Αλέξης Τσίπρας: «Η δεύτερη κάλπη είναι η κάλπη της ανατροπής» - Συνέντευξη στο in.gr (vid)

Ερωτηθείς για την πρόσφατη διαμάχη με το ΠΑΣΟΚ αναφορικά με τα χρέη, δήλωσε πως δεν έχει πρόθεση να ακολουθήσει τον «καβγά». «Ο καβγάς θέλει δύο για να στηθεί, είναι αυτό που λέμε "τσακώσου μόνος σου"», είπε χαρακτηριστικά ο Αλέξης Τσίπρας.

    Σχετικά με τις επερχόμενες εκλογές, υπογράμμισε ότι «η δεύτερη κάλπη είναι η κάλπη της ανατροπής», υποστηρίζοντας πως «υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη στις δεύτερες εκλογές να είναι πρώτο κόμμα», καθώς όση και να είναι η διαφορά με τη ΝΔ στις πρώτες (εκλογές) θα υπάρχει «ένα 70% των πολιτών που λένε να αλλάξει η κυβέρνηση» και «θα υπερισχύσει αυτό το κριτήριο». Από τη συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα στην Ελένη Στεργίου στο  in.gr.

«Το ποιος θα λογοδοτήσει ή δεν θα λογοδοτήσει, ποιος θα καθίσει στο σκαμνί ή δεν θα καθίσει στο σκαμνί και αν θα δικαστεί ή δεν θα δικαστεί, σε μια ευνομούμενη δημοκρατική πολιτεία δεν είναι ζήτημα της κυβέρνησης, της εκάστοτε κυβέρνησης. Είναι ζήτημα της δικαιοσύνης», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ, Αλέξης Τσίπρας, στο δεύτερο μέρος της συνέντευξης που παραχώρησε στο in.gr.

«Η υποχρέωση της εκάστοτε κυβέρνησης είναι να μην παρέχει ασυλία σε κανέναν. Όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως του αξιώματός τους, να είναι ίσοι απέναντι στον νόμο. Αυτό είναι υποχρέωση μιας δημοκρατικής κυβέρνησης. Και δεύτερη υποχρέωση μιας δημοκρατικής κυβέρνησης είναι να μη χειραγωγεί τη δικαιοσύνη προκειμένου να δημιουργεί ασυλίες», σημείωσε ο κ. Τσίπρας, ξεκαθαρίζοντας πως δεν θα υποσχεθεί «ότι θα μπει ο τάδε ή ο δείνα φυλακή», αλλά ότι «σε μια προοδευτική κυβέρνηση, σε μια δημοκρατική κυβέρνηση, η δικαιοσύνη θα είναι ελεύθερη να αξιολογεί και να δικάζει με ανεξαρτησία και χωρίς παρεμβάσεις». Δεσμεύτηκε, δε, ότι οι πρώτοι που θα είναι είναι σε έλεγχο» θα είναι ο ίδιος και τα μέλη της κυβέρνησής του.

Σε ερώτηση σχετικά με τη συζήτηση που γίνεται για το ποιος στηρίζει οικονομικά την ΕΛΑΣ, απάντησε πως πρόκειται για ένα «υβριδικό κόμμα που στηρίζεται στη δύναμη των φίλων, των μελών, των εθελοντών, στην τσέπη των ανθρώπων που συμμετέχουν» και προανήγγειλε ότι τα εν λόγω στοιχεία σύντομα θα βγουν στη δημοσιότητα.

Όσον αφορά τη διαδικασία επιλογής μελών και την κριτική που έχει ασκηθεί στον ίδιο, τόνισε: «Δεν κλείσαμε τις πόρτες σε κανέναν και σε καμία, είπαμε ότι εδώ οι πόρτες είναι ανοιχτές, όποιος θέλει να έρθει να συμμετάσχει. Αυτό το οποίο είπαμε με μεγάλη καθαρότητα είναι ότι το εγχείρημα αυτό θα γεννηθεί έξω από τη Βουλή και όχι μέσα στη Βουλή, άρα δεν θα πάρουμε βουλευτές που εξελέγησαν με άλλα κόμματα και να λέμε ότι είναι δικοί μας. Θα γεννηθεί μέσα στην κοινωνία, από την κοινωνία, για την κοινωνία, αυτό είναι το κλισέ μας. Επίσης, αυτό το οποίο είπαμε και επιδιώκουμε και θα κάνουμε είναι να μην έχουμε εκ των προτέρων ρεζερβέ θέσεις. Θα αποφασίσουμε κάποια στιγμή για τα ψηφοδέλτιά μας, οκ, αυτό θα γίνει με συλλογικές διαδικασίες».

«Οι μεταγραφές αεροδρομίου στην πολιτική δεν έχουν το αντίστοιχο αντίκτυπο όπως στο ποδόσφαιρο, κάποιες φορές στο ποδόσφαιρο πετυχαίνουν οι μεταγραφές των αεροδρομίων, αλλά νομίζω ότι αυτό που λείπει σήμερα από την πολιτική ζωή είναι αξιοπιστία. Κι εγώ θέλω να χτίσουμε ένα καινούργιο σχήμα στη βάση της αξιοπιστίας», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς για την πρόσφατη διαμάχη με το ΠΑΣΟΚ αναφορικά με τα χρέη, δήλωσε πως δεν έχει πρόθεση να ακολουθήσει τον «καβγά». «Ο καβγάς θέλει δύο για να στηθεί, είναι αυτό που λέμε "τσακώσου μόνος σου"», είπε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας πως αυτό που θέλει να αναδείξει η ΕΛΑΣ είναι «ένα ζήτημα που δεν αφορά το ΠΑΣΟΚ, αφορά τα πολιτικά κόμματα στο σύνολό τους και κυρίως αφορά τη Νέα Δημοκρατία, που είναι κυβερνών κόμμα».

«Αυτοί οι οποίοι έχουν στρατηγικό στόχο την προσωπική μου στοχοποίηση μέσα από το ΠΑΣΟΚ είναι αυτοί οι οποίοι έχουν στρατηγικό στόχο τη συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία μετά τις επόμενες εκλογές. Αυτό κατά την άποψή μου θα ήταν μια αρνητική εξέλιξη για τον τόπο», επεσήμανε ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ.

Τέλος, σχετικά με τις επερχόμενες εκλογές, υπογράμμισε ότι «η δεύτερη κάλπη είναι η κάλπη της ανατροπής», υποστηρίζοντας πως «υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη στις δεύτερες εκλογές να είναι πρώτο κόμμα», καθώς όση και να είναι η διαφορά με τη ΝΔ στις πρώτες (εκλογές) θα υπάρχει «ένα 70% των πολιτών που λένε να αλλάξει η κυβέρνηση» και «θα υπερισχύσει αυτό το κριτήριο».

ΑΠΕ-ΜΠΕ & In.gr

επιμέλεια Σπύρος Γκανής

Παύλος Πολάκης: «Ξεκάθαρο πρόγραμμα για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων» - Συνέντευξη στην ΑΥΓΗ

Μόνο η συντονισμένη επίθεση των προοδευτικών δυνάμεων μπορεί να κλονίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, τονίζει ο ο Παύλος Πολάκης μιλώντας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής. Ζητά όμως ξεκάθαρο προγραμματικό πλαίσιο για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων

    Μόνο μια συντονισμένη επίθεση των προοδευτικών δυνάμεων μπορεί να κλονίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, τονίζει ο Παύλος Πολάκης μιλώντας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής, στους δημοσιογραφους Κώστα Πουλακίδα και Αντώνη Ρηγόπουλο.

Συντονισμένη επίθεση για να φύγει η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Εντοπίζουμε φοβικές τάσεις σε δημόσιες τοποθετήσεις της ΕΛ.Α.Σ.

Μόνο η συντονισμένη επίθεση των προοδευτικών δυνάμεων μπορεί να κλονίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, τονίζει ο ο Παύλος Πολάκης μιλώντας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής. Ζητά όμως ξεκάθαρο προγραμματικό πλαίσιο για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων, χωρίς να παραβλέπει την αρνητική στάση τόσο του ΠΑΣΟΚ υπό τον Ν. Ανδρουλάκη όσο και της ΕΛ.Α.Σ. υπό τον Αλ. Τσίπρα.

 Την ανάγκη σταθεροποίησης και επανεκκίνησης του ΣΥΡΙΖΑ αναδεικνύει ο Παύλος Πολάκης, περιγράφοντας τη συλλογική ηγεσία ως μια αναγκαία, προσωρινή λύση για την αποκατάσταση της ενότητας και την επανασύνδεση του κόμματος με την κοινωνία. Μιλά για το «αόρατο νήμα» που τον συνδέει με τη Ρένα Δούρου και τον Νίκο Παππά, αλλά και για την επιστροφή ανθρώπων που είχαν αποστασιοποιηθεί.

Ακολουθεί η συνέντευξη 

• Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περάσει τα τελευταία χρόνια από διασπάσεις, αποχωρήσεις και συνεχείς εσωτερικές συγκρούσεις. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η βασική προϋπόθεση για να ανακτήσει την αξιοπιστία του στην κοινωνία και να διεκδικήσει ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο; Μπορεί να γίνει αυτό με τη λεγόμενη συλλογική ηγεσία; Είναι αυτό ένα σχήμα που θα μακροημερεύσει;

Παύλος Πολάκης: Τα τελευταία τρία χρόνια ήταν τα πιο δύσκολα στην ιστορία του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα άνοιξε έναν κύκλο εξελίξεων, λαθών και επιλογών που μας τραυμάτισαν βαθιά. Η περίοδος Κασσελάκη ήταν καταστροφική για το κόμμα, ενώ στη συνέχεια οδηγηθήκαμε σε πολιτικές αποφάσεις (π.χ. Κ.Ε. Ιουνίου) που όχι μόνο δεν έδωσαν προοπτική, αλλά δημιούργησαν ακόμα μεγαλύτερη σύγχυση στον κόσμο μας. Όλα αυτά μας οδήγησαν στη λεγόμενη συλλογική ηγεσία. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι με τη Ρένα Δούρου και τον Νίκο Παππά μάς συνδέει ένα αόρατο νήμα που ξεκινάει από τη διακυβέρνηση 2015-2019 και φτάνει μέχρι σήμερα, αφού και οι τρεις «ματώσαμε» στις μάχες που δόθηκαν αυτά τα χρόνια. Είμαι άλλωστε από αυτούς που στήριξαν όσο λίγοι τόσο τη Ρένα όσο και τον Νίκο στις άθλιες επιθέσεις που δέχθηκαν. Σήμερα μας συνδέουν δύο επιπλέον πράγματα. Το ένα είναι η δέσμευσή μας απέναντι στον κόσμο που μας τίμησε όλα αυτά τα χρόνια να κρατήσουμε τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ζωντανό, να τον σηκώσουμε ξανά στα πόδια του και να τον ξανακάνουμε χρήσιμο και αποτελεσματικό για την κοινωνική πλειονότητα. Το δεύτερο είναι η κοινή μας πεποίθηση ότι η απουσία του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. από την επόμενη Βουλή θα σημάνει μια ανεπανόρθωτη ήττα για την Αριστερά στην Ελλάδα, ήττα που θα εδραιώσει ακόμα περισσότερο το κοινωνικά επικίνδυνο νεοφιλελεύθερο αφήγημα.

Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, η συλλογική ηγεσία είναι μια αναγκαία προσωρινή λύση έτσι ώστε να σταθεροποιηθεί το κόμμα, να αποκαταστήσει την ενότητά του και να επιχειρήσει την επανασύνδεσή του με την κοινωνία. Δεν είναι σίγουρα ένα μοντέλο που μπορεί να λειτουργήσει για πολύ καιρό. Θα πρέπει στον κατάλληλο πολιτικό χρόνο και αναλόγως τις εξελίξεις να προχωρήσουμε στην ανάδειξη μιας συμπαγούς, ισχυρής ηγεσίας, με καθαρό πολιτικό στίγμα και ξεκάθαρα πολιτικά προτάγματα, εκφωνημένα με λαϊκά κατανοητό τρόπο, χωρίς φαινόμενα διγλωσσίας ή «υποχρεωτικής» ασάφειας και στρογγυλεμάτων. 

• Σε οργανωτικό επίπεδο, η ανασυγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ ύστερα από αυτή την περίοδο είναι ένα μεγάλο στοίχημα. Τι πρέπει να γίνει ώστε το κόμμα να είναι έτοιμο για την εκλογική μάχη, είτε αυτή γίνει το φθινόπωρο είτε το 2027;

Παύλος Πολάκης: Η οργανωτική ανασυγκρότηση είναι απαραίτητη, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. Ο κόσμος δεν θα επιστρέψει στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. επειδή οργανωθήκαμε καλύτερα. Θα επιστρέψει αν πειστεί ότι μάθαμε από τα λάθη μας, ότι έχουμε καθαρό πολιτικό σχέδιο και ότι μπορούμε να εκφράσουμε ξανά τις ανάγκες της κοινωνικής πλειονότητας. Άλλωστε βλέπουμε ότι κόμματα που κάνουν τώρα την εμφάνισή τους δημοκοπικά εμφανίζουν σημαντικά ποσοστά, παρόλο που έχουν μηδενική οργανωτική δομή. Από εκεί και πέρα οι αποφάσεις της τελευταίας Κεντρικής Επιτροπής σηματοδότησαν μια νέα αρχή. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ανασυγκροτείται πλέον οργανωτικά σε όλα τα επίπεδα. Ήδη τα στελέχη μας ταξιδεύουν σε όλη την επικράτεια και συγκροτούν εκλογικές επιτροπές σε νομαρχιακό και δημοτικό επίπεδο. Το πιο αισιόδοξο μήνυμα από αυτή τη διαδικασία είναι ότι βλέπουμε να επιστρέφουν άνθρωποι που είχαν αποστασιοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια.

Έχουμε κάνει την επιλογή να δουλεύουμε με βάση το σενάριο που θέλει έκτακτες εθνικές εκλογές στις αρχές Οκτώβρη έτσι ώστε να είμαστε έτοιμοι όποτε κι αν αυτές γίνουν τελικά. Σε κεντρικό επίπεδο, λειτουργεί ήδη Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, νέο Οργανωτικό Γραφείο και Επιτροπή Ψηφοδελτίων. Η μέχρι τώρα προσπάθεια αποδίδει κιόλας καρπούς και το επόμενο διάστημα εκτιμάμε ότι θα έχουμε εκθετική πρόοδο. Τελικός στόχος μας, να πείσουμε την κοινωνία ότι υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση. 

• Συχνά περιγράφετε ένα διαφορετικό οικονομικό και παραγωγικό μοντέλο, με ισχυρό δημόσιο σύστημα Υγείας, δημόσιο έλεγχο στη ΔΕΗ, στα ΕΛ.ΠΕ., αλλά και Εθνική Τράπεζα, καθώς και σύγκρουση με τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Είναι αυτές και οι «κόκκινες γραμμές» που δεν θα μπορούσε να υπερβεί ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια συζήτηση συμπόρευσης με κάποιον άλλο χώρο;

Παύλος Πολάκης: Έχω ξεκαθαρίσει από την πρώτη στιγμή ότι οι πολιτικές συνεργασίες δεν γίνονται απλά για να αθροίσουμε ποσοστά. Έχουν νόημα μόνο αν στηρίζονται σε ένα καθαρό, δεσμευτικό προγραμματικό πλαίσιο που να δίνει πραγματική διέξοδο στην κοινωνία. Για παράδειγμα, δεν μπορείς να μιλάς για αντιμετώπιση της ακρίβειας και του ενεργειακού κόστους, αν δεν υπάρχει ισχυρός δημόσιος έλεγχος στη ΔΕΗ και στα ΕΛ.ΠΕ. Δεν μπορείς να λες ότι θα στηρίξεις τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, τους αγρότες και τους επαγγελματίες, όταν το Δημόσιο δεν ελέγχει ούτε μία συστημική τράπεζα για να ασκήσει αναπτυξιακή και πιστωτική πολιτική. Δεν μπορείς να υπόσχεσαι ισχυρό κοινωνικό κράτος χωρίς γενναία ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και χωρίς ουσιαστική αναδιανομή των πόρων υπέρ της κοινωνικής πλειονότητας. Και θα προσθέσω κάτι ακόμα. Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική πολιτική αλλαγή χωρίς βαθιές τομές στη Δικαιοσύνη και στη λειτουργία του κράτους. Αν δεν αντιμετωπίσουμε μια και έξω τη διαπλοκή, την ατιμωρησία και την υπερσυγκέντρωση οικονομικής ισχύος στα χέρια λίγων γνωστών οικογενειών, όποια κυβέρνηση κι αν εκλεγεί θα κληθεί να διαχειριστεί το ίδιο στρεβλό μοντέλο. Πρέπει, όμως, να είναι ξεκάθαρο ότι αυτές δεν είναι «κόκκινες γραμμές» με την έννοια μιας ιδεολογικής περιχαράκωσης αλλά είναι αναγκαίες προϋποθέσεις για να αλλάξει προς το καλύτερο η ζωή των πολλών. Η κοινωνία δεν ζητά εναλλαγή προσώπων στην εξουσία. Ζητά αλλαγή πολιτικής. 

