτική δομή. Από εκεί και πέρα οι αποφάσεις της τελευταίας Κεντρικής Επιτροπής σηματοδότησαν μια νέα αρχή. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ανασυγκροτείται πλέον οργανωτικά σε όλα τα επίπεδα. Ήδη τα στελέχη μας ταξιδεύουν σε όλη την επικράτεια και συγκροτούν εκλογικές επιτροπές σε νομαρχιακό και δημοτικό επίπεδο. Το πιο αισιόδοξο μήνυμα από αυτή τη διαδικασία είναι ότι βλέπουμε να επιστρέφουν άνθρωποι που είχαν αποστασιοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια.

Έχουμε κάνει την επιλογή να δουλεύουμε με βάση το σενάριο που θέλει έκτακτες εθνικές εκλογές στις αρχές Οκτώβρη έτσι ώστε να είμαστε έτοιμοι όποτε κι αν αυτές γίνουν τελικά. Σε κεντρικό επίπεδο, λειτουργεί ήδη Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, νέο Οργανωτικό Γραφείο και Επιτροπή Ψηφοδελτίων. Η μέχρι τώρα προσπάθεια αποδίδει κιόλας καρπούς και το επόμενο διάστημα εκτιμάμε ότι θα έχουμε εκθετική πρόοδο. Τελικός στόχος μας, να πείσουμε την κοινωνία ότι υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση. 

• Συχνά περιγράφετε ένα διαφορετικό οικονομικό και παραγωγικό μοντέλο, με ισχυρό δημόσιο σύστημα Υγείας, δημόσιο έλεγχο στη ΔΕΗ, στα ΕΛ.ΠΕ., αλλά και Εθνική Τράπεζα, καθώς και σύγκρουση με τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Είναι αυτές και οι «κόκκινες γραμμές» που δεν θα μπορούσε να υπερβεί ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια συζήτηση συμπόρευσης με κάποιον άλλο χώρο;

Παύλος Πολάκης: Έχω ξεκαθαρίσει από την πρώτη στιγμή ότι οι πολιτικές συνεργασίες δεν γίνονται απλά για να αθροίσουμε ποσοστά. Έχουν νόημα μόνο αν στηρίζονται σε ένα καθαρό, δεσμευτικό προγραμματικό πλαίσιο που να δίνει πραγματική διέξοδο στην κοινωνία. Για παράδειγμα, δεν μπορείς να μιλάς για αντιμετώπιση της ακρίβειας και του ενεργειακού κόστους, αν δεν υπάρχει ισχυρός δημόσιος έλεγχος στη ΔΕΗ και στα ΕΛ.ΠΕ. Δεν μπορείς να λες ότι θα στηρίξεις τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, τους αγρότες και τους επαγγελματίες, όταν το Δημόσιο δεν ελέγχει ούτε μία συστημική τράπεζα για να ασκήσει αναπτυξιακή και πιστωτική πολιτική. Δεν μπορείς να υπόσχεσαι ισχυρό κοινωνικό κράτος χωρίς γενναία ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και χωρίς ουσιαστική αναδιανομή των πόρων υπέρ της κοινωνικής πλειονότητας. Και θα προσθέσω κάτι ακόμα. Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική πολιτική αλλαγή χωρίς βαθιές τομές στη Δικαιοσύνη και στη λειτουργία του κράτους. Αν δεν αντιμετωπίσουμε μια και έξω τη διαπλοκή, την ατιμωρησία και την υπερσυγκέντρωση οικονομικής ισχύος στα χέρια λίγων γνωστών οικογενειών, όποια κυβέρνηση κι αν εκλεγεί θα κληθεί να διαχειριστεί το ίδιο στρεβλό μοντέλο. Πρέπει, όμως, να είναι ξεκάθαρο ότι αυτές δεν είναι «κόκκινες γραμμές» με την έννοια μιας ιδεολογικής περιχαράκωσης αλλά είναι αναγκαίες προϋποθέσεις για να αλλάξει προς το καλύτερο η ζωή των πολλών. Η κοινωνία δεν ζητά εναλλαγή προσώπων στην εξουσία. Ζητά αλλαγή πολιτικής. 

• Η συζήτηση για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων επανέρχεται διαρκώς. Σε αυτή τη συζήτηση ποιες είναι οι δυνάμεις που χωράνε; Θα απευθυνόσασταν και σε χώρους όπως η ΝΕ.ΑΡ. που αποτελείται από πρόσωπα που έφυγαν από τον ΣΥΡΙΖΑ το προηγούμενο διάστημα, αλλά που πολιτικά είναι συγγενής χώρος;

Παύλος Πολάκης: Έχει έρθει ο καιρός να δούμε την πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί με πολιτικό ρεαλισμό. ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. έχουν ξεκάθαρα δηλώσει ότι δεν επιθυμούν καμία προεκλογική συμμαχία, ενώ και η ΝΕ.ΑΡ. με βάση τις δημόσιες τοποθετήσεις της ηγεσίας της δεν δείχνει αυτή τη στιγμή διατεθειμένη να προχωρήσει σε μια τέτοια συζήτηση. Σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. θα πρέπει να βρει τη δύσκολη εκείνη ισορροπία ανάμεσα στο κοινωνικό αίτημα για συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων και στην ανεδαφικότητα του εγχειρήματος όπως έχει διαμορφωθεί από τις τοποθετήσεις των άλλων κομμάτων. Αυτό που σίγουρα δεν έχουμε ανάγκη είναι να μπούμε σε μια λογική μεταγραφών ή ευκαιριακών συμφωνιών κορυφής. Αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι η συγκρότηση μιας πλατιάς κοινωνικής προοδευτικής πλειοψηφίας με σαφές ριζοσπαστικό πρόγραμμα, καθαρές δεσμεύσεις και πραγματική βούληση να συγκρουστεί με τη διαπλοκή. 