• Η συζήτηση για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων επανέρχεται διαρκώς. Σε αυτή τη συζήτηση ποιες είναι οι δυνάμεις που χωράνε; Θα απευθυνόσασταν και σε χώρους όπως η ΝΕ.ΑΡ. που αποτελείται από πρόσωπα που έφυγαν από τον ΣΥΡΙΖΑ το προηγούμενο διάστημα, αλλά που πολιτικά είναι συγγενής χώρος;

Παύλος Πολάκης: Έχει έρθει ο καιρός να δούμε την πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί με πολιτικό ρεαλισμό. ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. έχουν ξεκάθαρα δηλώσει ότι δεν επιθυμούν καμία προεκλογική συμμαχία, ενώ και η ΝΕ.ΑΡ. με βάση τις δημόσιες τοποθετήσεις της ηγεσίας της δεν δείχνει αυτή τη στιγμή διατεθειμένη να προχωρήσει σε μια τέτοια συζήτηση. Σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. θα πρέπει να βρει τη δύσκολη εκείνη ισορροπία ανάμεσα στο κοινωνικό αίτημα για συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων και στην ανεδαφικότητα του εγχειρήματος όπως έχει διαμορφωθεί από τις τοποθετήσεις των άλλων κομμάτων. Αυτό που σίγουρα δεν έχουμε ανάγκη είναι να μπούμε σε μια λογική μεταγραφών ή ευκαιριακών συμφωνιών κορυφής. Αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι η συγκρότηση μιας πλατιάς κοινωνικής προοδευτικής πλειοψηφίας με σαφές ριζοσπαστικό πρόγραμμα, καθαρές δεσμεύσεις και πραγματική βούληση να συγκρουστεί με τη διαπλοκή. 

• Σε ό,τι αφορά την πολιτική στρατηγική του κόμματος, θεωρείτε ότι η στόχευση του ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να εκφράζεται από μια μονομέτωπη μάχη απέναντι στη Ν.Δ. ή θα πρέπει να επισημαίνονται οι διαφορές και από άλλες δυνάμεις του ευρύτερου χώρου του Κέντρου και της Αριστεράς; Η ΕΛ.Α.Σ. ακόμη δεν έχει παρουσιάσει πρόγραμμα, όμως έχουμε δει μια σειρά από πολιτικές προτάσεις για επιμέρους ζητήματα. Πού την τοποθετείτε πολιτικά με βάση όσα γνωρίζουμε;

Παύλος Πολάκης: Είναι δεδομένο ότι η πολιτική αλλαγή είναι πλέον πλειοψηφικό κοινωνικό αίτημα και ως τέτοιο αποτελεί κοινό στόχο όλων των προοδευτικών κομμάτων. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει από καιρό εξαντλήσει την πολιτική και κοινωνική της νομιμοποίηση. Η ακρίβεια, η διάλυση του κοινωνικού κράτους, η υποβάθμιση των θεσμών και ο χωρίς προηγούμενο αριθμός σκανδάλων έχουν φέρει τον μέσο πολίτη σε απόγνωση. Όταν το καθεστώς Μητσοτάκη αντλεί δύναμη με τη βοήθεια μηχανισμών τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ, τίποτε άλλο πέρα από τη συντονισμένη επίθεση όλων των προοδευτικών δυνάμεων δεν μπορεί να το κλονίσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να αναδεικνύουμε τις διαφορές μας με τις υπόλοιπες δυνάμεις του προοδευτικού χώρου. Στο τέλος της ημέρας, έχουμε υποχρέωση απέναντι στους πολίτες να διαφοροποιηθούμε δημόσια από θέσεις που δεν μας εκφράζουν πολιτικά.

Τέλος, οι λίγες προγραμματικές θέσεις που έχει δημοσιοποιήσει μέχρι σήμερα η ΕΛ.Α.Σ. δεν συνιστούν μια συγκροτημένη πρόταση διακυβέρνησης. Για κάποιες δημόσιες τοποθετήσεις, όπως εκείνη του Αλ. Τσίπρα για τις πρόσφατες φονικές πυρκαγιές, μπορούμε να εντοπίσουμε φοβικές τάσεις, ενώ για άλλες, όπως για την ενέργεια ή τα ιδιωτικά ΑΕΙ κ.ά., έχουμε σοβαρές πολιτικές διαφωνίες. 

• Οι μαζικές ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ έχουν οδηγήσει την Κ.Ο. στο να έχει ουσιαστικά 10 ενεργούς βουλευτές. Μειώνει αυτό τη δυναμική του κόμματος; Συνεχίζετε να ζητάτε από τους πρώην συντρόφους σας και ιδιαίτερα από τον πρώην πρόεδρο του κόμματος, τον Σωκράτη Φάμελλο, την επιστροφή των εδρών;

Παύλος Πολάκης: Η σημερινή σύνθεση της Βουλής δεν αντανακλά τη λαϊκή ετυμηγορία του 2023 που έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης με ποσοστό περίπου 18% και 47 βουλευτές. Το γεγονός ότι σήμερα μετρά πλέον μόνο 10 βουλευτές προφανώς και επηρεάζει το παραγόμενο κοινοβουλευτικό έργο. Παρ’ όλα αυτά, όσοι παραμένουμε δίνουμε καθημερινά μάχη, μέσα και έξω από τη Βουλή. Με περισσότερη δουλειά, μεγαλύτερη ένταση και λειτουργώντας ως να είμαστε ακόμα αξιωματική αντιπολίτευση.

Από εκεί και πέρα, η στάση όσων φεύγουν από το ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. χωρίς να παραδώσουν την έδρα τους είναι κατά τη γνώμη μου απαράδεκτη και στερείται κάθε αξιοπρέπειας. Βουλευτές που έκριναν προηγουμένως συντρόφους που δεν παρέδωσαν την έδρα κάνουν με τη σειρά τους το ίδιο. Ο πρώην πρόεδρος του κόμματος Σωκράτης Φάμελλος, που άλλοτε ασκούσε σφοδρή κριτική για την τακτική αυτή, κάνει σήμερα το ίδιο. Άλλοι παίρνουν έδρα του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. για να δηλώσουν αμέσως μετά ανεξάρτητοι βουλευτές της Αριστεράς. Δυστυχώς, οι κινήσεις αυτές κάνουν ζημιά σε όλο τον χώρο και όχι μόνο στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Φαίνεται ότι στην εποχή μας η πολιτική στράτευση του παρελθόντος είναι για κάποιους «ανάμνηση παλιά».

Εμείς φυσικά και θα συνεχίσουμε να ζητάμε πίσω τις έδρες που μας έδωσαν οι Έλληνες πολίτες και που κάποιοι τις θεώρησαν «προσωπική τους περιουσία», γιατί σε τελική ανάλυση έχουμε το δίκιο με το μέρος μας. Να πούμε, τέλος, και ένα μπράβο σε όσους παρέδωσαν τις έδρες τους, για όποιο λόγο και αν το έκαναν και άσχετα με το πόσο καθυστερημένα το έκαναν.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Βασίλης Μελίδης στο ΕΡΤnews: Δεν αξιοποιήθηκαν αποδοτικά τα κονδύλια για την πυροπροστασία – Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν εξαρτάται από τον Τσίπρα (vid)

Βασίλης Μελίδης: «Είχαμε προτείνει το πόρισμα της επιτροπής Goldammer, το οποίο ήταν ένα πλήρες και ολοκληρωμένο σχέδιο πάνω στο ζήτημα της πρόληψης», είπε, χαρακτηρίζοντας την πρόληψη «πάρα πολύ σημαντική».

    «Έχουμε επανεκκινήσει το κόμμα μας οργανωτικά, ήδη πηγαίνουμε σε όλη την Ελλάδα», είπε, ενώ υποστήριξε ότι «επιτέλους στο κόμμα μας λειτουργεί προεκλογικά και βάζει στο πρόταγμα το πρόγραμμά του και όχι το ποιοι θα φύγουν ή τα σενάρια», τόνισε στη συνέντευξή του ο Βασίλης Μελίδης.

Κριτική στην κυβέρνηση για την πολιτική πρόληψης των πυρκαγιών, αλλά και μήνυμα επανεκκίνησης του ΣΥΡΙΖΑ έστειλε ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Βασίλης Μελίδης, μιλώντας στο ΕΡΤnews. Ο κ. Μελίδης αναφέρθηκε στις πρόσφατες πυρκαγιές σε Αττική και Βοιωτία, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται αλλαγή του μοντέλου πολιτικής προστασίας, με μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, την αξιοποίηση της τεχνολογίας και τον καλύτερο συντονισμό των εθελοντών.

Παράλληλα, μίλησε για την οργανωτική επανεκκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ, τις αποχωρήσεις στελεχών, τη συζήτηση για συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων, αλλά και τον ρόλο του Αλέξη Τσίπρα, ενώ προανήγγειλε «θετικές εκπλήξεις» ενόψει της ΔΕΘ.

«Στο κομμάτι της πρόληψης δεν τα πήγαμε πολύ καλά»

Αναφερόμενος στις πρόσφατες πυρκαγιές, ο Βασίλης Μελίδης τόνισε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν επιδιώκει μια μικροκομματική αντιπαράθεση, σημειώνοντας ωστόσο ότι υπάρχουν συγκεκριμένα ζητήματα που πρέπει να αναδειχθούν.

«Είμαι και μετριοπαθής και δεν βγαίνω ποτέ να κάνω μικροκομματική διαφωνία πάνω σε ζητήματα τόσο σημαντικά. Το σημαντικό είναι να μην ξαναγίνουν αυτά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, όπως είπε, «δεν μπορούμε να μην πούμε μερικά πράγματα», υποστηρίζοντας ότι «είναι προφανές και το ακούσαμε και από διάφορες καταγγελίες που έγιναν στο επόμενο διάστημα, ότι στο κομμάτι της πρόληψης δεν τα πήγαμε πολύ καλά».

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα των αντιπυρικών ζωνών. Όπως ανέφερε, κάτοικοι των περιοχών που επλήγησαν κατήγγειλαν ότι οι απαραίτητες ζώνες δεν είχαν δημιουργηθεί εγκαίρως.

«Είπαν ότι ήταν τελευταία στιγμή πάλι να γίνονται όλα. Και να πω και αυτό: δεν είναι πρόληψη», σημείωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόληψη δεν μπορεί να περιορίζεται σε συσκέψεις λίγο πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. «Η πρόληψη είναι να γίνονται οργανωμένες ενέργειες με έναν τρόπο ο οποίος θα φθάσει σε μια κατάσταση και, σαν αποτέλεσμα, να μην βλέπουμε αυτές τις εικόνες», υπογράμμισε.

Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την πρόληψη και η τεχνητή νοημοσύνη

Ο κ. Μελίδης αναφέρθηκε και στην πρόταση της επιτροπής Goldammer, την οποία, όπως είπε, είχε προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ μετά τις μεγάλες πυρκαγιές στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας.

«Είχαμε προτείνει το πόρισμα της επιτροπής Goldammer, το οποίο ήταν ένα πλήρες και ολοκληρωμένο σχέδιο πάνω στο ζήτημα της πρόληψης», είπε, χαρακτηρίζοντας την πρόληψη «πάρα πολύ σημαντική».

Παράλληλα, έκανε λόγο για την ανάγκη αξιοποίησης των σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων και της τεχνητής νοημοσύνης στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών.

«Τα τελευταία χρόνια έχει προκύψει και μια ιδιαίτερη ανάπτυξη στην τεχνολογία. Έχει μπει η τεχνητή νοημοσύνη στη ζωή μας, επομένως και τα τεχνικά ζητήματα με ψηφιακά εργαλεία σύγχρονα μπορούν να επιλύονται πιο γρήγορα και με έναν τρόπο πιο αποδοτικό», ανέφερε.

Στο σχέδιο που επικαλέστηκε περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τον ίδιο, όχι μόνο μέτρα πρόληψης αλλά και λύσεις για την επιχειρησιακή διαχείριση στο πεδίο, με ιδιαίτερη έμφαση στον συντονισμό των εθελοντών.

«Είναι ένα ζήτημα οι άνθρωποι που με αυτοθυσία πάνε κάθε φορά εκεί να βοηθήσουν και εθελοντικά για να σβήσουν οι πυρκαγιές. Και είναι ένα άλλο ζήτημα ο σωστός συντονισμός τους, ούτως ώστε αυτή η αυτοθυσία και όλη αυτή η ενέργεια που κάνουν να μπορεί να είναι όσο το δυνατόν πιο αξιοποιήσιμη σωστά στο πεδίο», σημείωσε.

«Δεν έχει σημασία πόσα ξόδεψες, σημασία έχει το αποτέλεσμα»

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο κ. Μελίδης και για την αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, κάνοντας ειδική αναφορά στο Ταμείο Ανάκαμψης.

«Είμαστε πλέον στην 7η-8η χρονιά της θητείας της συγκεκριμένης κυβέρνησης», είπε, προσθέτοντας ότι τα προηγούμενα χρόνια «στη χώρα είχαν έρθει πάρα πολλά χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης».

Όπως υποστήριξε, υπήρχαν «χρηματοδοτικά εργαλεία που δεν υπήρχαν τις περασμένες δεκαετίες», ενώ διαχώρισε το ύψος των δαπανών από την αποτελεσματικότητά τους.

«Να έχουν εκμεταλλευτεί αποδοτικότερα και τα ήδη υπάρχοντα κονδύλια», τόνισε, απαντώντας στο ερώτημα εάν θα έπρεπε να έχουν διατεθεί περισσότερα χρήματα.

«Δεν έχει σημασία αυτό. Σημασία έχει το αποτέλεσμα για να δεις μια διαφορετική εικόνα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η εικόνα των πυρκαγιών δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά τα τελευταία χρόνια. «Η εικόνα πάνω κάτω αυτή είναι κάθε χρόνο. Είδαμε τα προηγούμενα χρόνια τις φωτιές να σβήνουν στη θάλασσα», είπε.

Αναγνωρίζοντας ότι «είναι πάρα πολύ καλό και το 112 και κάποιες προσπάθειες που έχουν γίνει», υπογράμμισε ότι «πρέπει κάποια στιγμή να αλλάξει η εικόνα».

«Τα χρήματα που ήρθαν στη χώρα τα τελευταία χρόνια ήταν πάρα πολλά και δεν θα ξανάρθουν τα επόμενα χρόνια. Αν λοιπόν δεν έχουμε δει τώρα μια σαφή αλλαγή στην εικόνα την καλοκαιρινή των πυρκαγιών, σημαίνει ότι δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος ότι θα συμβεί την επόμενη μέρα», ανέφερε.

«Ο ΣΥΡΙΖΑ λειτουργεί προεκλογικά και βάζει μπροστά το πρόγραμμά του»

Περνώντας στα εσωκομματικά του ΣΥΡΙΖΑ, ο Βασίλης Μελίδης υποστήριξε ότι το κόμμα βρίσκεται πλέον σε φάση οργανωτικής επανεκκίνησης, με έμφαση στο πρόγραμμα και όχι στις εσωκομματικές εξελίξεις.

«Έχουμε επανεκκινήσει το κόμμα μας οργανωτικά, ήδη πηγαίνουμε σε όλη την Ελλάδα», είπε, ενώ υποστήριξε ότι «επιτέλους στο κόμμα μας λειτουργεί προεκλογικά και βάζει στο πρόταγμα το πρόγραμμά του και όχι το ποιοι θα φύγουν ή τα σενάρια».

Σε ερώτηση για τις συνεχιζόμενες αποχωρήσεις στελεχών, απάντησε ότι «αυτοί που ήταν να φύγουν ήταν συγκεκριμένοι και ήταν αυτοί οι οποίοι είχαν βάλει πρόγραμμα να φύγουν».

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ έκανε λόγο για μια πρωτοφανή, όπως τη χαρακτήρισε, κατάσταση που βίωσε το κόμμα το προηγούμενο διάστημα.

«Ήταν για πρώτη φορά στη σύγχρονη ελληνική πολιτική ιστορία, νομίζω, που είχε στελέχη ενός κόμματος που είχε μάλιστα κυβερνήσει τη χώρα, να σου λένε ουσιαστικά ένα μήνυμα στην κοινωνία που έφτανε ως το “μην ψηφίσετε το κόμμα, στηρίξτε κάτι άλλο”», ανέφερε.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι στον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ παραμένουν τόσο νέα όσο και έμπειρα στελέχη, συμπεριλαμβανομένων προσώπων με κυβερνητική εμπειρία.

«Όλοι αυτοί μαζί λέμε το εξής: Βάζουμε μπροστά το πρόταγμά μας, όχι για το καλό του κόμματος, ούτε για κάποιο κομματικό εγωισμό. Καμία σχέση. Αυτά μακριά από εμάς, για το καλό της ελληνικής κοινωνίας», σημείωσε.

Στόχος, όπως είπε, είναι «να υπάρχει μια σοβαρή και τεκμηριωμένη αντιπολίτευση με προγραμματική κυβερνητική πρόταση για την επόμενη μέρα».

Η συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων και ο Αλέξης Τσίπρας

Ο κ. Μελίδης αναφέρθηκε και στη συζήτηση περί συμπόρευσης των προοδευτικών δυνάμεων, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη πρόταση «σε θεωρητικό επίπεδο» δεν ήταν λανθασμένη.

«Η συμπόρευση των προοδευτικών δυνάμεων δεν ήταν λάθος, γιατί όπως βλέπετε από τις δημοσκοπήσεις κανένας δεν φαίνεται να μπορεί να κερδίσει τη Νέα Δημοκρατία», ανέφερε, επισημαίνοντας παράλληλα την απόσταση που χωρίζει το δεύτερο κόμμα από τη Νέα Δημοκρατία.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η άρνηση συνεργασίας από τις άλλες πλευρές άλλαξε τα δεδομένα. «Από τη στιγμή όμως που αρνήθηκε το ΠΑΣΟΚ, η Νέα Αριστερά και το κόμμα του κυρίου Τσίπρα τη συνεργασία, ο ΣΥΡΙΖΑ, ως κυβερνητικό κόμμα, ως κόμμα που κυβέρνησε τη χώρα, πρέπει να προχωρήσει», είπε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα εκλογικά ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ, υποστηρίζοντας ότι η επίδοση στις κάλπες πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στη σχετική συζήτηση.

«Σε κάλπη μέχρι σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ, το τονίζω αυτό, δεν μιλώ για δημοσκοπήσεις, το 2024 με τον κύριο Κασσελάκη πρόεδρο είχε 15%, με τον κύριο Τσίπρα είχε πάρει 17% την προηγούμενη χρονιά», ανέφερε.

Παράλληλα, επέκρινε τη λογική σύμφωνα με την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να περιμένει μια κίνηση από τον Αλέξη Τσίπρα.

«Όταν είσαι πολιτικό στέλεχος ή θες να έχεις στην πολιτική μια συγκεκριμένη πρόταση δική σου, δεν εξαρτάσαι από κανέναν άλλον», τόνισε, επικαλούμενος και τη σχετική τοποθέτηση της Ρένας Δούρου: «Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ετεροκαθορίζεται».

Συλλογική ηγεσία και «θετικές εκπλήξεις» στη ΔΕΘ

Κλείνοντας, ο Βασίλης Μελίδης αναφέρθηκε στο ποιος θα εκπροσωπήσει τον ΣΥΡΙΖΑ το επόμενο διάστημα, εξηγώντας ότι το κόμμα λειτουργεί με συλλογική ηγεσία.

«Ο ΣΥΡΙΖΑ αυτή τη στιγμή έχει συλλογική ηγεσία», ανέφερε, παραπέμποντας στην πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, Ρένα Δούρου, στον γραμματέα του κόμματος, Νίκο Παππά, στον γραμματέα Στρατηγικού Σχεδιασμού, Παύλο Πολάκη, καθώς και στο πενταμελές όργανο.

Σε ό,τι αφορά την παρουσία του κόμματος στη ΔΕΘ, ο εκπρόσωπος Τύπου προανήγγειλε εξελίξεις, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει ποιος θα έχει τον κεντρικό ρόλο.

«Υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο πλάνο για τη ΔΕΘ. Θα δείτε ότι στη ΔΕΘ θα εκπροσωπηθούν και όπως πρέπει και με θετικές εκπλήξεις για αυτά που θα ακουστούν για το πρόγραμμά μας», δήλωσε.

Και κατέληξε με ένα σαφές μήνυμα ενόψει της ΔΕΘ: «Όσο πλησιάζουμε στη ΔΕΘ όλα θα αποσαφηνιστούν και θα δείτε πολύ ωραία πράγματα».

από ΕΡΤnews & YouTube

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

Νοσεί το πολιτικό σύστημα; Νοσεί βαριά!

Στην ουσία –και δεν πρέπει να το ξεχνάμε– τη χώρα τη διεύθυνε απευθείας η τρόικα. Τα τρία κόμματα (ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ) υπερψήφισαν μαζί το 3ο μνημόνιο στη Βουλή τον Αύγουστο του 2015, και η πραγματική κυβέρνηση εγκαταστάθηκε στο Χίλτον...

Οι επόμενες εκλογές δεν θα δώσουν κυβέρνηση, και θα χρειαστεί είτε να συνεργαστούν κόμματα για να στήσουν μια κυβέρνηση συνεργασίας, είτε να πάμε σε νέες εκλογές (που είναι και το πιθανότερο). Το ίδιο πιθανό είναι να υπάρξουν ανακατατάξεις στο χώρο της Ν.Δ., ακόμα και με αλλαγή ηγεσίας, ενώ κανένα (ξανά: κανένα) κόμμα δεν έχει ρεύμα, δεν παρουσιάζει τάσεις ανόδου ή δυνατότητα να δημιουργήσει την έκπληξη.

Ρούντι Ρινάλντι*

Πρόσφατα, σε μια ανάρτησή μου στο f/b σχετικά με μια «ομολογία» του Αλέξη Τσίπρα για το πώς βλέπει την «ισορροπία του πολιτικού συστήματος» και πώς θέλει να συμβάλει θετικά σε αυτό, δέχτηκα ορισμένες κριτικές. Κατά τη γνώμη μου οι κριτικές αυτές δεν μπορούν να αντιληφθούν το πρόβλημα που έχει το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του, και δεν βλέπουν καθαρά τις εξελίξεις που κυοφορούνται.

Ας τα βάλουμε όμως σε μία τάξη. Τι είπε ο Αλέξης Τσίπρας σε ανοικτή εκδήλωση στο Περιστέρι (9/7/2026); «Είμαστε εδώ για να δώσουμε ισορροπία στο πολιτικό σύστημα. Το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς δύο πόλους. Που θα ανταγωνίζονται και, όταν ο ένας θα είναι στην διακυβέρνηση, ό άλλος θα ασκεί ισχυρή αντιπολίτευση. Σήμερα, η αλαζονεία του Μητσοτάκη οφείλεται σε αυτό το κενό». Είναι μια σχετικά σπάνια ομολογία ενός σχεδιασμού που συζητείται μέσα στους κύκλους του συστήματος. Πριμοδοτείται η δημιουργία, η ανασύνταξη ενός διπολικού-δικομματικού συστήματος ως το προσφορότερο για την εύρυθμη λειτουργία του. Πίσω από τις ρητορικές και τις σικέ αντιπαραθέσεις εντός του πλαισίου του μεταπρατικού εξαρτημένου μοντέλου, επιχειρείται μια αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος, τέτοια που να ξεπεραστεί η σημερινή του κρίση.

Οι κριτικές που δέχτηκα (μπορείτε να ανατρέξετε στα σχόλια στην ανάρτησή μου):

Η επισήμανσή μου (για ομολογία του σχεδιασμού από τον Τσίπρα) θεωρήθηκε «πολύ ρηχή», αφού «αυτό συμβαίνει στην αστική Δημοκρατία» και «ο διπολισμός στα πολιτικά συστήματα της Δύσης είναι δεδομένος». Μάλιστα μου χρεώθηκε πως «με τόσα χρόνια θητεία στο εξωκοινοβούλιο κάνουμε πως δεν καταλαβαίνουμε τη λειτουργία του εσωκοινοβουλίου». Πιο σοβαρά λέχθηκε και ότι «το υπερεθνικό κεφάλαιο για τον πειθαναγκασμό των λαών της Ευρώπης ωθεί το υπάρχον πολιτικό σύστημα στον “διπολισμό” –πλησίον του αμερικάνικου συστήματος– δηλαδή την κυριαρχία της λεγόμενης “κεντροαριστεράς” και “κεντροδεξιάς”, που άλλωστε συγκυβερνούν σε ευρωπαϊκές πολλές χώρες, και θα συμβεί και στην Ελλάδα…».

Ο Τσίπρας και οι λοιπές συστημικές δυνάμεις πιο κοντά στην πραγματικότητα: Γνωρίζουν ότι το πολιτικό σύστημα νοσεί

Ας παραδεχτούμε πως ένα δικομματικό ή διπολικό σύστημα όπως το περιγράφει ο Τσίπρας είναι μια φυσιολογική κατάσταση εύρυθμης λειτουργίας του παρόντος συστήματος. Η ίδια η ιστορική πείρα της μεταπολίτευσης δείχνει περιόδους όπου ο δικομματισμός ήταν πανίσχυρος. Μάλιστα επί δεκαετίες τα δύο μεγάλα κόμματα, Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ, συγκέντρωναν ποσοστά πάνω από 80%..

Ο πίνακας Ι δείχνει πώς για 28 χρόνια –και παρά τις κρίσεις που διαπέρασαν το πολιτικό σύστημα σε ιδιαίτερες στιγμές– ο δικομματισμός λειτουργούσε σχετικά αποτελεσματικά. Ακόμα περισσότερο, η εναλλαγή επέτρεπε να προκύπτουν αυτοδύναμες κυβερνήσεις παρά τα όποια τραντάγματα (γιατί υπήρξαν και αυτά σε οξυμένες φάσεις). Πάντως ο δικομματισμός λειτουργούσε. Όποιος είναι πιο απαιτητικός, θα πρέπει να διακρίνει ότι υπήρξε και ένας άλλος πόλος, που είτε στήριξε τη μία πλευρά του διπολισμού (και εννοώ την πολιτική ουράς της επίσημης Αριστεράς κυρίως απέναντι στο ΠΑΣΟΚ), αλλά και όταν χρειάστηκε έδωσε όλη τη συνδρομή του στη αναστήλωση του διπολισμού – μη διστάζοντας να συμμαχήσει ακόμα και με τη Ν.Δ. την περίοδο 1989-90.

Από το 2009 και μετά έχουμε μια διαφορετική εικόνα. Ποιο είναι το βασικό της στοιχείο; Με τη Χρεοκοπία της χώρας και την είσοδο στο καθεστώς των μνημονίων, καταρρέει ο δικομματισμός. Καταρρέει κάτω από τη λαϊκή δυσφορία και το αντιμνημονιακό κίνημα. Τα κόμματα του πανίσχυρου δικομματισμού της προ κρίσης εποχής γνωρίζουν πολύ μεγάλους κλυδωνισμούς. Η Ν.Δ. θα δει τα ποσοστά της να πέφτουν στο 28%, και βεβαίως το ΠΑΣΟΚ θα γκρεμιστεί μέσα σε λίγα χρόνια από 44% σε 4.5%, για να φθάσει έπειτα σε ένα «ταβάνι» του 11%. Το χαμηλότερο σύνολο Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ υπήρξε τον Μάϊο του 2012 (32.03%).

Σε όλη την περίοδο μετά την κρίση τα ποσοστά των κομμάτων δεν έχουν πιάσει πάνω από 40%, σε αντίθεση με ό,τι γίνονταν μέχρι το 2009. Τα παιχνίδια με τον εκλογικό νόμο δείχνουν τι ρόλο έπαιζε και παίζει το μπόνους για το πρώτο κόμμα. Ενώ τα ποσοστά μεταξύ πρώτου και δεύτερου κόμματος μπορεί να μην απέχουν πολύ, η διαφορά σε επίπεδο εδρών είναι πολύ μεγάλη.

Ο ασταθής δικομματισμός και η «δύναμη» του συστημικού «τρικομματισμού»

Η πορεία του πολιτικού συστήματος μέσα στα μνημόνια και την εκτίναξη του ΣΥΡΙΖΑ είχε ορισμένα αποτελέσματα, αλλά από τη φύση του ήταν ένας ιδιαίτερα ασταθής δικομματισμός. Από τον πίνακα ΙΙ, που ακολουθεί, μπορούν να συναχθούν ορισμένα συμπεράσματα: Ο ΣΥΡΙΖΑ κερδίζει τις εκλογές τον Ιανουάριο του 2015 και μαζί με τους ΑΝΕΛ σχηματίζει κυβέρνηση. Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνουν μαζί μόνο 32%! Τον Σεπτέμβριο του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ ξανακερδίζει τις εκλογές. Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνουν πάλι 32%. Στην πραγματικότητα δεν λειτουργεί ένα δικομματικό σύστημα με μικρότερη επιρροή (αν προσθέσουμε το άθροισμα των δύο πρώτων ή και των 3 συστημικών κομμάτων, πάλι βρισκόμαστε σε πολύ χαμηλά επίπεδα από αυτά που καταγράφονταν στις καλές εποχές του «καλού δικομματισμού» Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ).

Στην ουσία –και δεν πρέπει να το ξεχνάμε– τη χώρα τη διεύθυνε απευθείας η τρόικα. Τα τρία κόμματα (ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ) υπερψήφισαν μαζί το 3^ο μνημόνιο στη Βουλή τον Αύγουστο του 2015, και η πραγματική κυβέρνηση εγκαταστάθηκε στο Χίλτον. Το πολιτικό σύστημα είχε «ανατιναχθεί». Μόνο που η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και το σοκ της ήττας του αντιμνημονιακού κινήματος πρόσφεραν μια περίοδο χωρίς κινητοποιήσεις και ένταση, με αποτέλεσμα να ανοίξει ο δρόμος στην άνοδο της Ν.Δ. και τον ερχομό της με αυτοδυναμία στη διακυβέρνηση. Ο πόλος του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπόρεσε να αντέξει είτε τη μνημονιακή διαχείριση είτε την απουσία κάθε αντιπολίτευσης την περίοδο 2019-2023. Έτσι μπήκε σε κρίση και πορεία διάλυσης (που τη ζούμε σήμερα). Ασταθής «δικομματισμός» ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ. που εφαρμόζει μνημόνια και ανοίγει τον δρόμο για την «Ελλάδα-Κόμβος».

Τα στοιχεία δείχνουν τον Ιανουάριο 2015: ΣΥΡΙΖΑ+Ν.Δ. 64.24%, και ΣΥΡΙΖΑ+Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ 68.92%. Τον Σεπτέμβριο 2015: ΣΥΡΙΖΑ+Ν.Δ. 63.55%, και ΣΥΡΙΖΑ+Ν.Δ.+ΠΑΣΟΚ 69.84%. Τον Ιούλιο 2019: Ν.Δ.+ΣΥΡΙΖΑ 71.38%, και Ν.Δ.+ΣΥΡΙΖΑ+ΠΑΣΟΚ 79.48%. Και τον Ιούνιο 2023: Ν.Δ.+ΣΥΡΙΖΑ 58.3%, λόγω του καταποντισμού του ΣΥΡΙΖΑ, και Ν.Δ.+ΣΥΡΙΖΑ+ΠΑΣΟΚ 70.23%.

Από το 2023 μέχρι σήμερα έχουμε μια ιδιόμορφη κατάσταση

Παρά το σοκ του 41% της Ν.Δ., η φθορά του πολιτικού συστήματος συνεχίστηκε ραγδαία. Στις ευρωεκλογές του 2024 καταγράφηκε η μεγαλύτερη αποχή ολόκληρης της μεταπολιτευτικής περιόδου.

Τα τελευταία χρόνια η αποχή αυξήθηκε με σοβαρούς ρυθμούς, για να φθάσουμε σε ένα ρεκόρ αποχής στις ευρωεκλογές του 2024, όπου «σχεδόν 7 στους 10 ψηφοφόρους της νέας αποχής είχαν υποστηρίξει στις βουλευτικές του Μαΐου 2023 τη Ν.Δ., τον ΣΥΡΙΖΑ ή το ΠΑΣΟΚ», αποκαλύπτοντας έτσι «με βίαιο τρόπο την ανοικτή κρίση που διέρχεται το ελληνικό κομματικό σύστημα της μεταμνημονιακής εποχής», με αποτέλεσμα «ο μετασχηματισμός του κομματικού συστήματος [να] εισέρχεται σε μια νέα φάση, άγνωστης κατάληξης και διάρκειας» [1].

Μέχρι το 2009 το ποσοστό της αποχής κυμαινόταν στο 20% με 25%. Από τη χρονιά αυτή έχουμε τη διόγκωση της αποχής, όπως δείχνει και ο πίνακας ΙΙΙ:

Ο Γιάννης Μαυρής, με μεγάλη πείρα στα ζητήματα αυτά, θα σημειώσει:

«Τα αίτια της κρίσης είναι βαθύτερα και σχετίζονται άμεσα με σύγκλιση των κομμάτων εξουσίας, την ολοένα και μεγαλύτερη απομάκρυνσή τους από την εκπροσώπηση της κοινωνίας. Η εσωτερίκευση της κρίσης στους κομματικούς μηχανισμούς θα εντείνει –αναπόφευκτα– την φατριοποίησή τους… Είναι η χαμηλότερη συμμετοχή, με μεγάλη διαφορά, ανάμεσα σε 40 εκλογικές αναμετρήσεις της μεταπολίτευσης: 20 βουλευτικές, 10 ευρωεκλογικές, 4 Νομαρχιακές, 4 Περιφερειακές και 2 δημοψηφίσματα. Και όχι μόνον αυτό. Η σημερινή συμμετοχή υστερεί ακόμη και σε σύγκριση με την προδικτατορική περίοδο. Συγκεκριμένα, είναι χαμηλότερη ακόμη και από τις τρεις εκλογές της δεκαετίας του 1960 (1961, 1963, 1964), όπου είχαν ψηφίσει περισσότεροι από 4,6 εκατ. ψηφοφόροι. Και φυσικά, ο τότε νόμιμος πληθυσμός της χώρας, βάσει της απογραφής του 1961, ανερχόταν σε 8.409.603 άτομα ενώ σήμερα, βάσει της απογραφής του 2021, ανέρχεται σε 9.716.889» [2].

Στην πράξη όμως έχουμε μια ανισομετρία στο πολιτικό σύστημα, με ένα πρώτο κόμμα (Ν.Δ.) να απέχει πολλές μονάδες από το δεύτερο κόμμα, να μονοπωλεί ολόκληρο το πολιτικό σύστημα, να σπαράσσεται από σκάνδαλα και βόλεμα ημετέρων, να φέρει την ευθύνη για μεγάλα συστημικά εγκλήματα (Τέμπη), να γίνεται συνώνυμο της διαπλοκής και της διαφθοράς. Η φθορά της είναι δεδομένη, οι δημοσκόποι με ιδρώτα (είναι αλήθεια) της χαρίζουν ένα 30%, ενώ είναι αναγκασμένοι να δηλώνουν πως η Ν.Δ. σχεδόν αποκλείεται να έχει την αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές. Παράλληλα το όλον πολιτικό-κομματικό σύστημα είναι πολυδιασπασμένο και κατακερματισμένο, ενώ έχουν παρουσιαστεί δύο νέα κόμματα (Τσίπρας, Καρυστιανού) και αναμένεται να εμφανιστεί και το κόμμα Σαμαρά.

Οι επόμενες εκλογές δεν θα δώσουν κυβέρνηση, και θα χρειαστεί είτε να συνεργαστούν κόμματα για να στήσουν μια κυβέρνηση συνεργασίας, είτε να πάμε σε νέες εκλογές (που είναι και το πιθανότερο). Το ίδιο πιθανό είναι να υπάρξουν ανακατατάξεις στο χώρο της Ν.Δ., ακόμα και με αλλαγή ηγεσίας, ενώ κανένα (ξανά: κανένα) κόμμα δεν έχει ρεύμα, δεν παρουσιάζει τάσεις ανόδου ή δυνατότητα να δημιουργήσει την έκπληξη. Μετρήστε τη δύναμη που δίνουν στα τρία συστημικά κόμματα όλες οι σφυγμομετρήσεις: θα δείτε ότι δεν ανατέλλει ένας δικομματισμός όπως τον περιγράφει ο Τσίπρας (ομολογώντας τον σχεδιασμό που έχουν συστημικοί κύκλοι –ολιγάρχες και πρεσβείες– στη χώρα μας). Τα δύο πρώτα κόμματα (Ν.Δ.+ΤσιπροΕΛΑΣ) ζήτημα είναι αν θα συγκεντρώσουν 50% αθροιζόμενα. Τη λύση δεν θα τη δώσουν (για το σύστημα) οι επόμενες εκλογές. Οι συγκυβερνήσεις χρειάζονται προετοιμασία. και ήδη τα κόμματα, τα ΜΜΕ και «συμβουλευτικές» εταιρείες κάνουν το απαραίτητο «μασάζ» στην κοινωνία.

Τα βασικά συμπτώματα της «νόσου»

• Κλονισμός Εμπιστοσύνης: Οι μετρήσεις της κοινής γνώμης για την εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση, το κοινοβούλιο, τα πολιτικά κόμματα και τους θεσμούς δείχνουν μια διαχρονική πτωτική τάση σε αυτούς τους δείκτες, και είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά «συμπτώματα». Ορισμένοι πρόσφατοι αριθμοί: Εμπιστοσύνη στους θεσμούς – Κόμματα 15%, ΜΜΕ 17%, Δημόσια διοίκηση 24%, Κοινοβούλιο 25%, Αυτοδιοίκηση 29%, Δικαιοσύνη 39%.

• Εκλογική Συμπεριφορά: Η συνεχής αύξηση της αποχής από τις εκλογές, η ενίσχυση «αντισυστημικών» κομμάτων και εντεινόμενη ρευστότητα του εκλογικού σώματος (μεγάλα ποσοστά αναποφάσιστων ή απότομες μετακινήσεις ψήφων) υποδηλώνουν τη ρήξη μεταξύ πολιτών και πολιτικού συστήματος.

• Κοινωνική Δυσφορία: Η διάχυτη απαισιοδοξία για το μέλλον της χώρας, η αίσθηση ότι το σύστημα εξυπηρετεί συμφέροντα ολιγαρχών (οικονομικά ή κομματικά), και η εδραιωμένη αίσθηση ότι η διαφθορά είναι ανεξέλεγκτη, τεκμηριώνουν ακόμα περισσότερο την απονομιμοποίηση.

Μια ακόμα παρατήρηση

Το πολιτικό σύστημα νοσεί σε ολόκληρη την Ευρώπη, ακόμα και στις ΗΠΑ. Δεν λειτουργεί ο δικομματισμός όπως κάποτε. Αλλά και οι κυβερνήσεις συνεργασίας δεν είναι τόσο αποτελεσματικές, και υπάρχουν μεγάλες πολιτικές κρίσεις σε πολλές και σημαίνουσες χώρες. Άρα οι κριτικές που ανέφερα δεν έχουν κατανοήσει καθόλου το τι συμβαίνει πραγματικά.

Υπάρχουν δύο μεγάλα κενά. Πρώτο, το κενό αντιπολίτευσης, αφού τα συστημικά κόμματα συγκλίνουν στα βασικά ζητήματα. Αυτό το κενό σε πολλές περιπτώσεις το καλύπτουν και εκλογικά διάφοροι ακροδεξιοί σχηματισμοί. Το παράδειγμα του Τραμπ δείχνει κι άλλα πράγματα: πώς μια ομάδα δημιουργεί ένα κίνημα (στηριγμένη στην υπαρκτή δυσαρέσκεια), ανατρέπει κομματικές επετηρίδες (στον χώρο των Ρεπουμπλικάνων), νικά κατά κράτος το Δημοκρατικό Κόμμα, ενώ τώρα ο Τραμπ περιδινίζεται στην κρίση μιας ήττας σε έναν πόλεμο που πιθανά να του κοστίσει πολύ εσωτερικά.

Το δεύτερο κενό, πραγματικό κενό, που οδηγεί σε μεγαλύτερη κρίση το πολιτικό σύστημα, έγκειται στο ότι μέσα σε 16 χρόνια, από τη Χρεοκοπία έως σήμερα, δεν γεννήθηκε ένα μεγάλο εγχείρημα το οποίο να είναι σε θέση να εκφράσει πολιτικά και κοινωνικά την τεράστια λαϊκή δυσαρέσκεια και κινητικότητα που έδειξε ένα πολύ μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Τόσο το αντιμνημονιακό κίνημα όσο και το κίνημα των Τεμπών δεν έδωσαν αυτά που χρειάζονταν ο Τόπος. Δεν μπόρεσαν να διεμβολίσουν την πολιτική ζωή με ένα αυθεντικό, μεγάλο και ανθεκτικό Πολιτικό Εγχείρημα που θα έδινε φωνή και υπόσταση στον λαϊκό ριζοσπαστισμό. Η διαχείριση αυτών των κινημάτων, είτε μέσω της ανάθεσης σε ένα κόμμα (περίπτωση ΣΥΡΙΖΑ-Τσίπρα), είτε μέσω ενός ακόμη προσωποπαγούς κόμματος το οποίο ξεκόπηκε από τη βάση που το γέννησε (το κίνημα των Τεμπών), αρνήθηκε να ανοίξει διαδικασίες κινήματος σε όποιο επίπεδο, και κινείται στις γνωστές ράγες των κομμάτων και των επικοινωνιακών τρικ, είναι λογικό να ξεκόβεται από ένα μεγάλο ρεύμα που συγκλόνισε τη χώρα τα τελευταία χρόνια.

Τι χρειάζεται λοιπόν;

• Πρώτα απ’ όλα, αναγνώριση της κατάστασης. Αναγνώριση ότι το πολιτικό σύστημα νοσεί και θα καταβληθούν προσπάθειες να «επιδιορθωθεί» σε μια κατεύθυνση υπερσυντηρητική-καθεστωτική-συστημική. Η Ελλάδα-Κόμβος, η Ελλάδα Πόρτο Γκρέκο, πρέπει να κυβερνηθεί με αυτές τις προδιαγραφές, και με εκτοπισμένο τον λαϊκό παράγοντα, με διαλυμένες και χαμηλωμένες προσδοκίες, με αυταπάτες που πάλι θα διαψευστούν.

• Δεύτερον, χρειάζεται να βγουν σωστά και σοβαρά συμπεράσματα, τόσο για την κατάσταση αλλά και για το γιατί βρεθήκαμε σε αυτό το σημείο.

• Τρίτον, πρέπει το ταχύτερο να τεθούν οι βάσεις μιας διαφορετικής πορείας, πραγματικά σε αντίθεση συνολικά με το Μεταπρατικό Εξαρτημένο Μοντέλο, τις γεωπολιτικές πιέσεις και αναδασμούς. Και φυσικά να τεθεί ανοικτά ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια δύναμη, ένα εγχείρημα, ένα πολιτικό-κοινωνικό-πολιτιστικό κίνημα τουλάχιστον 350.000 ενεργών πολιτών, που να θέσει στο επίκεντρο το ζήτημα του Υπαρξιακού Προβλήματος της χώρας και την απαίτηση του Εκδημοκρατισμού σε βάθος, και σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής.

[1] Γιάννης Μαυρής: «Το κομματικό σύστημα σε ανοικτή κρίση» (ΕφΣυν, 15-16/6/2024). Ολόκληρο το άρθρο, με πολλά και ενδιαφέρονται στοιχεία, εδώ: www.mavris.gr
[2] Όπ.π.

πηγή: edromos.gr

_________________________________________________

(*) Ο Ρούντι Ρινάλντι είναι εκδότης του Δρόμου της ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, συγγραφέας, αρθρογράφος, πολιτικός αναλυτής. Υπήρξε επικεφαλής της πολιτικής ομάδας και των εκδόσεων Α/συνέχεια, στη συνέχεια της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Ελλάδας (ΚΟE) που συμμετείχε ως τάση στον Συνασπισμό της Ριζοσπαστικής Αριστεράς - ΣΥΡΙΖΑ. Διετέλεσε μέλος της ΚΕ της ΠΓ του ΣΥΡΙΖΑ, όργανα από τα οποία παραιτήθηκε τον Ιούλιο του 2015, διαφωνώντας με τις επιλογές της τότε ηγεσίας.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής 

Εγκρίθηκε το νομοσχέδιο "διαχείρισης υδάτινων πόρων" - ΝΑΙ οι 157 της Ν.Δ., ΟΧΙ οι 130 της Αντιπολίτευσης (vid)

Με τις 157 ψήφους της κυβέρνησης πέρασε το νομοσχέδιο για το νερό - Σύσσωμη η αντιπολίτευση το καταψήφισε, επί 287 παρόντων βουλευτών, 157 είπαν «ΝΑΙ», ενώ 130 είπαν «ΟΧΙ».

    Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαχείριση των υδάτων και των παρόχων υπηρεσιών ύδατος ψηφίστηκε στις 31 Ιουλίου 2026 από τη Βουλή με 157 ψήφους "ναι", με στόχο τον "εξορθολογισμό" της διαχείρισης, την καταπολέμηση της σπατάλης και την αναδιοργάνωση των δικτύων, πυροδοτώντας ωστόσο έντονες αντιδράσεις σύσσωμης της αντιπολίτετσης

Με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας εγκρίθηκε από τη Βουλή το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, ενώ όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης το καταψήφισαν, εκφράζοντας έντονες επιφυλάξεις για τις συνέπειές του στη λειτουργία των υπηρεσιών ύδρευσης.

Δεκτό μετά από διενέργεια ονομαστικής ψηφοφορίας έγινε από την Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τίτλο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις».

Υπέρ τάχθηκαν οι βουλευτές της ΝΔ, ενώ καταψήφισαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ειδικότερα, στην ονομαστική ψηφοφορία που αιτήθηκαν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ - ΚΙΝΑΛ, επί 287 παρόντων βουλευτών, 157 είπαν «ΝΑΙ», ενώ 130 είπαν «ΟΧΙ».

Αντίθετα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης υποστήριξαν ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων σε μεγαλύτερους οργανισμούς ενδέχεται να αποδυναμώσει τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης και εξέφρασαν φόβους ότι η νέα δομή μπορεί, μελλοντικά, να ανοίξει τον δρόμο για ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών ύδρευσης. Παράλληλα, αμφισβήτησαν τη συνταγματικότητα ορισμένων διατάξεων, ισχυρισμοί που η κυβέρνηση απέρριψε, επικαλούμενη τόσο τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας όσο και τη γνωμοδότηση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής.

Το νομοσχέδιο προβλέπει συνένωση των δικτύων και επέκταση αρμοδιοτήτων των οργανισμών, ενώ σύμφωνα με την αιτιολογική του έκθεση, επιδιώκεται η αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αδυναμιών που παρουσιάζουν ο κατακερματισμός των παρόχων υπηρεσιών ύδατος, η ανομοιογένεια ως προς τη διοικητική και διαχειριστική τους επάρκεια, οι ελλείψεις στις υποδομές και η ανάγκη διασφάλισης αφενός της βιώσιμης και αξιόπιστης παροχής υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης και αφετέρου του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισης του νερού.

Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η επέκταση της γεωγραφικής αρμοδιότητας της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., η μεταφορά των σχετικών αρμοδιοτήτων και της περιουσίας των υφιστάμενων παρόχων, η ρύθμιση της διαδικασίας διαδοχής και αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων, η διασφάλιση των δικαιωμάτων των Ο.Τ.Α. και του προσωπικού, η μεταφορά της αρμοδιότητας διαχείρισης των δικτύων ομβρίων, καθώς και η δυνατότητα οικειοθελούς ένταξης πρόσθετων παρόχων στο νέο σύστημα.

Παράλληλα, επικαιροποιείται το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. και της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π., ενισχύεται ο ρόλος του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε.) και αναβαθμίζονται οι εποπτικές και ρυθμιστικές αρμοδιότητες της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., ώστε να διασφαλίζονται η διαχειριστική επάρκεια των παρόχων, η διαφάνεια στην τιμολογιακή πολιτική και η αποτελεσματικότερη προστασία των χρηστών των υπηρεσιών ύδατος. Επιπλέον, θεσπίζονται ειδικές διαδικασίες επιτάχυνσης έργων αντιμετώπισης της λειψυδρίας, προκειμένου να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των υδατικών υποδομών απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Με το Μέρος Β΄ αντιμετωπίζεται η ανάγκη επικαιροποίησης επιμέρους διατάξεων της χωροταξικής, πολεοδομικής, περιβαλλοντικής και ενεργειακής νομοθεσίας, ώστε να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις και ιδίως στην ανάγκη διατήρησης της κοινωνικής και οικονομικής ζωής στην ελληνική περιφέρεια και ιδιαίτερα στα μικρά νησιά.

Ειδικότερα, αντιμετωπίζεται η ανάγκη εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου για την πολεοδομική οργάνωση, αναβίωση και βιώσιμη ανάπτυξη εγκαταλελειμμένων, μικρών και φθινόντων οικισμών, οι οποίοι σήμερα βρίσκονται σε εγκατάλειψη και2. μαρασμό, παράλληλα με την ανάγκη ανάδειξης και προστασίας της αρχιτεκτονικής παράδοσης, του φυσικού τοπίου και του περιβάλλοντος, στο οποίο εντάσσονται, μέσω τροποποιήσεων του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας (ν. 5306/2026, Α΄ 88) που συνίστανται από αυστηρούς κανόνες πολεοδόμησης στον αντίποδα της άναρχης δόμησης.

Παράλληλα, αντιμετωπίζονται ζητήματα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, μέσω της επικαιροποίησης των αρμοδιοτήτων του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) και των Μονάδων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, καθώς και ειδικά ζητήματα που αφορούν την προστασία της περιοχής Natura του Αγίου Όρους. Επιπλέον, ρυθμίζονται ειδικά πολεοδομικά ζητήματα, όπως αυτά που αφορούν το Δημαρχείο Πετρούπολης, ενώ αντιμετωπίζονται επιμέρους εκκρεμότητες της ενεργειακής νομοθεσίας σχετικά με έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, σταθμούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, των διαδικασιών της αυτοκατανάλωσης, λατομικές δραστηριότητες, οργανωτικές μεταβολές του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. και τη μεταβατική διαδικασία αδειοδότησης αντλιών θερμότητας.

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής

ΤΟ ΠΑΡΟΝ / "Σήματα καπνού" από ΗΠΑ – ΕΕ για κυβέρνηση συνεργασίας στην Ελλάδα

Ζητούμενο, φυσικά, η σταθερότητα. Μόνο που σε αυτήν την Ευρώπη, η οποία έχει… εκπαιδευτεί σε κυβερνήσεις συνεργασίας, η σταθερότητα δεν περνάει μέσα από ξεθωριασμένες αυτοδυναμίες, που έχουν πλέον και τη σφραγίδα των σκανδάλων διαφθοράς.

    Τα μηνύματα που αποστέλλονται, ως… σήματα καπνού, τόσο από την πλευρά των Βρυξελλών όσο και από εκείνη της Ουάσιγκτον υποδεικνύουν την αποφυγή πολλαπλών εκλογικών αναμετρήσεων στην Ελλάδα, ώστε να αποτραπεί μια παρατεταμένη αστάθεια στο κυνήγι της ουτοπίας και της ονείρωξης μιας ανέφικτης αυτοδυναμίας,...

 

Τα… σήματα καπνού από Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες για κυβέρνηση συνεργασίας στην Ελλάδα

Σε μια εποχή αβεβαιότητας, σαν και αυτή την οποία διέρχεται σήμερα η ανθρωπότητα, οι επικείμενες εκλογικές αναμετρήσεις σε μια σειρά από χώρες που είναι σημαντικές και παρεμβατικές στη διαμόρφωση των διεθνών εξελίξεων διαδραματίζουν αναπόφευκτα καθοριστικό ρόλο στα… προσεχώς.

• Διεθνής αβεβαιότητα: Οι κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Μέση Ανατολή διαμορφώνουν ένα εύθραυστο παγκόσμιο σκηνικό.
• Δυσφορία στις Βρυξέλλες: Τα ανοιχτά μέτωπα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και οι αποκαλύψεις για θέματα διαφθοράς προκαλούν έντονο προβληματισμό.
• Αποστάσεις από την Ουάσιγκτον: Η μεταβολή της αμερικανικής στάσης και η διπλωματική επαναπροσεγγιση στην περιοχή αλλάζουν τις ισορροπίες.
• Σενάρια για την επόμενη μέρα: Τα μηνύματα των συμμάχων υποδεικνύουν την ανάγκη για μια βιώσιμη κυβέρνηση συνεργασίας.

Από τις βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου στη Ισραήλ στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, τον Νοέμβριο, για τα δύο Σώματα του Κο­γκρέσου, τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας την επόμενη άνοιξη, στις βουλευτικές εκλογές της Ιταλίας, στις πιθανές βουλευτικές εκλογές στην Ισπανία και στις επίσης πιθανές πρόωρες εκλογές στη Μεγάλη Βρετανία, το κάδρο των διεθνών ισορροπιών αποκτά έντονες πινελιές… ανασφάλειας και αβεβαιότητας.

Σε ένα τέτοιο, εύθραυστο και ευμετάβλητο μωσαϊκό προστίθενται αναπόφευκτα και οι βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, είτε πρόωρες, εντός του τρέχοντος έτους, είτε την άνοιξη του επόμενου έτους. Εκλογές που έχουν τη δική τους σημασία, όχι μόνο την αυτονόητη για την ελληνική κοινωνία και το μέλλον μας αλλά και για την… υπονοούμενη, συνολικά για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ζητούμενο, φυσικά, η σταθερότητα. Μόνο που σε αυτήν την Ευρώπη, η οποία έχει… εκπαιδευτεί σε κυβερνήσεις συνεργασίας, η σταθερότητα δεν περνάει μέσα από ξεθωριασμένες αυτοδυναμίες, που έχουν πλέον και τη σφραγίδα των σκανδάλων διαφθοράς. Γι’ αυτό και η συνεχής επίκληση της σταθερότητας από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ως κεντρικού πολιτικού και εκλογικού διακυβεύματος της κάλπης που έρχεται, δεν ακούγεται… εύηχα στις Βρυξέλλες.

Το μέτωπο που έχει ανοίξει ο σημερινός ένοικος του Μεγάρου Μαξίμου με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και την επικεφαλής της, Λάουρα Κοβέσι, έχει προκαλέσει έντονη ενόχληση στις ηγεσίες των υπόλοιπων ευρωπαϊκών θεσμών, που επιλέγουν να… συνετίσουν διακριτικά την κυβέρνηση της Αθήνας, πολύ περισσότερο υπό το βάρος της ενημέρωσής τους από τη ρουμάνα νομικό για πληθώρα νέων σκανδάλων, τα οποία θα δουν το φως της δημοσιότητας τους επόμενους μήνες.

Και στην άλλη πλευρά του Ατλα­ντικού, ωστόσο, τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλύτερα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το καθεστώς Τραμπ δεν διακρίνεται από τα… φιλικά συναισθήματα της περιόδου Μπάιντεν, ενώ από τη στιγμή που ο πρωθυπουργός ικανοποίησε και υλοποίησε το αίτημα του Οβάλ Γραφείου για την υπογραφή ενεργειακών συμφωνιών μοιάζει να έχει εγκαταλειφθεί από τον αμερικανικό παράγοντα. Με περισσότερο πρόσφατο και περισσότερο χαρακτηριστικό παράδειγμα την εξοργιστική αναβάθμιση του Ταγίπ Ερντογάν από τον Ντόναλντ Τραμπ και την αδιαφορία του αμερικανού Προέδρου να επισκεφτεί και την Ελλάδα, ώστε να διατηρήσει στοιχειώδεις διπλωματικές ισορροπίες.

Τα μηνύματα που αποστέλλονται, ως… σήματα καπνού, τόσο από την πλευρά των Βρυξελλών όσο και από εκείνη της Ουάσιγκτον υποδεικνύουν την αποφυγή πολλαπλών εκλογικών αναμετρήσεων στην Ελλάδα, ώστε να αποτραπεί μια παρατεταμένη αστάθεια στο κυνήγι της ουτοπίας και της ονείρωξης μιας ανέφικτης αυτοδυναμίας, και τη συγκρότηση μιας κυβέρνησης συνεργασίας με φιλοδυτικό προφίλ, με κορμό τη Νέα Δημοκρατία και εταίρο το ΠΑΣΟΚ ή ακόμη και το υπό ίδρυση κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, εφόσον οι έδρες δεν φτάνουν και εφόσον κριθεί σκόπιμο κάτι τέτοιο για την καλύτερη ισορροπία και συνοχή του συστήματος.

Μια κυβέρνηση που δεν θα έχει πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, από τη στιγμή που κανένα από τα άλλα κόμματα δεν θα συναινούσε σε μια τέτοια προοπτική, και ενδεχόμενη άρνηση του σημερινού ενοίκου του Μεγάρου Μαξίμου να παραμερίσει θα μεταφραζόταν ως επιλογή πρόκλησης αστάθειας και αποσταθεροποίησης στην Ελλάδα.

Τα μηνύματα από τους δύο βασικούς πόλους λήψεως των αποφάσεων στον δυτικό κόσμο είναι ξεκάθαρα. Με τα σκάνδαλα που αποκαλύπτει η Λάουρα Κοβέσι, παγιώνεται στην Ευρώπη η αίσθηση ότι η σημερινή Ελλάδα, μετά την επταετή διακυβέρνηση Μητσοτάκη, είναι μια διεφθαρμένη χώρα. Από την άλλη, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και το βαθύ κράτος της Ουάσινγκτον ενθαρρύνουν τον Αντώνη Σαμαρά και δεν δείχνουν διάθεση να στηρίξουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Η Ελλάδα γυρίζει σελίδα. Ερώτημα προς απάντηση: Ποιοι θα είναι οι πρωταγωνιστές της επόμενης μέρας;

πηγή: ΤΟ ΠΑΡΟΝ

επομέλεια: Σπύρος Γκανής

Δημοσκόπηση Marc για το "Πρώτο ΘΕΜΑ": 14 μονάδες η διαφορά ΝΔ-ΕΛΑΣ, τρίτο το ΠΑΣΟΚ, βυθίζεται η Καρυστιανού

Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί προβάδισμα 14 μονάδων έναντι της ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα, ακολουθεί το τρίτο το ΠΑΣΟΚ, ενώ η Ελπίδα της Καρυστιανού χάνει σχεδόν τρεις μονάδες από την προηγούμενη μέτρηση.

Στις 14 μονάδες καταγράφει την διαφορά μεταξύ ΝΔ και ΕΛΑΣ στο ερώτημα της εκτίμησης εκλογικού αποτελέσματος, μία νέα δημοσκόπηση της Marc για λογαριασμό του Πρώτου Θέματος, η οποία θα δημοσιευτεί ολόκληρη αύριο Κυριακή. Σύμφωνα με την έρευνα, στην εκτίμηση ψήφου:

Παρά τη συνεχιζόμενη πίεση που ασκούν στην κυβέρνηση η ακρίβεια, τα κοινωνικά προβλήματα και η καθημερινή πολιτική φθορά, η τελευταία δημοσκόπηση πριν από τη θερινή ανάπαυλα του Αυγούστου κατέγραψε μια εικόνα αξιοσημείωτης πολιτικής ανθεκτικότητας για τη Νέα Δημοκρατία.

1. ΝΔ είναι στο 30,8%,
2. ΕΛΑΣ με 16,8%,
3. ΠΑΣΟΚ 11%,
4. Ελληνική Λύση 7,5%,
5. Ελπίδα για τη Δημοκρατία 7,4%,
6. ΚΚΕ 6,7%,
7. Πλεύση Ελευθερίας 5,5%,
8. Φωνή Λογικής 3,5%,
9. ΜέΡΑ25 3,1%,
10. Νίκη 1,4%,
11. ΣΥΡΙΖΑ 1,3%
12. Σπαρτιάτες 1,2%,
13. Δημοκράτες-ΠΚ 1,1%,
14. Νέα Αριστερά 0,3% και
15. άλλο κόμμα 2,4%.

Η έρευνα είναι η τελευταία πριν από τις διακοπές του Αυγούστου. Πραγματοποιήθηκε πανελλαδικά από τις 20 έως τις 23 Ιουλίου σε δείγμα 1.178 ψηφοφόρων, με μέγιστο στατιστικό σφάλμα ±2,9%.

Την ίδια στιγμή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να κυριαρχεί στην αξιολόγηση των πολιτών ως καταλληλότερος για την πρωθυπουργία, συγκεντρώνοντας υπερδιπλάσιο ποσοστό από τον πλησιέστερο πολιτικό του αντίπαλο.

Παράλληλα, σχεδόν δύο στους τρεις ερωτηθέντες θεωρούν δεδομένη την επικράτηση της Νέας Δημοκρατίας στις επόμενες εθνικές εκλογές, στοιχείο που ενισχύει περαιτέρω την εικόνα πολιτικής κυριαρχίας του κυβερνώντος κόμματος.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε πανελλαδικά από τις 20 έως τις 23 Ιουλίου σε δείγμα 1.178 ψηφοφόρων, με μέγιστο στατιστικό σφάλμα ±2,9%. Ως εκ τούτου, οι μικρές μεταβολές στα ποσοστά θα πρέπει να ερμηνεύονται κυρίως ως ενδείξεις τάσεων και όχι ως οριστικές μετακινήσεις του εκλογικού σώματος. 

πηγή: protothema.gr

Το στίγμα της εβδομάδας / Μητσοτάκης: Στόχος η... εξάντληση των αντιπάλων

Στο εσωτερικό της Ν.Δ. όμως τείνει να επικρατήσει μία διαφορετική ερμηνεία για τις κινήσεις του Κ. Μητσοτάκη. Σύμφωνα με αυτή, ο ίδιος σκοπίμως διατηρεί την απειλή πρόωρης προσφυγής, προκειμένου να αναγκάσει τον Αντώνη Σαμαρά να εγκαταλείψει τον σχεδιασμό του και να επισπεύσει την ίδρυση του δικού του κόμματος.

Στο εσωτερικό της Ν.Δ. όμως τείνει να επικρατήσει μία διαφορετική ερμηνεία για τις κινήσεις του Κ. Μητσοτάκη. Σύμφωνα με αυτή, ο ίδιος σκοπίμως διατηρεί την απειλή πρόωρης προσφυγής, προκειμένου να αναγκάσει τον Αντώνη Σαμαρά να εγκαταλείψει τον σχεδιασμό του και να επισπεύσει την ίδρυση του δικού του κόμματος.

Σπύρος Γκουτζάνης*

Πώς Κακλαμάνης και Γεωργιάδης χαλάνε τον σχεδιασμό του Μαξίμου. Ο χρόνος των εκλογών και πώς ο πρωθυπουργός θέλει να υποχρεώσει τον Σαμαρά να ανακοινώσει κόμμα

Αμήχανος απέναντι στην παρατεταμένη καθήλωση των δημοσκοπικών ποσοστών της Ν.Δ. που ακυρώνουν τα σενάρια αυτοδυναμίας και κατεβάζουν τον πήχη στην επιδίωξη του 25% και αναποφάσιστος ως προς τον χρόνο των εκλογών στέκεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Είναι παράδοξο ότι από μία καθαρά προεκλογικού τύπου εκστρατεία στην Εύβοια -όπου εγκαινίασε ένα Κέντρο Νεφρού που δεν διαθέτει νεφρολόγο- εξήγγειλε εξάντληση της τετραετίας, καλώντας παράλληλα τα στελέχη και τους οπαδούς του να παραμείνουν στις επάλξεις μέχρι την επόμενη άνοιξη. Λίγες ημέρες νωρίτερα ο Νικήτας Κακλαμάνης είπε καθαρά ότι ο πρωθυπουργός κλείνει τις εκκρεμότητες ώστε να έχει λυμένα τα χέρια του στην περίπτωση που αποφασίσει στις διακοπές του, παρά θιν’ αλός, να πάει σε πρόωρες εκλογές τον Σεπτέμβριο.

Εκείνος όμως που έφερε το Μαξίμου στα πρόθυρα εγκεφαλικού ήταν ο Άδωνης Γεωργιάδης, ο οποίος με τις δικές του δηλώσεις απενοχοποίησε την ψήφο στο υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά και παράλληλα έφερε στο προσκήνιο τα σενάρια κυβερνητικής συνεργασίας της επόμενης ημέρας δίχως τον Κ. Μητσοτάκη, έστω και δήθεν για να τα αποκλείσει. Χρειάστηκε πάνω από ένα εικοσιτετράωρο στον κυβερνητικό εκπρόσωπο για να αδειάσει τον αντιπρόεδρο της Ν.Δ. Ο Άδ. Γεωργιάδης, αυτονομημένος σε σημαντικό βαθμό από τον Κ. Μητσοτάκη, χτίζει θέσεις στο εσωτερικό του κόμματος ενόψει της επόμενης ημέρας, διεκδικώντας το χαμηλού επιπέδου δεξιό κοινό. Η συζήτηση όμως έχει αρχίσει, έστω και αν ο Νίκος Δένδιας αποφεύγει ακόμη και τις συνεντεύξεις για να μην έχει τριβές με το Μαξίμου.

Θεσμικές απρέπειες

Στο εσωτερικό της Ν.Δ. όμως τείνει να επικρατήσει μία διαφορετική ερμηνεία για τις κινήσεις του Κ. Μητσοτάκη. Σύμφωνα με αυτή, ο ίδιος σκοπίμως διατηρεί την απειλή πρόωρης προσφυγής, προκειμένου να αναγκάσει τον Αντώνη Σαμαρά να εγκαταλείψει τον σχεδιασμό του και να επισπεύσει την ίδρυση του δικού του κόμματος. Όπως λένε οι βουλευτές μεταξύ τους, «η τακτική αυτή απέδωσε με την Μαρία Καρυστιανού και τον Αλέξη Τσίπρα».

Σε συνάφεια με την παρατεταμένη προεκλογική εκστρατεία ο Κ. Μητσοτάκης οικοδομεί μία στρατηγική και διαμορφώνει ένα αφήγημα εκλογών, που επί του παρόντος δεν διαθέτει. Επιπλέον, εκτιμά ότι θα εξαντλήσει τους πολιτικούς του αντιπάλους. Έδωσε ο ίδιος το πλαίσιο: «Αλλά εμείς δεν σταματάμε. Τρέχουμε συνέχεια. Δεν περιμένουμε, όπως κάποιοι άλλοι, την προεκλογική περίοδο για να βρεθούμε κοντά στους συμπολίτες μας. Οι δεσμεύσεις μας υλοποιούνται, εμείς μιλάμε με τα έργα μας και όχι με εύκολα λόγια».

Μέσα στον σχεδιασμό είναι και τα περίπου 2 δισ. ευρώ προεκλογικών εξαγγελιών στη ΔΕΘ, στοχευμένων στις εκλογικές πελατείες της Ν.Δ. Ο Κ. Μητσοτάκης έβαλε ακόμη ένα διακύβευμα: Ποια κυβέρνηση θα ασκήσει την προεδρία της Ε.Ε. και θα διαπραγματευθεί τα κονδύλια του επόμενου Ταμείου Ανάκαμψης. Το δέλεαρ απευθύνεται προς όσους ευνόησε στην πρώτη επταετία ώστε να συνεχίσουν να τον στηρίζουν.

Από τη δυσαρέσκεια, στην οργή

Φυσικά οι εφιάλτες για τον Κ. Μητσοτάκη καραδοκούν. Η επίθεση που έκανε στην αντιπολίτευση με αφορμή την παραπομπή (μόνο!!!) των τεσσάρων βουλευτών, του πρώην διοικητή του ΟΠΕΚΕΠΕ και συνεργατών κρατικών παραγόντων δεν είναι ακόμη μία απόδειξη του μητσοτακικού θράσους. Αποκαλύπτει την επιθετική γραμμή που θα ακολουθήσει ενόψει των υποθέσεων που έρχονται. Υπάρχει η συνέχεια του ΟΠΕΚΕΠΕ, η έρευνα για τα Σπιτάκια της Ανακύκλωσης και με ερωτηματικό τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Υπάρχει πάντα και το σκάνδαλο των υποκλοπών με εξέλιξη και από την πλευρά του Ταλ Ντίλιαν, ο οποίος προσέφυγε στα ισραηλινά δικαστήρια. Σε περίπου δύο μήνες που θα εκδικαστεί η προσφυγή του θα παρουσιάσει έγγραφα που θα αποδεικνύουν ότι ως διαχειριστής της Ιntellexa απλώς πούλησε το κατασκοπευτικό λογισμικό στο ελληνικό κράτος που ακολούθως βαρύνεται με τις υποκλοπές. Θα διακινδυνεύσει ο Κ. Μητσοτάκης μια παρόμοια αποκάλυψη εν μέσω προεκλογικής περιόδου; Στο ίδιο θέμα εκκρεμεί ακόμη μία έρευνα της ελληνικής Δικαιοσύνης μετά την προσφυγή του Αντώνη Σαμαρά.

Το μείζον, βέβαια, είναι η επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου της πλειονότητας λόγω της ακρίβειας την οποία δεν μπορεί πλέον, ακόμη και αν θέλει, να αντιμετωπίσει. Εξελίξεις είναι πιθανό να υπάρξουν και στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ακόμη δεν έχει διαψεύσει ότι ζήτησε από τον Χακάν Φιντάν να πάει πιο πίσω την ψήφιση της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Τα ποιοτικά στοιχεία των εξαμηνιαίων τάσεων της MRB δείχνουν ότι ο Κ. Μητσοτάκης βρίσκεται αντιμέτωπος με τη διογκούμενη κοινωνική δυσαρέσκεια, που μεταστρέφεται ποιοτικά σε οργή και υπό προϋποθέσεις μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτη, μετατρέποντας την υποχώρηση σε κατάρρευση.

Σαμαράς και Καραμανλής

Στο πολιτικό πεδίο, η επόμενη μεγαλύτερη απειλή για την κυβέρνηση είναι το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά, που έχει σταθερά και καθαρά την υποστήριξη του Κώστα Καραμανλή. Οι δύο πρώην πρόεδροι και πρωθυπουργοί έχουν κάνει σημαντική ζημιά στον Κ. Μητσοτάκη. Στη δική τους κυρίως αποδομητική κριτική και ενδοπαραταξιακή αμφισβήτηση αποδίδεται ότι η Ν.Δ., από το 41%, έχει πέσει κοντά στο 23% και όχι στο ΠΑΣΟΚ που είναι κολλημένη η βελόνα του ή στον ΣΥΡΙΖΑ που δεν λέει να βγει από την κρίση του.

Ένα κόμμα Σαμαρά, εφόσον δεν εξουδετερωθεί, ανακόπτει τις επιστροφές δεξιών ψηφοφόρων, αποσπά ποσοστό απευθείας από τη Ν.Δ. κατεβάζοντάς την στο όριο του 20% και παράλληλα μπαίνει στη συζήτηση για τον σχηματισμό κυβέρνησης δίχως τον Κ. Μητσοτάκη - κάτι που θα προκαλέσει και εσωτερικούς κραδασμούς. Εξουδετερώνει το επιχείρημα της σταθερότητας μετατρέποντας τον Κ. Μητσοτάκη σε παράγοντα αστάθειας, ενώ ακυρώνει το επιχείρημα «ποιος θα σηκώσει το τριψήφιο». Από τη στιγμή που ο Αντ. Σαμαράς δεν βιάζεται και δεν παρασύρεται, συνεχίζοντας τον ανταρτοπόλεμο, ο Κ. Μητσοτάκης υφίσταται συνεχή αιμορραγία χωρίς να μπορεί να αντιμετωπίσει τους δύο πρώην πρωθυπουργούς, οι οποίοι έχουν κοινό στόχο να απαλλάξουν την παράταξή τους και τη χώρα από τον Κ. Μητσοτάκη.

(*) Ο Σπύρος Γκουτζάνης είναι έγκριτος Έλληνας δημοσιογράφος με πολυετή παρουσία στα Media.

ΠΑΣΟΚ: «Ο Πρωθυπουργός προσποιείται ότι ζει σε ένα παράλληλο σύμπαν. Τον καλούμε να …επιστρέψει στη χώρα που εδώ και 7 χρόνια κυβερνά, εκτός κι αν δεν αντέχει ούτε ο ίδιος να βλέπει τα κατορθώματά του»

Τον καλούμε να …επιστρέψει στη χώρα που εδώ και 7 χρόνια κυβερνά, εκτός κι αν δεν αντέχει ούτε ο ίδιος να βλέπει τα κατορθώματά του.  

Δήλωση Ευαγγελίας Λιακούλη, Τομεάρχη Δικαιοσύνης, Θεσμών και Διαφάνειας και Βουλευτή Λάρισας ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής για την ανάρτηση του Πρωθυπουργού

Η πανηγυρική ανάρτηση του κ. Μητσοτάκη για την φετινή Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου, δεν αποτελεί απλώς μια προσπάθεια πολιτικής επιβίωσης, μέσω της κραυγαλέας διαστρέβλωσης της αλήθειας· αποτελεί ύβρη προς τους πολίτες και ανοιχτή πρόκληση προς τους δημοκρατικούς θεσμούς της πατρίδας μας. 

Προφανώς ο κ. Πρωθυπουργός ζει -ή προσποιείται ότι ζει- σε ένα παράλληλο σύμπαν.  

Τον καλούμε να …επιστρέψει στη χώρα που εδώ και 7 χρόνια κυβερνά, εκτός κι αν δεν αντέχει ούτε ο ίδιος να βλέπει τα κατορθώματά του.  

Επιχειρεί ξανά σήμερα, με τους γνωστούς όρους προπαγάνδας, απομονώνοντας σκοπίμως στοιχεία της Έκθεσης για το Κράτος Δικαίου, να βαφτίσει το «κρέας- ψάρι», εμφανίζοντας μια χώρα-πρότυπο, τη στιγμή που κατά κοινή ομολογία διεθνών φορέων και οργανισμών, η Ελλάδα καταγράφει τη σοβαρότερη θεσμική οπισθοδρόμηση από τη μεταπολίτευση και μετά.

Τι έχει αλήθεια να πει ο κ Μητσοτάκης, για την πιο αιχμηρή διαπίστωση της Έκθεσης που ο ίδιος επικαλείται και αφορά στον «χαμηλό αριθμό διώξεων και τελεσίδικων αποφάσεων σε υποθέσεις διαφθοράς» συμπεριλαμβανομένης της «διαφθοράς υψηλού επιπέδου»;

Τι έχει να πει ο κ. Μητσοτάκης για τον Δείκτη Κράτους Δικαίου 2025 του World Justice Project, όπου η Ελλάδα διασύρεται διεθνώς καταλαμβάνοντας την 29η θέση ανάμεσα σε 31 χώρες της ευρωπαϊκής και βορειοαμερικανικής περιοχής, ενώ βρίσκεται στην εξευτελιστική τελευταία θέση στην “τάξη και ασφάλεια”, καθώς και στην 27η θέση στην καταπολέμηση της διαφθοράς;

Τι έχει να πει ο κ. Μητσοτάκης για την Έκθεση των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα για το 2026, η οποία κατατάσσει την Ελλάδα για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά (!) στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ελευθερία του Τύπου, καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοση στην ΕΕ κι εκθέτοντας διεθνώς τη χώρα με το καθεστώς των παρακολουθήσεων και των καταχρηστικών αγωγών SLAPP, για τις οποίες το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε σημαντική κοινοβουλευτική πρωτοβουλία ;

Τι έχει να πει ο κ. Μητσοτάκης για την Παγκόσμια Έκθεση 2026 της Human Rights Watch, που καταγράφει τη ραγδαία θεσμική διολίσθηση της χώρας και τονίζει ξεκάθαρα ότι ήταν απροκάλυπτη η κυβερνητική επιχείρηση συγκάλυψης και η έλλειψη λογοδοσίας κυβερνητικών στελεχών, για το πολύνεκρο έγκλημα των Τεμπών;

Τι έχει να πει ο κ. Μητσοτάκης για το γεγονός ότι η Έκθεση της Κομισιόν για το 2026, αποτυπώνει την αρνησιδικία και τις δραματικές καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης, καταγράφοντας παράλληλα την απόφαση να τεθεί στο αρχείο το πολιτικό και παρακρατικό σκέλος του σκανδάλου των υποκλοπών Predator-ΕΥΠ, το οποίο χαρακτηρίζει “ανοιχτή υπόθεση σε εξέλιξη”, ενώ την ίδια ώρα, στον ΟΠΕΚΕΠΕ η πλήρης κατάρρευση της διαχείρισης των ευρωπαϊκών κονδυλίων και η επίσημη θέση του Οργανισμού υπό την αυστηρή επιτήρηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποκαλύπτουν ένα ακόμη κοινοβουλευτικό κουκούλωμα των υπουργικών ευθυνών;

Τι έχει να πει ο κ. Μητσοτάκης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση-παρωδία, όπου η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας φροντίζει επιμελώς ώστε η επιλογή της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων να παραμείνει υπό τον απόλυτο έλεγχο της κυβερνητικής πλειοψηφίας, προτάσσοντας ξανά την κομματική κυριαρχία, ενώ την ίδια στιγμή αρνείται πεισματικά τη ριζική και γενναία τροποποίηση του Άρθρου 86 περί ευθύνης Υπουργών, επιθυμώντας να διατηρήσει ανέπαφο το θεσμικό προνόμιο της ατιμωρησίας, ώστε οι υπουργοί να μην δικάζονται απευθείας από τον φυσικό τους δικαστή, καθώς θα επιστρέφει το θέμα στη Βουλή και θα εξαρτάται η παραπομπή σε δίκη, πάλι από την κυβερνητική πλειοψηφία;

Μια ισχυρή και δίκαιη Δημοκρατία δεν χτίζεται με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά με φως, διαφάνεια και λογοδοσία. 

Το ΠΑΣΟΚ, η μεγάλη Δημοκρατική Παράταξη της χώρας, που εγγυήθηκε την πρόοδο, την ασφάλεια και την μεταρρυθμιστική της πορεία, ξεκαθαρίζει στον κ. Μητσοτάκη ότι δεν θα επιτρέψει τη διολίσθηση της χώρας σε ένα αυταρχικό καθεστώς προπαγάνδας κι αντιστροφής της πραγματικότητας. 

Η πολυεπίπεδη θεσμική εκτροπή που επιχειρείται, δεν θα περάσει. 

Νίκος Ανδρουλάκης: «Καταθέτουμε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο για την Παιδεία» - Παρακολουθείστε όλη την ημερίδα (vid)

Νίκος Ανδρουλάκης: «Για εμάς, η Παιδεία αποτελεί δημόσιο αγαθό, κοινωνικό δικαίωμα, θεσμό Δημοκρατίας και τον ισχυρότερο μηχανισμό κοινωνικής κινητικότητας.

Για το ΠΑΣΟΚ ισχυρή δημόσια παιδεία σημαίνει ανοδική κοινωνική κοινωνική κινητικότητα, λιγότερες ανισότητες και περισσότερες ευκαιρίες τόνισε ο Νίκος Ανδρουλάκης κλείνοντας την ημερίδα του κόμματος για την παιδεία.

Το διαφορετικό υπόδειγμα εκπαιδευτικής πολιτικής, με καθαρή ιδεολογική αφετηρία, συγκεκριμένες δεσμεύσεις και διάρκεια στον χρόνο, περιέγραψε ο Νίκος Ανδρουλάκης κλείνοντας την εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής για την Παιδεία.

«Για εμάς, η Παιδεία αποτελεί δημόσιο αγαθό, κοινωνικό δικαίωμα, θεσμό Δημοκρατίας και τον ισχυρότερο μηχανισμό κοινωνικής κινητικότητας.

Γιατί, πρόοδος σημαίνει να προχωρούν οι πολλοί.

Γι' αυτό καταθέτουμε ένα νέο κοινωνικό και θεσμικό συμβόλαιο για την Παιδεία», υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής καθιστώντας σαφές ότι θεωρεί τη Παιδεία ως εθνική προτεραιότητα.

Ασκώντας αυστηρή κριτική στη κυβέρνηση ανέφερε ότι έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, έχει δώσει τα διαπιστευτήριά της: λιγότερη δημόσια επένδυση, μεγαλύτερη επιβάρυνση της οικογένειας, διοικητικός συγκεντρωτισμός, διαρκής νομοθετική αναστάτωση και ολοένα περισσότερες ιδιωτικές διαδρομές για όσους μπορούν να πληρώσουν.

«Πρόκειται για βαθιά συντηρητική πολιτική που αντιμετωπίζει την εκπαίδευση ως αγορά υπηρεσιών, το σχολείο ως μηχανισμό συμμόρφωσης και τον μαθητή ως πελάτη ενός συστήματος πολλών ταχυτήτων.

Εμείς απαντάμε διαφορετικά. Η Παιδεία είναι δημόσιο αγαθό, δύναμη ανοδικής κοινωνικής κινητικότητας, θεμέλιο της Δημοκρατίας και βασική προϋπόθεση για μια σύγχρονη, παραγωγική και δίκαιη Ελλάδα. Γι' αυτό και η σύγκρουση που έχουμε μπροστά μας δεν αφορά απλώς διαφορετικούς νόμους ή επιμέρους μέτρα. Αφορά δύο διαφορετικούς δρόμους για τη χώρα», τόνισε.

Η ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη στην ημερίδα για την Παιδεία του ΠΑΣΟΚ

«Φίλες και φίλοι,

σας ευχαριστώ πάρα πολύ σήμερα για την παρουσία σας, για ένα ζήτημα που αφορά το μέλλον της πατρίδας μας, διότι οι νεότερες γενιές είναι και το παρόν, είναι και το μέλλον. Και το μέλλον τους συνδέεται με μια ισχυρή δημόσια παιδεία όλων των βαθμίδων.

Δεν είναι τυχαίο που επιλέξαμε να ανοίξουμε και σήμερα δημόσιο διάλογο, με τεκμηρίωση, με σοβαρότητα, για ένα στοίχημα, διότι η ισχυρή δημόσια παιδεία είναι και ζητούμενο, είναι και στοίχημα, όταν ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας πληρώνει υψηλό κόστος και στην υγεία και στην παιδεία, όταν αποδυναμώνεται το κοινωνικό του κράτος, και οι δύο βασικοί του πυλώνες.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, σε ένα πολιτικό περιβάλλον το οποίο δεν δίνει χώρο για ποιοτικό διάλογο, για συζήτηση βάσει των πραγματικών δεδομένων. Τι συμβαίνει σε όλη τη χώρα; Όπως περιέγραψε στο οδοιπορικό του ο Στέφανος Παραστατίδης, -διότι αυτά τα έχουμε συναντήσει σε μικρά νησιά, σε χωριά σε ορεινούς όγκους, αλλά και σε όλη την Ελλάδα-, το κοινωνικό κράτος νοσεί. Και μαζί με το κοινωνικό κράτος δημιουργούνται συνθήκες υπονόμευσης του δημογραφικού. Χειροτερεύουν τα πράγματα. Αντί, λοιπόν, να ανοίξει ένας σοβαρός διάλογος για αυτά τα μεγάλα στοιχήματα της πατρίδας, του λαού, ζούμε την περίοδο της τεχνητής πόλωσης. Μια πόλωση που απαξιώνει συνολικά τον πολιτικό κόσμο, τα κόμματα, το λόγο, που παραμένουν προσηλωμένοι στην ατάκα και όχι στην πραγματική συζήτηση για τα πραγματικά προβλήματα.

Εμείς λοιπόν εδώ και πολύ καιρό, υπεύθυνα, αξιόπιστα, ανοίγουμε συζήτηση. Ανοίγουμε συζήτηση για ό,τι αφορά τους πολίτες, ιδιαίτερα τους νέους, σε όλη την Ελλάδα. Έτσι, ανοίξαμε τη συζήτηση για το ιδιωτικό χρέος πολύ νωρίς, ένα επίκαιρο ζήτημα που αφορά χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις και δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά.

Έτσι ανοίξαμε τη συζήτηση για τη στέγαση πολύ νωρίς, πολύ επίκαιρα, όταν βλέπαμε ότι κλιμακώνεται το θέμα της μετατροπής του δικαιώματος ενός νέου ανθρώπου στη στέγαση σε προνόμιο για λίγους, όταν κάποιοι πολύ εύκολα λένε ότι «εντάξει, χάνεται», αλλά συγχρόνως κάποιοι κερδίζουν. Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν σε κάθε περίπτωση που ανοίγουμε ένα θέμα που αφορά την κοινωνία;

Μετά το μνημόνιο, περιμέναμε ο πολιτικός κόσμος να έχει συμμορφωθεί, να έχει αποκτήσει ενσυναίσθηση, και να μιλάει στο όνομα των πολλών. Γι’ αυτό θεωρώ πολύ επίκαιρο το σύνθημα «Μια Ελλάδα για όλους» όταν μιλάμε για τη δημόσια παιδεία. Διότι η δημόσια παιδεία, μαζί με το Εθνικό Σύστημα Υγείας, είναι ένα κομμάτι του μεγάλου οραματικού έργου του ΠΑΣΟΚ.

Χαίρομαι πάρα πολύ, διότι σήμερα ανάμεσά μας δεν είναι μόνο πρώην υπουργοί Παιδείας, είναι και απλοί άνθρωποι που ασχολήθηκαν με την παιδεία στους τομείς του ΠΑΣΟΚ και συνεισέφεραν με τις εμπειρίες τους, με τις απόψεις τους, σε αυτό το όραμα που διαχρονικά εμείς υπηρετήσαμε μετά το 1981. Το όραμα «η παιδεία να συνδέεται άμεσα με την κοινωνική κινητικότητα προς τα πάνω». Να μπορεί το παιδί της ελληνικής οικογένειας, όπου κι αν μένει, σε οποιαδήποτε γωνιά της Ελλάδας, ό,τι δουλειά και να κάνει η οικογένειά του, να μπορεί να κάνει μια επιλογή που το εκφράζει, μια επιλογή που υπηρετεί τα όνειρά του, που του δίνει εφόδια, που τον κάνει πολίτη. Και ότι πολύ σωστά η δημοκρατία είναι εμπειρία. Και ένα μεγάλο κομμάτι της εμπειρίας είναι μέσα στο πανεπιστήμιο.

Όλα αυτά, δυστυχώς, κάποιοι τα ξεχνούν και νομίζουν ότι η πολιτική γίνεται με σκονάκια. Δεν γίνεται με σκονάκια η πολιτική. Η πολιτική γίνεται με δουλειά, με διάλογο, με προσθήκες, με αφαιρέσεις. Οικοδομείται στις πολύ μεγάλες συναινέσεις.

Και το ΠΑΣΟΚ απέδειξε ότι είχε διάθεση για διάλογο και συναινέσεις, όχι τις εύκολες εποχές, αλλά ακόμη και τις πιο δύσκολες εποχές για το λαό μας. Διότι εμείς πάντα επενδύαμε στην ενότητα του ελληνικού λαού και όχι στη διχόνοια, την απαξίωση και τον ευτελισμό.

Σήμερα λοιπόν λέμε κάτι απλό. Εργαζόμαστε ως αντιπολίτευση γιατί θέλουμε να γίνουμε μια κυβέρνηση μεγάλων αλλαγών και σημαντικών μεταρρυθμίσεων. Κάθε ψήφος στο ΠΑΣΟΚ είναι ψήφος για μια καλύτερη ζωή. Ψήφος στο ΠΑΣΟΚ σημαίνει πολιτική αλλαγή για όλους, με ενότητα, με σχέδιο και αξιοπιστία.

Εδώ και επτά χρόνια η Νέα Δημοκρατία έχει δώσει διαπιστευτήρια: λιγότερη δημόσια επένδυση, μεγαλύτερη επιβάρυνση της οικογένειας, διοικητικός συγκεντρωτισμός, διαρκής νομοθετική αναστάτωση χωρίς αποτέλεσμα, αυτό που ανέφερε και η Άννα Διαμαντοπούλου, και όλο περισσότερες ιδιωτικές διαδρομές για όσους έχουν τη δυνατότητα και μπορούν να πληρώσουν.

Η κυβέρνηση αυτή επιχειρεί να κρύψει το κοινωνικό της αποτύπωμα, πίσω από ένα καταιγισμό νομοθετημάτων, πλατφορμών, προγραμμάτων και επικοινωνιακών εξαγγελιών. Όμως τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι απογοητευτικά για την παιδεία.

Οι μαθησιακές επιδόσεις συνεχώς υποχωρούν, οι ανισότητες διευρύνονται, οι εκπαιδευτικοί απαξιώνονται οικονομικά, αλλά και θεσμικά. Μην το ξεχνάμε. Οι υποδομές παραμένουν ανεπαρκείς. Και οι οικογένειες συνεχώς πληρώνουν όλο και περισσότερα από την τσέπη τους, γιατί πολύ απλά το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα χάνει σταθερά έδαφος απέναντι στην ιδιωτική αγορά. Μετατρέπεται, λοιπόν, συστηματικά η παιδεία σε εμπόρευμα. Οι βαθύτερες εκπαιδευτικές και ψηφιακές ανισότητες υπονομεύουν και την ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού, που έχει ανάγκη η αγορά εργασίας. Άρα, οι επιπτώσεις είναι πολλές.

Από τη μία πλευρά, η χώρα καταγράφει θετικές επιδόσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με το ποσοστό των αποφοίτων να αγγίζει το 44,5%, σχεδόν ευθυγραμμισμένο με το 44,1% της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σχολική διαρροή να έχει περιοριστεί σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Όμως, από την άλλη πλευρά, η αγορά εργασίας αδυνατεί να απορροφήσει αυτό το δυναμικό σε υψηλές θέσεις.

Εν μέσω αυτού του ψηφιακού χάσματος, το ποσοστό των πολιτών με βασικές ψηφιακές δεξιότητες έχει υποχωρήσει στο 51% το 2025, την ώρα που ο μέσος όρος στην Ευρώπη των 27 έχει εκτιναχθεί στο 60,4%, σχεδόν 10% πιο χαμηλά είναι η Ελλάδα. Το έλλειμμα αυτό καθηλώνει την οικονομία σε χαμηλές αμοιβές και περιορίζει την εγχώρια προστιθέμενη αξία.

Απέναντι, λοιπόν, σε αυτά τα σημαντικά δομικά ζητήματα της παιδείας, εμείς έχουμε μόνο επικοινωνία. Μόνο επικοινωνία, ρηχή επικοινωνία. Πολλά τα παραδείγματα. Εμβληματικότερο; Η ιστορία με την πανεπιστημιακή αστυνομία. Την εξήγγειλαν, επιτέθηκαν στο ΠΑΣΟΚ, που είπε το λογικό, -τι συμβαίνει σε άλλα ιδρύματα της Ευρώπης, πώς έχουν ασφάλεια, πώς έχουν μια εύρυθμη ακαδημαϊκή ζωή με ελευθερίες, με διάλογο-, αλλά αυτοί ήθελαν να κάνουν ένα δικό τους μοντέλο αλά «Νέα Δημοκρατία». Πετάξαμε 30 εκατομμύρια ευρώ. Όσο κοστίζει να έχουν για έναν χρόνο δωρεάν μετακινήσεις οι νέοι μας κάτω των 24 ετών στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Αυτή είναι η «πολυτέλεια» κατασπατάλησης των δημοσίων πόρων.

Εμείς από την αρχή είπαμε το λογικό και μας είπαν «μπαχαλάκηδες». Είπαμε αυτό που συμβαίνει στην Ιταλία, στη Γαλλία, στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, στη Γερμανία, αλλά αυτό που συμβαίνει εκεί, εδώ το χαρακτήρισαν «μπαχαλάκηδες».

Ένα πανάκριβο φιάσκο ήταν και αυτές οι εξαγγελίες. Το αποτέλεσμα, όμως; Τα πανεπιστήμια συνεχίζουν να χρειάζονται φωτισμό, οργανωμένη φύλαξη, σύγχρονες υποδομές, επαρκές προσωπικό, φοιτητικές εστίες και βασικές υπηρεσίες μέριμνας. Όλα αυτά όμως δεν υπάρχουν στο τραπέζι.

Μια ακόμη επικοινωνιακή πατέντα της κυβέρνησης ήταν τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Και εκεί ακούσαμε πολλά. Γιατί είπαμε το απλό και λογικό: να υπάρξουν μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά, με σεβασμό στο Σύνταγμα. Να οριοθετεί το Σύνταγμα τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα τους, με καθαρό τρόπο. Και συγχρόνως να δίνει χώρο δράσης, γκρεμίζοντας την ομηρία του δημοσίου πανεπιστημίου, να γίνει πραγματικά αυτοδιοίκητο.

Μα αυτό που περιγράφουμε συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη. Σε όλη την Ευρώπη, οι φοιτητές κατά 80% με 85% επιλέγουν το ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο. Και σε ένα ποσοστό 15% με 20% μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά, που είναι ο κύριος άξονας της μη κρατικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Και εκεί το λογικό έγινε παράλογο.

Είδαμε ένα σύστημα μιντιακό να επιτίθεται στο ΠΑΣΟΚ για αυτό που περιγράφαμε ως πραγματικότητα στην Ευρώπη. Θυμάται κανείς πού είναι αυτά τα μεγάλα ιδρύματα που περιμέναμε να έρθουν στην Ελλάδα; Πού είναι σήμερα; Μήπως τελικά ο στόχος τους ήταν να «πανεπιστημοποιήσουν» τα κολλέγια; Αυτό ήταν η μεγάλη μεταρρύθμιση, η μεγάλη αλλαγή; Πού είναι τα campus; Πού είναι οι μεγάλες επενδύσεις; Και στην περιφέρεια, όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα. Πού είναι οι προδιαγραφές, η ουσιαστική αξιολόγηση, οι πραγματικές εγγυήσεις;

Η χώρα χρειάζεται σοβαρό ακαδημαϊκό σχεδιασμό και όχι μια άναρχη αγορά τίτλων, που πολλές φορές, δυστυχώς, είναι χωρίς αντίκρισμα.

Αλλά και σε έναν άλλο τομέα, τον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας: Αφού μετέφεραν όλους τους φορείς στο Υπουργείο Ανάπτυξης και πορεύτηκαν επί επτά χρόνια χωρίς καμία στρατηγική, σήμερα διαβάζουμε ότι ετοιμάζουν ένα νέο υπουργείο, μια νέα διοικητική δομή με όλες τις σχετικές αρμοδιότητες. Πληρώνουμε και εδώ ακριβά τις παλινωδίες τους και τις χαμένες ευκαιρίες στον τομέα της έρευνας, ειδικά σε μια εποχή που η Ευρωπαϊκή Ένωση έδωσε πολύ μεγάλες δυνατότητες μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης να επενδύσουμε και σε αυτόν τον πυλώνα, που και εμείς είμαστε πολύ πίσω, αλλά η αλήθεια είναι ότι και η Ευρώπη είναι πίσω σε σχέση με άλλους ανταγωνιστές παγκοσμίως.

Φίλες και φίλοι,

η δημόσια παιδεία συρρικνώνεται μπροστά στα μάτια μας, καθημερινά, από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: Ο αριθμός των μαθητών στα ιδιωτικά σχολεία αυξήθηκε κατά 16,7% μεταξύ 2018 και 2022, ενώ στο ιδιωτικό νηπιαγωγείο η αύξηση έφτασε το 52%. 52%. Με τη διευκόλυνση, λοιπόν, της κυβέρνησης, λειτουργούν περισσότερα από 2.500 κέντρα μελέτης χωρίς ολοκληρωμένο πλαίσιο αδειοδότησης, παιδαγωγικών προδιαγραφών και ελέγχου ασφάλειας. Όταν το ολοήμερο, που για εμάς είναι ένας κορυφαίος θεσμός, δεν προσφέρει οργανωμένη μελέτη, η οικογένεια αναγκάζεται να πληρώσει το κέντρο μελέτης.

Όταν το δημόσιο σχολείο δεν εξασφαλίζει ξένη γλώσσα, ψηφιακές δεξιότητες, αθλητισμό, πολιτισμό, η οικογένεια αναγκάζεται να αναζητήσει ιδιωτικές λύσεις. Το σχολείο δεν μπορεί να είναι εμπορικό κέντρο, ούτε το παιδί να είναι πελάτης που ψάχνει προσφορές. Για εμάς, το σχολείο είναι φορέας χειραφέτησης του ανθρώπου και ο μαθητής είναι ο αυριανός πολίτης που θα διαμορφώσει το μέλλον της κοινωνίας μας.

Αυτή η μετατόπιση προς την ιδιωτική λύση συνδέεται άμεσα με τη χρόνια υποχρηματοδότηση. Η Ελλάδα δαπανά 7.137 δολάρια αγοραστικής δύναμης ανά μαθητή, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 15.000 δολάρια.

Οι συνολικές δαπάνες για την εκπαίδευση φτάνουν το 3,9% του ΑΕΠ, έναντι 4,7% στον ΟΟΣΑ. Ενώ την περίοδο 2019-2023, η δαπάνη ανά μαθητή στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, που υπάρχουν πια πολύ μεγάλα ζητήματα, μειώθηκε κατά 4%, την ώρα που στον ΟΟΣΑ αυξήθηκε κατά 12%. Το κενό αυτό δεν είναι θεωρητικό. Το κενό αυτό μεταφέρεται στον προϋπολογισμό κάθε οικογένειας.

Οι ελληνικές οικογένειες πληρώνουν περισσότερα από 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο για φροντιστήρια, για ιδιωτικές εκπαιδευτικές υπηρεσίες, ενώ οι δαπάνες στον οργανωμένο φροντιστηριακό χώρο αυξήθηκαν κατά 36% μέσα σε δύο χρόνια.

Αυτή την αιμορραγία πρέπει να τη σταματήσουμε και είναι δέσμευσή μου να τη σταματήσουμε για να τελειώσουμε με την αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων. Όσο μεγαλύτερη σήμερα είναι η οικονομική δυνατότητα μιας οικογένειας, τόσες περισσότερες ευκαιρίες και επιλογές έχει το παιδί της. Αυτό δεν είναι η Ελλάδα που οραματίζεται το ΠΑΣΟΚ και η Δημοκρατική Παράταξη.

Ας δούμε τα αποτελέσματα του διαγωνισμού PISA 2022, που αποτυπώνουν με αμείλικτο τρόπο την πραγματικότητα. Στα μαθηματικά, μόνο το 53% των μαθητών φτάνει στο βασικό επίπεδο επάρκειας, έναντι 69% στον ΟΟΣΑ. Στην ανάγνωση, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 62%, έναντι 74%. Και στις φυσικές επιστήμες 63%, έναντι 76%.

Πού, λοιπόν, είναι η αριστεία; Πού είναι η αριστεία ενός εκπαιδευτικού συστήματος που δεν κρίνεται μόνο από τις επιδόσεις των καλύτερων, αλλά από τις επιδόσεις όλων; Πού είναι το κράτος που βοηθά τα παιδιά να έχουν την ίδια αφετηρία;

Σήμερα, η κοινωνική προέλευση και το πορτοφόλι της οικογένειας μετατρέπεται σε εκπαιδευτικό πεπρωμένο. Με την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, τα παιδιά της ελληνικής Περιφέρειας, αλλά και όλων των λαϊκών στρωμάτων, δεσμεύομαι ότι θα έχουν ισότιμες ευκαιρίες στην πρόοδο και σε μια καλύτερη ζωή.

Όμως, φίλες και φίλοι, στον πυρήνα κάθε σοβαρής εκπαιδευτικής αλλαγής βρίσκεται και ο εκπαιδευτικός. Μην το ξεχνάμε. Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ για το 2025, η Ελλάδα είναι στην τελευταία θέση στους μισθούς εκπαιδευτικών Ανώτερης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Παράλληλα, και αυτό είναι ακόμη χειρότερο, χιλιάδες αναπληρωτές μετακινούνται κάθε χρόνο σε ολόκληρη τη χώρα και ιδιαίτερα σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές, με το κόστος στέγασης να απορροφά μεγάλο κομμάτι του εισοδήματός τους.

Τι λέμε σε αυτούς τους ανθρώπους; Εμείς προτείναμε εξαρχής, από το 2022, ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική για όσους επιλέγουν να υπηρετήσουν στα νησιά μας. Για όλους, σε συνεργασία με τους Δήμους, από το 2022. Ακόμη και επιμόρφωση, που θα έπρεπε να αποτελεί θεμέλιο της επαγγελματικής ανάπτυξης, οργανώθηκε χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τη σχολική πράξη. Πρόγραμμα που σχεδιάστηκε για 150.000 εκπαιδευτικούς, κατέληξε σε συμμετοχή μόλις του 9% των εκπαιδευτικών. Όλα γίνονται, λοιπόν, για τα μάτια του κόσμου και χωρίς αποτέλεσμα.

Εδώ, λοιπόν, θέλω να είμαι απολύτως σαφής. Εμείς πιστεύουμε στην αξιολόγηση. Το ΠΑΣΟΚ συνδέει την αξιολόγηση με την αξιοκρατία. Πρέπει να υπάρχει αξιολόγηση. Αλλά πιστεύουμε σε μια αξιολόγηση καθολική, ουσιαστική, με ανατροφοδότηση, η οποία θα αφορά σε όλες τις παραμέτρους του εκπαιδευτικού συστήματος.

Η αξιολόγηση πρέπει να είναι συνολική και πρέπει να οδηγεί σε επιμόρφωση, σε υποστήριξη, σε πρόσθετους πόρους και συγκεκριμένα σχέδια βελτίωσης. Αξιολογούμε για να βελτιώνουμε. Αυτός είναι ο στόχος της δικής μας αξιολόγησης.

Επίσης, η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών. Και εδώ έχουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι Διευθυντές αναζητούν εγκρίσεις, κωδικούς από υποστελεχωμένες Υπηρεσίες των Δήμων, ακόμα και για βασικές ανάγκες, όπως είναι η θέρμανση, η κρατική ύλη, οι μικροεπισκευές. Ο Διευθυντής, όμως, πρέπει να ηγείται μιας παιδαγωγικής κοινότητας, να εμπνέει, να συντονίζει και να στηρίζει, όχι να αναλώνεται στη διαχείριση μικροδαπανών.

Την ίδια στιγμή, οι σχολικές υποδομές παραμένουν σε κρίση. Το 65% των σχολικών κτιρίων έχει κατασκευαστεί πριν από το 1985, ενώ περίπου 13.500 σχολικά κτίρια, από όλα αυτά, μόνο τα 3.200 διαθέτουν ταυτότητα κτιρίου και πλήρη φάκελο στατικής επάρκειας. Και εδώ υπήρχε μεγάλο περιθώριο από το Ταμείο Ανάκαμψης. Μπορούσαμε να επιλέξουμε κονδύλια για ανάγκες στατικής ενίσχυσης, που θα έφταναν τα 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι πόροι, όμως, που αξιοποιήθηκαν ήταν μόλις 250 εκατομμύρια. Η κυβέρνηση άφησε τη σχολική στέγη έξω από τον πυρήνα της πολιτικής της, μένοντας μόνο σε αποσπασματικές παρεμβάσεις.

Η χώρα χρειάζεται ολοκληρωμένο σχέδιο και εδώ, με πλήρη προσεισμικό έλεγχο, ενεργειακή και βιοκλιματική αναβάθμιση. Προσβασιμότητα. Είναι ντροπή η κατάσταση που επικρατεί στην προσβασιμότητα στις σχολικές υποδομές της χώρας. Σύγχρονα εργαστήρια, βιβλιοθήκες, χώρους άθλησης και σχολικές αυλές με περισσότερο πράσινο. Αυτό είναι πραγματικά μια ανθρώπινη Παιδεία για τα παιδιά μας.

Φίλες και φίλοι,

το ίδιο αποσπασματική είναι και η αντιμετώπιση της σχολικής βίας. Μια νέα, σύγχρονη πραγματικότητα που καθημερινά αποδεικνύεται σε μια κοινωνική πληγή. Η πλατφόρμα αναφορών είναι ένα βήμα, όμως χωρίς πρόληψη δεν φέρνει αποτελέσματα.

Χρειαζόμαστε πρόληψη και επαρκείς δομές. Η πραγματική πολιτική απαιτεί μόνιμους ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, διεπιστημονικές ομάδες, επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, συνεργασία με τις οικογένειες και μια νέα σχολική κουλτούρα εμπιστοσύνης και συμμετοχής. Η βία αντιμετωπίζεται στη ρίζα της, με ανθρώπους, με σχέσεις, με εμπιστοσύνη και σταθερή υποστήριξη.

Ανάλογη αστάθεια βλέπουμε και στα θέματα τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης. Μέσα σε πέντε χρόνια ψηφίστηκαν τρεις διαδοχικοί νόμοι, ενώ δημιουργήθηκαν ή μετονομάστηκαν σχεδόν όλες οι δομές της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η συμμετοχή στη μαθητεία εκτιμάται μόλις στο 5% έως 7%, όταν σε ισχυρότερα συστήματα φτάνει το 25% και 30%, ενώ η αμειβόμενη μαθητεία των ΕΠΑΛ περιορίζεται μόνο στο 2%. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν και εδώ την αποτυχία.

Οι νέοι, λοιπόν, δεν χρειάζονται ψευδεπίγραφες μεταρρυθμίσεις. Χρειάζονται σύγχρονα εργαστήρια, ποιοτική αμειβόμενη μαθητεία, αξιόπιστους τίτλους, σαφή επαγγελματικά δικαιώματα και πραγματική διαδρομή προς την αξιοπρεπή εργασία. Απέναντι, λοιπόν, σε αυτή την πορεία, χρειάζεται διαφορετικό υπόδειγμα εκπαιδευτικής πολιτικής, με καθαρή ιδεολογική αφετηρία, συγκεκριμένες δεσμεύσεις και χρονοδιάγραμμα.

Για εμάς, η Παιδεία είναι δημόσιο αγαθό. Είναι κοινωνικό δικαίωμα. Είναι θεσμός για τη δημοκρατία μας και, όπως είπα πριν, είναι ο ισχυρότερος μηχανισμός κοινωνικής κινητικότητας.

Γι’ αυτό, λοιπόν, καταθέτουμε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο για την παιδεία. Ένα συμβόλαιο που ξεκινά από τον εκπαιδευτικό, τη μισθολογική του ενίσχυση, τη θεσμική του ενίσχυση, τη στέγασή του, όπως είπα πριν, τον 13ο μισθό και την πολιτική που θα του δίνει αξιοπρέπεια.

Και μιλώ και για τους αναπληρωτές. Δεν μπορεί η απαξίωση να συνεχίζεται, που δεν αποτυπώνεται μόνο στους χαμηλούς μισθούς, αλλά και στις συνεχείς μετακινήσεις, στην αγωνία της στέγασης. Αποτυπώνεται παντού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την άνιση μεταχείριση των αναπληρωτών εκπαιδευτικών, ιδιαίτερα όσον αφορά την προστασία της εγκυμοσύνης και της μητρότητας. Δεν είναι ντροπή; Αυτά δεν πρέπει να τα αλλάξουμε; Αυτή η αδικία πρέπει να σταματήσει και θα σταματήσει και για τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς. Το δημόσιο σχολείο δεν μπορεί να στηρίζεται από ανθρώπους που το κράτος αντιμετωπίζει ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Η δέσμευσή μας είναι καθαρή: Ισότιμα εργασιακά, ασφαλιστικά και οικογενειακά επιδόματα, σταθερός προγραμματισμός προσλήψεων, μόνιμοι διορισμοί για τις πάγιες και πραγματικές ανάγκες της εκπαίδευσης.

Δεύτερη μεγάλη μας δέσμευση είναι το πραγματικό ολοήμερο σχολείο. Το πραγματικό ολοήμερο σχολείο. Ένα ολοήμερο για όλα τα παιδιά, με ενιαίο πρόγραμμα, με σταθερό προσωπικό, με οργανωμένη μελέτη, με τέχνες, με αθλητισμό, με μουσική, με θέατρο, με πολιτισμό, με ψηφιακές δεξιότητες, αλλά και με πιστοποίηση ξένης γλώσσας και Πληροφορικής μέσα από το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Έτσι περιορίζεται η παραπαιδεία και σταματάμε τις ανισότητες, διευρύνοντας τις δυνατότητες κάθε παιδιού, πέρα από τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειάς του.

Τρίτη δέσμευση είναι ένα εθνικό πρόγραμμα ισοτιμίας, με περισσότερη χρηματοδότηση στα σχολεία των περιοχών που έχουν μεγάλες ανάγκες, με μόνιμες δομές ψυχοκοινωνικής στήριξης, πλήρη παράλληλη στήριξη, ισχυρή ειδική αγωγή παντού, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Και ειδικές πολιτικές για τις νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές. Πρέπει να αγκαλιάσουμε όλα τα παιδιά. Η δικαιοσύνη στην Εκπαίδευση σημαίνει να κατευθύνουμε περισσότερη στήριξη εκεί που υπάρχουν πραγματικά οι μεγαλύτερες ανάγκες.

Φίλες και φίλοι,

η αναξιοπιστία της κυβερνητικής πολιτικής πλέον αγγίζει και ένα ευαίσθητο τομέα, κάτι που δεν περιμέναμε πραγματικά να το ζήσουμε και αυτό: Το αδιάβλητο των πανελλαδικών εξετάσεων. Αυτό που συνέβη πραγματικά εκθέτει το Υπουργείο Παιδείας, εκθέτει το Μέγαρο Μαξίμου, διότι δεν έχουμε λάβει καμία απάντηση. Και με εντυπωσιάζει: Άνθρωποι που εκφέρουν δημόσιο λόγο και δημοσιογράφοι, δεν τους ενδιαφέρει να ρωτήσουν και να πιέσουν να μάθουμε την αλήθεια; Δεν ενδιαφέρει να θωρακίσουμε κάτι που για πάρα πολλές δεκαετίες είχε την απόλυτη εμπιστοσύνη ο ελληνικός λαός; Νομίζω ότι πρέπει να δοθούν κάποιες απαντήσεις για το περιστατικό που έγινε στο κέντρο ΕΠΑΛ. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή υπηρεσιακή αστοχία, θίγει επί της ουσίας την ισονομία των υποψηφίων.

Όλα αυτά έχουν νόημα και ουσία όταν η κυβέρνηση ανοίγει τη συζήτηση μετά από δική μας πρωτοβουλία για το νέο λύκειο και το εθνικό απολυτήριο. Δεν θα τσακωθούμε ποιανού κόμματος είναι η πρωτοβουλία, άλλωστε. Οι επιστολές και οι ημερομηνίες στην Επιτροπή, την αρμόδια, υπάρχουν.

Όμως αξίζει να συζητήσουμε για να γίνει αυτή η αλλαγή με απόλυτη θεσμική αξιοπιστία, καθαρούς κανόνες και κοινωνική συναίνεση. Το εθνικό απολυτήριο είναι στόχος και όραμα. Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να υπονομεύσει κάτι που μπορεί να βοηθήσει το σχολείο να πάψει να είναι ένα εξεταστικό κέντρο για τα παιδιά μας. Το εθνικό απολυτήριο δεν μπορεί να είναι μπάλωμα. Είναι μια μεγάλη ευκαιρία ανασύνταξης, αναδιοργάνωσης της δημόσιας παιδείας.

Τέταρτη δέσμευσή μας είναι ένα λύκειο με πραγματική αξία. Εκεί ακουμπά το εθνικό απολυτήριο. Ένα λύκειο που καλλιεργεί τη γενική παιδεία, την κριτική σκέψη, τη δημιουργικότητα, τις ανθρωπιστικές αξίες, πάνω από όλα τη δημοκρατική συνείδηση. Αυτή την εποχή, την εποχή των fake news, την εποχή που η παραπληροφόρηση είναι παντού, δεν ελέγχεται πια η παραπληροφόρηση, παρά μόνο από την κριτική σκέψη. Καλές οι πρωτοβουλίες περιορισμού πρόσβασης. Αρκούν; Νομίζει κανείς ότι αρκούν; Όποιος νομίζει ότι έτσι περιορίζουμε την επιρροή των fake news, κοροϊδεύει τον ελληνικό λαό. Και εμείς δεν κοροϊδεύουμε, λέμε αλήθειες. Και μάλιστα μου προκαλεί αληθινή εντύπωση να μιλάνε για τα fake news οι πρωτεργάτες των fake news, οι άνθρωποι που στηρίζουν την πολιτική τους επιβίωση στη διχόνοια και στα fake news. Άρα η κριτική σκέψη είναι για εμάς το κορυφαίο ζήτημα της δημόσιας παιδείας και νομίζω μια γενναία μεταρρύθμιση του εθνικού απολυτηρίου μπορεί να διαμορφώσει το σχολείο που ενισχύει τις αξίες, τη σκέψη και την καλλιέργεια όλων των παιδιών του ελληνικού λαού.

Πέμπτη δέσμευσή μας είναι ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο, με επαρκή χρηματοδότηση, σύγχρονες υποδομές, λογοδοσία και πραγματικό αυτοδιοίκητο, με ισχυρή έρευνα, που θα έχει διασύνδεση με την παραγωγή, την καινοτομία, την περιφερειακή ανάπτυξη. Τα περιφερειακά Πανεπιστήμια πρέπει να στηριχθούν. Πώς θα γίνει περιφερειακή ανάπτυξη, αν αυτά που παράγει ως ιδέες, ως σκέψεις, ως έρευνα ένα περιφερειακό Πανεπιστήμιο δεν αποτυπωθούν στην παραγωγή και στις υποδομές κάθε περιφέρειας της χώρας; Αυτός, λοιπόν, είναι ένας μεγάλος στόχος και είναι η πέμπτη δέσμευση του ΠΑΣΟΚ για ένα ισχυρό δημόσιο Πανεπιστήμιο.

Τέλος, δεσμευόμαστε και για κάτι ακόμη, που αποδεικνύει η απουσία του καθημερινά στην αγορά εργασίας: Τεράστιες αδυναμίες στην παραγωγή. Και είναι ένα αξιόπιστο σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης και δια βίου μάθησης, με ενεργή συμμετοχή όλων των κοινωνικών εταίρων, σύγχρονα εργαστήρια, ποιοτική και αμειβόμενη μαθητεία, πιστοποίηση χωρίς καθυστερήσεις, σύνδεση των ειδικοτήτων με την παραγωγική. Κάθε διαδρομή της μάθησης πρέπει να οδηγεί στη γνώση και σε μια καλή θέση εργασίας.

Φίλες και φίλοι,

κλείνοντας, θέλω να σας πω ότι αυτά δεν σχεδιάστηκαν σε κλειστά δωμάτια. Είναι η εμπειρία και η γνώση μιας παράταξης που έκανε και λάθη. Υπήρξαν και καθυστερήσεις. Αλλά αυτό το οικοδόμημα της δημόσιας Παιδείας, που σήμερα αντέχει, και της δημόσιας Υγείας, είναι η δικιά μας δουλειά, είναι το μεγάλο έργο της παράταξής μας, είναι η ιστορική πολιτική μας κληρονομιά. Τίποτα δεν ήταν εύκολο. Υπήρξαν αντιπαραθέσεις, και μέσα στον ίδιο τον πυρήνα της παράταξής μας. Διαφορετικές προσεγγίσεις. Αλλά πάντα ο στόχος ήταν ένας: Μια παιδεία για όλους, χωρίς εξαιρέσεις.

Η σημερινή, λοιπόν, εκδήλωση, και ευχαριστώ πάρα πολύ και τον Στέφανο αλλά και όλα τα μέλη του τομέα Παιδείας, τον Πρόεδρο, την Άννα, τους Βουλευτές μας, και όλους εσάς που ήσασταν εδώ σήμερα. Η σημερινή εκδήλωση κλείνει με την αγωνία μας να βελτιώσουμε το κοινωνικό κράτος, αλλά και με την ελπίδα και την αισιοδοξία ότι θα αγωνιστούμε για μια πολιτική αλλαγή που θα φέρει σε κάθε Ελληνόπουλο περισσότερες ευκαιρίες, σε κάθε εκπαιδευτικό τον σεβασμό που του αξίζει, στην οικογένεια την εμπιστοσύνη για τη δημόσια εκπαίδευση, σε κάθε οικογένεια και κάθε παιδί την αξία του να αγωνίζεσαι για να αλλάζουν τα πράγματα.

Γιατί χωρίς αγώνα, τίποτα δεν αλλάζει. Θα μείνουν όλα τα ίδια. Δεν μας αξίζει να μείνουν όλα τα ίδια. Γιατί σήμερα η σταθερότητα που επικαλούνται είναι στασιμότητα για τους πολλούς και κέρδος για τους λίγους. Η σταθερότητα που επικαλούνται είναι ανισότητα για τους πολλούς και πολλές ευκαιρίες για τους λίγους. Το ΠΑΣΟΚ ξέρει και μπορεί, με την πολιτική αλλαγή, να έχουμε και σταθερότητα αλλά και πολλές ευκαιρίες, και κοινωνικές και οικονομικές, για όλους. Το όραμά μας είναι μια χώρα για όλους τους Έλληνες. Το όραμά μας είναι η Ελλάδα να έχει μέλλον, γιατί μέλλον θα έχουν κάθε παιδί κάθε οικογένειας.

Γι’ αυτό, λοιπόν, σας καλώ σήμερα, κλείνοντας αυτόν τον κύκλο διαλόγου, συζητήσεων, να αγωνιστούμε μέχρι τη μέρα των εθνικών εκλογών. Μπορούμε να νικήσουμε και να κάνουμε το όραμά μας πράξη.

Το όραμα της πολιτικής αλλαγής έχει προτεραιότητα την ισχυρή δημόσια Παιδεία και την ισχυρή δημόσια Υγεία για κάθε Ελληνίδα, για κάθε Έλληνα, και πάνω απ’ όλα για κάθε παιδί σε κάθε γωνιά της πατρίδας.»

Παρακολουθείστε όλη την ημερίδα: «Η Παιδεία Αλλάζει (σ)την Ελλάδα: Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ»

επιμέλεια: Σπύρος Γκανής