• Σε ό,τι αφορά την πολιτική στρατηγική του κόμματος, θεωρείτε ότι η στόχευση του ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να εκφράζεται από μια μονομέτωπη μάχη απέναντι στη Ν.Δ. ή θα πρέπει να επισημαίνονται οι διαφορές και από άλλες δυνάμεις του ευρύτερου χώρου του Κέντρου και της Αριστεράς; Η ΕΛ.Α.Σ. ακόμη δεν έχει παρουσιάσει πρόγραμμα, όμως έχουμε δει μια σειρά από πολιτικές προτάσεις για επιμέρους ζητήματα. Πού την τοποθετείτε πολιτικά με βάση όσα γνωρίζουμε;

Παύλος Πολάκης: Είναι δεδομένο ότι η πολιτική αλλαγή είναι πλέον πλειοψηφικό κοινωνικό αίτημα και ως τέτοιο αποτελεί κοινό στόχο όλων των προοδευτικών κομμάτων. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει από καιρό εξαντλήσει την πολιτική και κοινωνική της νομιμοποίηση. Η ακρίβεια, η διάλυση του κοινωνικού κράτους, η υποβάθμιση των θεσμών και ο χωρίς προηγούμενο αριθμός σκανδάλων έχουν φέρει τον μέσο πολίτη σε απόγνωση. Όταν το καθεστώς Μητσοτάκη αντλεί δύναμη με τη βοήθεια μηχανισμών τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ, τίποτε άλλο πέρα από τη συντονισμένη επίθεση όλων των προοδευτικών δυνάμεων δεν μπορεί να το κλονίσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να αναδεικνύουμε τις διαφορές μας με τις υπόλοιπες δυνάμεις του προοδευτικού χώρου. Στο τέλος της ημέρας, έχουμε υποχρέωση απέναντι στους πολίτες να διαφοροποιηθούμε δημόσια από θέσεις που δεν μας εκφράζουν πολιτικά.

Τέλος, οι λίγες προγραμματικές θέσεις που έχει δημοσιοποιήσει μέχρι σήμερα η ΕΛ.Α.Σ. δεν συνιστούν μια συγκροτημένη πρόταση διακυβέρνησης. Για κάποιες δημόσιες τοποθετήσεις, όπως εκείνη του Αλ. Τσίπρα για τις πρόσφατες φονικές πυρκαγιές, μπορούμε να εντοπίσουμε φοβικές τάσεις, ενώ για άλλες, όπως για την ενέργεια ή τα ιδιωτικά ΑΕΙ κ.ά., έχουμε σοβαρές πολιτικές διαφωνίες. 

• Οι μαζικές ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ έχουν οδηγήσει την Κ.Ο. στο να έχει ουσιαστικά 10 ενεργούς βουλευτές. Μειώνει αυτό τη δυναμική του κόμματος; Συνεχίζετε να ζητάτε από τους πρώην συντρόφους σας και ιδιαίτερα από τον πρώην πρόεδρο του κόμματος, τον Σωκράτη Φάμελλο, την επιστροφή των εδρών;

Παύλος Πολάκης: Η σημερινή σύνθεση της Βουλής δεν αντανακλά τη λαϊκή ετυμηγορία του 2023 που έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης με ποσοστό περίπου 18% και 47 βουλευτές. Το γεγονός ότι σήμερα μετρά πλέον μόνο 10 βουλευτές προφανώς και επηρεάζει το παραγόμενο κοινοβουλευτικό έργο. Παρ’ όλα αυτά, όσοι παραμένουμε δίνουμε καθημερινά μάχη, μέσα και έξω από τη Βουλή. Με περισσότερη δουλειά, μεγαλύτερη ένταση και λειτουργώντας ως να είμαστε ακόμα αξιωματική αντιπολίτευση.

Από εκεί και πέρα, η στάση όσων φεύγουν από το ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. χωρίς να παραδώσουν την έδρα τους είναι κατά τη γνώμη μου απαράδεκτη και στερείται κάθε αξιοπρέπειας. Βουλευτές που έκριναν προηγουμένως συντρόφους που δεν παρέδωσαν την έδρα κάνουν με τη σειρά τους το ίδιο. Ο πρώην πρόεδρος του κόμματος Σωκράτης Φάμελλος, που άλλοτε ασκούσε σφοδρή κριτική για την τακτική αυτή, κάνει σήμερα το ίδιο. Άλλοι παίρνουν έδρα του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. για να δηλώσουν αμέσως μετά ανεξάρτητοι βουλευτές της Αριστεράς. Δυστυχώς, οι κινήσεις αυτές κάνουν ζημιά σε όλο τον χώρο και όχι μόνο στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Φαίνεται ότι στην εποχή μας η πολιτική στράτευση του παρελθόντος είναι για κάποιους «ανάμνηση παλιά».

Εμείς φυσικά και θα συνεχίσουμε να ζητάμε πίσω τις έδρες που μας έδωσαν οι Έλληνες πολίτες και που κάποιοι τις θεώρησαν «προσωπική τους περιουσία», γιατί σε τελική ανάλυση έχουμε το δίκιο με το μέρος μας. Να πούμε, τέλος, και ένα μπράβο σε όσους παρέδωσαν τις έδρες τους, για όποιο λόγο και αν το έκαναν και άσχετα με το πόσο καθυστερημένα το έκαναν.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής